45417/Δ1.15042/2019 Συγκρότηση Ομάδας Εργασίας για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης αναφορικά με την αναβάθμιση του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ
ΘΕΜΑ: «Συγκρότηση Ομάδας Εργασίας για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης αναφορικά με την αναβάθμιση του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ»
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του Ν.3144/2003 «Κοινωνικός Διάλογος για την προώθηση της απασχόλησης και την κοινωνική προστασία και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 111 Α’).
2. Τις διατάξεις του Ν. 2690/1999 «Κύρωση του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 45 Α’), όπως ισχύει.
3. Τις διατάξεις του Π.Δ.134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας» (ΦΕΚ 168 Α’) όπως ισχύει.
4. Τις διατάξεις του Π.Δ.83/2019 (ΦΕΚ 121 Α’) «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών».
5. Το με αριθμ. πρωτ. 44578/Δ1. 3429/07-10-2019 έγγραφο του Γραφείου Υπουργού.
6. Το γεγονός ότι από την απόφαση αυτή δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού
Α π ο φ α σ ί ζ ο υ μ ε
Τη συγκρότηση Ομάδας Εργασίας για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης αναφορικά με την αναβάθμιση του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, εν όψει της ανάγκης αξιολόγησης των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης με σκοπό την επικαιροποίηση, αναβάθμιση, εκσυγχρονισμό, απλοποίηση του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ και τη δημιουργία ψηφιακού ωραρίου αποτελούμενη από τους παρακάτω:
1. Άννα Στρατινάκη, Γενική Γραμματέας Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως πρόεδρος.
Από τη Γεν. Δ/νση Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και Ένταξης στην Εργασία:
2. Κωνσταντίνος Αγραπιδάς, Προϊστάμενος της Γεν. Δ/νσης Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και Ένταξης στην Εργασία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως μέλος
3. Βασιλική Τσιώλη, Προϊσταμένη της Δ/νσης Ατομικών Ρυθμίσεων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως μέλος.
4. Εμμανουήλ Μυλωνάς, Προϊστάμενος του Τμήματος Χρονικών Ορίων Εργασίας της Δ/νσης Ατομικών Ρυθμίσεων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως μέλος.
Από τη Γεν. Δ/νση Διοικητικών Υπηρεσιών και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης:
1. Σταύρος Μπακέας, Προϊστάμενος της Δ/νσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Εξυπηρέτησης του Πολίτη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως μέλος.
2. Αντωνοπούλου Ιωάννα, Προϊσταμένη του Τμήματος Οργάνωσης και Απλούστευσης Διαδικασιών Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και ΣΕΠΕ, ως μέλος.
2. Ιωάννης Κεραμάρης, Αναπληρωτής Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Συντονισμού Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε..), ως μέλος.
3. Κωνσταντίνος Τσατσούλης, Προϊστάμενος Τμήματος στη Υπηρεσία Ειδικών Επιθεωρητών του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας, ως μέλος.
4. Παναγιώτα Κουρμαδά, υπάλληλος του Τμήματος Νομικής Στήριξης της Διεύθυνσης Υποστήριξης της Κεντρικής Υπηρεσίας του Σ.ΕΠ.Ε., ως μέλος.
Από τον ΟΑΕΔ
1. Δημήτριος Καμπόλης , Προϊστάμενος Τμήματος της Δ/νσης Μηχανογράφησης ΟΑΕΔ.
2. Αλίκη Νινίκα, υπάλληλος της Διεύθυνσης Προγραμματισμού, Συντονισμού και Ανάπτυξης Δικτύων ΟΑΕΔ, ως μέλος.
Από τον ΕΦΚΑ
1. Δημήτριος Παπαχρήστου, Προϊστάμενος της Δ/νσης Μισθωτών της Γεν. Δ/νσης Εσόδων του ΕΦΚΑ, ως μέλος.
2. Θεοδώρα Κατσίμπα, υπάλληλος Κεντρικής Υπηρεσίας ΕΦΚΑ, ως μέλος.
Από το Γραφείο Υπουργού
1. Ειρήνη Κώτσου, Ειδική συνεργάτης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως μέλος.
2. Ζωή Φάμα, Πάρεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ως μέλος.
3. Χαραλαμπία Γαλανοπούλου, άμισθη σύμβουλος του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως μέλος.
Έργο της Ομάδας είναι η αξιολόγηση των προτάσεων που κατατέθηκαν σε συνέχεια της αριθ. 33201/2145/23-7-2019 πρόσκλησης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αναφορικά με την αναβάθμιση του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» και η υποβολή σχετικών προτάσεων προς το σκοπό αυτό (νομοθετικές παρεμβάσεις, κανονιστικές αλλαγές και νέες παραμετροποιήσεις του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ).
Έργο, επίσης, της Ομάδας είναι η κωδικοποίηση και απλοποίηση της σχετικής νομοθεσίας και των κανονιστικών ρυθμίσεων καθώς και των υπαρχουσών εγκυκλίων με σκοπό την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων της Εργατικής Νομοθεσίας και την απλοποίηση χρήσης του Πληροφοριακού Συστήματος.
Η Ομάδα, η οποία θα συνεδριάζει εντός ωραρίου εργασίας χωρίς επιπλέον αμοιβή, θα πρέπει να ολοκληρώσει το έργο της μέχρι 21-11-2019.
Ως γραμματέας της Ομάδας Εργασίας, ορίζεται η Αργυρώ Ρέβελα, υπάλληλος του Τμήματος Ατομικής Σύμβασης Εργασίας της Δ/νσης Ατομικών Ρυθμίσεων του Υπουργείου, με αναπληρώτρια την Τριανταφυλλιά Τοτού υπάλληλο του Τμήματος Χρονικών Ορίων Εργασίας της ίδιας Δ/νσης.
10 Ιουνίου 2019 ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 89 ΝΟΜΟΣ ΥΠ΄ ΑΡΙΘΜ. 4618 Κύρωση των επιμέρους συμβάσεων για τα έργα V και VI της από 6.9.2018 Σύμβασης Δωρεάς μεταξύ του Ιδρύματος «Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Σ. Νιάρχος» και του Ελληνικού Δημοσίου για την ενίσχυση και αναβάθμιση των υποδομών στον τομέα της Υγείας και άλλες διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο
νόμο που ψήφισε η Βουλή:
`Αρθρο Πρώτο
`Αρθρο δεύτερο Ρυθμίσεις για το
χορηγούμενο επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων σε μέλη της ελληνικής
μειονότητας της Αλβανίας
`Αρθρο δέκατο πέμπτο Ρυθμίσεις για την
ενίσχυση της λειτουργικής ανεξαρτησίας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας
(Ρ.Α.Ε.) και για τον Μακροχρόνιο Μηχανισμό Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος
`Αρθρο δέκατο έκτο Τροποποίηση του άρθρου
28 του Ν. 4447/2016 (Α΄ 241)
`Αρθρο δέκατο έβδομο Λειτουργία
Ατμοηλεκτρικών Μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Νήσο Κρήτη
`Αρθρο δέκατο όγδοο Τροποποίηση του
άρθρου 16 του Ν. 2515/1997
`Αρθρο δέκατο ένατο Τροποποίηση του
άρθρου 192 του Ν. 4389/2016
`Αρθρο εικοστό
`Αρθρο εικοστό πρώτο
`Αρθρο εικοστό δεύτερο Τροποποίηση του
άρθρου 26 του Ν. 4258/2014 (Α΄ 94)
`Αρθρο εικοστό τρίτο Τροποποίηση του
άρθρου 32 του Ν. 4361/2016 (Α΄ 10)
`Αρθρο εικοστό τέταρτο
`Αρθρο εικοστό πέμπτο
`Αρθρο εικοστό έκτο Τροποποίηση του Ν.
2960/2001
1
`Αρθρο εικοστό έβδομο
`Αρθρο εικοστό όγδοο
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους.
Αθήνα, 11/06/2019 ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη δήλωση άμεσων δαπανών προσωπικού σε συγχρηματοδοτούμενες πράξεις του ΕΣΠΑ 2014-2020, σύμφωνα με το άρθρο 12 της ΥΠΑΣΥΔ.
1. Εισαγωγή
Το παρόν κείμενο οδηγιών
παρέχει διευκρινήσεις σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών για αμοιβές
προσωπικού που απασχολείται σε συγχρηματοδοτούμενες πράξεις της περιόδου ΕΣΠΑ
2014-2020. Το κείμενο οδηγιών επεξηγεί τις σχετικές ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται
στην ΥΠΑΣΥΔ (ΥΑ137675/ΕΥΘΥ1016/19.12.18, ΦΕΚ/Β/5968/31.12.18), η οποία
τροποποιήθηκε ώστε να συμπεριλάβει τις πρόσφατες κανονιστικές ρυθμίσεις που
εισάγονται για τις δαπάνες προσωπικού με τον Καν. 1046/2018 (Omnibus) καθώς και ερμηνευτικές απαντήσεις σε
ερωτήματα που κατά καιρούς έχουν δοθεί σχετικά με το θέμα. Η ορθή εφαρμογή των
κανόνων επιλεξιμότητας των δαπανών για αμοιβές προσωπικού είναι ιδιαίτερης
σημασίας διότι, αφενός σε πολλά είδη έργων αποτελούν σημαντικό μέρος του π/υ
τους, αφετέρου δε διότι η επιλεξιμότητά τους δύναται να επηρεάζει και άλλες
κατηγορίες δαπανών του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με κατ΄ αποκοπή ποσοστό
επί των άμεσων δαπανών προσωπικού.
Μετά την έκδοση της
ΥΠΑΣΥΔ 137675/ΕΥΘΥ1016/19.12.18 (ΦΕΚ Β΄ 5968), οι δαπάνες προσωπικού μπορούν να
δηλωθούν σε συγχρηματοδοτούμενα έργα με τρεις επιλογές:
1. Με βάση τη συμβατική
σχέση και το χρόνο που τα φυσικά πρόσωπα διαθέτουν στο έργο (άρθρο 12).
2. Ως κατ΄ αποκοπή
ποσοστό που δεν υπερβαίνει το 20% των λοιπών άμεσων δαπανών του έργου (άρθρο
25Γ).
3. Με μοναδιαίο κόστος
ανά μονάδα χρόνου απασχόλησης στο έργο, που έχει θεσμοθετηθεί στη βάση του
άρθρου 67(1)β) του Καν. 1303/20131.
Ό,τι ακολουθεί αφορά στις
ρυθμίσεις του άρθρου 12 της ΥΠΑΣΥΔ, δηλαδή στη δήλωση δαπανών προσωπικού στο
έργο με βάση τη συμβατική σχέση και το χρόνο απασχόλησης που διαθέτει σε αυτό.
Σημειώνεται ότι οι
έννοιες και η ορολογία που χρησιμοποιείται στη συνέχεια, δεν αφορούν στην
κατανόηση ή επεξήγηση των συμβατικών σχέσεων (εργασίας, μίσθωσης έργου,
ανεξαρτήτων υπηρεσιών κλπ) που συνδέουν ένα δικαιούχο με φυσικά πρόσωπα, αλλά στο κατά πόσο η δαπάνη
του δικαιούχου για την αμοιβή φυσικών προσώπων που απασχολούνται στο έργο
εντάσσεται ή όχι στην κατηγορία των «δαπανών προσωπικού».
Τέλος για την κατανόηση
των εννοιών που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς του παρόντος, διευκρινίζονται
τα εξής:
• μικτός μισθός ή μικτές
αποδοχέςνοείται ο συμβατικός
μισθός απασχολουμένου, στον οποίο περιλαμβάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές και
λοιπές κρατήσεις που τον βαρύνουν (φόρος εισοδήματος, εισφορά αλληλεγγύης κλπ),
• μηνιαίο μικτό κόστος
απασχόλησης ή κόστος απασχόλησης νοείται ο μικτός μισθός πλέον εργοδοτικών εισφορών και
σταθερών επιδομάτων (δεν περιλαμβάνονται επιδόματα ετήσιας αδείας και εορτών
για τους απασχολούμενους στον ιδιωτικό τομέα),
• ετήσιο μικτό κόστος
απασχόλησης ή ετήσιο κόστος απασχόλησης νοείται το τεκμηριωμένο κόστος απασχόλησης σε επίπεδο
έτους. Περιλαμβάνει το μηνιαίο κόστος απασχόλησης για διάστημα 12 συνεχών μηνών
και τυχόν επιδόματα εορτών και ετήσιας άδειας, όπως καταγράφονται στο επίσημο
λογιστικό σύστημα του δικαιούχου. Στην περίπτωση που το ετήσιο μικτό κόστος απασχόλησης,
δεν είναι διαθέσιμο σύμφωνα με τα προηγούμενα, αυτό μπορεί να εξαχθεί με βάση
το διαθέσιμο τεκμηριωμένο κόστος απασχόλησης ή τέλος από τη σύμβαση εργασίας
κατάλληλα αναγόμενου σε περίοδο 12 μηνών,
• μικτό ωριαίο κόστος
απασχόλησης ή ωριαίο κόστος απασχόλησης νοείται το κόστος απασχόλησης ανά ώρα, όπως αυτό
υπολογίζεται από τη διαίρεση του ετήσιου κόστους απασχόλησης με 1720 ώρες
(σύμβαση 8ωρης εργασίας) ή αναλογία των 1720 ωρών (σύμβαση εργασίας μικρότερη
των 8 ωρών ημερησίως),
• ανθρωπομήνας πλήρους
απασχόλησης νοείται η απασχόληση ενός
φυσικού προσώπου για το σύνολο του συμβατικού του χρόνου, είτε από τη σύμβαση
προβλέπεται 8ωρη ημερήσια απασχόληση είτε μικρότερη, πχ 6ωρη.
