Αθήνα, 25/9/2019 Θέμα: Οδηγίες για την διακίνηση εμπορευμάτων προς / από την Ελεύθερη Ζώνη – Εφαρμογή της αριθμ. ΔΔΘΕΚΑ Δ1144720 ΕΞ2018/27-9-18 Απόφασης Διοικητή της ΑΑΔΕ (ΦΕΚ 4513/Β/15-10-18 – ΑΔΑ: ΩΠΨΨ46ΜΠ3Ζ-ΗΑ7) με θέμα «Ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών»

Σχετ.: α) Η αριθμ. ΔΔΘΕΚΑ Δ 1171879 ΕΞ2018/8-11-2018 Εγκύκλιος Διαταγή με την οποία κοινοποιείται η αρίθμ. ΔΔΘΕΚΑ Δ1144720 ΕΞ2018/27-9-18 Απόφαση Διοικητή της ΑΑΔΕ, β) Η αριθμ. Τ.10970/110/Γ0019/14-12-1993 ΑΥΟ, «Τρόπος λειτουργίας και ελέγχου των Ελευθέρων Ζωνών και Ελευθέρων Αποθηκών», γ) Η αριθμ. Τ20/76/Γ0019/2-1-95 ΕΔΥΟ, «Κοινοποίηση των διατάξεων του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (Κ-2913/92 και 2454/93) καθώς και της αριθμ. 10970/93 ΑΥΟ και παροχή οδηγιών για τον τρόπο λειτουργίας των ελευθέρων ζωνών»

ΜΕΡΟΣ Α΄
ΓΕΝΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ – ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ-ΧΩΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ

1.1 Τι είναι η Ελεύθερη Ζώνη

Οι Ελεύθερες Ζώνες αποτελούν ειδικό καθεστώς το οποίο επιτρέπει την αποθήκευση στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης κατά κανόνα μη ενωσιακών εμπορευμάτων τα οποία κατά το διάστημα παραμονής τους, δεν υπόκεινται σε δασμοφορολογικές και λοιπές επιβαρύνσεις, καθώς και μέτρα εμπορικής πολιτικής, εφόσον τα μέτρα αυτά δεν αφορούν απαγόρευση εισόδου ή εξόδου προς/από το εν λόγω τελωνειακό έδαφος. Επιπλέον, είναι δυνατή η υπαγωγή στο καθεστώς και ενωσιακών εμπορευμάτων με σκοπό την επιτήρησή τους, όταν αυτό προβλέπεται από την ενωσιακή νομοθεσία που διέπει συγκεκριμένους τομείς (π.χ. εμπορεύματα για τα οποία προβλέπεται επιστροφή κατά την εξαγωγή).

Τα ενωσιακά εμπορεύματα μπορούν να εισέρχονται, να αποθηκεύονται, να διακινούνται, να χρησιμοποιούνται, να μεταποιούνται ή να καταναλώνονται ενόσω βρίσκονται σε Ελεύθερη Ζώνη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα εμπορεύματα θεωρείται ότι δεν υπάγονται σε καθεστώς Ελεύθερης Ζώνης.

Οι Ελεύθερες Ζώνες αποτελούν περιφραγμένα τμήματα του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης, των οποίων η περίμετρος και τα σημεία εισόδου-εξόδου υπόκεινται σε τελωνειακή επιτήρηση.

1.2 Χαρακτηριστικά των Ελευθέρων Ζωνών

Τα κύρια χαρακτηριστικά των Ελευθέρων Ζωνών είναι τα εξής:

• Τα γεωγραφικά όρια και τα σημεία εισόδου-εξόδου καθορίζονται από το κράτος-μέλος.

• Τα πρόσωπα, εμπορεύματα και μεταφορικά μέσα που εισέρχονται ή εξέρχονται από την Ελεύθερη Ζώνη μπορούν να υποβάλλονται σε τελωνειακούς ελέγχους.

• Δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός για την αποθήκευση των εμπορευμάτων υπό καθεστώς Ελεύθερης Ζώνης.

• Για την είσοδο μη ενωσιακών εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη δεν απαιτείται η υποβολή τελωνειακής διασάφησης και η προσκόμισή τους στο τελωνείο, εκτός των περιπτώσεων που ορίζονται ρητά στον Ενωσιακό Τελωνειακό Κώδικα (άρθρο 245 Καν(ΕΕ)952/13).

• Η διαχείριση της Ελεύθερης Ζώνης ασκείται από τον Φορέα για τον οποίο εκδίδεται Απόφαση για τη σύστασή της κατόπιν σχετικής αιτήσεως, ή από τον Φορέα στον οποίο παραχωρήθηκε το δικαίωμα διαχείρισής της.

• Είναι δυνατή, κατόπιν έγκρισης, η άσκηση όλων των δραστηριοτήτων βιομηχανικής ή εμπορικής φύσης ή παροχής υπηρεσιών, εκτός εκείνων που απαγορεύονται ή περιορίζονται από τις τελωνειακές αρχές λόγω της φύσης των εμπορευμάτων ή για τη διασφάλιση της τελωνειακής επιτήρησης ή των απαιτήσεων ασφάλειας και προστασίας.

• Δεν απαιτείται η σύσταση εγγύησης για την ίδρυση Ελεύθερης Ζώνης ή την εγκατάσταση επιχείρησης εντός αυτής.

• Απαραίτητο στοιχείο για τη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης είναι η τήρηση λογιστικής αποθήκης από τον φορέα διαχείρισης ή οποιαδήποτε άλλη εγκατεστημένη εντός της Ελεύθερης Ζώνης επιχείρηση.

• Τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Ελεύθερη Ζώνη μπορούν να τίθενται σε οποιοδήποτε τελωνειακό καθεστώς, να τυγχάνουν απαλλαγής από φόρους, να υποβάλλονται σε συνήθεις εργασίες, να καταστρέφονται ή να εγκαταλείπονται υπέρ του Δημοσίου, να αποστέλλονται σε άλλο σημείο εντός ή εκτός του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης ή να μεταφορτώνονται.

• Στην ελεύθερη ζώνη μπορούν να εισέλθουν και ενωσιακά εμπορεύματα χωρίς να υπάγονται στο ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης.

Ως προς τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, κατ΄ εφαρμογή των ενωσιακών και εθνικών διατάξεων της νομοθεσίας ΦΠΑ και σχετικού κανονιστικού πλαισίου (ΠΟΛ. 1026/2016 απόφαση ΓΓΔΕ), ισχύουν τα ακόλουθα:

• μη ενωσιακά εμπορεύματα τα οποία υπάγονται σε καθεστώς Ελεύθερης Ζώνης απαλλάσσονται από το φόρο προστιθέμενης αξίας,

• η παράδοση (πώληση) εγχώριων εμπορευμάτων που εισέρχονται σε χώρο Ελεύθερης Ζώνης απαλλάσσεται από το φόρο προστιθέμενης αξίας,

• οι παραδόσεις αγαθών και οι παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εντός του χώρου της Ελεύθερης Ζώνης απαλλάσσονται από το φόρο προστιθέμενης αξίας.

1.3 Χώρος της Ελεύθερης Ζώνης

Οι Ελεύθερες Ζώνες δεδομένης της θέσης τους σε περιοχές αυξημένου οικονομικού ενδιαφέροντος, συμβάλλουν στην ανάπτυξη του διαμετακομιστικού εμπορίου καθώς παρέχονται διευκολύνσεις στους οικονομικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στους χώρους αυτούς. Παράλληλα με τα ειδικά χαρακτηριστικά που διαθέτουν, διασφαλίζεται η τελωνειακή επιτήρηση των εμπορευμάτων που αποθηκεύονται στους εν λόγω χώρους.

Για τη διασφάλιση της τελωνειακής επιτήρησης απαιτούνται:

• Το ύψος και το είδος της περίφραξης τα οποία καθορίζονται στην απόφαση σύστασης της Ελεύθερης Ζώνης κατόπιν σχετικής εισήγησης του τελωνείου ελέγχου και επιφυλασσομένων των διατάξεων άλλων Δημόσιων Αρχών (π.χ. εφαρμογή στον κώδικα για την ασφάλεια πλοίων και λιμενικών εγκαταστάσεων (ISPS).

• Επαρκής φωτισμός και συστήματα παρακολούθησης επί εικοσιτετραώρου βάσεως τόσο στην περίφραξη όσο και στον περικλειόμενο χώρο.

• Τα σημεία εισόδου – εξόδου να διαμορφώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε με τις κατάλληλες διαδικασίες και συστήματα ελέγχου που εγκρίνονται από το τελωνείο ελέγχου, να διασφαλίζεται η συνεχής τελωνειακή επιτήρηση.

Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη ότι:

• τα εμπορεύματα στην Ελεύθερη Ζώνη εισέρχονται σε χώρο που έχει εγκριθεί από το τελωνείο,

• οι φορείς που διαχειρίζονται τα εν λόγω φορτία είναι αξιόπιστοι εταίροι επειδή πληρούν τα κριτήρια ΑΕΟ,

• οι χώροι στους οποίους εναποτίθενται τα εμπορεύματα πληρούν αυξημένες προδιαγραφές ασφαλείας,

• τα συστήματα παρακολούθησης που έχουν εγκατασταθεί στην Ελεύθερη Ζώνη διασφαλίζουν την στενή παρακολούθηση των εν λόγω φορτίων και τη μη δυνατότητα διαφυγής τους,

• τα εμπορεύματα δύνανται ανά πάσα στιγμή να τεθούν στη διάθεση του τελωνείου για διενέργεια

ελέγχου,

• το τελωνείο ελέγχου έχει άμεση πρόσβαση στους χώρους αυτούς και έχει τη δυνατότητα άμεσης παρακολούθησης των εμπορευμάτων,

• με την υλοποίηση των προβλεπόμενων μηχανογραφικών υποχρεώσεων του φορέα διαχείρισης και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων αναφορικά με την λογιστική αποθήκης καθώς επίσης και με τα σημεία εισόδου/εξόδου των πυλών της Ελεύθερης Ζώνης, το τελωνείο ελέγχου, σε πραγματικό χρόνο, έχει διαθέσιμα στοιχεία που το διευκολύνουν να παρακολουθεί τη συνολική ροή των εμπορευμάτων που εισέρχονται και εξέρχονται προς/από την Ελεύθερη Ζώνη, να συσχετίζει πληροφορίες εισόδου /εξόδου εμπορευμάτων, να ταυτοποιεί εμπορεύματα και να μπορεί να κάνει διασταύρωση στοιχείων,

ο χώρος της Ελεύθερης Ζώνης αποτελεί κατεξοχήν τελωνειακά επιτηρούμενο χώρο.

Για την αποτελεσματική τελωνειακή επιτήρηση απαιτείται και η στενή συνεργασία και αρωγή του φορέα διαχείρισης της Ελεύθερης Ζώνης στο έργο του τελωνείου ελέγχου παρέχοντας συνδρομή τόσο σε χώρους, μέσα διευκόλυνσης όσο και σε προσωπικό.

Εφόσον διασφαλίζεται η τελωνειακή επιτήρηση κατά τα ανωτέρω και στις περιπτώσεις που δεν απαιτείται η τήρηση τελωνειακών διατυπώσεων στα σημεία εισόδου-εξόδου της Ελεύθερης Ζώνης (πχ έμμεση είσοδος ενωσιακών εμπορευμάτων τα οποία εισέρχονται με φορτωτικά έγγραφα/τιμολόγια χωρίς τελωνειακό παραστατικό, έξοδος εμπορευμάτων για τα οποία έχουν ήδη τηρηθεί τελωνειακές διατυπώσεις και έχουν απελευθερωθεί, είσοδος κενών εμπορευματοκιβωτίων με σκοπό την πλήρωσή τους με εμπόρευμα και την έξοδό τους από την Ελεύθερη Ζώνη κλπ), το τελωνείο ελέγχου μπορεί, ανάλογα με το διαθέσιμο προσωπικό και τις παρουσιαζόμενες ανάγκες, να αποφασίσει σε συνεργασία με τον φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση στην οποία έχει παραχωρηθεί από τον φορέα η αποκλειστική διαχείριση των σημείων εισόδου-εξόδου, την τοποθέτηση υπαλλήλων του φορέα ή της εγκατεστημένης επιχείρησης στα εν λόγω σημεία. Επιπλέον, καθιερώνεται η μη τοποθέτηση υπαλλήλων σε θύρες για τις οποίες δεν υφίσταται διαρκής ροή εμπορευμάτων. Οι ως άνω θύρες καθορίζονται εγγράφως από το τελωνείο ελέγχου το οποίο έχει άμεση πρόσβαση στο σύστημα επιτήρησης που έχει τοποθετηθεί στις εν λόγω θύρες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΝΟΜΙΚΟ – ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

2.1 Νομικό πλαίσιο

Το νομικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών συνοψίζεται ως ακολούθως:

Σε Ενωσιακό επίπεδο:

Ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας (Καν(ΕΕ) 952/13):

• Το άρθρο 158 με το οποίο θεσπίζεται μεταξύ άλλων ότι για τα εμπορεύματα που πρόκειται να υπαχθούν στο καθεστώς Ελεύθερης Ζώνης δεν απαιτείται η υποβολή τελωνειακής διασάφησης.

• Τα άρθρα 210-225 με τα οποία προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

– H Eλεύθερη Ζώνη αποτελεί πλέον ειδικό καθεστώς αποθήκευσης.

– Δεν απαιτείται άδεια για την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο ως άνω καθεστώς.

– Καθίσταται υποχρεωτική η τήρηση λογιστικής αποθήκης.

– Οι τρόποι εκκαθάρισης των ειδικών καθεστώτων.

– Η διακίνηση εμπορευμάτων που έχουν υπαχθεί σε ειδικό καθεστώς, μεταξύ διαφορετικών σημείων στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.

– Η διενέργεια συνήθων εργασιών.

• Τα άρθρα 237-239, με τα οποία θεσπίζονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

– Τα μη ενωσιακά εμπορεύματα αποθηκεύονται στην Ελεύθερη Ζώνη χωρίς να υπόκεινται σε δασμούς, λοιπές επιβαρύνσεις και μέτρα εμπορικής πολιτικής.

– Η διάρκεια αποθήκευσης είναι απεριόριστη.

• Τα άρθρα 243-249 σύμφωνα με τα οποία μεταξύ άλλων:

– Θεσπίζονται οι Ελεύθερες Ζώνες ως τμήματα του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης τα οποία διαχωρίζονται από το υπόλοιπο τελωνειακό έδαφος με περίφραξη, και υπόκεινται σε τελωνειακή επιτήρηση.

– Απαιτείται έγκριση της τελωνειακής αρχής για κάθε κατασκευή κτιρίου εντός της Ελεύθερης Ζώνης.

– Επιτρέπεται η άσκηση δραστηριοτήτων βιομηχανικής ή εμπορικής φύσης ή παροχής υπηρεσιών αφού γνωστοποιηθεί στην τελωνειακή αρχή.

– Ενωσιακά εμπορεύματα μπορούν να εισέρχονται, αποθηκεύονται, διακινούνται, χρησιμοποιούνται, μεταποιούνται ή να καταναλώνονται μέσα στην Ελεύθερη Ζώνη. Τα ως άνω εμπορεύματα δεν υπάγονται στο ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης.