2. Προσωπικό του έργου
2.1 Ποιο θεωρείται
προσωπικό στο έργο (projectstaff)
Η πλέον τυπική περίπτωση
έργων που απαιτούν απασχόληση προσωπικού είναι τα έργα που υλοποιούνται με ίδια
μέσα, δηλαδή με πόρους που ήδη διαθέτει ο δικαιούχος συμπληρούμενα με άλλους
πόρους, τους οποίους ο δικαιούχος μπορεί να προμηθεύεται από τρίτους.
Ως προσωπικό που
απασχολείται στο έργο νοείται το σύνολο των φυσικών προσώπων τα οποία
εργάζονται πλήρως ή μερικώς για την υλοποίηση του έργου, κάτω από τις οδηγίες
του δικαιούχου, στις εγκαταστάσεις του ή και στον τόπο υλοποίησης του έργου. Η
απασχόλησή του φυσικού προσώπουσχετίζεται ευθέως και άμεσα με το έργο
(προετοιμασία, διοίκηση/διαχείριση, υλοποίηση).
Προσωπικό του δικαιούχου
που απασχολείται σε γενικές υποστηρικτικές εργασίες του δικαιούχου ή για τις
πάγιες και διαρκείς ανάγκες, στο πλαίσιο των σκοπών ή αρμοδιοτήτων του δεν
θεωρούνται προσωπικό που η απασχόλησή του σχετίζεται άμεσα με το έργο και οι
δαπάνες για την απασχόλησή τους δεν μπορούν να αποζημιωθούν από το έργο ως
άμεση δαπάνη. Ειδικά σε ότι αφορά τις γενικές υποστηρικτικές εργασίες του
δικαιούχου, οι σχετικές δαπάνες, κατά το μέρος που αφορούν στην υποστήριξη του
συγχρηματοδοτούμενου έργου, αποζημιώνονται μέσω των έμμεσων δαπανών.
Δεν θεωρείται προσωπικό
στο έργο αυτό το οποίο απασχολείται για την προετοιμασία ή και
διαχείριση/διοίκηση έργων που υλοποιούνται αποκλειστικά μέσω δημοσίων
συμβάσεων, εκτός εάν η προετοιμασία
και η διοίκηση/διαχείρισή τους ξεπερνά τις συνήθεις δραστηριότητες του
δικαιούχου.
Παραδείγματα τέτοιων
πράξεων είναι αυτές που αποτελούνται από μεγάλο πλήθος έργων τα οποία
υλοποιούνται μέσω δημοσίων συμβάσεων ή πράξεων με έργα δημοσίων συμβάσεων το
τεχνικό αντικείμενο των οποίων είναι σύνθετο. Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να
τεκμηριώνεται η επιλεξιμότητα δαπανών προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων
εξωτερικών εμπειρογνωμόνων -σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις οδηγίες του
παρόντος- για την προετοιμασία και διοίκηση/διαχείριση της πράξης. Οι σχετικές
δαπάνες προσωπικού δύνανται να περιλαμβάνονται σε διακριτό υποέργο με ίδια μέσα
(αυτεπιστασία).
Το προσωπικό που μπορεί
να απασχοληθεί στο έργο δύναται να είναι είτε τακτικό προσωπικό του δικαιούχου
είτε και να συμβάλλεται με το δικαιούχο ειδικά για τις ανάγκες ενός ή
περισσοτέρων συγχρηματοδοτούμενων έργων, οπότε κατηγοριοποιείται, αναφορικά με
το έργο, ως έκτακτο προσωπικό.
Γενικά αναμένεται ότι ο
δικαιούχος χρησιμοποιεί κυρίως το τακτικό προσωπικό του στο έργο. Ωστόσο, το
προσωπικό του έργου δύναται να είναι στο σύνολό του ή κατά το μεγαλύτερο μέρος
του έκτακτο, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις που το προσωπικό που
αναλαμβάνει την υλοποίηση του έργου επιλέγεται μέσω μητρώου που διατηρεί ο
δικαιούχος και αυτό αποτελεί το συνήθη τρόπο υλοποίησης των έργων του, ή
προσλαμβάνεται εξ΄ αρχής ειδικά για την πράξη, (π.χ. αναπληρωτές καθηγητές,
προσωπικό δομών πρόνοιας, υγείας κλπ).
2.2 Διάκριση προσωπικού
σε τακτικό και έκτακτο
2.2.1 Τακτικό προσωπικό
Ως τακτικό προσωπικό
νοείται το σύνολο των φυσικών προσώπων που συνδέονται με το δικαιούχο με
σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου, πλήρους ή μερικής
απασχόλησης, και απασχολούνται στο έργο για το σύνολο ή μέρος του συμβατικού
τους χρόνου και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εντός της χρονικής διάρκειας
υλοποίησης του έργου.
Στο τακτικό προσωπικό
περιλαμβάνεται και το προσωπικό φορέων της Γενικής Κυβέρνησης που μισθοδοτείται
από τον τακτικό προϋπολογισμό, είτε είναι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι/λειτουργοί
(απόφαση διορισμού), είτε υπάλληλοι με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου.
Όταν ο δικαιούχος είναι
φορέας της Γενικής Κυβέρνησης και το τακτικό προσωπικό του μισθοδοτείται από
τον τακτικό προϋπολογισμό, το προσωπικό αυτό μπορεί να συμμετέχει στο έργο κατά
τη διάρκεια του ωραρίου του (για το σύνολο ή μέρος αυτού), ή ακόμα και στο
πλαίσιο του νόμιμου υπερωριακού χρόνου και κατά συνέπεια οι δαπάνες μισθοδοσίας
του είναι δυνατό να επιβαρύνουν/δηλωθούν στο έργο, υπό την προϋπόθεση ότι οι
δραστηριότητες/ενέργειες που αναλαμβάνονται από το προσωπικό στο πλαίσιο του
έργου δεν αφορούν στα συνήθη καθήκοντά του, ή αλλιώς οι ενέργειες αυτές δεν θα
εκτελούνταν εάν ο δικαιούχος δεν είχε αναλάβει το έργο.
Στην περίπτωση δικαιούχων
συνεταιρισμού εργαζομένων του ν. 4430/2016, τα φυσικά πρόσωπα μέλη
συνεταιρισμών εργαζομένων του ν. 4430/16, είναι δυνατόν να λογίζονται στο
τακτικό προσωπικό του συνεταιρισμού και να συμμετέχουν ως τέτοια στο έργο,
εφόσον το σύστημα αμοιβών και οι όροι εργασίας των φυσικών προσώπων/μελών
προσομοιάζει με τα χαρακτηριστικά εξαρτημένης εργασίας και οι όροι αυτοί έχουν
ρυθμιστεί είτε στο καταστατικό του συνεταιρισμού είτε με αποφάσεις της γενικής
του συνέλευσης (άρθρο 26, §6.α), οι δε ρυθμίσεις αυτές έχουν καθολική εφαρμογή
και δεν αφορούν ειδικά στο συγχρηματοδοτούμενο έργο.
2.2.2 Έκτακτο προσωπικό
Ως έκτακτο προσωπικό
νοείται το σύνολο των φυσικών προσώπων που συμβάλλεται με το δικαιούχο,
προκειμένου να απασχοληθεί ειδικά για την υλοποίηση του συγχρηματοδοτούμενου
έργου («νέο» προσωπικό). Οι συμβάσεις αυτές μπορεί να είναι εργασίας ορισμένου
χρόνου, πλήρους ή μερικής απασχόλησης, η διάρκεια και ο χρόνος λήξης των οποίων
δεν μπορεί να υπερβαίνει τη διάρκεια και τον καταληκτικό χρόνο ολοκλήρωσης του
έργου αντίστοιχα.
Οι συμβάσεις ορισμένου
χρόνου που συνάπτονται προκειμένου να εξυπηρετηθούν ανάγκες υλοποίησης
συγχρηματοδοτούμενων έργων δύναται να ανανεώνονται είτε να επεκτείνονται
χρονικά μέχρι την ολοκλήρωση του συγχρηματοδοτούμενου έργου.
Στις δαπάνες για την
απασχόληση έκτακτου προσωπικού δύναται να περιλαμβάνονται και οι δαπάνες για
αποζημίωση:
• φυσικών πρόσωπα τα
οποία μπορεί να συμβάλλονται και με άλλους τύπους συμβάσεων (πχ μίσθωσης έργου)
υπό την προϋπόθεση ότι εργάζονται υπό τις οδηγίες και, εάν δεν συμφωνηθεί
διαφορετικά, στις εγκαταστάσεις του δικαιούχου ή/και στον τόπο υλοποίησης του
έργου.
• υποτροφιών σε
ερευνητές, προπτυχιακούς ή μεταπτυχιακούς φοιτητές, υποψήφιους διδάκτορες, οι
οποίοι συμμετέχουν στην υλοποίηση του έργου με συμβάσεις ανταποδοτικής
υποτροφίας, ως αντάλλαγμα για την απασχόλησή τους στο έργο και μόνο (βλέπε παρ.
1 του άρθρου 28 του Ν. 4310/2014 (Α΄ 256) και παρ. 2 του άρθρου 54 του Ν.
4009/2011 (Α΄ 195)) οι οποίες δίνονται σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο του
δικαιούχου.
• φυσικών προσώπων,
ανεξάρτητα από τη σχέση τους με το δικαιούχο, τα οποία είτε συμμετέχουν σε
επιτροπές, ομάδες εργασίας κ.λπ. για την υλοποίηση πράξεων, είτε υλοποιούν
αυτόνομα προκαθορισμένο έργο με κατ΄ αποκοπή αμοιβή στο πλαίσιο πράξης, οι
οποίες προβλέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις ή συνιστώνται και
συγκροτούνται με διοικητικές ή κανονιστικές πράξεις (άρθρο 21 του νόμου 4354/2015).
2.3 Ποιο δεν θεωρείται
προσωπικό στο έργο
Δεν θεωρείται προσωπικό
στο έργο και κατά συνέπεια κάθε σχετική δαπάνη δεν μπορεί να περιληφθεί στις
άμεσες δαπάνες προσωπικού, φυσικά πρόσωπα που εντάσσονται στις ακόλουθες
περιπτώσεις:
α) Φυσικά πρόσωπα, τα
οποία συμβάλλονται με το δικαιούχο και έχουν ως αντικείμενο συγκεκριμένο
αυτοτελές παραδοτέο, το οποίο υλοποιούν με δικά τους μέσα και δαπάνες, εντός
καθορισμένου χρονικού διαστήματος και με βάση προδιαγραφές που περιλαμβάνονται
στη σύμβαση. Οι συμβάσεις αυτές εντάσσονται στην κατηγορία της ανάθεσης σε
τρίτον και οι δαπάνες τους δεν αποτελούν δαπάνες προσωπικού, ανεξάρτητα από τον
τίτλο που φέρουν στην προμετωπίδα τους (π.χ. σύμβαση έργου, υπηρεσιών, ιδιωτικό
συμφωνητικό κλπ).
β) Σπουδαστές οι οποίοι
λαμβάνουν υποτροφία από οποιαδήποτε πηγή, με σκοπό την οικονομική τους ενίσχυση
για τη συνέχιση/ολοκλήρωση των σπουδών τους ή τη βράβευσή τους λόγω εξαιρετικών
επιδόσεων και
γ) Φυσικά πρόσωπα τα
οποία λαμβάνουν επιδόματα2 μισθούς ή άλλες χρηματοδοτικές συνεισφορές που τους
παρέχονται στο πλαίσιο της συμμετοχής τους σε δράσεις του ΕΚΤ.
Τα φυσικά αυτά πρόσωπα
δεν λαμβάνουν τα παραπάνω ποσά ως αποζημίωση/αντάλλαγμα για την απασχόλησή τους
στην υλοποίηση του έργου αλλά ως χρηματοδοτική συνεισφορά για τη συμμετοχή τους
στο έργο και επομένως αποτελούν συμμετέχοντες σε δράσεις ΕΚΤ σύμφωνα με το Παράρτημα Ι
του Καν. 1304/2013. Κατά συνέπεια τα επιδόματα, οι μισθοί ή/και οι άλλες
χρηματοδοτικές συνεισφορές που παρέχονται στους συμμετέχοντες στο πλαίσιο μιας
δράσης ΕΚΤ δεν εντάσσονται στην κατηγορία δαπανών «`Αμεσες δαπάνες προσωπικού».
2.4. Απόφαση ανάθεσης
καθηκόντων στο έργο/Απόφαση Υλοποίησης με Ίδια Μέσα (ΑΥΙΜ)
Το προσωπικό του
δικαιούχου (τακτικό και έκτακτο), που θα απασχοληθεί για την υλοποίηση της
πράξης καθορίζεται με Απόφαση της διοίκησης (ή του αρμόδιου οργάνου) του
δικαιούχου. Στην ίδια απόφαση καθορίζονται:
• η χρονική διάρκεια
απασχόλησης (έναρξη / λήξη),
• ο χρόνος απασχόλησης
στο έργο (πλήρης απασχόληση του συμβατικού του χρόνου στο έργο, μερική
απασχόληση βάση σταθερού ποσοστού του συμβατικού χρόνου, συμβατικές ώρες, ώρες
πρόσθετης απασχόλησης, άλλο). Στην περίπτωση που η απασχόληση του προσωπικού
στην πράξη αποτελεί σταθερό ποσοστό της μηνιαίας απασχόλησής του, η απόφαση
προσδιορίζει το σταθερό ποσοστό,
• τα καθήκοντα του κάθε
φυσικού προσώπου και το υπό εκτέλεση έργο που ανατίθενται στο συγκεκριμένο
χρόνο, πάντοτε σε σχέση με Πακέτα Εργασίας, Παραδοτέα ή Φάσεις (χρονικές
περιόδους) υλοποίησης του έργου.
Η χρονική διάρκεια της απόφασης
δεν μπορεί να εκφεύγει των χρονικών ορίων της απόφασης υλοποίησης με ίδια μέσα
ή του υποέργου (έναρξη / λήξη), η δε ανάθεση καθηκόντων
δύναται να προσδιορίζεται με την απόφαση υλοποίησης έργου με ίδια μέσα, ή τη
σύμβαση εργασίας εφόσον αυτή συνάπτεται μετά την ΑΥΙΜ.
Βασική προϋπόθεση για την
επιλεξιμότητα των δαπανών για αμοιβές προσωπικού που απασχολείται σε ένα
συγχρηματοδοτούμενο έργο είναι η επαλήθευση του φυσικού αντικειμένου του έργου,
για την υλοποίηση του οποίου οι δαπάνες αυτές κατέστησαν αναγκαίες. Ανάλογα με
τις ιδιαιτερότητες του έργου, το φυσικό αντικείμενο που εκτελέστηκε
(δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν) μπορεί να τεκμηριώνεται σε παραδοτέα ή σε
εκθέσεις για το παραχθέν έργο στην περίοδο αναφοράς, σύμφωνα και με τα
προβλεπόμενα στην Απόφαση Υλοποίησης με Ίδια Μέσα.
Το κόστος του δικαιούχου
για την απασχόληση του προσωπικού στο έργο τεκμηριώνεται με βάση τη συμβατική
σχέση που έχει με το δικαιούχο ή το νομικό πλαίσιο που ισχύει για την
απασχόληση αυτή, τον τρόπο απασχόλησης στο έργο και το χρόνο απασχόλησής στο
έργο.
Γενικά το προσωπικό του
δικαιούχου μπορεί να συμμετέχει στο έργο στο πλαίσιο του συμβατικού του χρόνου
και υπό προϋποθέσεις, του νομίμως επιτρεπόμενου υπερωριακού χρόνου, εκτός εάν
το θεσμικό πλαίσιο που αφορά στην κατηγορία προσωπικού προβλέπει τη δυνατότητα
πρόσθετης απασχόλησης (πέραν του συμβατικού χρόνου). Δαπάνες που απορρέουν από
επιπρόσθετες συμβάσεις (υπηρεσιών, έργου κλπ) του δικαιούχου με οποιοδήποτε
μέλος του προσωπικού του που συνδέεται με αυτόν με σύμβαση εργασίας
(συμπεριλαμβανομένης της πράξης διορισμού) δεν είναι επιλέξιμες.
Στις περιπτώσεις κατά τις
οποίες δικαιούχος επιχορηγείται για τη λειτουργία του από τον κρατικό
προϋπολογισμό ή από οποιαδήποτε άλλη πηγή χρηματοδότησης, πρέπει να
αποδεικνύεται λογιστικά ότι για τις δαπάνες του προσωπικού που απασχολείται στο
συγχρηματοδοτούμενο έργο δεν λαμβάνει διπλή χρηματοδότηση. Σε εφαρμογή της
παραπάνω απαίτησης για μη διπλή χρηματοδότηση της ίδιας δαπάνης από τον τακτικό
π/υ και τον π/υ δημοσίων επενδύσεων, οι δαπάνες προσωπικού που αφορούν σε
δημοσίους υπαλλήλους ή υπαλλήλους του δημοσίου τομέα (ΙΔΑΧ, ΙΔΟΧ) που
καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό, μπορούν να δηλωθούν στο έργο σύμφωνα
με αυτά που ακολουθούν στις επόμενες ενότητες, αλλά δεν επαναχρηματοδοτούνται από
το ΠΔΕ.
3.1.2 Τρόποι απασχόλησης
και επιλέξιμο κόστος προσωπικού
Το προσωπικό που
συμβάλλεται με το δικαιούχο με πράξη διορισμού ή σύμβαση εργασίας, αορίστου ή
ορισμένου χρόνου, πλήρους ή μερικής απασχόλησης, μπορεί να απασχοληθεί στο έργο
με έναν από τους παρακάτω τρόπους:
1. Πλήρης απασχόληση στο έργο, ήτοι για το
σύνολο του συμβατικού του χρόνου,
2. Μερική απασχόληση στο έργο κατά σταθερό
ποσοστό του συμβατικού του χρόνου,
3. Μερική απασχόληση στο έργο στη βάση ωρών,
οι οποίες ανάλογα προς τις ανάγκες του έργου.
Σε κάθε μία από τις
παραπάνω περιπτώσεις επιλέξιμο είναι το μέρος του μικτού κόστους απασχόλησης
που αντιστοιχεί στο χρόνο που διατίθεται στο έργο. Το μικτό κόστος απασχόλησης
αποτελείται από:
1. Μικτό μισθό απασχολούμενου, όπως αυτός
ορίζεται στη σύμβαση εργασίας ή στον νομικό πλαίσιο που διέπει την κατηγορία
στην οποία εντάσσεται ο απασχολούμενος, και κατά το μέρος που αυτός
απασχολείται στις δραστηριότητες του έργου.
2. Εργοδοτικές εισφορές που αναλογούν στο
μικτό μισθό του απασχολούμενου , οι οποίες αποδίδονται πράγματι από τον
δικαιούχο, σύμφωνα με το εφαρμοζόμενο πλαίσιο περί κοινωνικής ασφάλισης που
αφορά την κατηγορία του απασχολούμενου και την απασχόληση του στο έργο.
3. Επιδόματα/επιμίσθια ή άλλες αποζημιώσεις
που σύμφωνα με τη σύμβαση ή/ με το θεσμικό πλαίσιο που αφορά στην κατηγορία του
απασχολούμενου, αποδίδονται στον απασχολούμενο σε τακτική βάση (επίδομα θέσης
κλπ), και δεν συνδέονται με τη συνολικότερη απόδοση ή και τη συμμετοχή του σε
έργα του δικαιούχου.
Στο υπολογισμό του
κόστους απασχόλησης δεν περιλαμβάνονται:
• κόστος τυχόν
υπερωριακής απασχόλησης
• κόστος πρόσθετης
απασχόλησης
• άλλες δαπάνες
σχετιζόμενες με το προσωπικό, όπως πρόσθετη ιδιωτική ασφάλιση, δαπάνες
εκπαίδευσης ή άλλες παροχές που προβλέπονται από το πλαίσιο λειτουργίας του
δικαιούχου
• έκτακτες και κατά
περίπτωση αμοιβές που συνδέονται με οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο, όπως πχ επίτευξης
στόχων, βραβείων κλπ
• αποζημιώσεις που
καταβλήθηκαν με βάση το θεσμικό πλαίσιο και συνδέονται με το είδος της εργασίας
(π.χ. αποζημιώσεις επιστημονικών καταδύσεων)
• κόστος μετακινήσεων.
Οι συμβάσεις εργασίας
έχουν όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από τη σχετική εργατική νομοθεσία π.χ,
ετήσια άδεια, άδεια ασθενείας, άδεια μητρότητας κλπ. και τα ποσά που
αντιστοιχούν στην εκπλήρωση αυτών των υποχρεώσεων κλπ. είναι επιλέξιμα, εφόσον
βαρύνουν πραγματικά το δικαιούχο.
3.2 Δαπάνη απασχόλησης με
βάση το μηνιαίο κόστος
3.2.1 Πλήρης απασχόληση
στο έργο
Πλήρης απασχόληση φυσικού
προσώπου στο έργο νοείται η διάθεση του συνολικού συμβατικού του χρόνου (100%)
σε αυτό, δηλαδή για 8 ώρες ημερησίως και 5 ημέρες την εβδομάδα, ή σύμφωνα με τη
σύμβασή του ή τη νομοθεσία που διέπει τη θέση του (π.χ. για 6 ώρες ημερησίως).
Είναι η περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο δεν απασχολείται σε καμία άλλη
δραστηριότητα ή έργο του δικαιούχου. Η πλήρης απασχόληση στο έργο πρέπει να
προσδιορίζεται στην Απόφαση Ανάθεσης Καθηκόντων, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην
παράγραφο 2.4 και στην περίπτωση αυτή το κόστος του δικαιούχου μπορεί να
δηλωθεί στο σύνολό του ως επιλέξιμη δαπάνη στο έργο.
Στην πλήρη απασχόληση στο
έργο δεν απαιτείται σύστημα καταγραφής του χρόνου που το φυσικό πρόσωπο διαθέτει
στο έργο π.χ. συνολικό απολογιστικό φύλλο χρονοχρέωσης (global timesheet) αλλά βεβαίωση αρμοδίου οργάνου για την
απασχόληση του φυσικού προσώπου στο έργο σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην
Απόφαση Ανάθεσης Καθηκόντων της παρ. 2.4 της παρούσας (π.χ. 100%).
Οι δαπάνες του μπορεί να
υπολογίζονται και δηλώνονται στο έργο με έναν από τους 2 παρακάτω τρόπους:
α) Μηνιαίο κόστος
απασχόλησης (στη βάση του πραγματικού κόστους)
Δηλώνεται το πραγματικό
ποσό που καταβλήθηκε ανά μήνα από το δικαιούχο για αμοιβή του φυσικού προσώπου,
καθώς και το ποσό που αποδόθηκε για ασφαλιστικές εισφορές, παρακρατηθέντος
φόρου ή άλλων λοιπών κρατήσεων που προβλέπονται από το νόμο.
Όταν το φυσικό πρόσωπο
δεν απασχολείται στο έργο για ένα ολόκληρο έτος το μέρος του κόστους για την
απασχόλησή του που καταβάλλεται από το δικαιούχο σε μεταγενέστερο χρόνο π.χ.
ετήσια άδεια, επιδόματα Πάσχα, Χριστουγέννων, αδείας, δηλώνονται από το
δικαιούχο στο έργο, όταν πραγματοποιούνται οι σχετικές πληρωμές από το
δικαιούχο και κατά το μέρος αυτών που αναλογεί στην απασχόλησή του στο έργο.
Για την επαλήθευση των
σχετικών δαπανών απαιτούνται:
• Απόφαση Ανάθεσης
Καθηκόντων, σύμφωνα με την παρ. 2.4
• Συμβατικό κείμενο, σύμφωνα
με το πλαίσιο που διέπει το δικαιούχο. Δεν απαιτούνται συμβάσεις ή άλλο
ισοδύναμο έγγραφο για την περίπτωση μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων ή ΙΔΑΧ φορέων
του δημοσίου τομέα (φορείς της Γενικής Κυβέρνησης).