– Τα εμπορεύματα σε Ελεύθερη Ζώνη μπορούν να εξάγονται, επανεξάγονται ή να μεταφέρονται σε άλλο τμήμα του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης.

– Τα μη ενωσιακά εμπορεύματα μπορούν ενώ παραμένουν σε Ελεύθερη Ζώνη να υπαχθούν στο καθεστώς της ελεύθερης κυκλοφορίας, ή σε οποιοδήποτε άλλο ειδικό καθεστώς (Τελειοποίηση προς Επανεξαγωγή, Ειδικός Προορισμός, Προσωρινή Εισαγωγή), με τους όρους που ισχύουν για τα ως άνω καθεστώτα.

Κατ΄ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2446/15:

• Το άρθρο 178 με το οποίο προβλέπονται οι πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις λογιστικές καταχωρήσεις.

• Το άρθρο 180 με το οποίο θεσπίζεται κατάλογος συνήθων εργασιών.

Σε εθνικό επίπεδο:

• Το άρθρο 39 του Ν.2960/01 «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας» (ΦΕΚ 265/Α/2001), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, σύμφωνα με το οποίο καθορίζονται οι Ελεύθερες Ζώνες, η διαδικασία σύστασής τους καθώς επίσης και οι δυνατότητες επιλογής τελωνειακών καθεστώτων για τα μη ενωσιακά εμπορεύματα που βρίσκονται σε αυτές.

2.2 Κανονιστικό πλαίσιο

Η αριθμ. ΔΔΘΕΚΑ Δ1144720 ΕΞ2018/27-9-18 Απόφαση Διοικητή της ΑΑΔΕ με θέμα «Ιδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών» με την οποία,

• καθιερώνονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι επιμέρους διαδικασίες αναφορικά με:

• Τη σύσταση της Ελεύθερης Ζώνης (άρθρο 4).

• Τον καθορισμό των αρμόδιων τελωνειακών αρχών (άρθρο 3).

• Την εγκατάσταση επιχείρησης εντός της Ελεύθερης Ζώνης για την άσκηση της επιχειρηματικής της δραστηριότητας (άρθρα 6,7).

• Τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων και των υποχρεώσεων των εμπλεκόμενων προσώπων (άρθρα 8,9).

• Τη διαδικασία εισόδου/εξόδου προς/από την Ελεύθερη Ζώνη (άρθρα 10-13).

• Τη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης (άρθρα 5, 14).

• Την εκκαθάριση του ειδικού καθεστώτος της Ελεύθερης Ζώνης (άρθρο 15).

• Τον έλεγχο εντός της Ελεύθερης Ζώνης (άρθρο 16).

• Την επιβολή κυρώσεων (άρθρο 18).

• Τις μεταβατικές διατάξεις (άρθρο 17).

• εκσυγχρονίζεται το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη σύσταση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών, με σκοπό:

• την εναρμόνιση του καθεστώτος των Ελευθέρων Ζωνών με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία,

• την καθιέρωση μιας πιο ευέλικτης διαδικασίας χορήγησης έγκρισης λειτουργίας μιας επιχείρησης εντός Ελεύθερης Ζώνης,

• τη θέσπιση κριτηρίων ΑΕΟ σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία για την αξιολόγηση των προσώπων που αιτούνται είτε την άσκηση της συνολικής διαχείρισης της Ελεύθερης Ζώνης είτε την έγκριση εγκατάστασης επιχείρησης εντός αυτής,

• την καθιέρωση ηλεκτρονικού περιβάλλοντος για τις τελωνειακές διαδικασίες που τηρούνται στις Ελεύθερες Ζώνες προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός συνεχώς εξελισσόμενου περιβάλλοντος εμπορευματικών συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης λογιστικής αποθήκης,

• την καθιέρωση ενός σύγχρονου πλαισίου ελέγχων που διέπει τη σύσταση και λειτουργία μιας Ελεύθερης Ζώνης.

Με την ανωτέρω Απόφαση καταργείται η αριθμ. Τ.10970/110/Γ0019/14-12-93 ΑΥΟ (β΄ σχετική).

2.3 Νομικό και κανονιστικό πλαίσιο ως προς το φόρο προστιθέμενης αξίας

1. Νομικό πλαίσιο:

`Αρθρο 25 Κώδικα ΦΠΑ (Ν.2859/2000, όπως ισχύει)

2. Κανονιστικό πλαίσιο:

ΠΟΛ.1026 Απόφαση ΓΓΔΕ «Θέση μη κοινοτικών και εγχώριων εμπορευμάτων σε Ελεύθερη Ζώνη: α. Διαδικασία απαλλαγής από το φόρο προστιθεμένης αξίας κατά τη θέση εμπορευμάτων σε Ελεύθερη Ζώνη, β. Διαδικασία καταβολής του φόρου προστιθεμένης αξίας κατά την έξοδο των εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη και την ανάλωσή τους στο εσωτερικό της χώρας» (ΦΕΚ 577/Β/2016), (οδηγίες εφαρμογής έχουν δοθεί με την ΠΟΛ.1043 ΕΔΥΟ).

2.4.Μεταβατικές διατάξεις της ΔΔΘΕΚΑ Δ1144720 ΕΞ2018/27-9-18 Απόφασης Διοικητή της ΑΑΔΕ

Επισημαίνεται ότι ορισμένες διατάξεις της Απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών, τίθενται σε εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2021. Ειδικότερα:

Α) Ως προς τις εκδοθείσες αποφάσεις

Οι εκδοθείσες αποφάσεις για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών όσο και για την έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης ισχύουν μέχρι την ανάκλησή τους και την έκδοση νέων αποφάσεων με τους όρους και τις προϋποθέσεις της νέας εν ισχύ Απόφασης. Η ανάκληση των ως άνω αποφάσεων πραγματοποιείται από τις αρμόδιες Τελωνειακές Περιφέρειες κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3 της Απόφασης.

Σε κάθε περίπτωση οι προγενέστερες σχετικές αποφάσεις που δεν πληρούν τους όρους και προϋποθέσεις της νέας Απόφασης, ισχύουν το αργότερο μέχρι 31.12.2020, ημερομηνία κατά την οποία θα πρέπει να έχουν ανακληθεί.

Επισημαίνεται ότι η επανεξέταση των υφισταμένων αποφάσεων ίδρυσης και λειτουργίας των Ελευθέρων Ζωνών όσο και της τήρησης λογιστικής αποθήκης αφορά αποκλειστικά στην εξέταση των προβλεπόμενων κριτηρίων ΑΕΟ για σκοπούς ασφάλειας και προστασίας. Ως εκ τούτου:

1) Οι φορείς διαχείρισης των υφιστάμενων Ελευθέρων Ζωνών υποβάλλουν εγκαίρως στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια αίτηση για έκδοση άδειας ΑΕΟS. Mε την ολοκλήρωση της εξέτασης των κριτηρίων από την Τελωνειακή Περιφέρεια και εφόσον προκύψει θετική αξιολόγηση, εκδίδεται η άδεια ΑΕΟS και η απόφαση έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης. Εν συνεχεία, εκδίδεται από τον Διοικητή Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, απόφαση για την ίδρυση και λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης. Σε περίπτωση που ο φορέας διαχείρισης δεν πληροί τα κριτήρια του ΑΕΟS, εκδίδεται απόφαση ανάκλησης της εκδοθείσας απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία της συγκεκριμένης Ελεύθερης Ζώνης.

Εξυπακούεται ότι δεν απαιτείται επανυποβολή του σχετικού φακέλου με συνημμένη τη μελέτη σκοπιμότητας και τα λοιπά δικαιολογητικά ούτε και η σύμφωνη γνώμη των αρμόδιων κατά περίπτωση Υπουργείων δεδομένου ότι οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις σύστασης της Ελεύθερης Ζώνης έχουν ήδη αξιολογηθεί και εγκριθεί.

2) Σε περίπτωση που οι φορείς διαχείρισης ή οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις είναι ήδη κάτοχοι αδείας ΑΕΟS, δεν απαιτείται η εκ νέου υποβολή αίτησης έκδοσης άδειας ΑΕΟS ή έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης αντίστοιχα. Κρίνεται όμως ιδιαίτερα σημαντική η παρακολούθηση από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές, των προϋποθέσεων και κριτηρίων που πρέπει να πληρούνται από τους φορείς διαχείρισης ή τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις κατά περίπτωση και ιδιαίτερα του κριτηρίου ιστορικού συμμόρφωσης ως προς τις τελωνειακές και φορολογικές παραβάσεις, κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 23 παρ.5 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα (Καν.(ΕΕ)952/13).

Στις ως άνω περιπτώσεις, εκδίδεται από τον Διοικητή Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων απόφαση για την ίδρυση και λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης καθώς και από την αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια απόφαση έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης με τις οποίες επιβεβαιώνεται η τήρηση των όρων και προϋποθέσεων της νέας εν ισχύ Απόφασης.

3) Οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις υποβάλλουν αίτηση με τα συνημμένα δικαιολογητικά κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 6 της Απόφασης, στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια. Με την ολοκλήρωση εξέτασης των κριτηρίων, και εφόσον προκύψει θετική αξιολόγηση, χορηγείται εκ νέου έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης με τους όρους και προϋποθέσεις της νέας Απόφασης. Σε περίπτωση που η εγκατεστημένη επιχείρηση δεν πληροί τα κριτήρια του ΑΕΟS, εκδίδεται απόφαση ανάκλησης της εκδοθείσας έγκρισης για την τήρηση λογιστικής αποθήκης.

Β) Ως προς τα μηχανογραφικά συστήματα

1) Οι φορείς διαχείρισης και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις των υφιστάμενων Ελευθέρων Ζωνών προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου το τελωνείο ελέγχου το αργότερο έως 31.12.2020 να αποκτήσει πρόσβαση στις λογιστικές καταχωρήσεις κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ.1 της Απόφασης. Μέχρι την υλοποίηση των εν λόγω ενεργειών ο φορέας διαχείρισης ή η εγκατεστημένη επιχείρηση κατά περίπτωση, προσκομίζει έως την πέμπτη (5η) εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα, την κίνηση λογιστικής αποθήκης του προηγούμενου μήνα είτε σε κινητά φύλλα είτε σε μαγνητικά μέσα που έχουν αριθμηθεί και θεωρηθεί εκ των προτέρων από το τελωνείο ελέγχου.

Το τελωνείο ελέγχου παρακολουθεί την υλοποίηση της ως άνω υποχρέωσης και ενημερώνει σχετικά το αρμόδιο τμήμα Ειδικών Καθεστώτων της Δ/νσης Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών.

2) Οι φορείς διαχείρισης των υφιστάμενων Ελευθέρων Ζωνών οι οποίοι τηρούν χειρόγραφα βιβλία πυλών εισόδου – εξόδου οφείλουν να προβούν στις αναγκαίες ενέργειες τήρησης σε ηλεκτρονική μορφή το αργότερο μέχρι 31.12.2020.

3) Οι φορείς διαχείρισης και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις στις οποίες έχει παραχωρηθεί η αποκλειστική διαχείριση των σημείων εισόδου-εξόδου, οφείλουν να προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες με τη συνεργασία των τελωνείων ελέγχου για την παροχή πρόσβασης και διαχείρισης δεδομένων εισόδου-εξόδου των φορτίων κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ.3 σημείο (θ), η υλοποίηση της οποίας πρέπει να ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι 31.12.2020. Το τελωνείο ελέγχου παρακολουθεί την υλοποίηση της ως άνω υποχρέωσης και ενημερώνει σχετικά το αρμόδιο τμήμα Ειδικών Καθεστώτων της Δ/νσης Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών. Μέχρι την υλοποίηση των ως άνω ενεργειών, το τελωνείο ελέγχου εξακολουθεί να τηρεί το χειρόγραφο Βιβλίο εισόδου-εξόδου στις πύλες της Ελεύθερης Ζώνης.

ΜΕΡΟΣ Β΄
ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

1.1 Τελωνειακές Περιφέρειες

Οι Τελωνειακές Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλονίκης και Αχαΐας είναι αρμόδιες για:

• τη χορήγηση έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης του φορέα διαχείρισης και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων,

• τη χορήγηση έγκρισης για κάθε κατασκευή ή μετατροπή κτιρίου εντός της Ελεύθερης Ζώνης,

• την εξέταση των κριτηρίων (α), (β), (γ) και (ε) του άρθρου 39 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα για τα

πρόσωπα που αιτούνται τη σύσταση Ελεύθερης Ζώνης ή την εγκατάσταση επιχείρησης εντός αυτής,

• την παρακολούθηση της τήρησης των ως άνω κριτηρίων,

• την επιβολή τυχόν απαγορεύσεων ή περιορισμών των δραστηριοτήτων βιομηχανικής ή εμπορικής φύσης ή παροχής υπηρεσιών, όταν:

α) η φύση των σχετικών εμπορευμάτων το επιτάσσει ή

β) είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση της τελωνειακής επιτήρησης ή

γ) απαιτείται για λόγους ασφάλειας και προστασίας ή

δ) τα εμπλεκόμενα πρόσωπα δεν παρέχουν τα απαραίτητα εχέγγυα για την τήρηση των τελωνειακών διατάξεων.

Τέλος, επισημαίνεται ότι, επικουρώντας τον αναβαθμισμένο ρόλο των Τελωνειακών Περιφερειών, οι εκδοθείσες εγκρίσεις τήρησης λογιστικής αποθήκης θα αποστέλλονται σε ποσοστό 10% ετησίως, στο Τμήμα Ειδικών Καθεστώτων της Δ/νσης Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών, για σκοπούς ενημέρωσης και παρακολούθησης της ροής της διαδικασίας έκδοσής τους.

1.2 Τελωνείο ελέγχου

Ως τελωνείο ελέγχου της Ελεύθερης Ζώνης, ορίζεται το τελωνείο στη χωρική αρμοδιότητα του οποίου υπάγεται η Ελεύθερη Ζώνη, εποπτεύει τη λειτουργία της και σε συνεργασία με τον φορέα διαχείρισης προβαίνει στη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων για τη διασφάλιση της τελωνειακής επιτήρησης και την αποτελεσματική διεξαγωγή ελέγχων.