• Μισθοδοτική κατάσταση
• ΑΠΔ
• Απόδειξη καταβολής
μισθού και επιδομάτων στον εργαζόμενο
• Απόδειξη πληρωμής
ασφαλιστικών εισφορών
• Αποδεικτικά απόδοσης
φόρου μισθωτών υπηρεσιών ή άλλων κρατήσεων
• Λογιστικές εγγραφές
• Βεβαίωση του υπευθύνου
της διοίκησης η οποία συνυπογράφεται από τον απασχολούμενο σχετικά με το
ποσοστό απασχόλησης του φυσικού προσώπου στην πράξη.
Επισημαίνεται ότι η
πρόσληψη του έκτακτου προσωπικού πραγματοποιείται τηρώντας την ισχύουσα
νομοθεσία και τις γενικές αρχές της συνθήκης ΕΚ, ειδικά την αρχή της ίσης
μεταχείρισης, της μη διάκρισης, της ισότητας των φύλων και της διαφάνειας,
σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο του δικαιούχου.
β) Μέσο μηνιαίο κόστος
απασχόλησης (στη βάση απλοποιημένου κόστους)
Όταν το φυσικό πρόσωπο
απασχολείται στο έργο για το σύνολο του συμβατικού του χρόνου, είναι δυνατό να
δηλώνεται στο έργο το μέσο μηνιαίο κόστος απασχόλησης το οποίο προκύπτει από το
τελευταίο τεκμηριωμένο ετήσιο κόστος απασχόλησης για το φυσικό πρόσωπο δια 12.
Το ετήσιο κόστος
απασχόλησης υπολογίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 3.1.2 για περίοδο δώδεκα
συνεχών ημερολογιακών μηνών, όπως αυτό αποτυπώνεται στο λογιστικό σύστημα του
δικαιούχου. Σε περίπτωση μη διαθεσιμότητας των στοιχείων αυτών για 12 συνεχείς
μήνες και εφόσον υφίστανται διαθέσιμα τεκμηριωμένα στοιχεία για περίοδο
μικρότερη του δωδεκαμήνου τότε πραγματοποιείται αναγωγή αυτών σε δωδεκάμηνο.
Εάν ούτε και αυτή η δυνατότητα υφίσταται τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί η
συναφθείσα σύμβαση, αναγομένη σε δωδεκάμηνο.
Στον πίνακα που
ακολουθεί, δίδονται παραδείγματα υπολογισμού του μέσου μηνιαίου κόστους
απασχόλησης:
Παράδειγμα 1
Για απασχολούμενο με
σύμβαση πλήρους απασχόλησης κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος (ή δώδεκα
συνεχείς ημερολογιακούς μήνες) καταβλήθηκαν 30.000 € και εργοδοτικές εισφορές
9.000 €.
Το μέσο μηνιαίο κόστος
απασχόλησης είναι: (30.000+9.000)/12=3.250 €.
Παράδειγμα 2
Για απασχολούμενο με
σύμβαση πλήρους απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 16.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 4.800 €. Τα δεδομένα αυτά προέρχονται από 9μηνη
απασχόληση.
Το μέσο μηνιαίο κόστος
απασχόλησης είναι: [(16.000+4.800)*(12/9)]/12 = 2.311,11€.
Παράδειγμα 3
Για απασχολούμενο με τον
οποίο συνάπτεται σύμβαση στον ιδιωτικό τομέα με μηνιαίες μικτές αποδοχές 1.200€
και εργοδοτικές εισφορές 13% το μέσο μηνιαίο κόστος απασχόλησης είναι:
[1.200+(1.200*13%)]*14/12 = 1.582 €.
Παράδειγμα 4
Για απασχολούμενο με
σύμβαση 5ωρης απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 16.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 4.800 €.
Το μέσο μηνιαίο κόστος
για πλήρη, σύμφωνα με τη σύμβασή του, 5ωρη καθημερινή απασχόληση στο έργο
είναι: (16.000+4.800)*12 = 1.733,33 €.
Παράδειγμα 5
Για απασχολούμενο με
σύμβαση 4ωρης απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 16.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 4.800 €. Τα δεδομένα αυτά προέρχονται από 11μηνη απασχόληση.
Το μηνιαίο κόστος για
πλήρη, σύμφωνα με τη σύμβασή του, 4ωρη καθημερινή απασχόληση στο έργο είναι:
[(16.000+4.800)*(12/11)]/12 = 1.890,91 €.
Το μέσο μηνιαίο κόστος
απασχόλησης που υπολογίζεται σύμφωνα με το κανόνα του 1720, αποτελεί μοναδιαίο
κόστος κατά την έννοια του άρθρου 67(1)β) του Καν. 1303/2013, με μικρές
διαφοροποιήσεις. Για παράδειγμα η πρόσκληση και η απόφαση ένταξης δεν
περιλαμβάνει τα ακριβή μηνιαία κόστη απασχόλησης του προσωπικού στο έργο.
Επιπλέον τα κόστη αυτά είναι ατομικά, δηλαδή το κάθε φυσικό πρόσωπο έχει το
δικό του μέσο μηνιαίο κόστος απασχόλησης και σε αντίθεση με τις άλλες επιλογές
απλοποιημένου κόστους δύνανται να τροποποιούνται κατά τη διάρκεια υλοποίησης
του έργου (βλέπε και ενότητα 3.3.3).
Ωστόσο απαιτείται εκ των
προτέρων τεκμηρίωση τους πριν την έναρξη υλοποίησης του έργου και ειδικότερα
κατά την υποβολή του πρώτου ΔΔΔ (βλέπε και ενότητα 2.2.2 του Οδηγού Διαχειριστικών
Επαληθεύσεων).
Όπως ισχύει για όλα τα
απλοποιημένα κόστη, οι δαπάνες αμοιβών προσωπικού που δηλώνονται με βάση το
μέσο μηνιαίο κόστος δεν επαληθεύονται με βάση παραστατικά δαπανών, δηλαδή δεν
επαληθεύεται η καταβολή της μισθοδοσίας, η απόδοση φόρων και ασφαλιστικών
εισφορών κλπ, ούτε η λογιστική τους καταχώρηση στα βιβλία του δικαιούχου.
Για τη δήλωση και
επαλήθευση δαπανών, με βάση το μέσο μηνιαίο κόστος, απαιτούνται:
• Απόφαση Ανάθεσης
Καθηκόντων σύμφωνα με την παρ. 2.4
• Συμβατικό κείμενο,
σύμφωνα με το πλαίσιο που διέπει το δικαιούχο. Δεν απαιτούνται συμβάσεις ή άλλο
ισοδύναμο έγγραφο για την περίπτωση μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων ή ΙΔΑΧ φορέων
του δημοσίου τομέα (φορείς της Γενικής Κυβέρνησης).
• Μισθοδοτική κατάσταση
από την οποία επιβεβαιώνεται ότι το φυσικό πρόσωπο εντάσσεται στο προσωπικό του
δικαιούχου και ο πραγματικός χρόνος απασχόλησης του φυσικού προσώπου στο
δικαιούχο με βάση τον οποίο προκύπτει το μισθολογικό κόστος (π.χ. ο
απασχολούμενος δεν έχει πάρει μακρόχρονη άδεια ή άδεια ασθενείας που δεν
επιβαρύνει το δικαιούχο)
• Βεβαίωση του υπευθύνου
της διοίκησης η οποία συνυπογράφεται από τον απασχολούμενο σχετικά με το
ποσοστό απασχόλησης του φυσικού προσώπου στην πράξη.
• Στοιχεία τεκμηρίωσης
μηνιαίου κόστους ως απλοποιημένης δαπάνης. Δεν απαιτούνται άλλα παραστατικά
δαπανών.
Σημειώνεται ότι το ποσό
του μέσου μηνιαίου κόστους απασχόλησης που δηλώνεται στο έργο απομειώνεται,
εφόσον ο χρόνος απασχόλησης του φυσικού προσώπου στο έργο διαφοροποιείται από
αυτόν της σύμβασής του.
Είναι δυνατόν η αρμόδια
ΔΑ να έχει θέσει ανώτατα όρια επιλέξιμης της δαπάνης προσωπικού ανά μονάδα
χρόνου, πχ 2.200,00 €/μήνα.
Στην περίπτωση αυτή η
επιλέξιμη δαπάνη για τα ανωτέρω παραδείγματα θα είναι:
παραδείγματα
1
2
3
4
5
υπολογισθείσα
δαπάνη (€/μήνα)
3.250,00
2.311,11
1.582,00
2.773,33
1.890,91
επιλέξιμη
δαπάνη (€/μήνα)
2,200,00
2.200,00
1.582,00
2.200,00
1.890,91
3.2.2 Μερική απασχόληση
στο έργο κατά σταθερό ποσοστό
Το φυσικό πρόσωπο
απασχολείται στο έργο για σταθερό μέρος (ποσοστό) του μηνιαίου συμβατικού του
χρόνου. Ο τρόπος απασχόλησης του φυσικού προσώπου στο έργο πρέπει να
προσδιορίζεται σαφώς στην Απόφαση Ανάθεσης Καθηκόντων σύμφωνα με την παρ. 2.4.
Δεν απαιτείται σύστημα
καταγραφής του χρόνου που το φυσικό πρόσωπο απασχολείται στο έργο π.χ. συνολικό
απολογιστικό φύλλο χρονοχρέωσης (global timesheet), αλλά βεβαίωση αρμοδίου
οργάνου για την απασχόληση του φυσικού προσώπου στο έργο σύμφωνα με τα
προβλεπόμενα στην Απόφαση Ανάθεσης Καθηκόντων της παρ. 2.4 της παρούσας (π.χ.
40% του μηνιαίου συμβατικού χρόνου).
Η δαπάνη για την
απασχόλησή του φυσικού προσώπου στο έργο υπολογίζεται και δηλώνεται όπως και
στην ενότητα 3.2.1, και πιο συγκεκριμένα:
1. είτε στη βάση του πραγματικού κόστους, ως
σταθερό ποσοστό του πραγματικού κόστους απασχόλησης, βάση παραστατικών
2. είτε στη βάση απλοποιημένου κόστους ως
σταθερό ποσοστό του μέσου μηνιαίου κόστους απασχόλησης του συγκεκριμένου
φυσικού προσώπου, χωρίς έλεγχο παραστατικών.
Για την επαλήθευση των
δαπανών απαιτούνται τα έγγραφα που αναφέρονται στην παράγραφο 3.2.1 α) και β)
αντιστοίχως.
Παράδειγμα
Στην απόφαση
αυτεπιστασίας προσδιορίζεται ότι το φυσικό πρόσωπο θα απασχολείται στο έργο για
το 25% του μηνιαίου χρόνου εργασίας του από 1.1.2019 έως 30.06.2020. Για κάθε
έναν από τους μήνες θα δηλώνεται στο έργο το 25% του μηνιαίου κόστους
απασχόλησης ανάλογα με τον τρόπο που επιλέγεται ως εξής:
Εάν η δαπάνη δηλώνεται
στη βάση πραγματικού κόστους τότε επαληθεύεται βάσει παραστατικών, για το
σύνολό της και δηλώνεται ως επιλέξιμη για το έργο μόνο το 25% αυτής.
Εάν για το ίδιο φυσικό
πρόσωπο επιλέγεται η δήλωση δαπανών με βάση το μέσο μηνιαίο κόστος απασχόλησης
τότε:
α) υπολογίζεται το μέσο
μηνιαίο κόστος απασχόλησης διαιρώντας το τελευταίο ετήσιο μικτό κόστος για το
φυσικό πρόσωπο δια 12, σύμφωνα με τα παραδείγματα της παρ. 3.2.1. β).
β) δηλώνεται ως δαπάνη
στο έργο για κάθε μήνα το 25% του μέσου μηνιαίου κόστους απασχόλησης, που
υπολογίστηκε κατά τα ανωτέρω, για τους μήνες που διαρκεί η απασχόληση του
φυσικού προσώπου στο έργο, εφόσον επαληθεύεται ότι το φυσικό πρόσωπο πράγματι
απασχολήθηκε στο έργο για το 25% του εργασιακού του χρόνου.
Στην περίπτωση μερικής
απασχόλησης φυσικού προσώπου στο έργο κατά σταθερό ποσοστό του συμβατικού του
χρόνου, η υπερωριακή απασχόληση είναι επιλέξιμη μόνο όταν οι δαπάνες δηλώνονται
στη βάση του πραγματικού κόστους.
3.3 Δαπάνη προσωπικού με
βάση το ωριαίο κόστος
3.3.1 Απασχόληση εντός
του συμβατικού χρόνου
Το φυσικό πρόσωπο
απασχολείται στο έργο στη βάση ωρών που γενικά διαφοροποιούνται από μήνα σε
μήνα.
Το κόστος απασχόλησης
υπολογίζεται ως το γινόμενου του αριθμού των ωρών που το φυσικό πρόσωπο
απασχολήθηκε στο έργο, όπως προκύπτει από επίσημο σύστημα καταγραφής της
ανθρωποαπασχόλησης (timesheet) και του ετήσιου ωριαίου
κόστους απασχόλησης.
Το ωριαίο κόστος
απασχόλησης του προσωπικού του δικαιούχου που απασχολείται στο έργο
υπολογίζεται ως το πηλίκο του τελευταίου τεκμηριωμένου
(12 συνεχείς μήνες) ετήσιου κόστους απασχόλησης, όπως αυτό
προσδιορίζεται στην ενότητα 3.1.2, και αποτυπώνεται στο λογιστικό σύστημα του
δικαιούχου δια του αριθμού των 1720 παραγωγικών ωρών.
Σε περίπτωση έλλειψης των
στοιχείων αυτών για την τεκμηρίωση του ετήσιου μικτού κόστους απασχόλησης, και
εφόσον υφίστανται διαθέσιμα στοιχεία για περίοδο μικρότερη του δωδεκαμήνου τότε
πραγματοποιείται αναγωγή αυτών σε δωδεκάμηνο. Εάν ούτε και αυτή η δυνατότητα
υφίσταται τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί η συναφθείσα σύμβαση, αναγομένη σε
δωδεκάμηνο.
Ο αριθμός 1720
αντιστοιχεί στον αριθμό των παραγωγικών ωρών ενός φυσικού προσώπου με σύμβαση
πλήρους απασχόλησης οκτώ (8) ωρών ημερησίως και πενθήμερης εργασίας. Εάν το
φυσικό πρόσωπο συμβάλλεται με το δικαιούχο με σύμβαση μερικής απασχόλησης (π.χ.
πέντε (5) ώρες ημερησίως και πενθήμερη εργασία), ο αριθμός των ετήσιων
παραγωγικών ωρών υπολογίζεται ως αναλογία των 1720 ωρών (πχ στη συγκεκριμένη
περίπτωση 8/5).
Λαμβάνοντας υπόψη τα
αναφερόμενα στις προηγούμενες παραγράφους, δίδονται τα ακόλουθα παραδείγματα
υπολογισμού ωριαίου κόστους:
Παράδειγμα 1
Για απασχολούμενο με
σύμβαση πλήρους απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 20.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 6.000 €.
Το ωριαίο κόστος
απασχόλησης είναι: (20.000+6.000)/1.720=15,12 €.
Παράδειγμα 2
Για απασχολούμενο με
σύμβαση πλήρους απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 16.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 4.800 €. Τα δεδομένα αυτά προέρχονται από 9μηνη
απασχόληση.
Το ωριαίο κόστος
απασχόλησης είναι: [(16.000+4.800)*(12/9)]/1.720=16,12 €.
Παράδειγμα 3
Για απασχολούμενο με
σύμβαση 5ωρης απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 16.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 4.800 €.
Το ωριαίο κόστος
απασχόλησης είναι: [(16.000+4.800)*(8/5)]/1.720=19,35 €.
Παράδειγμα 4
Για απασχολούμενο με
σύμβαση 5ωρης απασχόλησης κατά το προηγούμενο έτος καταβλήθηκαν 16.000 € και
εργοδοτικές εισφορές 4.800 €. Τα δεδομένα αυτά προέρχονται από 11μηνη
απασχόληση.
Το ωριαίο κόστος
απασχόλησης είναι: [(16.000+4.800)*(8/5)*(12/11)]/1.720=21,11€.
Το ωριαίο κόστος
απασχόλησης που υπολογίζεται σύμφωνα με το κανόνα του 1720, αποτελεί μοναδιαίο
κόστος κατά την έννοια του άρθρου 67(1)β) του Καν. 1303/2013, με μικρές
διαφοροποιήσεις. Για παράδειγμα η πρόσκληση και η απόφαση ένταξης δεν
περιλαμβάνει τα ακριβή ωριαία κόστη απασχόλησης του προσωπικού στο έργο.
Επιπλέον τα κόστη αυτά είναι ατομικά, δηλαδή το κάθε φυσικό πρόσωπο έχει το
δικό του ωριαίο κόστος απασχόλησης.
Ωστόσο απαιτείται εκ των
προτέρων τεκμηρίωση του πριν την έναρξη υλοποίησης του έργου και ειδικότερα
κατά την υποβολή του πρώτου ΔΔΔ (βλέπε και ενότητα 2.2.2 του Οδηγού
Διαχειριστικών Επαληθεύσεων).
Επιπλέον σε αντίθεση με
τις άλλες επιλογές απλοποιημένου κόστους δύνανται να τροποποιούνται κατά τη
διάρκεια υλοποίησης του έργου (βλέπε και ενότητα 3.3.3).
Όπως ισχύει για όλα τα
απλοποιημένα κόστη, οι δαπάνες αμοιβών προσωπικού που δηλώνονται με βάση το
ωριαίο κόστος δεν επαληθεύονται παραστατικά δαπανών, ούτε ελέγχεται η καταβολή
της μισθοδοσίας, η απόδοση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών κλπ, ούτε η
λογιστική τους καταχώρηση στα βιβλία του δικαιούχου.
Για τη δήλωση δαπανών με
βάση το ωριαίο κόστος και την επαλήθευσή τους απαιτούνται:
• Απόφαση Ανάθεσης
Καθηκόντων σύμφωνα με την παρ. 2.4
• Συμβατικό κείμενο,
σύμφωνα με το πλαίσιο που διέπει το δικαιούχο. Δεν απαιτούνται συμβάσεις ή άλλο
ισοδύναμο έγγραφο για την περίπτωση μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων ή ΙΔΑΧ φορέων
του δημοσίου τομέα (φορείς της Γενικής Κυβέρνησης).
• Συνολικά φύλλα
χρονοχρέωσης (global timesheets) για κάθε απασχολούμενο
υπογεγραμμένα από τον ίδιο και αρμόδιο όργανο του δικαιούχου.
• Στοιχεία τεκμηρίωσης
του υπολογισμού του ωριαίου κόστους απασχόλησης. Δεν απαιτούνται άλλα
παραστατικά δαπανών.
Στις περιπτώσεις που μια
πρόσκληση υποβολής προτάσεων ορίζει ανώτατο όριο επιλέξιμης δαπάνης προσωπικού:
α) ανά ώρα, πχ 18,00
€/ώρα. Στην περίπτωση αυτή το επιλέξιμο ωριαίο κόστος είναι είτε το ανώτατο
ωριαίο κόστος που ορίζεται στην πρόσκληση εάν το υπολογιζόμενο είναι
μεγαλύτερο, είτε το υπολογιζόμενο όταν το αυτό δεν ξεπερνά το ανώτατο όριο. Έτσι
εάν η αρμόδια ΔΑ έχει θέσει ως ανώτατο όριο τα 18 €/ώρα όριο τότε για τα
προηγηθέντα η επιλέξιμη δαπάνη θα είναι:
Παραδείγματα
1
2
3
4
υπολογισθείσα
δαπάνη (€/ώρα)
15,12
16,12
19,35
21,11
επιλέξιμη
δαπάνη (€/ώρα)
15,12
16,12
18,00
18,00
β) ανώτατο όριο δαπάνης προσωπικού ανά
ανθρωπομήναπλήρους απασχόλησης (π.χ. 4.000
€), το ποσό αυτό αποτελεί το μέγιστο ποσό που μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμο για
έναν ανθρωπομήνα πλήρους απασχόλησης 8 ωρών ημερησίως ή 1720 ωρών ανά έτος στην
πράξη.
Στην περίπτωση αυτή προκύπτει ότι το ανώτατο
επιλέξιμο μικτό ωριαίο κόστος απασχόλησηςείναι (4000€*12)/1720=27,9€. Επομένως η δήλωση δαπανών θα γίνει με βάση το
μικτό ωριαίο κόστος απασχόλησης του φυσικού προσώπου, σύμφωνα με την ΥΠΑΣΥΔ,
αλλά εάν αυτό υπερβαίνει το ανώτατο επιλέξιμο ωριαίο κόστος απασχόλησης που
προκύπτει από τον περιορισμό της πρόσκλησης, επιλέξιμο είναι το ανώτατο ωριαίο
κόστος της πρόσκλησης.
γ) ανώτατο όριο δαπάνης προσωπικού ανά μήνα (π.χ. 4.000 €), το ποσό αυτό αποτελεί το ανώτατο όριο επιλέξιμης δαπάνης
κατά άτομο για ένα μήνα, ανεξάρτητα από τις ώρες που απασχολείται στο έργο στο
μήνα αναφοράς.
Το επιλέξιμο
ωριαίο κόστος απασχόλησης υπολογίζεται με βάση
το μικτό ετήσιο μισθολογικό κόστος (12 συνεχείς μήνες) και των ετήσιων
συμβατικών ωρών π.χ. 1720 ώρες.
Εάν π.χ. το μικτό ετήσιο μισθολογικό κόστος είναι 60.000€ (5.000€*12), το
ωριαίο κόστος είναι 34,88€ (60.000/1720).
Η μηνιαία δαπάνη για αμοιβή του συγκεκριμένου φυσικού προσώπου που
δηλώνεται στο έργο, εάν απασχοληθεί πλήρως σε ένα μήνα που έστω έχει 168
εργάσιμες ώρες είναι 5.859€ (168 ώρες*34,88€), ωστόσο επιλέξιμο ποσό για το
έργο μπορεί να είναι μόνο το ποσό των 4.000€. Εάν το φυσικό πρόσωπο απασχοληθεί
για 84 ώρες στο συγκεκριμένο μήνα το ποσό που δηλώνεται είναι 2.929,92€ (84 ώρες*34,88€),
το οποίο εφόσον είναι κατώτερο από το όριο των 4.000€ είναι επιλέξιμο στο
σύνολό του.
3.3.2
Φύλλα χρονοχρέωσης
Η δήλωση δαπανών προσωπικού που συμμετέχει στο έργο βάσει ωρών (ωριαίο
κόστος απασχόλησης), συνοδεύεται υποχρεωτικά από μηνιαία συνολικά απολογιστικά
φύλλα χρονοχρέωσης. Στο φύλλο χρονοχρέωσης αποτυπώνεται, σε επίπεδο φυσικού
προσώπου, ο πραγματικός χρόνος απασχόλησής του ανά ημέρα στο δικαιούχο στο
πλαίσιο του παραγωγικού και του τυχόν πρόσθετου/ χρόνου απασχόλησης του π.χ.
ώρες απασχόλησης σε δραστηριότητες στο δικαιούχο, ώρες απασχόλησης σε έργα του
ΕΣΠΑ, έργα που χρηματοδοτούνται απ΄ ευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, λοιπά
έργα, κλπ).
Το φύλλο χρονοχρέωσης περιλαμβάνει
επίσης το ετήσιο παραγωγικό χρόνο του φυσικού προσώπου καθώς και το συνολικό
χρόνο που το φυσικό πρόσωπο έχει διαθέσει σε έργα μέχρι την ημερομηνία αναφοράς του μηνιαίου συνολικού φύλλου χρονοχρέωσης, ώστε να δίνεται η δυνατότητα
παρακολούθησης του μέγιστου ορίου ωρών που μπορεί το φυσικό πρόσωπο να διαθέσει
σε έργα (1720 ώρες ή συμβατικός χρόνος ή πρόσθετος χρόνος).
Τα μηνιαία αναλυτικά απολογιστικά φύλλα χρονοχρέωσης υπογράφονται από τον
απασχολούμενο και τον υπεύθυνο της διοίκησης του δικαιούχου.
3.3.3.
Τροποποίηση του ωριαίου κόστους απασχόλησης
Το ωριαίο κόστος απασχόλησης παραμένει σταθερό κατά τη διάρκεια υλοποίησης
του έργου. Εάν πρόκειται για πράξεις με μεγάλη διάρκεια (κατά κανόνα άνω του
ενός έτους), το ωριαίο κόστος μπορεί να επαναπροσδιορίζεται κατά τη διάρκεια
υλοποίησης της πράξης με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το ετήσιο
κόστος απασχόλησης του κάθε φυσικού προσώπου, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν
επηρεάζει τον εγκεκριμένο συνολικό προϋπολογισμό του έργου.