Ειδικότερα, το τελωνείο ελέγχου είναι αρμόδιο:

• για τη διεξαγωγή αυτοψίας του χώρου κατά το στάδιο σύστασης της Ελεύθερης Ζώνης ή τροποποίησης των ορίων ή των σημείων εισόδου -εξόδου αυτής ώστε να διαπιστώνεται η επάρκεια της περίφραξης και των λοιπών μέσων ελέγχου. Στην περίπτωση που αυτό απαιτηθεί, το τελωνείο, προβαίνει σε υποδείξεις προς τον φορέα διαχείρισης προκειμένου να ληφθούν ενδεδειγμένα μέτρα για την επάρκεια των ως άνω χώρων και των μέσων ελέγχου,

• για τη διενέργεια αυτοψίας κατά το στάδιο εξέτασης των όρων και προϋποθέσεων προκειμένου να χορηγηθεί έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης στην επιχείρηση που επιθυμεί να δραστηριοποιηθεί στην Ελεύθερη Ζώνη,

• για την πραγματοποίηση των απαιτούμενων φυσικών ελέγχων και ελέγχων της τηρούμενης λογιστικής αποθήκης τόσο του φορέα διαχείρισης όσο και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων,

• για την πιστοποίηση του τελωνειακού χαρακτήρα των εμπορευμάτων που έχουν εισέλθει άμεσα ή έμμεσα στην Ελεύθερη Ζώνη, όπου αυτό απαιτείται,

• για τη διεξαγωγή των απαιτούμενων ελέγχων για τις Βεβαιώσεις Τελωνειακού Χαρακτήρα που έχουν υποβληθεί από τον φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση για τα εμπορεύματα που έχουν εισέλθει έμμεσα με σκοπό την έξοδο από την Ελεύθερη Ζώνη και την παράδοσή τους προς κατανάλωση στο εσωτερικό της χώρας,

• για τη διενέργεια τελωνειακών ελέγχων στα πρόσωπα, εμπορεύματα και μεταφορικά μέσα που εισέρχονται στην Ελεύθερη Ζώνη ή εξέρχονται από αυτήν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΡΕΩΝ -ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ – ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ

2.1 Αξιολόγηση των προσώπων που δραστηριοποιούνται στην Ελεύθερη Ζώνη

Στην Απόφαση καθορίζονται συγκεκριμένα κριτήρια που πρέπει να πληρούν τόσο τα πρόσωπα τα οποία αιτούνται τη σύσταση της Ελεύθερης Ζώνης όσο και την εγκατάσταση επιχείρησης εντός αυτής. Ειδικότερα, πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια α, β, γ και ε του άρθρου 39 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα, δηλαδή τα κριτήρια που απαιτούνται για την έκδοση άδειας Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα (ΑΕΟ) ως προς την ασφάλεια και προστασία (ΑΕΟS) τα οποία είναι τα ακόλουθα:

• Ιστορικό συμμόρφωσης

Κατά τον έλεγχο του εν λόγω κριτηρίου εξετάζονται οι τελωνειακές και φορολογικές παραβάσεις που τυχόν έχουν διαπραχθεί κατά τα τρία έτη πριν την υποβολή της αίτησης συμπεριλαμβανομένης και της απουσίας ιστορικού σοβαρών ποινικών αδικημάτων συνδεόμενα με την οικονομική δραστηριότητα του αιτούντος.

• Επίδειξη από τον αιτούντα υψηλού επιπέδου ελέγχου των δραστηριοτήτων του και της ροής των εμπορευμάτων μέσω ενός συστήματος διαχείρισης εμπορικών και, κατά περίπτωση, μεταφορικών καταχωρίσεων, το οποίο να επιτρέπει τη διεξαγωγή κατάλληλων τελωνειακών ελέγχων

Όσον αφορά στον έλεγχο των συγκεκριμένων απαιτήσεων, οι τελωνειακές αρχές πρέπει να λαμβάνουν πάντοτε υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα / επιχειρηματική δραστηριότητα και το μέγεθος του φορέα.

• Οικονομική φερεγγυότητα

Εξετάζεται κατά πόσο ο οικονομικός φορέας μπορεί να αποδείξει ότι διαθέτει ικανοποιητική οικονομική κατάσταση που του επιτρέπει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, λαμβανομένων υπόψη δεόντως των χαρακτηριστικών του είδους της δραστηριότητάς του.

• Μέτρα για την ασφάλεια και την προστασία της διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας

Τα μέτρα αυτά αφορούν μεταξύ άλλων τους τομείς της υλικής ακεραιότητας και των ελέγχων πρόσβασης, των υλικοτεχνικών διαδικασιών και της διαχείρισης συγκεκριμένων ειδών εμπορευμάτων, του προσωπικού και της ταυτοποίησης των επιχειρηματικών εταίρων του. Η εξέταση του κριτηρίου πρέπει πάντα να περιλαμβάνει φυσικούς ελέγχους στις εγκαταστάσεις του αιτούντα.

Οι Τελωνειακές Περιφέρειες είναι αρμόδιες για τον έλεγχο και την αξιολόγηση των προϋποθέσεων και κριτηρίων σε συνεργασία όπου απαιτείται με τα εμπλεκόμενα τελωνεία και άλλες Αρχές, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στις αριθμ. ΔΤΔ Γ 1068454 ΕΞ 2016/28-4-2016 ΕΔΥΟ (ΑΔΑ: 7ΧΟΞΗ-ΔΨ8), ΔΤΔ Γ 1117691 ΕΞ 2016/4-8-2016 ΔΥΟ με την οποία κοινοποιήθηκαν οι Κατευθυντήριες Οδηγίες ΑΕΟ και ΔΤΔ Γ 138851 ΕΞ 2017ΕΜΠ/27-07-2017 ΕΔΥΟ.

2 .2 Διαδικασία έκδοσης απόφασης σύστασης και λειτουργίας Ελεύθερης Ζώνης

Απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση Απόφασης έναρξης λειτουργίας της Ελεύθερης Ζώνης αποτελεί η εκ των προτέρων έκδοση `Αδειας Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα (ΑΕΟ) ως προς την ασφάλεια και προστασία (AEOS) του αιτούντα.

Οδηγίες ως προς την υποβολή αίτησης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τη διαδικασία αξιολόγησης των κριτηρίων για την έκδοση `Αδειας ΑΕΟ παρέχονται με την αριθμ. πρωτ. 5015967/1938/Α0019/23-4-2009 ΕΔΥΟΟ και με την αριθμ. πρωτ. ΔΤΔ Γ 1068454 ΕΞ 2016/28-4-2016 EΔΥΟ (ΑΔΑ:7ΧΟΞΗ-ΔΨ8). Ειδικότερα επισημαίνεται ότι για τη διαδικασία σύστασης Ελεύθερης Ζώνης, προβλέπεται:

α) η υποβολή αίτησης στη Γενική Δ/νση Τελωνείων & ΕΦΚ στην οποία προσδιορίζεται με ακρίβεια ο χώρος που ζητείται να αναγνωριστεί ως Ελεύθερη Ζώνη, με συνημμένη μελέτη σκοπιμότητας από την οποία πρέπει να προκύπτουν:

i. Η υπάρχουσα ή η προβλεπόμενη διακίνηση μη ενωσιακών εμπορευμάτων μέσω της προτεινόμενης Ελεύθερης Ζώνης.

ii. Η προσδοκώμενη συμβολή της Ελεύθερης Ζώνης στην αύξηση της εμπορευματικής διακίνησης μη ενωσιακών εμπορευμάτων σε συνδυασμό με τα γενικότερα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη από τη λειτουργία της.

iii. Τα παρεχόμενα για τη σωστή διοίκηση και εκμετάλλευση της Ελεύθερης Ζώνης εχέγγυα όπως και εκείνα για τη σωστή διαχείριση των εμπορευμάτων.

Επιπλέον της μελέτης σκοπιμότητας, στην ως άνω αίτηση περιλαμβάνονται:

i. Οι οικονομικές καταστάσεις του αιτούντα για τα τρία προηγούμενα έτη ή εφόσον δεν έχουν παρέλθει τρία έτη από την έναρξη της δραστηριότητάς του, τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία για το χρονικό διάστημα που προηγείται της αίτησης

ii. Δήλωση των στοιχείων των ακόλουθων προσώπων:

α) Του προσώπου που αιτείται

β) Του προσώπου που διοικεί εκείνον που αιτείται ή ελέγχει τη διοίκησή του

γ) Του υπαλλήλου που είναι υπεύθυνος για τα τελωνειακά θέματα του αιτούντος

iii. Τοπογραφικό διάγραμμα του προτεινόμενου χώρου

β) η προηγούμενη γνώμη του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και, εάν απαιτείται λόγω των ειδικότερων χαρακτηριστικών της προτεινόμενης ελεύθερης ζώνης, άλλου αρμόδιου Υπουργείου.

Εν συνεχεία η ως άνω αίτηση διαβιβάζεται

α) στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια για την αξιολόγηση των ακόλουθων κριτηρίων:

– ιστορικό συμμόρφωσης ως προς την τελωνειακή και φορολογική νομοθεσία,

– οικονομική φερεγγυότητα, και

β) στο αρμόδιο τελωνείο ελέγχου προκειμένου να προβεί σε αυτοψία του χώρου.

Ακολούθως, ο αιτών υποβάλλει αναλυτικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών για τη διαμόρφωση του χώρου και των εσωτερικών διαδικασιών του προκειμένου η Ελεύθερη Ζώνη να καταστεί κατάλληλη και λειτουργική, με χρονικό διάστημα υλοποίησης τρία (3) έτη με δυνατότητα παράτασης για δεόντως αιτιολογημένους λόγους. Κατόπιν των ανωτέρω, εκδίδεται από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Απόφαση για τη σύσταση της Ελεύθερης Ζώνης όπου ορίζεται ο αιτών ως φορέας διαχείρισης και καθορίζονται τα χαρακτηριστικά της περίφραξης, τα όρια και τα σημεία εισόδου-εξόδου της Ελεύθερης Ζώνης. Με την ολοκλήρωση των ενεργειών του υποβληθέντος χρονοδιαγράμματος, ο αιτών υποβάλλει στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια αίτηση για έκδοση `Αδειας Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα ως προς την ασφάλεια και προστασία (ΑΕΟS) προκειμένου να:

• εξεταστούν εάν πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια:

– ύπαρξη ικανοποιητικού συστήματος διαχείρισης εμπορικών και κατά περίπτωση μεταφορικών καταχωρήσεων το οποίο επιτρέπει τη διεξαγωγή τελωνειακών ελέγχων

– ύπαρξη ενδεδειγμένων μέτρων για την ασφάλεια και την προστασία

• διενεργηθεί νέα αυτοψία του χώρου από το αρμόδιο τελωνείο ελέγχου για να διαπιστωθεί η καταλληλότητά του για τη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης. Για τη διενέργεια της αυτοψίας ο φορέας διαχείρισης απαιτείται να θέσει στη διάθεση των τελωνειακών αρχών τα ακόλουθα:

α) τοπογραφικό διάγραμμα του χώρου στο οποίο αποτυπώνονται με ακρίβεια τα σημεία εισόδου-εξόδου, η περίφραξη και τα κτίρια που βρίσκονται εντός της Ελεύθερης Ζώνης,

β) έγκριση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σχετικά με την επάρκεια και την καταλληλότητα των πυροσβεστικών μέσων,

γ) λοιπές άδειες και εγκρίσεις οι οποίες απαιτούνται κατά περίπτωση από άλλες Δημόσιες Αρχές.

Εφόσον πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις εκδίδεται από την αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια η `Αδεια του Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα ως προς την ασφάλεια και προστασία και χορηγείται η έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης.

Μετά την έκδοση των ανωτέρω αδειών, εκδίδεται από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Απόφαση για την έναρξη λειτουργίας της Ελεύθερης Ζώνης.

Σε περίπτωση που δεν έχουν πληρωθεί οι ανωτέρω προϋποθέσεις, χορηγείται παράταση τεσσάρων (4) μηνών στον φορέα διαχείρισης για τη λήψη των απαραίτητων μέτρων για τη πλήρωση των εν λόγω κριτηρίων και τη διενέργεια εκ νέου των ως άνω ελέγχων.

Εξυπακούεται ότι εάν το αίτημα για τη σύσταση Ελεύθερης Ζώνης αξιολογηθεί αρνητικά σε οποιοδήποτε από τα παραπάνω στάδια, η αίτηση απορρίπτεται παρέχοντας στον αιτούντα τη δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος ακρόασης.

2.3 Διαδικασία χορήγησης έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης από επιχείρηση, άλλη από τον φορέα διαχείρισης, που προτίθεται να εγκατασταθεί εντός της Ελεύθερης Ζώνης

Δεδομένης της δυνατότητας εγκατάστασης εντός της Ελεύθερης Ζώνης και άλλων προσώπων, εκτός του φορέα διαχείρισης, για την άσκηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, με ξεχωριστή τήρηση λογιστικής αποθήκης, απαιτείται έγκριση της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής.

Ειδικότερα, για τη χορήγηση της εν λόγω έγκρισης, υποβάλλεται αίτηση στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια, στην οποία αναφέρονται το είδος της επιχειρηματικής δραστηριότητας, το είδος των προς διαχείριση εμπορευμάτων και το απασχολούμενο προσωπικό. Τα δικαιολογητικά τα οποία επισυνάπτονται, είναι τα ακόλουθα:

α) αντίγραφο της σύμβασης μεταξύ του αιτούντα και του φορέα διαχείρισης ή στην περίπτωση που δεν υπάρχει ακόμα σύμβαση, βεβαίωση του φορέα διαχείρισης περί συμφωνίας εγκατάστασης του αιτούντα στην Ελεύθερη Ζώνη,

β) φορολογική ενημερότητα,

γ) οικονομικές καταστάσεις του αιτούντα για τα τρία (3) προηγούμενα έτη ή, εφόσον δεν έχουν παρέλθει τα τρία (3) έτη από την έναρξη της δραστηριότητάς του, τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία για το χρονικό διάστημα που προηγείται της υποβολής της αίτησης,

δ) Δήλωση των στοιχείων των ακόλουθων προσώπων:

i. Του αιτούντα

ii. Του προσώπου που διοικεί τον αιτούντα ή ελέγχει τη διοίκησή του

iii. Του υπαλλήλου που είναι υπεύθυνος για τα τελωνειακά θέματα του αιτούντος

ε) το προβλεπόμενο από την ισχύουσα νομοθεσία νομιμοποιητικό έγγραφο για τη σύσταση και εκπροσώπηση της εταιρείας.

Ειδικότερα αναφέρονται ενδεικτικά οι ακόλουθες περιπτώσεις:

i. προκειμένου περί Α.Ε. και Ε.Π.Ε., το τελευταίο εν ισχύ καταστατικό και το Φ.Ε.Κ. δημοσίευσης αυτού,

ii. προκειμένου περί Α.Ε., το πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικά με την εκπροσώπηση της εταιρίας και το Φ.Ε.Κ. δημοσίευσης αυτού,

iii. προκειμένου περί Ο.Ε. και Ε.Ε., το καταστατικό σύστασης θεωρημένο από το οικείο Πρωτοδικείο.

στ) Συμπληρωμένο το ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης το οποίο είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

https://portal.gsis.gr/portal/page/portal/ICISnet/services?serid=10370859&adreseeID=10001980

Επισημαίνεται ότι ο αιτών την έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης δεν απαιτείται να διαθέτει την άδεια ΑΕΟS αλλά να πληροί τα συγκεκριμένα κριτήρια που απαιτούνται για την έκδοση της. Ως εκ τούτου, με την υποβολή της σχετικής αίτησης:

α) η αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια εξετάζει την πλήρωση των κριτηρίων (α), (β), (γ) και (ε) του άρθρου 39 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα και

β) το τελωνείο ελέγχου εξετάζει τον υπό παραχώρηση χώρο και συντάσσει έκθεση αυτοψίας, για τη διενέργεια της οποίας απαιτούνται τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

i. σχεδιάγραμμα στο οποίο αποτυπώνεται ο εν λόγω χώρος,

ii. λοιπές άδειες και εγκρίσεις οι οποίες κατά περίπτωση, απαιτούνται από άλλες Δημόσιες Αρχές.

Εφόσον πληρούνται οι ως άνω προϋποθέσεις, η αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια χορηγεί την έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης.

2.4 Επιχειρήσεις που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν για πρώτη φορά και υποβάλλουν αίτηση για σύσταση Ελεύθερης Ζώνης ή έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης

Για τους οικονομικούς φορείς που δεν έχουν συμπληρώσει τρία έτη από την έναρξη της δραστηριότητάς τους, και αιτούνται την σύσταση Ελεύθερης Ζώνης ή την έγκριση τήρησης λογιστικής αποθήκης, κατά την αξιολόγηση των κριτηρίων, η αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια μπορεί να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και πληροφορίες που βρίσκονται στην κατοχή της, ενώ μπορεί εάν το κρίνει απαραίτητο να ζητήσει τη συνδρομή άλλων Διευθύνσεων, Υπηρεσιών, Περιφερειών ή Τελωνείων της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και ΕΦΚ ή/και τη συνδρομή άλλων Δημόσιων Αρχών. Επίσης στις περιπτώσεις αυτές οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές οφείλουν να διενεργούν αυστηρή παρακολούθηση των εν λόγω οικονομικών φορέων κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους έκδοσης απόφασης έναρξης λειτουργίας της Ελεύθερης Ζώνης ή έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης.

2.5 Υποβολή αίτησης σύστασης Ελεύθερης Ζώνης ή έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης από κατόχους `Αδειας ΑΕΟ5

Στην περίπτωση που ο αιτών είναι κάτοχος άδειας ΑΕΟS, δε χρειάζεται να υποβληθεί σε νέο έλεγχο των κριτηρίων που απαιτούνται για τη χορήγηση έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης ή απόφασης για την έναρξη λειτουργίας της Ελεύθερης Ζώνης δεδομένου ότι αυτά έχουν ήδη αξιολογηθεί. Εξυπακούεται ότι σε περίπτωση που έχει επέλθει κάποια ουσιώδης αλλαγή στον οικονομικό φορέα ή σε οποιοδήποτε στοιχείο μπορεί να έχει επίπτωση στη διατήρηση των κριτηρίων ή εφόσον έχει επέλθει εύλογο χρονικό διάστημα από την επαναξιολόγηση των κριτηρίων (τριετία) θα πρέπει να γίνει εκ νέου έλεγχος αυτών.

Στις ως άνω περιπτώσεις εξετάζονται οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις της Απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών.

2.6 Παρακολούθηση της τήρησης των κριτηρίων ΑΕΟ S για τον φορέα διαχείρισης και τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις

Η παρακολούθηση της τήρησης των κριτηρίων ΑΕΟS διενεργείται από τις Τελωνειακές Περιφέρειες σε συνεχή βάση, μεταξύ άλλων μέσω παρακολούθησης των καθημερινών δραστηριοτήτων του φορέα και επισκέψεων στις εγκαταστάσεις του. Η παρακολούθηση στοχεύει στον έγκαιρο εντοπισμό οποιασδήποτε ένδειξης μη συμμόρφωσης και οδηγεί στην άμεση λήψη μέτρων σε περίπτωση εντοπισμού δυσκολιών ή μη συμμόρφωσης από τη μεριά του φορέα. Γενικά, ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος παρακολούθησης είναι η κατάρτιση ενός σχεδίου παρακολούθησης από την αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια το οποίο, εφόσον απαιτείται, θα προτείνει διορθωτικές ενέργειες. Από τη μεριά τους, οι φορείς διαχείρισης και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις οφείλουν να ενημερώνουν την Τελωνειακή Περιφέρεια για οποιαδήποτε σημαντική μεταβολή στις δραστηριότητές τους ή για οποιοδήποτε στοιχείο μπορεί να έχει επίπτωση στη διατήρηση των κριτηρίων.

Επισημαίνεται ότι κρίνεται ιδιαίτερη σημαντική η παρακολούθηση των προϋποθέσεων και κριτηρίων που πρέπει να πληροί ο δικαιούχος της άδειας και ιδιαίτερα του κριτηρίου ιστορικού συμμόρφωσης ως προς τις τελωνειακές και φορολογικές παραβάσεις, κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 23(5) του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα. Προς το σκοπό αυτό οι Τελωνειακές Περιφέρειες πρέπει να προγραμματίζουν τους ελέγχους τους για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης, προκειμένου να προβούν, εφόσον απαιτείται, στις προβλεπόμενες κατά περίπτωση ενέργειες (τροποποίηση/αναστολή/ακύρωση/ανάκληση).

Για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώνεται παράβαση, θα πρέπει να αξιολογείται η σοβαρότητά της για τις περαιτέρω προβλεπόμενες ενέργειες. Στην περίπτωση αμετάκλητης καταδίκης για τέλεση συναφούς με την οικονομική δραστηριότητα πράξης ή τέλεση σοβαρών ή επαναλαμβανόμενων παραβάσεων της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας, θα πρέπει να ενημερώνεται άμεσα η αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια για τις δικές της περαιτέρω ενέργειες.

2.7 Συνεργασία φορέα διαχείρισης και εγκατεστημένων επιχειρήσεων με τις τελωνειακές αρχές

Επισημαίνεται ότι η σχέση μεταξύ τελωνειακών αρχών και φορέα διαχείρισης ή εγκατεστημένων επιχειρήσεων της Ελεύθερης Ζώνης πρέπει πάντα να βασίζεται στις αρχές της αμοιβαίας διαφάνειας, της ορθότητας, της αμεροληψίας και της υπευθυνότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι τελωνειακές αρχές αναμένουν από τους φορείς να ενεργούν σύμφωνα με την τελωνειακή νομοθεσία και να ενημερώνουν εγκαίρως σχετικά με οποιεσδήποτε δυσκολίες συμμόρφωσής τους. Από τη μεριά τους οι τελωνειακές αρχές προσφέρουν υποστήριξη για την επίτευξη αυτού του σκοπού και διασφαλίζουν την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια της άδειας ΑΕΟS ή της έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης κατά περίπτωση, σε συνεργασία με τον φορέα, για την ομαλή και εύρωστη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Μεταβολές Ελεύθερης Ζώνης και λογιστικών καταχωρήσεων

3.1 Κατασκευή ή μετατροπή ακινήτου εντός Ελεύθερης Ζώνης

Για την κατασκευή ή μετατροπή ακινήτου εντός Ελεύθερης Ζώνης υποβάλλεται από τον φορέα διαχείρισης σχετική αίτηση στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια μέσω του τελωνείου ελέγχου. Στην εν λόγω αίτηση περιλαμβάνονται ακριβείς πληροφορίες σχετικές με:

• τον χώρο όπου πρόκειται να ανεγερθεί το ακίνητο ή όπου βρίσκεται το υπό μετατροπή ακίνητο,

• τη χρήση του καθώς επίσης και

• το σχετικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των απαιτούμενων εργασιών Το τελωνείο ελέγχου διαβιβάζει την ως άνω αίτηση με σχετική εισήγησή του για την αναγκαιότητα ή μη του αιτήματος, στην αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια.

Εφόσον δεν προκύπτουν αιτιολογημένες αντιρρήσεις από την εισήγηση του τελωνείου ελέγχου, η αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της αίτησης, εγκρίνει εγγράφως την κατασκευή ή μετατροπή του ακινήτου κατά περίπτωση. Σε αντίθετη περίπτωση, η αίτηση απορρίπτεται παρέχοντας στον αιτούντα τη δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος ακρόασης. Επισημαίνεται ότι κατά τον χρόνο υλοποίησης των απαιτούμενων εργασιών, δεν επιτρέπεται η διενέργεια λοιπών δραστηριοτήτων σχετικών με τη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης στον υπό διαμόρφωση χώρο. Ο χώρος αυτός οριοθετείται και είναι προσβάσιμος μόνο στα πρόσωπα που εξουσιοδοτούνται από τον φορέα για το σκοπό της κατασκευής ή της μετατροπής του ακινήτου κατά περίπτωση.

Με την ολοκλήρωση των εν λόγω εργασιών, εκδίδεται απόφαση του τελωνείου ελέγχου για την έναρξη λειτουργίας του ακινήτου.

3.2. Μεταβολές της έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης

Οι αρμόδιες Τελωνειακές Περιφέρειες τροποποιούν, επανεξετάζουν αναστέλλουν, ακυρώνουν, ανακαλούν, τις εκδοθείσες εγκρίσεις τήρησης λογιστικής αποθήκης κατά τα οριζόμενα στην ενωσιακή νομοθεσία. Ειδικότερες οδηγίες ως προς τη διαδικασία αξιολόγησης, έκδοσης, καθώς και της παρακολούθησης αυτών παρέχονται με την αριθμ. ΔΤΔ Α 1121586 ΕΞ 2017/9-8-17 Εγκύκλιο Διαταγή του Διοικητή της ΑΑΔΕ, «ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ-ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΚΡΟΑΣΗΣ» (ΑΔΑ:Ψ0ΣΕΗ-4ΛΘ).

ΜΕΡΟΣ Γ΄
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

1.1 Ευθύνες του φορέα διαχείρισης και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων

Με την εν λόγω Απόφαση αποσαφηνίζονται και γίνονται διακριτοί οι ρόλοι τόσο του φορέα διαχείρισης όσο και του τελωνείου ελέγχου. Ειδικότερα, ο φορέας διαχείρισης έχει ευθύνη για τη συνολική διαχείριση της Ελεύθερης Ζώνης και θέτει στη διάθεση του τελωνείου οποιοδήποτε στοιχείο κριθεί αναγκαίο για τη διενέργεια ελέγχου. Παράλληλα έχει την ευχέρεια να αναπτύξει ελεύθερα τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες απρόσκοπτα με ταυτόχρονη διαφύλαξη των συμφερόντων του Δημοσίου, με διακριτό το ρόλο του τελωνείου ελέγχου ως αρχή που εποπτεύει τη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης.

Ειδικότερα, ο φορέας διαχείρισης και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις υποχρεούνται:

• Να τηρούν λογιστική αποθήκης σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην ενωσιακή νομοθεσία και με τον εγκεκριμένο από το τελωνείο ελέγχου τύπο.

• Να τηρούν στο αρχείο τους τα απαιτούμενα νομιμοποιητικά έγγραφα παράδοσης των εμπορευμάτων (π.χ διατακτική, φορτωτικά έγγραφα). Επιπλέον προβλέπεται η δυνατότητα τήρησης αυτών σε ηλεκτρονικό αρχείο κατόπιν έγκρισης του τελωνείου ελέγχου.

Ο φορέας διαχείρισης και οι εγκαταστημένες επιχειρήσεις υποχρεούνται στην τήρηση του αρχείου τους επί πέντε (5) τουλάχιστον έτη. Σε περίπτωση που ασκηθεί προσφυγή ή που έχει κινηθεί δικαστική διαδικασία, τα έγγραφα και οι πληροφορίες φυλάσσονται μέχρι να περατωθεί η διαδικασία της προσφυγής ή η δικαστική διαδικασία.

• Να προβαίνουν άμεσα στη λήψη απαιτούμενων μέτρων ώστε τα εμπορεύματα να μη διαφεύγουν της τελωνειακής επιτήρησης και να συμμορφώνονται με οποιοδήποτε μέτρο ελέγχου κριθεί σκόπιμο από το τελωνείο ελέγχου για τη διασφάλιση της τελωνειακής νομοθεσίας.

• Να συντάσσουν τις Βεβαιώσεις Τελωνειακού Χαρακτήρα για τα εμπορεύματα που έχουν εισέλθει άμεσα ή έμμεσα στην Ελεύθερη Ζώνη προς πιστοποίηση από το τελωνείο ελέγχου όπου αυτό απαιτείται.

• Να παρέχουν πρόσβαση στο πληροφοριακό σύστημα λογιστικής αποθήκης μέσω σχετικών αναφορών που θα μπορούν να δίνουν τη δυνατότητα χρήσης από το τελωνείο ελέγχου δυναμικών κριτηρίων αναζήτησης με στόχο την αποτελεσματική παρακολούθηση των εμπορευμάτων.

Τα ως άνω κριτήρια καθορίζονται από το τελωνείο ελέγχου σε συνεργασία με την συγκεκριμένη επιχείρηση που τηρεί τη λογιστική αποθήκης ανάλογα με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του και με στόχο την αποτελεσματική παρακολούθηση των εμπορευμάτων που παραμένουν για αποθήκευση, τη διεξαγωγή στοχευμένων αποτελεσματικών ελέγχων στα πλαίσια επιτήρησης του ειδικού καθεστώτος της Ελεύθερης Ζώνης καθώς επίσης και της τήρησης της τελωνειακής νομοθεσίας εν γένει.

Το τελωνείο ελέγχου ενημερώνει σχετικά την αρμόδια Δ/νση Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών για τα ως άνω κριτήρια.

• Να παρέχουν πρόσβαση σε σχετική λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος στην οποία καταχωρούνται πληροφορίες σχετικά με την άμεση δέσμευση φορτίου που προτίθεται να προβεί το τελωνείο ελέγχου. Με αυτόν τον τρόπο καταργείται η χειρόγραφη διαδικασία ειδοποίησης του τελωνείου προς τον φορέα ή την εγκατεστημένη επιχείρηση για τη μη απελευθέρωση του εν λόγω φορτίου.

Η λειτουργία αυτή υλοποιείται κατόπιν συνεργασίας του τελωνείου ελέγχου και της συγκεκριμένης επιχείρησης ενημερώνοντας σχετικά και την αρμόδια Δ/νση Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών.

• Να αποστέλλουν δεδομένα τελωνειακού ενδιαφέροντος προς τα πληροφοριακά συστήματα της Α.Α.Δ.Ε. για λόγους ανάλυσης κινδύνου σε περίπτωση που αυτό απαιτηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Στην παρούσα φάση έχουν ήδη συσταθεί στην Κεντρική Υπηρεσία ομάδες εργασίας οι οποίες μεταξύ άλλων θα προβούν στην καταγραφή διαδικασίας και ανάλυση απαιτήσεων για την επίτευξη διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ με το πληροφοριακό σύστημα του φορέα διαχείρισης της Ελεύθερης Ζώνης και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων. Το είδος, η μορφή και ο τρόπος αποστολής των δεδομένων θα συμφωνηθούν στα πλαίσια των ως άνω ομάδων κατόπιν συνεργασίας των φορέων διαχείρισης, των εγκατεστημένων επιχειρήσεων και των αρμόδιων υπηρεσιών της ΑΑΔΕ.

• Να συνεργάζονται στενά με το τελωνείο ελέγχου και να θέτουν στη διάθεσή του άμεσα τα εμπορεύματα για τα οποία πρόκειται να διενεργηθεί φυσικός έλεγχος.

• Να διαθέτουν άδεια περιβαλλοντικών όρων για κάλυψη αναγκών καταστροφής εμπορευμάτων που πραγματοποιείται εντός Ελεύθερης Ζώνης.

• Να τηρούν τις δεσμεύσεις που απορρέουν από Διεθνείς Συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από τη χώρα μας.