Ωστόσο επισημαίνεται ότι εφόσον το ωριαίο κόστος υπολογίζεται κατά κανόνα
στη βάση ιστορικών στοιχείων κόστους, δεν μπορεί να τροποποιείται οποτεδήποτε,
αλλά σε συγκεκριμένα ορόσημα στη διάρκεια υλοποίησης του έργου τα οποία καλό
είναι να έχουν προσδιοριστεί εκ των προτέρων και πάντως όχι σε διάστημα
μικρότερο, των 12 μηνών από την έναρξη υλοποίησης του έργου. Επιπλέον, οι
όποιες μεταβολές στα δεδομένα υπολογισμού θα πρέπει να οδηγούν σε πραγματική
αλλαγή του ωριαίου κόστους απασχόλησης η οποία επιδρά και στο συνολικό κόστος
του έργου. Για παράδειγμα η αλλαγή μισθού σε ένα φυσικό πρόσωπο κατά την διάρκεια
υλοποίησης του έργου δεν οδηγεί αυτόματα σε αλλαγή του ωριαίου κόστους
απασχόλησης, διότι το τελευταίο πρέπει να στηρίζεται σε δεδομένα μισθοδοσίας
των τελευταίων 12 μηνών πριν την τροποποίηση. Συνεπώς ακόμα κι αν άλλαζε το
ωριαίο κόστος, η επίπτωση της αλλαγής αυτής θα ήταν μη σημαντική.
Τέλος θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η συχνή αλλαγή του ωριαίου κόστους
αναιρεί τη σταθερότητα και απλοποίηση που προσπαθεί να επιτύχει η εφαρμογή του
στον υπολογισμό των δαπανών προσωπικού. Συνεπώς θα πρέπει να συνεκτιμάται και η
σχέση κόστους/οφέλους από την όποια τροποποίηση. Έτσι για παράδειγμα η
τροποποίηση του ωριαίου κόστους ενός φυσικού προσώπου στο τέλος του πρώτου
έτους ενός έργου που διαρκεί συνολικά 15 μήνες ώστε να αυξηθεί οριακά ή λίγο το
ωριαίο κόστος, μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερο διοικητικό βάρος σε σχέση με το
όφελος στο δικαιούχο, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας λαθών, από το
αναμενόμενο όφελος.
3.3.4.
Δαπάνη προσωπικού για Πρόσθετη Απασχόληση
Στις περιπτώσεις που η νομοθεσία ορίζει ότι συγκεκριμένες κατηγορίες
προσωπικού μπορούν να απασχοληθούν πρόσθετα του συμβατικού τους χρόνου, η
πρόσθετη απασχόληση αποζημιώνεται σύμφωνα με το ωριαίο κόστος απασχόλησης που
υπολογίζεται για το συμβατικό χρόνο του φυσικού προσώπου3.
Ωστόσο, εάν από ειδικότερες ρυθμίσεις που αφορούν στις αποζημιώσεις από
πρόσθετη απασχόληση, προκύπτει ότι οι αποζημιώσεις αυτές δεν βαρύνονται με
ασφαλιστικές εισφορές, το ωριαίο κόστος για την πρόσθετη απασχόληση
υπολογίζεται όπως και το ωριαίο κόστος απασχόλησης του συμβατικού χρόνου,
αφαιρουμένων των εργοδοτικών εισφορών που δεν επιβαρύνουν τον δικαιούχο. (βλέπε
τη με αριθμ. πρωτ. Φ10042/οικ.13567/329/8.6.2018 εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας,
Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης «Συμπληρωματικές οδηγίες για
τον προσδιορισμό των συντάξιμων αποδοχών και σχετικών κρατήσεων δημοσίων
υπαλλήλων και λειτουργών»).
Παράδειγμα
υπολογισμού ωριαίου κόστους πρόσθετης απασχόλησης
Σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία για τα μέλη ΔΕΠ ισχύουν τα εξής:
1. Τα μέλη ΔΕΠ, μπορούν να αποζημιωθούν πρόσθετα, για πρόσθετο έργο, από
τον ΕΛΚΕ του ΑΕΙ, λαμβανομένων υπόψη των όποιων περιορισμών ισχύουν για τα όρια
αμοιβών σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
2. Τα μέλη ΔΕΠ οφείλουν να διδάσκουν 6 (ή 8 μετά από απόφαση) ώρες
εβδομαδιαίως και να παρευρίσκονται στο Ίδρυμα για την κάλυψη λοιπών υποχρεώσεων
12 ώρες εβδομαδιαίως. Πρακτικά η πρόβλεψη αυτή έχει μεταφραστεί διαχρονικά ότι
ο συμβατικός χρόνος των μελών ΔΕΠ είναι 18 ώρες ανά εβδομάδα (20 από το 1997
έως και το 2014), δηλαδή λιγότερες από 40 ώρες που αντιστοιχούν στην τυπική
πλήρη απασχόληση των 8 ωρών ημερησίως και 5 ημερών εβδομαδιαίως. Συνεπώς για
τον υπολογισμό του ετήσιου ωριαίου κόστους απασχόλησης χρησιμοποιείται
συντελεστής pro rata και ο αριθμός των ετήσιων παραγωγικών ωρών υπολογίζεται σε 1720*18/40, με
το όποιο αποτέλεσμα.
3. Ο κατά τα παραπάνω προσδιοριζόμενος συμβατικός χρόνος ενός μέλους ΔΕΠ με
το ΑΕΙ, αντιστοιχεί σε υποχρεώσεις στο Ίδρυμα για τις οποίες το μέλος ΔΕΠ δεν
λαμβάνει πρόσθετη αμοιβή (διδασκαλία, διοικητικές υποχρεώσεις, ίδια συμμετοχή
σε ερευνητικά έργα, διπλωματικές εργασίες κλπ).
4. Η πρόσθετη αποζημίωση δεν επιφέρει υποχρέωση για απόδοση εργοδοτικών
ασφαλιστικών εισφορών από το ΑΕΙ.
Σύμφωνα με την ΥΠΑΣΥΔ η πρόσθετη απασχόληση αποζημιώνεται με το ωριαίο
κόστος απασχόλησης, που προκύπτει με τα δεδομένα της συμβατικής απασχόλησης του
μέλους ΔΕΠ.
Συνεπώς εάν ένα μέλος ΔΕΠ κατά τους περασμένους 12 συνεχείς μήνες πριν την
απόφαση ένταξης/αίτηση χρηματοδότησης είχε:
Μικτός μισθός: 3000*12 = 36.000€
Εργοδοτικές εισφορές: έστω 20%*36.000 =7.200€
Επιδόματα σε σταθερή βάση: 500*12 = 6.000€
Τότε για το συμβατικό χρόνο (βλέπε σημείο 2 ανωτέρω),
Το ετήσιο μικτό κόστος απασχόλησης : 36000+7200+6000 = 49.200€
Ετήσιο μικτό ωριαίο κόστος απασχόλησης:
49.200/(18/40)/1720=49.200/774=63,56€/ώρα
Δεδομένου όμως ότι για την πρόσθετη απασχόληση το ΑΕΙ δεν επιβαρύνεται με
εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές, το κόστος του δικαιούχου για την πρόσθετη
απασχόληση περιορίζεται στο μικτό μισθό και τα σταθερά επιδόματα που
ενσωματώνονται στις ετήσιες αποδοχές. Επομένως:
3.3.5
Μέγιστος χρόνος απασχόλησης προσωπικού σε συγχρηματοδοτούμενα έργα
Ο χρόνος απασχόλησης προσωπικού σε συγχρηματοδοτούμενο έργο περιλαμβάνει
τον πραγματικό χρόνο εργασίας σε επίπεδο φυσικού προσώπου που αναλώνεται στο
έργο. Ο χρόνος αυτός υπόκειται σε ανώτατα όρια τα οποία καθορίζονται
λαμβάνοντας υπόψη τον συμβατικό χρόνο απασχόλησης του προσωπικού στο φορέα
(ώρες εργασίας που προβλέπονται από τη σύμβαση εργασίας, το θεσμικό πλαίσιο
κλπ).
Εφόσον ο χρόνος απασχόλησης του φυσικού προσώπου στο έργο δηλώνεται με βάση
το ωριαίο κόστος απασχόλησης και αφορά στο συμβατικό του χρόνο, ο μέγιστος
διαθέσιμος χρόνος για απασχόληση σε συγχρηματοδοτούμενο έργα δεν μπορεί να
υπερβαίνει κατά μέγιστο τις 1720 ώρες ανά έτος, στην περίπτωση της τυπικής
πλήρους απασχόλησης 8 ωρών ημερησίως ή τον αριθμό των ετήσιων ωρών που
χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του ωριαίου κόστους απασχόλησης (prorata), για την
περίπτωση συμβάσεων εργασίας μερικής απασχόλησης (ωράριο μικρότερο των 8 ωρών
ημερησίως).
Εάν μέρος των 1720 ετήσιων παραγωγικών ωρών ή των ανάλογων για συμβάσεις
μερικής απασχόλησης φυσικού προσώπου, διατίθεται υποχρεωτικά σε ανελαστικές και
απορρέουσες από τη σύμβασή του δραστηριότητες στο δικαιούχο, τότε ο μέγιστος
διαθέσιμος χρόνος για απασχόληση σε ένα ή περισσότερα συγχρηματοδοτούμενα έργα
είναι κατά μέγιστο 1720 ώρες μείον τις ώρες που είναι αναγκαίες για την
εκπλήρωση των ανελαστικών συμβατικών του υποχρεώσεων.
Κατά συνέπεια για την περίπτωση ενός μέλους της ομάδας έργου που π.χ. έχει
1.200 ετήσιες συμβατικές ώρες για την εκπλήρωση ανελαστικών υποχρεώσεων στο
φορέα του, ο διαθέσιμος χρόνος για απασχόληση σε συγχρηματοδοτούμενες πράξεις
δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 520 ώρες ετησίως, [(1720-1200) = 520].
Σε ότι αφορά την
πρόσθετη απασχόλησηπέραν του συμβατικού χρόνου του
φυσικού προσώπου, ο μέγιστος αριθμός ωρών που μπορεί να δηλωθεί και αποζημιωθεί
από συγχρηματοδοτούμενα έργα, υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνολική
απασχόληση που μπορεί να δηλωθεί σε επίπεδο φυσικού προσώπου (συμβατικός και
πρόσθετος χρόνος) δεν μπορεί να ξεπερνά τις 1720 ώρες ετησίως.
3.4 Δαπάνη
προσωπικού για Υπερωριακή Απασχόληση
Η δαπάνη για υπερωριακή απασχόληση στο έργο είναι επιλέξιμη όταν το
προσωπικό απασχολείται στο έργο στη βάση πλήρους ή μερικής απασχόλησης κατά
σταθερό ποσοστό, και οι δαπάνες δηλώνονται με πραγματικά παραστατικά. Η
υπερωριακή απασχόληση τεκμηριώνεται μέσω των παραστατικών που αναφέρονται στην
παράγραφο 3.2.1 α).
Οι υπερωρίες υπόκεινται στα εκάστοτε όρια υπερωριακής απασχόλησης (π.χ. για
τους φορείς που υπάγονται στο ν. 4354/2015 μέχρι 120 ώρες ανά εξάμηνο) και
αμείβονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που διέπουν τις υπερωρίες.
Αντίθετα, εάν η συμμετοχή του προσωπικού στο έργο πραγματοποιείται στη βάση
ωρών που διατίθενται στο έργο, η δαπάνη για υπερωριακή απασχόληση δεν είναι
επιλέξιμη. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία η ωριαία αποζημίωση που
προσδιορίζεται για την υπερωριακή απασχόληση διαφοροποιείται γενικά από το
ωριαίο κόστος απασχόλησης που αφορά το συμβατικό χρόνο, είτε πρόκειται για το
δημόσιο είτε για τον ιδιωτικό τομέα. Κατά συνέπεια στην περίπτωση αυτή δεν
είναι επιλέξιμες δαπάνες για υπερωριακή απασχόληση, γιατί κάτι τέτοιο θα οδηγούσε
σε διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού των δαπανών για αμοιβές του ίδιου φυσικού
προσώπου στο ίδιο έργο.