• Να φέρουν την ευθύνη της ακρίβειας των στοιχείων που συμπληρώνονται στη Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα για τα ενωσιακά εμπορεύματα που έχουν εισέλθει έμμεσα στην Ελεύθερη Ζώνη με σκοπό την έξοδο και την παράδοσή τους προς κατανάλωση στο εσωτερικό της χώρας. Επιπλέον των ως άνω αναφερόμενων υποχρεώσεων, ο φορέας διαχείρισης υποχρεούται:

• Να διαμορφώνει σταθερή περίφραξη, το ύψος και το είδος της οποίας καθορίζεται κατόπιν εισήγησης του τελωνείου ελέγχου, τον χώρο γύρω από την περίφραξη και τα σημεία εισόδου/εξόδου με τα οποία θα διασφαλίζεται η τελωνειακή επιτήρηση και η αποτροπή της παράτυπης διαφυγής των εμπορευμάτων, κατά τα προαναφερθέντα (Μέρος Α΄, Κεφ.1.3).

• Να προβαίνει στην υλοποίηση των απαιτούμενων έργων υποδομής καθώς και εγκαταστάσεων αποθήκευσης εμπορευμάτων.

• Να προβαίνει στην παραχώρηση κατάλληλων χώρων και στην υλοποίηση των απαιτούμενων έργων υποδομής, σε συνεργασία με το τελωνείο ελέγχου, για την εγκατάσταση και αποτελεσματική λειτουργία των μέσων ελέγχου της Τελωνειακής Υπηρεσίας.

• Να μεριμνά για τη διαμόρφωση και λειτουργία ειδικά εξοπλισμένων εγκαταστάσεων αποθήκευσης εμπορευμάτων που παρουσιάζουν κίνδυνο ή απαιτούν ειδικές συνθήκες αποθήκευσης (π.χ δημητριακά, κατεψυγμένα προϊόντα κλπ).

• Να λαμβάνει άμεσα τα αναγκαία μέτρα σε περίπτωση διαπίστωσης παραβίασης της περίφραξης ή οποιουδήποτε κινδύνου διαφυγής εμπορευμάτων και να συμμορφώνεται με τις υποδείξεις του τελωνείου ελέγχου.

• Να παρέχει στο τελωνείο ελέγχου σύμφωνα με τις υποδείξεις του, τους απαραίτητους χώρους, τα κατάλληλα μέσα και το απαιτούμενο προσωπικό για την άμεση και αποτελεσματική διενέργεια φυσικών ελέγχων.

• Να παρέχει τους απαραίτητους χώρους και διευκολύνσεις στο τελωνείο ελέγχου για την αποθήκευση εμπορευμάτων που έχουν εγκαταλειφθεί υπέρ του Δημοσίου/δεσμευθεί/κατασχεθεί έως την αποδέσμευσή τους ή την εκποίησή τους.

• Να διαθέτει συστήματα επιτήρησης του χώρου και των σημείων εισόδου / εξόδου της Ελεύθερης Ζώνης σε εικοσιτετράωρη βάση.

• Να λαμβάνει έγκριση κατόπιν σχετικής αιτήσεως, από την αρμόδια Τελωνειακή Περιφέρεια για κάθε κατασκευή ή μετατροπή κτιρίου εντός Ελεύθερης Ζώνης.

• Να παρέχει στο τελωνείο ελέγχου σε πραγματικό χρόνο άμεση πρόσβαση σε αναφορές του μηχανογραφικού συστήματος που έχουν σχέση με την επιτήρηση των σημείων εισόδου/εξόδου των πυλών της Ελεύθερης Ζώνης. Η ως άνω υποχρέωση ισχύει και για τις περιπτώσεις εγκατεστημένων επιχειρήσεων που έχουν την αποκλειστική διαχείριση των σημείων εισόδου/εξόδου αυτής.

ΜΕΡΟΣ Δ΄
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ-ΕΛΕΓΧΟΣ-ΚΥΡΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ- ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ

1.1 Είσοδος εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη

Ανάλογα με τη θέση που βρίσκεται η Ελεύθερη Ζώνη και με τον τρόπο μεταφοράς των εμπορευμάτων, η είσοδος στην Ελεύθερη Ζώνη μπορεί να είναι άμεση ή έμμεση.

1.1.1 `Αμεση Είσοδος

`Αμεση είναι η είσοδος στην Ελεύθερη Ζώνη όταν αυτή πραγματοποιείται από σημείο που δεν επικοινωνεί με το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, δηλαδή τα εμπορεύματα εισέρχονται θαλασσίως στην Ελεύθερη Ζώνη που βρίσκεται σε λιμένα, αεροπορικώς σε Ελεύθερη Ζώνη που λειτουργεί σε διεθνές αεροδρόμιο, σιδηροδρομικώς ή οδικώς σε Ελεύθερη Ζώνη που λειτουργεί σε σημείο που βρίσκεται επί των χερσαίων συνόρων με τρίτες χώρες. Για τα εμπορεύματα που εισέρχονται άμεσα δια θαλάσσης, ο φορέας διαχείρισης ή η εγκατεστημένη επιχείρηση αποστέλλει στο τελωνείο ελέγχου πριν από την άφιξη του πλοίου, σε ηλεκτρονικό αρχείο δηλωτικό. Επισημαίνεται ότι δεν πρόκειται για το δηλωτικό φορτίου που προβλέπεται στο άρθρο 12 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (Ν.2960/2001) αλλά πρόκειται στην ουσία για την ενημέρωση του τελωνείου για τα εισερχόμενα εμπορεύματα τα οποία εν συνεχεία καταχωρούνται στη λογιστική αποθήκης της εγκατεστημένης επιχείρησης ή του φορέα διαχείρισης. Η μορφή του ως άνω δηλωτικού καθορίζεται σε συνεργασία με το τελωνείο ελέγχου. Στην περίπτωση που προκύπτουν διαφορές κατά την παραλαβή των εμπορευμάτων, ο φορέας διαχείρισης ή η εγκατεστημένη επιχείρηση αποστέλλει στο τελωνείο ελέγχου είτε διορθωμένο δηλωτικό ή τις διαφορές πλέον ή έλαττον καθώς και τις τυχόν διορθώσεις επί των δηλωθέντων. Ο τρόπος με τον οποίο αποστέλλονται τα διορθωμένα δεδομένα, καθορίζεται επίσης σε συνεργασία με το τελωνείο ελέγχου.

Τα ως άνω εμπορεύματα με την είσοδό τους, θεωρείται ότι έχουν υπαχθεί στο ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης εκτός εάν συνοδεύονται από πιστοποιητικό απόδειξης ενωσιακού χαρακτήρα Cr2L, κλπ).

Τέλος, επισημαίνεται ότι το τελωνείο ελέγχου δεν υποχρεούται στην τήρηση αρχείου αντιγράφων εγγράφων μεταφοράς που συνοδεύουν τα φορτία. Για την τήρηση του σχετικού αρχείου υπόχρεος είναι ο φορέας διαχείρισης ή η εγκατεστημένη επιχείρηση κατά περίπτωση σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 11 παρ.7 της Απόφασης.

1.1.2 Έμμεση Είσοδος

Έμμεση είναι η είσοδος στην Ελεύθερη Ζώνη όταν αυτή πραγματοποιείται από σημείο που επικοινωνεί με το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης διότι η Ελεύθερη Ζώνη βρίσκεται στην ενδοχώρα.

Σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ.6 της Απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών, στην έμμεση είσοδο όλων των εισερχομένων εμπορευμάτων και με σκοπό τη συνολική παρακολούθηση των φορτίων εντός της Ελεύθερης Ζώνης, τηρούνται τα ακόλουθα:

– Καταχώρηση των προβλεπόμενων δεδομένων στην ηλεκτρονική εφαρμογή του φορέα διαχείρισης που υποχρεούται να υλοποιήσει για το τελωνείο όπως αναλύεται κατωτέρω (Μέρος Δ΄ Κεφ. 2.1)

– Παραλαβή από εγκατεστημένη επιχείρηση ή από τον φορέα διαχείρισης των εν λόγω εμπορευμάτων και απόδοση Αριθμού Καταχώρησης Λογιστικής Αποθήκης (ΑΚΛΑ).

1.1.2.1 Είσοδος εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη κατά τη λήξη του καθεστώτος διαμετακόμισης

Στην περίπτωση κατά την οποία εμπορεύματα που τελούν υπό το καθεστώς διαμετακόμισης πρόκειται να εισέλθουν στην Ελεύθερη Ζώνη, τότε το καθεστώς της διαμετακόμισης λήγει στην πύλη εισόδου, και τα εν λόγω εμπορεύματα υπάγονται στο ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης. Ο τελωνειακός υπάλληλος οφείλει να προβεί σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για τη λήξη και τον έλεγχο της λήξης του καθεστώτος διαμετακόμισης (καταχώρηση άφιξης και αποστολή σχετικού μηνύματος, διενέργεια ελέγχων, καταχώριση και αποστολή αποτελεσμάτων ελέγχων στο Ολοκληρωμένο Πληροφορικό Σύστημα Τελωνείων (ICISnet).

1.1.2.2 Είσοδος φορτίων στην Ελεύθερη Ζώνη υπό την κάλυψη του καθεστώτος εξαγωγής

Σύμφωνα με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία, τα ενωσιακά εμπορεύματα είναι δυνατόν να εισέλθουν στην Ελεύθερη Ζώνη με σκοπό την έξοδό τους από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης. Ως εκ τούτου στις περιπτώσεις που προς εξαγωγή φορτία εισέρχονται στην Ελεύθερη Ζώνη, ακολουθείται η διαδικασία που περιγράφεται στην με αριθμ. πρωτ. ΔΤΔ Α 1068392 ΕΞ2016/26-04-2016 (ΑΔΑ:ΩΨΜ6Η-ΔΡΧ) Εγκύκλιο Διαταγή, «ΕΞΑΓΩΓΗ & ΕΞΟΔΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ – ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΘΜ.: Δ19Α5013811ΕΞ2014/03.06.2014».

1.1.2.3 Είσοδος προϊόντων ΕΦΚ στην Ελεύθερη Ζώνη υπό την κάλυψη e-ΔΕ

Στην περίπτωση εισόδου στην Ελεύθερη Ζώνη προϊόντων ΕΦΚ υπό την κάλυψη Ηλεκτρονικού Διοικητικού Εγγράφου (e-ΔΕ) με σκοπό την παραλαβή τους από φορολογική αποθήκη που έχει εγκατασταθεί εντός αυτής τηρούνται τα ακόλουθα:

– Παραλαβή των εν λόγω εμπορευμάτων και ΑΚΛΑ για τη λογιστική αποθήκης που υποχρεούται να τηρεί ο φορέας διαχείρισης της Ελεύθερης Ζώνης σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Απόφαση για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών

– Τήρηση ξεχωριστής λογιστικής αποθήκης σύμφωνα με τις αποφάσεις που έχουν εκδοθεί από την αρμόδια Δ/νση ΕΦΚ & ΦΠΑ.

1.1.2.4 Είσοδος εγχωρίων εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη για τα οποία εφαρμόζεται απαλλαγή ΦΠΑ βάσει της ΠΟΛ. 1026/2016 απόφασης Γ.Γ.Δ.Ε.

Επί του παρόντος και μέχρι την τροποποίηση της ΠΟΛ.1026/2016 απόφασης Γ.Γ.Δ.Ε., όπου θα προβλέπονται διατάξεις για την ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών έκδοσης του Δελτίου εισόδου, για την παράδοση (πώληση) αγαθών με προορισμό την Ελεύθερη Ζώνη και απαλλαγή ΦΠΑ, απαιτείται η έκδοση Δελτίου εισόδου κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στην ΠΟΛ.1026/2016 και καταχώρηση αυτού στο βιβλίο της πύλης εισόδου. Εγχώρια εμπορεύματα τα οποία εισέρχονται σε χώρο της Ελεύθερης Ζώνης δεν θεωρείται ότι υπάγονται σε καθεστώς Ελεύθερης Ζώνης.

1.1.2.5 Είσοδος ενωσιακών εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 246 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα

Στην περίπτωση εισόδου στην Ελεύθερη Ζώνη ενωσιακών εμπορευμάτων τα οποία συνοδεύονται με τα σχετικά έγγραφα μεταφοράς με σκοπό την αποθήκευση, διακίνηση, χρησιμοποίηση, μεταποίηση ή κατανάλωσή τους κατά την παραμονή τους στην Ελεύθερη Ζώνη, τηρούνται οι διαδικασίες σχετικά με την καταχώριση δεδομένων στην ηλεκτρονική εφαρμογή του φορέα διαχείρισης και την απόδοση ΑΚΛΑ στα εμπορεύματα που παραλαμβάνονται από την εγκατεστημένη επιχείρηση ή τον φορέα διαχείρισης κατά περίπτωση (Μέρος Δ΄, Κεφ.1.1.2.).

1.1.2.6 Είσοδος κενών μεταφορικών μέσων στην Ελεύθερη Ζώνη

Στην περίπτωση εισόδου στην Ελεύθερη Ζώνη κενών μεταφορικών μέσων με σκοπό την πλήρωσή τους με εμπορεύματα που βρίσκονται στην Ελεύθερη Ζώνη, το τελωνείο έχει άμεση πρόσβαση στα δεδομένα της εφαρμογής που τηρεί για την είσοδο των εν λόγω μεταφορικών μέσων ο φορέας διαχείρισης.

1.1.2.7 Είσοδος εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη κατά τη λήξη του καθεστώτος διαμετακόμισης με χρήση άδειας απλουστευμένων διαδικασιών στις σιδηροδρομικές μεταφορές

Ο τελωνειακός υπάλληλος οφείλει να προβεί σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για τη λήξη του καθεστώτος διαμετακόμισης με χρήση άδειας απλουστεύσεων ενώ παράλληλα τηρούνται οι διαδικασίες σχετικές με την καταχώρηση στην ηλεκτρονική εφαρμογή του φορέα διαχείρισης και την απόδοση αριθμού ΑΚΛΑ στα εμπορεύματα που θα παραληφθούν από την εγκατεστημένη επιχείρηση ή τον φορέα διαχείρισης κατά περίπτωση (Μέρος Δ΄, Κεφ. 1.1.2.).

1.1.2.8 Είσοδος εμπορευμάτων με Δελτία Παράδοσης Εφοδίων

Στην περίπτωση που εισέρχονται εμπορεύματα στην Ελεύθερη Ζώνη με Δελτία Παράδοσης Εφοδίων, τηρούνται οι διαδικασίες σχετικά με την καταχώριση δεδομένων στην ηλεκτρονική εφαρμογή του φορέα διαχείρισης και την απόδοση αριθμού ΑΚΛΑ στα εμπορεύματα που θα παραληφθούν από την εγκατεστημένη επιχείρηση ή τον φορέα διαχείρισης κατά περίπτωση (Μέρος Δ΄, Κεφ.1.1.2.).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

2.1 Ηλεκτρονική καταχώρηση δεδομένων στην πύλη εισόδου/εξόδου της Ελεύθερης Ζώνης

Προκειμένου:

α) να εκσυγχρονισθούν οι τελωνειακές διαδικασίες που τηρούνται στις Ελεύθερες Ζώνες και να ανταποκριθούν στις προκλήσεις/απαιτήσεις ενός συνεχούς εξελισσόμενου περιβάλλοντος εμπορευματικών συναλλαγών και

β) να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διεξαγωγή ελέγχων για τα εμπορεύματα εντός Ελεύθερης Ζώνης,

καθορίζεται στην Απόφαση για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών, η υποχρέωση από τον φορέα διαχείρισης για άμεση πρόσβαση του τελωνείου ελέγχου σε ηλεκτρονική εφαρμογή στην οποία θα καταχωρούνται πληροφορίες για την είσοδο- έξοδο φορτίων προς/από την Ελεύθερη Ζώνη.