4. Δαπάνες
έκτακτου προσωπικού με Συμβάσεις Μίσθωσης Έργου
4.1
Προϋποθέσεις επιλεξιμότητας
Οι δαπάνες για την αμοιβή φυσικών προσώπων, που συμβάλλονται με το
δικαιούχο με συμβάσεις μίσθωσης έργου μετά την ένταξή του έργου σε ΕΠ, είναι
επιλέξιμες και συμπεριλαμβάνονται στην κατηγορία «Δαπάνες Προσωπικού», υπό τις
παρακάτω προϋποθέσεις:
• Η επιλογή των φυσικών προσώπων, όπως και όλου του έκτακτου προσωπικού,
πραγματοποιείται τηρώντας την ισχύουσα νομοθεσία και τις γενικές αρχές της
συνθήκης ΕΚ, ειδικά την αρχή της ίσης μεταχείρισης, της μη διάκρισης, της
ισότητας των φύλων και της διαφάνειας. Ειδικότερα για τις συμβάσεις μίσθωσης
έργου απαιτείται η τήρηση ελάχιστης δημοσιότητας δέκα (10) ημερών, π.χ.
δημοσίευση της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος (π.χ. στην ιστοσελίδα του
δικαιούχου ή και της ΔΑ του ΕΠ), ανεξάρτητα από το ύψος της αμοιβής.
• Είναι δυνατή η επιλογή φυσικών προσώπων από μητρώο που τηρεί ο δικαιούχος,
εφόσον το πλαίσιο λειτουργίας του το επιτρέπει, και για το οποίο τηρούνται οι
ανωτέρω αρχές.
• Η σύμβαση μίσθωσης έργου περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστο: α) το αντικείμενο
της απασχόλησης, το οποίο αφορά αποκλειστικά τις ανάγκες που απορρέουν από τη συγχρηματοδοτούμενη
πράξη, β) την αμοιβή, γ) το χρονοδιάγραμμα και δ) τον τόπο απασχόλησης, ο
οποίος μπορεί να είναι στις εγκαταστάσεις του δικαιούχου ή και τον τόπο
υλοποίησης του έργου. Στη σύμβαση μίσθωσης έργου θα πρέπει να περιλαμβάνονται
επίσης το χρονοδιάγραμμα, με αναφορά σε τυχόν ενδιάμεσους χρόνους των επί
μέρους παραδοτέων, ο τρόπος παραλαβής και εξόφλησης (τμηματικής ή εν όλω) της
σύμβασης σε συνάρτηση με το ή τα παραδοτέα ή και στάδια της σύμβασης.
• Η χρονική διάρκεια κάθε σύμβασης δεν μπορεί να υπερβαίνει τον χρονικό
ορίζοντα υλοποίησης του έργου όπως αυτός προσδιορίζεται στην απόφαση υλοποίησης
με ίδια μέσα ή στο ΤΔΥ.
• Στις συμβάσεις θα πρέπει να αναφέρονται διακριτά τυχόν ποσά που αφορούν
σε κάλυψη δαπανών μετακινήσεων των αντισυμβαλλομένων, εφόσον βαρύνουν τον
δικαιούχο, διότι αυτά δεν περιλαμβάνονται στις δαπάνες προσωπικού.
• Η αμοιβή ανά μονάδα χρόνου (πχ μήνα, ώρα) για το προσωπικό που
συμβάλλεται με σύμβαση μίσθωσης έργου δεν μπορεί να διαφέρει σημαντικά από τη
δαπάνη που ήδη καταβάλλει ο δικαιούχος στο τακτικό προσωπικό του για παρόμοια
καθήκοντα ή ελλείψει τέτοιου μόνιμου προσωπικού από αυτήν που απαντάται στην
αγορά για προσωπικό με ανάλογη εμπειρία, αντικείμενο και συνθήκες απασχόλησης.
Για αμοιβές συμβάσεων μίσθωσης έργου υψηλότερες από αυτές που απαντώνται στην
αγορά, είναι απαραίτητη η εκ μέρους του δικαιούχου τεκμηρίωση για το ύψος των
καταβαλλομένων αμοιβών με βάση αντίστοιχες για παρόμοια θέση, εμπειρία, τα
ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες του τόπου απασχόλησης.
• Ο ΦΠΑ είναι επιλέξιμη δαπάνη, εφόσον επιβάλλεται στο τιμολόγιο του
συμβαλλομένου σε σύμβαση μίσθωσης έργου, εάν βαρύνει οριστικά το δικαιούχο,
σύμφωνα με το άρθρο 17 της ΥΠΑΣΥΔ.
Η επιλεξιμότητα της δαπάνης για αμοιβές συμβάσεων μίσθωσης έργου, οι οποίες
συμπεριλαμβάνονται στις δαπάνες προσωπικού τεκμηριώνονται με:
• Τη σύμβαση μίσθωσης έργου, σύμφωνα με τα παραπάνω.
• Την άδεια αρμόδιου οργάνου, για τις περιπτώσεις προσωπικού του δημόσιου
και ευρύτερου δημόσιου τομέα, εφόσον απαιτείται.
• Τη βεβαίωση αρμοδίου οργάνου του δικαιούχου περί παραλαβής του ή των
παραδοτέων ή σταδίων της σύμβασης.
• Αποδεικτικά πληρωμής αμοιβών, απόδοσης ασφαλιστικών εισφορών (εφόσον
απαιτείται) και παρακρατούμενων φόρων και λοιπών κρατήσεων καθώς και εγγραφές
στα λογιστικά βιβλία.
4.2
Δημοσιότητα συμβάσεων μίσθωσης έργου στο πλαίσιο ερευνητικών έργων
Σε ερευνητικά έργα που υλοποιούνται με τη συμμετοχή ερευνητικού ή/και
ακαδημαϊκού προσωπικού τρίτων, δεν απαιτείται η τήρηση των ελάχιστων κανόνων
δημοσιότητας της παρ. 7 του άρθρου 12 της ΥΠΑΣΥΔ, εφόσον η συμμετοχή αυτού του
προσωπικού θεωρείται ουσιώδης για την επιτυχή εκτέλεση του έργου και
αξιολογείται έχει αξιολογηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας επιλογής της πράξης
για χρηματοδότηση. Συνεπώς υπό τις παραπάνω προϋποθέσεις μετά την απόφαση
χρηματοδότησης της πράξης το προσωπικό αυτό συμμετέχει στην πράξη χωρίς άλλη
διαδικασία επιλογής.
Ως ακαδημαϊκό/ερευνητικό προσωπικό κατά την έννοια της ανωτέρω παραγράφου
νοείται το ερευνητικό και ακαδημαϊκό προσωπικό των ΕΙ και των ΑΕΙ:
• Μέλη ΔΕΠ, ΕΕΠ, ΕΔΙΠ,
• Ερευνητές Α,Β,Γ,Δ
ενώ για τους σκοπούς του άρθρου 12 της ΥΠΑΣΥΔ δύναται να περιλαμβάνονται
και:
• Τα Μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.) και οι υπηρετούντες
Λέκτορες και Καθηγητές Εφαρμογών (σύμφωνα με τα άρθρα 16 και 27 του Ν.
4386/2016, τα άρθρα 16 και 29 του Ν. 4009/2011 όπως ισχύει, καθώς και το άρθρο
2 του N. 4485/2017).
• Οι Ειδικοί Λειτουργικοί Επιστήμονες (Ε.Λ.Ε.) Α΄, Β΄ και Γ΄ βαθμίδας
(σύμφωνα με το άρθρο 18 του Ν. 4310/2014, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 16 του
Ν. 4386/2016) και οι Ερευνητές και ΕΛΕ Δ΄ βαθμίδας (σύμφωνα με τις διατάξεις
του άρθρου 47 του Ν. 4310/2014).
Σύμφωνα με το άρθρο 23 του νόμου 4009/2011 και με την επιφύλαξη άλλων
διατάξεων, οι παραπάνω κατηγορίες προσωπικού όταν συμμετέχουν σε ερευνητικά
έργα τρίτων με σύμβαση μίσθωσης έργου δεν απαιτείται να προσκομίσουν άδεια
αρμοδίου οργάνου του φορέα τους.
4.3
Ασφαλιστικές Εισφορές σε συμβάσεις μίσθωσης έργου
Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης επί των αμοιβών προσωπικού είναι
επιλέξιμες εφόσον και κατά το μέρος που αποτελούν κόστος του δικαιούχου.
Σύμφωνα με την ισχύουσα ασφαλιστική νομοθεσία, για απασχολούμενο με σύμβαση
μίσθωσης έργου ο οποίος εκδίδει για την αμοιβή του τιμολόγιο, ή άλλο ισοδύναμο
φορολογικό στοιχείο, και:
1. έχει ταυτόχρονη απασχόληση σε περισσότερους των δύο εργοδοτών, οι
εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που τον αφορούν δεν αποζημιώνονται από τον
εργοδότη / δικαιούχο και κατά συνέπεια δεν είναι επιλέξιμη δαπάνη
2. έχει μέχρι δύο εργοδότες, τότε ο εργοδότης / δικαιούχος έχει υποχρέωση
να καλύψει τμήμα της εισφοράς για κοινωνική ασφάλιση του απασχολουμένου
(εργοδοτική εισφορά), οπότε το τμήμα αυτό αποτελεί επιλέξιμη δαπάνη.
Για τη δεύτερη κατηγορία ασφαλισμένων, εφαρμόζονται αναλογικά ως το προς
ύψος, τον τρόπο υπολογισμού και τον υπόχρεο καταβολής της εισφοράς, οι
διατάξεις που αφορούν και τους μισθωτούς ασφαλισμένους (βλέπε και εγκύκλιος 17
του ΕΦΚΑ με αριθμ. πρωτ. 57/28.03.2017). Ο αντισυμβαλλόμενος
(δικαιούχος-εργοδότης), οφείλει να υποβάλλει Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ),
προβαίνοντας στην κατανομή της συμφωνηθείσας αμοιβής ανά μήνα, με βάση τη
διάρκεια της σύμβασης. Η ΑΠΔ υποβάλλεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από
αυτόν της απασχόλησης, στις σχετικές ημερομηνίες υποβολής ΑΠΔ όπως και η
καταβολή των αναλογουσών ασφαλιστικών εισφορών.
Δεδομένων των παραπάνω, και για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις συμβάσεων
μίσθωσης έργου, η καταβολή της αμοιβής της σύμβασης δύναται να κατανέμεται και
αποδίδεται στο συμβαλλόμενο με τέτοια κατανομή στη διάρκεια της σύμβασης που να
επιτρέπει την απόδοση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών σύμφωνα με τις
ισχύουσες προβλέψεις.
5. `Αλλες
δαπάνες θεωρούμενες ως δαπάνες έκτακτου προσωπικού
5.1
Υποτροφίες
Οι Υποτροφίες σε ερευνητές/μεταδιδάκτορες/υποψήφιους διδάκτορες/
μεταπτυχιακούς φοιτητές, προπτυχιακούς φοιτητές είναι επιλέξιμες και μπορούν να
δηλωθούν στην κατηγορία «`Αμεσες Δαπάνες Προσωπικού», εφόσον δίνονται από το
δικαιούχο σύμφωνα με το εφαρμοζόμενο πλαίσιο και είναι ανταποδοτικές, δηλαδή
δίνονται με σκοπό τη συμμετοχή στο ερευνητικό έργο (βλέπε παρ. 1 του άρθρου 28
του Ν. 4310/2014 (ΦΕΚ Α΄ 256) και παρ. 2 του άρθρου 54 του Ν. 4009/2011 (ΦΕΚ
Α΄195))
Για την τεκμηρίωση της επιλεξιμότητας των σχετικών δαπανών απαιτούνται:
• Διαδικασία επιλογής υποτρόφων σύμφωνα με το εφαρμοζόμενο πλαίσιο του
δικαιούχου.
• Σύμβαση ή Απόφαση χορήγησης Υποτροφίας στην οποία προσδιορίζονται, το
χρονικό διάστημα της υποτροφίας (έναρξη, λήξη), ο τόπος απασχόλησης του
υποτρόφου, η ωριαία αποζημίωση/υποτροφία και σε κάθε περίπτωση το συνολικό ποσό
της υποτροφίας, οι ώρες που πρέπει να διατεθούν στο έργο.
Στην περίπτωση που η σύμβαση ή απόφαση χορήγησης της υποτροφίας δεν
προσδιορίζει ωριαία αποζημίωση αλλά μόνο το συνολικό ποσό και το χρονικό
διάστημα απασχόλησης, θεωρείται ότι η υποτροφία αφορά σε πλήρη απασχόληση στο
έργο, επομένως η αποζημίωση μπορεί να προσδιοριστεί ως εξής: Ποσό υποτροφίας
/Διάρκεια της σύμβασης σε μήνες.