Οι ως άνω πληροφορίες καθορίζονται στο άρθρο 11 παρ. 6 της εν λόγω Απόφασης και σχετίζονται με τις πληροφορίες που στην παρούσα φάση καταγράφονται στο χειρόγραφο βιβλίο που τηρείται στις πύλες εισόδου/εξόδου της Ελεύθερης Ζώνης.

Ειδικότερα το τελωνείο ελέγχου θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε πραγματικό χρόνο στα ακόλουθα:

α) στα στοιχεία των παραστατικών μεταφοράς των φορτίων (φορτωτικά έγγραφα, τιμολόγια, κλπ),

β) στους αριθμούς των εμπορευματοκιβωτίων,

γ) ενδεχομένως στους πίνακες φόρτωσης με τα σημεία και τους αριθμούς δεμάτων, στην περίπτωση που

υπάρχουν φορτία πολλών αποστολέων,

δ) στον αριθμό κυκλοφορίας του μεταφορικού μέσου,

ε) στον αριθμό αναφοράς του σχετικού τελωνειακού παραστατικού ή στον αριθμό της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα κατά περίπτωση για τα εμπορεύματα που εξέρχονται από την Ελεύθερη Ζώνη, στ) στην ημερομηνία εισόδου/εξόδου του φορτίου προς/από την Ελεύθερη Ζώνη. Το τελωνείο ελέγχου μπορεί να ζητά την τήρηση επιπρόσθετων στοιχείων εφόσον αυτό κρίνεται σκόπιμο για τη διασφάλιση της τελωνειακής επιτήρησης και την αποτελεσματική διενέργεια ελέγχων (π.χ το MRN του τελωνειακού παραστατικού στις περιπτώσεις που έχει εκδοθεί πριν την είσοδο του φορτίου στην Ελεύθερη Ζώνη, ο ARC του e-ΔΕ, κλπ).

Η υλοποίηση της εν λόγω εφαρμογής θα πραγματοποιηθεί κατόπιν συνεργασίας του τελωνείου ελέγχου και του φορέα διαχείρισης.

Προς περαιτέρω διευκόλυνση και αποσαφήνιση των δυνατοτήτων που μπορεί να παρέχει στο τελωνείο ελέγχου η ως άνω εφαρμογή, παρατίθενται κατωτέρω ενδεικτικά τα ακόλουθα:

• Χρήση δυναμικών κριτηρίων αναζήτησης προκειμένου το τελωνείο να πραγματοποιεί στοχευμένες έρευνες και να είναι σε θέση να διενεργεί ελέγχους διασταύρωσης με στόχο την αποτελεσματική παρακολούθηση των εμπορευμάτων

• Καταχώρηση πληροφοριών οι οποίες ενδεχομένως δεν είναι διαθέσιμες από τον φορέα διαχείρισης

• Δημιουργία αριθμού αναφοράς για κάθε είσοδο/έξοδο φορτίου η οποία αντικαθιστά τον α/α καταχώρησης του χειρόγραφου βιβλίου

• Ενδεχομένως δημιουργία «ετικέτας» (label) η οποία τυπώνεται και επικολλάται στα συνοδευτικά έγγραφα του συγκεκριμένου φορτίου και περιλαμβάνει τον αριθμό αναφοράς, τα στοιχεία του τελωνείου ελέγχου και τον συγκεκριμένο κωδικό του τελωνειακού υπαλλήλου που θα του έχει δοθεί η σχετική πρόσβαση.

Επισημαίνεται ότι η υλοποίηση των ως άνω δυνατοτήτων εναπόκειται αποκλειστικά στην έγκριση του τελωνείου ελέγχου το οποίο ενημερώνει σχετικά την αρμόδια Δ/νση Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών. Με την υλοποίηση της ως άνω εφαρμογής, καταργείται το χειρόγραφο βιβλίο τήρησης των εισερχομένων /εξερχομένων εμπορευμάτων προς / από την Ελεύθερη Ζώνη.

Τέλος, πέραν των ανωτέρω, επισημαίνεται ότι το τελωνείο ελέγχου μεριμνά για την απρόσκοπτη είσοδο των φορτίων στην Ελεύθερη Ζώνη με τους όρους και προϋποθέσεις της Απόφασης και σε περίπτωση που για συγκεκριμένο φορτίο ζητηθεί η προσκόμιση επιπρόσθετων στοιχείων πέραν των ανωτέρω για λόγους περαιτέρω διασφάλισης της τελωνειακής επιτήρησης, η προσκόμιση αυτών θα πραγματοποιείται μετά την είσοδο του εν λόγω φορτίου στην Ελεύθερη Ζώνη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΤΩΝ ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ – ΤΗΡΗΣΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΘΗΚΗΣ

3.1 Παραλαβή των εισερχομένων φορτίων

Τα εμπορεύματα που εισέρχονται είτε άμεσα είτε έμμεσα, παραλαμβάνονται από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις ή τον φορέα διαχείρισης κατά περίπτωση, καταχωρούνται στη λογιστική αποθήκης και αποδίδεται ο Αριθμός Καταχώρησης Λογιστικής Αποθήκης (ΑΚΛΑ). Επισημαίνεται ότι υποχρέωση απόδοσης ΑΚΛΑ υπάρχει για όλα τα εισερχόμενα εμπορεύματα ανεξαρτήτως τρόπου μεταφοράς και προορισμού τους ακόμη και στην περίπτωση άμεσης μεταφόρτωσής τους σε μεταφορικό μέσο με το οποίο εγκαταλείπουν το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης (transhipment).

Στην περίπτωση της άμεσης εισόδου μη ενωσιακών εμπορευμάτων, μετά την καταχώρησή τους στη λογιστική αποθήκης, η εγκατεστημένη επιχείρηση ή ο φορέας διαχείρισης ενημερώνει το τελωνείο ελέγχου με τα σχετικά έγγραφα μεταφοράς όπου αποτυπώνεται ο αριθμός ή οι αριθμοί καταχώρησης στη λογιστική αποθήκης (ΑΚΛΑ), μέχρι την υλοποίηση της άμεσης πρόσβασης του τελωνείου ελέγχου στη λογιστική αποθήκης των εγκατεστημένων επιχειρήσεων και του φορέα διαχείρισης κατά τα προαναφερθέντα (Μέρος Γ΄, Κεφ.1.1).

3.2 Τήρηση λογιστικής αποθήκης

Η λογιστική αποθήκης που τηρείται από τον φορέα διαχείρισης και τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις αφορά το σύνολο των εμπορευμάτων που εισέρχονται στην Ελεύθερη Ζώνη ανεξαρτήτως του προορισμού τους, συμπεριλαμβανομένων και των εμπορευμάτων που διέρχονται χωρίς να μεσολαβεί αποθήκευση. Ως εκ τούτου η καταγραφή των εν λόγω εμπορευμάτων πρέπει να γίνεται κατηγοριοποιημένα με διακριτό τρόπο προκειμένου να καταστεί ευχερής ο τελωνειακός έλεγχος.

Η λογιστική αποθήκης πρέπει να απεικονίζει ανά πάσα στιγμή την πραγματική κατάσταση των εμπορευμάτων και να περιλαμβάνει κάθε μεταβολή των στοιχείων ή της κατάστασης ή της συσκευασίας αυτών. Περιλαμβάνει τις πληροφορίες που προβλέπονται στο άρθρο 178 του κατ΄ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2446/15. Η λογιστική αποθήκης τηρείται ηλεκτρονικά και αποτελεί υποχρέωση τόσο του φορέα διαχείρισης όσο και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων να δοθεί πρόσβαση στο τελωνείο ελέγχου το οποίο θα μπορεί να κάνει αναζητήσεις σε αυτήν σε πραγματικό χρόνο.

Ο Αριθμός Καταχώρησης Λογιστικής Αποθήκης (ΑΚΛΑ) που αποδίδεται, πιστώνεται με την έξοδο των εν λόγω εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη και ειδικότερα με τον αριθμό του οικείου τελωνειακού παραστατικού, ή με τον αριθμό Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα κατά περίπτωση.

Στην περίπτωση διενέργειας συνήθων εργασιών οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταβολή της φύσης ή της ποσότητας των εμπορευμάτων ή των συσκευασιών αυτών, πραγματοποιείται νέα λογιστική καταχώρηση (άρθρο 12 της Απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών).

Τα εισερχόμενα μη ενωσιακά εμπορεύματα παραλαμβάνονται με βάση τα έγγραφα μεταφοράς. Η καταχώρηση της λογιστικής αποθήκης πραγματοποιείται με βάση την πράξη παραλαβής. Όταν ο επιχειρηματίας δεν είναι βέβαιος για το περιεχόμενο των παραλαμβανομένων δεμάτων, πρέπει να γίνεται επαλήθευση αυτού και σύνταξη σχετικής πράξης επί του εγγράφου μεταφοράς. Ο επιχειρηματίας μπορεί να ζητά την παράσταση του τελωνειακού υπαλλήλου κατά την ως άνω επαλήθευση. Όταν τα εμπορεύματα είναι συσκευασμένα σε εμπορευματοκιβώτια επί των οποίων έχουν τεθεί σφραγίδες που φέρουν αριθμούς ή άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία, τα οποία αναγράφονται επί των εγγράφων μεταφοράς, τεκμαίρεται ότι το περιεχόμενο συμφωνεί με τα αντίστοιχα έγγραφα μεταφοράς.

Διευκρινίζεται ότι όταν στο ίδιο έγγραφο μεταφοράς περιλαμβάνονται πολλά εμπορεύματα, η καταχώρηση στη λογιστική αποθήκης μπορεί να γίνεται είτε σε ένα αριθμό στο οποίο καταχωρούνται όλα τα εμπορεύματα κατά στίχο, είτε με ξεχωριστό αριθμό για κάθε στίχο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ

Κατά την παραμονή εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη, το τελωνείο ελέγχου μπορεί να ζητήσει τη λήψη κατάλληλων μέτρων από το φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση για την εξακρίβωση της ταυτότητας και τη διάκριση των εμπορευμάτων που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης από τα λοιπά εμπορεύματα που υπάγονται σε άλλα τελωνειακά καθεστώτα ή διαδικασίες. (πχ διακριτοί χώροι ενωσιακών με μη ενωσιακά εμπορεύματα).

Ειδικότερα, τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Ελεύθερη Ζώνη, μπορούν να υπαχθούν στα ακόλουθα:

4.1 Συνήθεις εργασίες

Eίναι δυνατή, χωρίς παροχή σχετικής έγκρισης από το τελωνείο ελέγχου, η διενέργεια των συνήθων εργασιών του Παραρτήματος 71-03 του Καν. (ΕΕ) 2446/15 επί των εμπορευμάτων που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης.

Απαιτείται η λήψη σχετικής έγκρισης από το τελωνείο ελέγχου για τη διενέργεια συνήθων εργασιών που συνεπάγονται τη μεταβολή του κωδικού Συνδυασμένης Ονοματολογίας των εμπορευμάτων, για τα οποία ο διασαφιστής δύναται να ζητήσει τη θέση τους σε ελεύθερη κυκλοφορία με βάση την αρχική δασμολογική κατάταξη.

Υπενθυμίζεται ότι στην περίπτωση διενέργειας συνήθων εργασιών που έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταβολή της φύσης ή της ποσότητας των εμπορευμάτων ή των συσκευασιών αυτών, πραγματοποιείται νέα λογιστική καταχώρηση.

4.2 Υπαγωγή εμπορευμάτων στο καθεστώς της ελεύθερης κυκλοφορίας

Όπως προαναφέρθηκε, είναι δυνατή η υπαγωγή των μη ενωσιακών εμπορευμάτων μεταξύ άλλων και στο καθεστώς της ελεύθερης κυκλοφορίας. Σε αυτήν την περίπτωση τηρούνται οι όροι και προϋποθέσεις που ισχύουν για το εν λόγω καθεστώς.

Υπενθυμίζεται ότι έχει προβλεφθεί η δυνατότητα αποστολής της άδειας παράδοσης στον φορέα διαχείρισης της Ελεύθερης Ζώνης στην αριθ. πρωτ. ΔΤΔ Α 5021516 ΕΞ 2015/30-9-2015 Εγκύκλιο Διαταγή « Έκδοση της `Αδειας παράδοσης και βεβαίωση – είσπραξη των οικονομικών επιβαρύνσεων και εξόδων (ΔΕΤΕ) στο νέο περιβάλλον των ηλεκτρονικών πληρωμών» (ΑΔΑ: 6ΨΜ7Η-Ο58) και ειδικότερα στην περίπτωση (4) αυτής («Συνήθης διαδικασία εισαγωγής- παραλαβή από Ελεύθερη Ζώνη»).

Το MRN της `Αδειας Παράδοσης καταχωρείται στη λογιστική αποθήκης που τηρεί μηχανογραφικά ο φορέας και συσχετίζεται με τον αριθμό ΑΚΛΑ που έχει ήδη δοθεί για το συγκεκριμένο φορτίο.

4.3 Υπαγωγή εμπορευμάτων στα ειδικά καθεστώτα της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, προσωρινής εισαγωγής και ειδικού προορισμού

Κατά την παραμονή μη ενωσιακών εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη είναι δυνατή η υπαγωγή τους στα ειδικά καθεστώτα της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, προσωρινής εισαγωγής και ειδικού προορισμού με τους όρους και προϋποθέσεις που τίθενται από την ενωσιακή νομοθεσία καθώς επίσης και από τις σχετικές οδηγίες που έχουν δοθεί από την αρμόδια Διεύθυνση Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών για τη χρήση των ως άνω καθεστώτων.

Τα MRN των σχετικών τελωνειακών διασαφήσεων καταχωρούνται στη λογιστική αποθήκης που τηρείται και συσχετίζονται με τους αντίστοιχους αριθμούς ΑΚΛΑ.

Παροχή εγγύησης: Για την υπαγωγή εμπορευμάτων στα ειδικά καθεστώτα της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, προσωρινής εισαγωγής και ειδικού προορισμού, ενώ αυτά παραμένουν στους αποθηκευτικούς χώρους της Ελεύθερης Ζώνης, απαιτείται η παροχή σύμφωνα με τα σχετικά οριζόμενα για την υπαγωγή εμπορευμάτων στα συγκεκριμένα ειδικά καθεστώτα, εγγύησης.

Οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές, στα πλαίσια χορήγησης της άδειας για την υπαγωγή των εν λόγω εμπορευμάτων στα προαναφερόμενα ειδικά καθεστώτα, θα πρέπει να εξετάζουν τη δυνατότητα που παρέχεται από την ενωσιακή νομοθεσία για τη χορήγηση άδειας συνολικής εγγύησης με το πλεονέκτημα της μείωσης του ποσού της παρεχόμενης συνολικής εγγύησης σε σχέση με το καθορισθέν ποσό αναφοράς της ή της απαλλαγής από την υποχρέωση παροχής (σύστασης) εγγύησης (guarantee waiver – πλεονέκτημα της μείωσης του ποσού της παρεχόμενης συνολικής εγγύησης σε ποσοστό 100% σε σχέση με το καθορισθέν ποσό αναφοράς), με την εκπλήρωση των προϋποθέσεων που αποτυπώνονται στις σχετικές διατάξεις του άρθρου 84 του κατ΄ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2446/15 και εφόσον ζητηθεί σχετικά από τον αιτούντα την χορήγηση άδειας συνολικής εγγύησης, (σχετ. η αριθμ. ΔΤΔ Δ 1055219 ΕΞ 2017/5-4-2017 ΕΔΥΟ «Οδηγίες για την έκδοση άδειας συνολικής εγγύησης στα πλαίσια εφαρμογής του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα Καν. 952/2013 (ΕνΤΚ/UCC)»), λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη ότι τα εμπορεύματα που υπάγονται στα προαναφερόμενα ειδικά καθεστώτα, παραμένουν σε χώρους τελωνειακά επιτηρούμενους με τους όρους και προϋποθέσεις που αναφέρονται στο Κεφ. 1.3 (Μέρος Α΄) της παρούσας, καθώς επίσης και το γεγονός ότι τόσο ο φορέας διαχείρισης της Ελεύθερης Ζώνης, όσο και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις στον αποθηκευτικό χώρο αυτής, πληρούν τα κριτήρια AEO ως προς την ασφάλεια και προστασία (AEOS).

4.4 Αποθήκευση προϊόντων ΕΦΚ σε φορολογική αποθήκη εντός Ελεύθερης Ζώνης

Αναφορικά με τις διαδικασίες διακίνησης και αποθήκευσης προϊόντων ΕΦΚ υπό καθεστώς αναστολής των φορολογικών επιβαρύνσεων, ισχύουν τα διαλαμβανόμενα στις ενωσιακές (Οδηγία 2008/118/ΕΚ) και εθνικές (τρίτο μέρος του ν.2960/01) διατάξεις, τις σχετικές κανονιστικές πράξεις (ΔΕΦΚΦ1116601ΕΞ2017/31-7-2017 ΑΥΟ & ΔΕΦΚΦ1116596ΕΞ2017 Απόφαση Διοικητή ΑΑΔΕ) και τις εγκύκλιες διαταγές, με τις οποίες έχουν παρασχεθεί σχετικές οδηγίες.

4.5 Καταστροφή εμπορευμάτων

Τα μη ενωσιακά εμπορεύματα που βρίσκονται εντός Ελεύθερης Ζώνης μπορούν κατά την παραμονή τους σε αυτή να καταστρέφονται χωρίς οι απαιτούμενες διαδικασίες να συνεπάγονται έξοδα για το Δημόσιο. Στις επιμέρους αποφάσεις με τις οποίες χορηγείται έγκριση για τήρηση λογιστικής αποθήκης στις επιχειρήσεις που εγκαθίστανται εντός Ελεύθερης Ζώνης, ορίζεται η διαδικασία καταστροφής εμπορευμάτων εντός του χώρου της Ελεύθερης Ζώνης κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου.

Ειδικότερα, αν ζητείται από τον ενδιαφερόμενο η καταστροφή των εμπορευμάτων μέσα στον χώρο της Ελεύθερης Ζώνης, υποβάλλεται αίτηση για καταστροφή στο τελωνείο ελέγχου. Στην αίτηση αναφέρεται η περιγραφή και η ποσότητα των εμπορευμάτων, ο αριθμός ΑΚΛΑ της λογιστικής αποθήκης, ο τρόπος καταστροφής μέσα στην Ελεύθερη Ζώνη, καθώς και η ημερομηνία και η ώρα πραγματοποίησης της καταστροφής.

Η αίτηση υποβάλλεται τουλάχιστον σαράντα οκτώ (48) ώρες πριν από την αναγραφόμενη στην αίτηση ημερομηνία καταστροφής. Το τελωνείο αποδέχεται την αίτηση και ορίζει, αν το κρίνει σκόπιμο, έναν ή περισσότερους υπαλλήλους για να παραστούν στην καταστροφή. Η επιχείρηση συντάσσει το πρωτόκολλο καταστροφής το οποίο υπογράφεται από τον εκπρόσωπό της και από τον/ τους υπαλλήλους που ενδεχομένως παρέστησαν στην καταστροφή. Αντίγραφο του πρωτοκόλλου παραδίδεται στο τελωνείο και συσχετίζεται με την αίτηση για καταστροφή.

Σε περίπτωση που προκύπτουν θραύσματα, απορρίμματα ή άλλα κατάλοιπα από την καταστροφή και τα οποία συνεχίζουν να παραμένουν στην Ε.Ζ., το πρωτόκολλο καταστροφής καταχωρίζεται εκ νέου στη λογιστική αποθήκης.

Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη ότι για ορισμένους τύπους εμπορευμάτων δεν δύναται να πραγματοποιηθεί η καταστροφή τους εντός της Ελεύθερης Ζώνης αλλά απαιτείται η μεταφορά τους σε ειδικές εγκαταστάσεις εκτός αυτής (π.χ υγειονομική ταφή ή κομποστοποίηση αλλοιωμένων φρούτων, χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, πιστοποιημένες εταιρείες διαχείρισης αποβλήτων κλπ), για τα εμπορεύματα αυτά ακολουθείται η προαναφερόμενη διαδικασία με την τήρηση των εξής επιπλέον προϋποθέσεων:

• Εφόσον απαιτείται και ανάλογα με το είδος των εμπορευμάτων προς καταστροφή, προηγούμενη ενημέρωση άλλων εμπλεκόμενων Αρχών για τον τόπο και τρόπο καταστροφής εκτός της Ελεύθερης Ζώνης και λήψη έγκρισης από αυτές για την αιτηθείσα καταστροφή (π.χ. ενημέρωση Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για καταστροφή γεώμηλων).

• Ενημέρωση από τον φορέα διαχείρισης της εγκατάστασης όπου θα διενεργηθεί η καταστροφή των εμπορευμάτων αναφορικά με την ημερομηνία πραγματοποίησής της.

• Υποχρεωτικός ορισμός υπαλλήλων από τον Προϊστάμενο του τελωνείου ελέγχου προκειμένου να συσταθεί η Επιτροπή του άρθρου 37 του ν.2960/01, κατά τα οριζόμενα στην αριθμ. Τ.2622/179/Α0019/12-6-2002 ΑΥΟ «Καταστροφή Εμπορευμάτων-Επιτροπή άρθρου 37 παρ.1 του ν.2960/01» (ΦΕΚ 797/Β/2002), η οποία θα παραστεί στην καταστροφή.

• Μέτρηση ή ζύγιση των εμπορευμάτων, παρουσία της Επιτροπής, πριν από τη φόρτωση αυτών στο μεταφορικό μέσο.

• Σφράγιση από την Επιτροπή και σύνταξη σχετικού πρωτοκόλλου.

• Μεταφορά του φορτίου στον τόπο καταστροφής, με την επίβλεψη της ορισθείσας Επιτροπής.

• Αποσφράγιση και καταμέτρηση του περιεχομένου του φορτίου από την Επιτροπή στον τόπο της καταστροφής.

• Πραγματοποίηση της καταστροφής.

• Σύνταξη Πρωτοκόλλου Καταστροφής στο οποίο επισυνάπτεται βεβαίωση καταστροφής ή οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό έγγραφο εκδίδεται από τον φορέα διαχείρισης της εγκατάστασης όπου πραγματοποιήθηκε η καταστροφή.

• Με το Πρωτόκολλο Καταστροφής πιστώνεται ο σχετικός Αριθμός Λογιστικής Καταχώρησης (ΑΚΛΑ) στη λογιστική αποθήκης της εν λόγω επιχείρησης.

4.6 Εγκατάλειψη υπέρ του Δημοσίου

Η εγκατάλειψη εμπορευμάτων υπέρ του Δημοσίου, σύμφωνα με το άρθρο 199 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα και το άρθρο 37 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (Ν. 2960/01), γίνεται κατόπιν αιτήσεως στο τελωνείο ελέγχου, στην οποία θα πρέπει να αναφέρεται ο αριθμός ΑΚΛΑ, η περιγραφή των δεμάτων και εμπορευμάτων καθώς και η ποσότητα αυτών.

4.7 `Ασκηση δραστηριοτήτων

Είναι δυνατή, κατόπιν έγκρισης, η άσκηση όλων των δραστηριοτήτων βιομηχανικής ή εμπορικής φύσης ή παροχής υπηρεσιών, εκτός εκείνων που απαγορεύονται ή περιορίζονται από τις τελωνειακές αρχές λόγω της φύσης των εμπορευμάτων ή για τη διασφάλιση της τελωνειακής επιτήρησης ή των απαιτήσεων ασφάλειας και προστασίας (πχ αποθήκευση έργων τέχνης).

4.8 Φορολογική μεταχείριση, από πλευράς ΦΠΑ, εμπορευμάτων εντός Ελεύθερης Ζώνης

Βάσει του άρθρου 25 του Ν.2859/2000 «Κώδικας ΦΠΑ» και της ΠΟΛ. 1026/2016, οι παραδόσεις αγαθών που πραγματοποιούνται εντός Ελεύθερης Ζώνης καθώς και οι παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται στους χώρους αυτούς και συνδέονται άμεσα με τις παραδόσεις αγαθών απαλλάσσονται από το φόρο προστιθέμενης αξίας με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται με την ως άνω απόφαση.

4.9 Αποθήκευση ενωσιακών εμπορευμάτων κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 246 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα

Ενωσιακά εμπορεύματα μπορούν να εισέρχονται με τα σχετικά συνοδευτικά τους έγγραφα, αποθηκεύονται, διακινούνται, χρησιμοποιούνται, μεταποιούνται ή να καταναλώνονται μέσα στην Ελεύθερη Ζώνη. Τα ως άνω εμπορεύματα καταχωρίζονται στη λογιστική αποθήκης της επιχείρησης που τα παραλαμβάνει και στα οποία αποδίδεται Αριθμός Λογιστικής Καταχώρησης (ΑΚΛΑ).

4.10 Εφοδιασμοί

Για όσες περιπτώσεις εφοδιασμού προβλέπονται διατυπώσεις εξαγωγής / επανεξαγωγής σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, και όσον αφορά στη διαδικασία εισόδου, παραμονής και εξόδου τους από την Ελεύθερη Ζώνη ισχύουν τα οριζόμενα στις αντίστοιχες διαδικασίες εξαγωγής/επανεξαγωγής εμπορευμάτων (αριθμ. ΔΤΔ Α 1068392/28.04.2016 Εγκύκλιος Διαταγή -Κεφ.5).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ

Τα μη ενωσιακά καθώς και τα ενωσιακά εμπορεύματα τα οποία έχουν εναποτεθεί στην Ελεύθερη Ζώνη, εξέρχονται από αυτή συνοδευόμενα από τα προβλεπόμενα τελωνειακά παραστατικά ή την εκδοθείσα Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα κατά περίπτωση. Στα ως άνω τελωνειακά παραστατικά υπάρχει ως συνημμένη η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα όπου αναγράφεται ο Αριθμός Λογιστικής Καταχώρησης (ΑΚΛΑ) που έχει πιστωθεί.

Ειδικότερα:

5.1 Εκκαθάριση του ειδικού καθεστώτος της Ελεύθερης Ζώνης

Το ειδικό καθεστώς της Ελεύθερης Ζώνης εκκαθαρίζεται σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία με την υπαγωγή των εμπορευμάτων σε άλλο τελωνειακό καθεστώς, την έξοδό τους από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, την καταστροφή ή εγκατάλειψή τους υπέρ του Δημοσίου.

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς του οικείου τελωνειακού παραστατικού το οποίο είναι διαθέσιμο ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5 .2 Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα

Δεδομένου ότι στην Ελεύθερη Ζώνη είναι δυνατή η είσοδος τόσο ενωσιακών όσο και μη ενωσιακών εμπορευμάτων και λαμβάνοντας υπόψη:

• την ενωσιακή νομοθεσία σύμφωνα με την οποία δεν προβλέπεται πλέον η χρήση της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα ως ένα από τα έγγραφα με τα οποία πιστοποιείται ο τελωνειακός χαρακτήρας των εμπορευμάτων,

• την αναγκαιότητα για αποτελεσματική παρακολούθηση των φορτίων που βρίσκονται στην Ελεύθερη Ζώνη, καθώς επίσης και

• τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων ως προς την παρακολούθηση της διακίνησης των εμπορευμάτων τους,

καθιερώνονται οι πληροφορίες που εμπεριέχονται στη Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα σε εθνικό επίπεδο με την Απόφαση για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών (Παράρτημα της Απόφασης).

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την ως άνω Απόφαση, σκοπός της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα είναι:

α) είτε η διάκριση και πιστοποίηση των εμπορευμάτων κατά την έξοδό τους από την Ελεύθερη Ζώνη σε ενωσιακά και μη ενωσιακά (άρθρο 2, σημείο (12), άρθρο 8 παρ.1 σημείο (δ), άρθρο 9 παρ.1 σημείο (γ), άρθρο 13 παρ.1 α΄ εδάφιο της Απόφασης)

β) είτε, στις περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται η πιστοποίηση του τελωνειακού χαρακτήρα, η διευκόλυνση των τελωνειακών αρχών για τη διενέργεια των προβλεπόμενων ελέγχων που αφορούν στην έξοδο των εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη (άρθρο 8 παρ.2, άρθρο 9 παρ.1 σημείο (δ), άρθρο 13 παρ.1 β΄ εδάφιο της Απόφασης). Οι περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται πιστοποίηση του τελωνειακού χαρακτήρα των εμπορευμάτων, είναι οι ακόλουθες:

i) όταν ενωσιακά εμπορεύματα κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 246 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα εισέρχονται έμμεσα και εξέρχονται από την Ελεύθερη Ζώνη με σκοπό τη διακίνησή τους στο εσωτερικό της χώρας

ii) όταν ενωσιακά εμπορεύματα εξέρχονται οδικώς σε άλλο κ-μ, χωρίς διέλευση από έδαφος τρίτης χώρας

iii) όταν ενωσιακά εμπορεύματα έχουν σκοπό την έξοδό τους από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και για τα οποία τηρούνται είτε διατυπώσεις εξαγωγής είτε τηρείται η διαδικασία εξόδου για σκοπούς ασφάλειας και προστασίας (διασάφηση εξαγωγής, EXS)

iv) όταν διακινούνται προϊόντα υπό καθεστώς αναστολής ΕΦΚ & ΦΠΑ

v) όταν εξέρχονται εγχώρια εμπορεύματα τα οποία έχουν εισέλθει στην Ελεύθερη Ζώνη με απαλλαγή ΦΠΑ κατ΄ εφαρμογή της ΠΟΛ 1026/2016 απόφασης Γ.Γ.Δ.Ε. (εκτός των περιπτώσεων που εξέρχονται από την Ελεύθερη Ζώνη θαλασσίως με προορισμό άλλο κ-μ της ΕΕ).

Στις ως άνω περιπτώσεις (i, ii, iii, iv, v), οι πληροφορίες που σχετίζονται με τον τελωνειακό χαρακτήρα των εμπορευμάτων (πεδίο 3: «Τελωνειακός Χαρακτήρας των Εμπορευμάτων», δηλ. ενωσιακά/μη ενωσιακά) δεν συμπληρώνονται στην εκδοθείσα Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα.

Κατά συνέπεια, γι΄ αυτές τις περιπτώσεις συντάσσεται Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα (κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 13 της εν λόγω Απόφασης), χωρίς τη συμπλήρωση του πεδίου 3 αυτής, η οποία εν προκειμένω χρησιμοποιείται αποκλειστικά ως άδεια εξόδου για σκοπούς ελέγχου των εμπορευμάτων που εξέρχονται από την Ελεύθερη Ζώνη (σημείο (δ) της παραγράφου 1 του άρθρου 9 της Απόφασης) και όχι για σκοπούς πιστοποίησης του τελωνειακού χαρακτήρα τους.

Επισημαίνεται ότι στις εν λόγω περιπτώσεις το βάρος της ευθύνης της ακρίβειας των πληροφοριών που εμπεριέχονται στις εκδοθείσες Βεβαιώσεις Τελωνειακού Χαρακτήρα μεταφέρεται στον εκδότη τους (φορέας διαχείρισης ή εγκατεστημένη επιχείρηση κατά περίπτωση), ενώ το τελωνείο διενεργεί εκ των υστέρων δειγματοληπτικούς ελέγχους για την επαλήθευση της ακρίβειας των ως άνω Βεβαιώσεων.

5.2.1 Πότε εκδίδεται Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα

Επειδή όπως προαναφέρθηκε, οι πληροφορίες που εμπεριέχονται στη Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα βοηθούν στη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης και στην καλύτερη παρακολούθηση των εμπορευμάτων, η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα εκδίδεται για όλα τα εμπορεύματα (ενωσιακά ή μη), ανεξαρτήτως του τρόπου μεταφοράς τους και ανεξαρτήτως του προορισμού τους, από το πρόσωπο που τηρεί τη λογιστική αποθήκης για τα συγκεκριμένα εμπορεύματα και αποδίδει αριθμό ΑΚΛΑ (φορέας διαχείρισης ή η εγκατεστημένη επιχείρηση κατά περίπτωση). Η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα εκδίδεται κατά την έξοδο των εν λόγω εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη.

Στην περίπτωση των μη ενωσιακών εμπορευμάτων, η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα αποτελεί συνημμένο της διασάφησης με κωδικό: “1893”, “Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα για σκοπούς ΕΖ” ή της δήλωσης διαμετακόμισης και ο έλεγχος αυτής διενεργείται σύμφωνα με τους όρους και τους κανόνες του συστήματος της Ανάλυσης Κινδύνου που διέπουν το παραστατικό. Στις περιπτώσεις υποβολής Συνοπτικής Διασάφησης Εξόδου (EXS) ή κατάθεσης Γνωστοποίησης Επανεξαγωγής, η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα αποτελεί συνημμένο της EXS (θέση 44-κωδικός 1893) και της Γνωστοποίησης Επανεξαγωγής όπου αναγράφεται ο α/α καταχώρησης της Βεβαίωσης.

Στην περίπτωση των ενωσιακών εμπορευμάτων, ισχύουν τα προαναφερόμενα στο Κεφ. 5.2.

5.2.2 Δικαιολογητικά έγγραφα για τη Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα

Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται και αποτελούν συνημμένα της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα, είναι:

• Έγγραφα Μεταφοράς

• Διατακτική

• Τιμολόγιο

• Πιστοποιητικά απόδειξης ενωσιακού χαρακτήρα (T2L, κλπ) εφόσον απαιτούνται.

5.2.3 Τρόποι υποβολής της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα

Μέχρι την υλοποίηση των απαιτούμενων μηχανογραφικών προσαρμογών στο ICISnet προκειμένου η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα να υποβάλλεται ηλεκτρονικά από τον φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση κατά περίπτωση, η Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα εκδίδεται και:

α) είτε προσκομίζεται και κατατίθεται στο τελωνείο ελέγχου με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά έγγραφα σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος της Απόφασης για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών,

β) είτε οι σχετικές πληροφορίες που εμπεριέχονται στη Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα του ως άνω Παραρτήματος, είναι διαθέσιμες σε ειδική εφαρμογή ή ιστοσελίδα που έχει κατασκευάσει ο φορέας διαχείρισης, και το τελωνείο ελέγχου:

• έχει άμεση πρόσβαση στις ως άνω πληροφορίες,

• έχει τη δυνατότητα διενέργειας έρευνας με επιλογή κατάλληλων κριτηρίων,

• έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας των εν λόγω Βεβαιώσεων μέσα από την ως άνω εφαρμογή/ιστοσελίδα,

• έχει τη δυνατότητα αποδοχής ή απόρριψής τους κατά περίπτωση.

5.3 Έξοδος μη ενωσιακών εμπορευμάτων με κατεύθυνση το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης

Στην περίπτωση που μη ενωσιακά εμπορεύματα πρόκειται να εξέλθουν από την Ελεύθερη Ζώνη με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, πρέπει να υπαχθούν σε κάποιο τελωνειακό καθεστώς (π.χ. Εξωτερική Διαμετακόμιση Τ1, υπαγωγή σε ειδικό καθεστώς πλην της Ελεύθερης Ζώνης με ταυτόχρονη χρήση ενιαίας άδειας, κλπ).

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς του τελωνειακού παραστατικού το οποίο είναι διαθέσιμο ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5.4 Έξοδος μη ενωσιακών / ενωσιακών εμπορευμάτων με κατεύθυνση την έξοδό τους από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης

Στην περίπτωση που μη ενωσιακά / ενωσιακά εμπορεύματα πρόκειται να εξέλθουν από την Ελεύθερη Ζώνη με κατεύθυνση την έξοδό τους από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης θα πρέπει να έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διατυπώσεις για την έξοδο των εν λόγω εμπορευμάτων σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία. Ειδικότερα για τις εν λόγω διακινήσεις, εφαρμογή έχουν κατά περίπτωση τα οριζόμενα στις αριθμ. πρωτ. ΔΤΔ Α 1068392 ΕΞ 2016/26-4-2016 (ΑΔΑ: ΩΨΜ6Η-ΔΡΧ) Εγκύκλιο Διαταγή «ΕΞΑΓΩΓΗ & ΕΞΟΔΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ – ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΘΜ.: Δ19Α5013811ΕΞ2014/03.06.2014» και ΔΤΔ Α 1106275 ΕΞ2017/5-7-2017 (ΑΔΑ:ΨΓ9ΥΗ-3ΥΣ) «Οδηγίες για την έξοδο των εμπορευμάτων από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, την υποβολή Συνοπτικής Διασάφησης Εξόδου (EXS) για σκοπούς ασφάλειας και προστασίας και την κατάθεση Γνωστοποίησης Επανεξαγωγής στο πλαίσιο του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα».

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς του τελωνειακού παραστατικού το οποίο είναι διαθέσιμο ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5.5 Έξοδος ενωσιακών εμπορευμάτων με κατεύθυνση το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης

Στην περίπτωση που ενωσιακά εμπορεύματα πρόκειται να εξέλθουν από την Ελεύθερη Ζώνη με κατεύθυνση το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και όχι το εσωτερικό της χώρας, εκδίδεται Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα από τον φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση κατά τα οριζόμενα στο κεφ. 5.2 της παρούσας. Στις περιπτώσεις που απαιτείται η πιστοποίηση του ενωσιακού χαρακτήρα (πχ εμπορεύματα που εξέρχονται από την Ελεύθερη Ζώνη θαλασσίως), ως απαραίτητο δικαιολογητικό έγγραφο προσκομίζεται ένα από τα προβλεπόμενα από την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία πιστοποιητικά απόδειξης ενωσιακού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 199 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2447/15.

Σε περίπτωση που τα ενωσιακά εμπορεύματα πρόκειται να μεταφερθούν με την κάλυψη Δελτίου TIR ή ΑΤΑ, είναι δυνατή η εφαρμογή του άρθρου 207 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2447/15.

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα ή τον αριθμό του Δελτίου TIR ή ΑΤΑ κατά περίπτωση, ο οποίος είναι διαθέσιμος ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5.6 Έξοδος ενωσιακών εμπορευμάτων με κατεύθυνση το εσωτερικό της χώρας

Στην περίπτωση που ενωσιακά εμπορεύματα πρόκειται να εξέλθουν από την Ελεύθερη Ζώνη με κατεύθυνση το εσωτερικό της χώρας, εκδίδεται Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα από τον φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση κατά περίπτωση η οποία χρησιμοποιείται αποκλειστικά ως άδεια εξόδου κατά τα οριζόμενα στο Κεφ. 5.2 της παρούσας.

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς της Βεβαίωσης Τελωνειακού Χαρακτήρα, ο οποίος είναι διαθέσιμος ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5.7 Έξοδος ενωσιακών υποκειμένων σε ΕΦΚ εμπορευμάτων με καθεστώς αναστολής ΕΦΚ & ΦΠΑ με κατεύθυνση το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς του οικείου παραστατικού κατά περίπτωση, ο οποίος είναι διαθέσιμος ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5.8 Έξοδος κενών μεταφορικών μέσων από την Ελεύθερη Ζώνη

Στην περίπτωση που κενά μεταφορικά μέσα πρόκειται να εξέλθουν από την Ελεύθερη Ζώνη, το τελωνείο έχει άμεση πρόσβαση στα δεδομένα της εφαρμογής που τηρεί για την έξοδο των εν λόγω μεταφορικών μέσων ο φορέας διαχείρισης.

5.9 Έξοδος εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη και υπαγωγή στο καθεστώς διαμετακόμισης με χρήση άδειας απλουστευμένων διαδικασιών στις σιδηροδρομικές μεταφορές

Στην περίπτωση που εξέρχονται εμπορεύματα από την Ελεύθερη Ζώνη και υπάγονται στο καθεστώς διαμετακόμισης με χρήση άδειας απλουστευμένων διαδικασιών στις σιδηροδρομικές μεταφορές, εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στην ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία.

Τα ως άνω εμπορεύματα εξέρχονται με τον αριθμό αναφοράς της εν λόγω φορτωτικής, η οποία είναι διαθέσιμη ή καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα του φορέα διαχείρισης κατά τα αναφερόμενα στο Κεφ. 2.1 του Μέρους Δ΄ της παρούσας.

5.10 Έξοδος εγχωρίων εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη για τα οποία εφαρμόζεται η ΠΟΛ.1026/2016 απόφαση Γ.Γ.Δ.Ε.

Επί του παρόντος και μέχρι την τροποποίηση της ΠΟΛ.1026/2016 απόφασης Γ.Γ.Δ.Ε., όπου θα καθιερώνεται η άδεια εξόδου ως πρόσθετου δικαιολογητικού για την έξοδο των εμπορευμάτων από την Ελεύθερη Ζώνη με σχετική αναφορά στο Δελτίο εισόδου και αντίστοιχη πίστωση της λογιστικής αποθήκης, οι προορισμοί που μπορούν να λάβουν τα εγχώρια εμπορεύματα που έχουν εισέλθει με απαλλαγή ΦΠΑ στην Ελεύθερη Ζώνη καθώς και τα σχετικά δικαιολογητικά προβλέπονται στο άρθρο 6 της ΠΟΛ.1026/2016. Στη Βεβαίωση Τελωνειακού Χαρακτήρα που εκδίδεται, αναγράφεται και ο αριθμός του Δελτίου Εισόδου εγχωρίων εμπορευμάτων στην Ελεύθερη Ζώνη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ/ΚΥΡΩΣΕΙΣ

6.1 Έλεγχος στην Ελεύθερη Ζώνη

Το τελωνείο ελέγχου πλέον έχει την αρμοδιότητα να οργανώνει και να διενεργεί τον έλεγχο λογιστικής αποθήκης καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους, ανάλογα με τον όγκο των λογιστικών καταχωρήσεων σε συνδυασμό με αντίστοιχους φυσικούς ελέγχους για την επιβεβαίωση της ύπαρξης και της κατάστασης των αποθηκευμένων εμπορευμάτων καθώς επίσης και την διαπίστωση της κατάστασης του αποθηκευμένου χώρου. Για τη διενέργεια του ελέγχου ορίζεται συνεργείο υπαλλήλων με απόφαση του Προϊσταμένου του τελωνείου.

Με την ολοκλήρωση του ελέγχου συντάσσεται άμεσα έκθεση με τα αποτελέσματα η οποία υπογράφεται από τους υπαλλήλους που διενήργησαν τον έλεγχο και τον Προϊστάμενο του τελωνείου. Η εν λόγω έκθεση διαβιβάζεται στο Τμήμα Ειδικών Καθεστώτων της Δ/νσης Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών.

Οι φυσικοί έλεγχοι διενεργούνται και από τα τμήματα Δίωξης του τελωνείου στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, με βάση τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους για τα εμπορεύματα από τα σχετικά έγγραφα μεταφοράς, κλπ.

Ο φορέας διαχείρισης και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις παρέχουν στο τελωνείο ελέγχου τις απαιτούμενες πληροφορίες για σκοπούς τοπικής ανάλυσης κινδύνου.

Το τελωνείο ελέγχου ανάλογα με τα ευρήματα των διενεργούμενων ελέγχων εισηγείται την τροποποίηση, αναστολή, ανάκληση ή ακύρωση της έγκρισης τήρησης λογιστικής αποθήκης.

Επιπλέον με την Απόφαση για την ίδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών, καθιερώνεται δεύτερο επίπεδο ελέγχου τήρησης της λογιστικής αποθήκης από την ΕΛΥΤ ανά τριετία. Ο έλεγχος αυτός είναι δειγματοληπτικός για τη διαπίστωση της ορθής τήρησης των διατάξεων που διέπουν τη λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών όσο και της τελωνειακής νομοθεσίας εν γένει. Το τελωνείο ελέγχου συνδράμει τις κατά τόπο αρμόδιες Τελωνειακές Ελεγκτικές Αρχές θέτοντας στη διάθεσή τους εφόσον τους ζητηθούν τα στοιχεία των ελέγχων που έχουν διενεργήσει καθώς επίσης και οποιαδήποτε άλλα στοιχεία δεν είναι δυνατόν να παρασχεθούν από τον φορέα διαχείρισης ή την εγκατεστημένη επιχείρηση.

6.2 Κυρώσεις

Κάθε παρέκκλιση από τις διατάξεις της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας που διέπουν τη λειτουργία της Ελεύθερης Ζώνης θεωρείται ως τελωνειακή παράβαση, η οποία, υπό την επιφύλαξη των περί λαθρεμπορίας διατάξεων, αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα. Ειδικότερα για τον κολασμό των ανωτέρω παραβάσεων, συντάσσεται το κατά το άρθρο 142 παρ.4 του Ν.2960/01 Πρωτόκολλο Τελωνειακής Παράβασης και επιβάλλονται υπό την επιφύλαξη των περί λαθρεμπορίας διατάξεων οι κυρώσεις της παρ.2 του άρθρου 147 του Ν.2960/01.

Πηγή: e-forologia.gr

Αναζήτηση Άρθρων