• Μηνιαία συνολικά απολογιστικά φύλλα χρονοχρέωσης, στα οποία αποτυπώνονται
οι πραγματικές ώρες απασχόλησης του υποτρόφου στο έργο ανά ημέρα, υπογεγραμμένα
από τον υπότροφο και τον υπεύθυνο της διοίκησης του δικαιούχου, όταν η σύμβαση
ή η απόφαση για τη χορήγηση της υποτροφίας προσδιορίζει ωριαία αποζημίωση για
τη συμμετοχή στο έργο. `Αλλως βεβαίωση αρμοδίου οργάνου για την απασχόληση του
υποτρόφου στο έργο σύμφωνα με τη σύμβαση ή την Απόφαση χορήγησης Υποτροφίας.
Σημειώνεται ότι οι συμβάσεις υποτροφιών δεν φορολογούνται, δεν
επιβαρύνονται με ασφαλιστικές εισφορές και συνεπώς δεν εμπίπτουν στο δίκαιο των
συμβάσεων εργασίας, κατά συνέπεια δεν υφίσταται σε αυτές τις συμβάσεις η
δυνατότητα υπερωριακής απασχόλησης.
5.2
Δαπάνες έκτακτου προσωπικού/Συμβάσεις με αποζημίωση ανά μονάδα χρόνου
Στις δαπάνες προσωπικού δύναται να δηλώνονται και δαπάνες για αμοιβές
φυσικών προσώπων (όχι νομικών) τα οποία προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον τόπο
εκτέλεσης του έργου, βάση σύμβασης ανεξάρτητων υπηρεσιών που προσδιορίζει
αμοιβή βάση μονάδας χρόνου, π.χ. ανά ώρα, ανά ημέρα κλπ. Τέτοιου είδους φυσικά
πρόσωπα μπορούν να είναι επαγγελματίες υγείας, γιατροί, νομικοί, εκπαιδευτές
κλπ. Για τη δήλωση αυτών των αμοιβών, απαιτούνται:
1. Σύμβαση που να προσδιορίζει τα παραπάνω.
2. Τη βεβαίωση αρμοδίου οργάνου του δικαιούχου περί παραλαβής του ή των
ωρών εργασίας/υπηρεσίας που παρασχέθηκαν.
3. Αποδεικτικά πληρωμής αμοιβών, παρακρατούμενων φόρων και λοιπών κρατήσεων
καθώς και εγγραφές στα λογιστικά βιβλία.
Σημειώνεται ότι στις δαπάνες προσωπικού δηλώνονται μόνο η αμοιβή του
φυσικού προσώπου και τυχόν φόρος που την επιβαρύνει. `Αλλα έξοδα που
περιλαμβάνονται στη σύμβαση, π.χ. έξοδα μετακινήσεων θα πρέπει να
προσδιορίζονται διακριτά στη σύμβαση και να δηλώνονται στις κατάλληλες
κατηγορίες δαπανών.
5.3 Λοιπές
δαπάνες προσωπικού
`Αλλες κατηγορίες δαπανών που αφορούν σε φυσικά πρόσωπα τα οποία
συμμετέχουν στην πράξη και περιλαμβάνονται στην κατηγορία «δαπάνες προσωπικού»,
καθώς και η τεκμηρίωση των δαπανών είναι ανά κατηγορία:
α) Μέλη
επιτροπών, ομάδων εργασίας στη βάση του άρθρου 21 του Ν. 4354/2015
• Απόφαση αρμοδίου οργάνου για τη συγκρότησή του, στην οποία περιγράφεται
κατ΄ ελάχιστο το αντικείμενο, το χρονικό διάστημα λειτουργίας και οι αμοιβές
των μελών.
• Πρακτικά, από τα οποία τεκμηριώνεται η παρουσία των μελών και η εκτός
ωραρίου συνεδριάσεις.
• Αποδεικτικά πληρωμής αμοιβών, παρακρατούμενων φόρων και λοιπών κρατήσεων
καθώς και εγγραφές στα λογιστικά βιβλία.
β)
Αποζημιώσεις ή ειδικά επιδόματαπου καταβάλλονται κατά περίπτωση για την εκτέλεση συγκεκριμένων ενεργειών,
η δαπάνη των οποίων δεν περιλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές και η ενέργεια
αυτή προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο του δικαιούχου και πραγματοποιείται στο
πλαίσιο της συγχρηματοδοτούμενης πράξης.
Παραδείγματα τέτοιων αποζημιώσεων μπορούν να είναι η αποζημίωση επιβίβασης
παραμονής και εργασίας σε πλωτά μέσα, η αποζημίωση υποβρύχιων εργασιών, ή/και η
αποζημίωση επιστημονικών καταδύσεων που δίνονται δυνάμει της ΚΥΑ 19177/2018
(ΦΕΚ Β΄ 508).
Οι αποζημιώσεις αυτές δηλώνονται στη βάση του πραγματικού κόστους και
συνυπολογίζονται στην κατηγορία «`Αμεσες Δαπάνες Προσωπικού». Δεδομένου όμως
του μη τακτικού χαρακτήρα τους δεν συμμετέχουν στον υπολογισμό ωριαίου ή
μηνιαίου κόστους απασχόλησης για το φυσικό πρόσωπο.
6. Δαπάνες
προσωπικού ως βάση υπολογισμού άλλων δαπανών
Σύμφωνα με τον Καν. 1303/2013 οι δαπάνες προσωπικού δύναται να αποτελέσουν
τη βάση υπολογισμού άλλων δαπανών του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με
εφαρμογή σταθερών ποσοστών επί των άμεσων δαπανών προσωπικού ως εξής:
1. Έμμεσες δαπάνες: έως 15% επί των άμεσων δαπανών προσωπικού.
2. Λοιπές δαπάνες ενός έργου (εξαιρουμένων των αμοιβών προσωπικού και
μισθών/επιδομάτων που δίνονται σε συμμετέχοντες σε πράξεις ΕΚΤ): έως 40% επί
των άμεσων δαπανών προσωπικού.
Στις περιπτώσεις αυτές όλες οι άμεσες δαπάνες προσωπικού που υπολογίζονται
με βάση τους κανόνες του άρθρου 12 της ΥΠΑΣΥΔ, όπως αναλύθηκαν στις
προηγούμενες ενότητες μπορούν να συμμετέχουν στη βάση υπολογισμού των έμμεσων
δαπανών ή των λοιπών δαπανών ενός έργου. Στην περίπτωση φυσικών προσώπων, τα
οποία με βάση τον τόπο εκτέλεσης της εργασίας τους, δεν παράγουν έμμεσες
δαπάνες στο δικαιούχο, οι αμοιβές τους δεν δύναται να συμμετέχουν στη βάση
υπολογισμού των έμμεσων δαπανών.
Επιπλέον σημειώνεται ότι στην περίπτωση φορέων που οι δαπάνες λειτουργίας τους καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό ή άλλη πηγή χρηματοδότησης, οι δαπάνες τακτικού προσωπικού που απασχολείται στο έργο συμμετέχει στη βάση υπολογισμού των έμμεσων δαπανών του έργου και τα υπολογιζόμενα ποσά είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το ΕΠ.
ΔΕΔ 4809/2018 Απόρριψη έκπτωσης τόκων δανείου οι οποίοι καταχωρήθηκαν στο έτος που αφορούν εκπρόθεσμα
Καλλιθέα, 27/11/2018 Αριθμός απόφασης: 4809
ΑΠΟΦΑΣΗ
Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
Έχοντας υπ’ όψη:
1. Τις διατάξεις:
α. Του άρθρου 63 του ν. 4174/2013 (ΦΕΚ Α’ 170), όπως ισχύει.
β. Του άρθρου 11 της Δ. ΟΡΓ.Α 1036960 ΕΞ 2017 Απόφασης του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. (ΦΕΚ 968 Β’/22.03.2017) με θέμα «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε)».
γ. Της παρ.3 του άρθρου 47 του ν.4331/2015 (ΦΕΚ Α’ 69)
δ. Της ΠΟΛ.1064/2017 Απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΦΕΚ Β’ 1440/27-04-2017) Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 63 του ν. 4174/2013 (Ειδική Διοικητική Διαδικασία – Ενδικοφανής προσφυγή) καθορισμός λεπτομερειών για τη λειτουργία της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) την εφαρμοστέα διαδικασία και τον τρόπο έκδοσης των αποφάσεων αυτής και ρύθμιση ζητημάτων καταβολής και αναστολής καταβολής του οφειλόμενου ποσού σε περίπτωση άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής
2. Την ΠΟΛ.1069/4.3.2014 Εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών.
3. Την αριθμ. Δ.Ε.Δ. 1126366 ΕΞ 2016/30.8.2016 (ΦΕΚ 2759 / τ. Β’ / 01.09.2016) Απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών «Παροχή εξουσιοδότησης υπογραφής».
4. Τη με ημερομηνία κατάθεσης 10/08/2018 και με αριθμό πρωτοκόλλου ……. ενδικοφανή………..προσφυγή του… , κατοίκου ……με ΑΦΜ …… , κατά της υπ’αριθμ πρωτ………/17-07-2018 αρνητικής απάντησης του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ επί της 18/05/2017 τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2014 και τα προσκομιζόμενα με αυτή σχετικά έγγραφα..
5. Τις απόψεις της Δ.Ο.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ.
6. Την εισήγηση του ορισθέντος υπαλλήλου του Τμήματος Α5 όπως αποτυπώνεται στο σχέδιο της απόφασης.
Επί της με ημερομηνία κατάθεσης 10/08/2018 και με αριθμό πρωτοκόλλου ……….ενδικοφανούς προσφυγής του …….., με ΑΦΜ………. , η οποία κατατέθηκε εμπρόθεσμα και μετά τη μελέτη και την αξιολόγηση όλων των υφιστάμενων στο σχετικό φάκελο εγγράφων και των προβαλλόμενων λόγων της ενδικοφανούς προσφυγής, επαγόμαστε τα ακόλουθα:
Σύντομο Ιστορικό
Ο προσφεύγων με την από 18/05/2017 τροποποιητική δήλωση φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2014 ζητούσε την μείωση των επιχειρηματικών κερδών του, και αλλαγή του ποσού που δήλωσε στον κωδικό 461 του εντύπου Ε1 καθώς όπως ισχυρίζεται διαπίστωσε τον Ιούλιο 2016 ότι δεν είχε καταχωρήσει τους τόκους από επιχειρηματικό δάνειο της ατομικής του επιχείρησης στα τηρούμενα απλογραφικά και αθεώρητα από 01/01/2014 βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών.
Το εν λόγω επιχειρηματικό δάνειο συνολικού ποσού 300.000,00 ευρώ λήφθηκε νομίμως και προς το συμφέρον της επιχείρησης του από την …….., με αριθμ.σύμβασης………. και ημερομηνία 26-04-2013, με σκοπό την αγορά εξοπλισμού και εγκατάσταση αυτού προς λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού.
Στις 12/09/2017 εκδόθηκε από το τμήμα ελέγχου της Δ.Ο.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ η με αριθ…../12-09-2017 εντολή μερικού επιτόπιου ελέγχου, βάσει της οποίας συντάχθηκε η από 15/11/2017 έκθεση, σύμφωνα με το πόρισμα της οποίας, ο έλεγχος δεν δύναται να προσδιορίσει αν οι τόκοι του δανείου ύψους 35.009,09€ καταχωρήθηκαν εμπρόθεσμα στα τηρούμενα βιβλία εσόδων εξόδων της επιχείρησης και ως εκ τούτου ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ απέρριψε την ως άνω τροποποιητική δήλωση.
Ο προσφεύγων, με την υπό κρίση ενδικοφανή προσφυγή, ζητά να ακυρωθεί η αρνητική απάντηση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ καθώς όπως ισχυρίζεται:
Σύμφωνα με το άρθρο 22 του ν.4172/2013 περί ΚΦΕ και της ΠΟΛ.1113/2.6.2015 συνάγεται ότι οι επιχειρηματικές δαπάνες, εν προκειμένω οι τόκοι δανείου πληρούν αθροιστικά όλα τα κριτήρια για την έκπτωση τους από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης του.
Επειδή, για πράξεις που εκδίδονται από 01.01.2014, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 63 του ν.4174/2013 όπως ισχύει: «ο υπόχρεος, εφόσον αμφισβητεί οποιαδήποτε πράξη που έχει εκδοθεί σε βάρος του από τη Φορολογική Διοίκηση ή σε περίπτωση σιωπηρής άρνησης, οφείλει να υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή με αίτημα επανεξέτασης της πράξης στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας από την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης της Φορολογικής Διοίκησης …».
Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ν.4172/2013 με θέμα εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες ορίζεται ότι:
Κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, με την επιφύλαξη των διατάξεων «του άρθρου 23 του Κ.Φ.Ε.» οι οποίες:
α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της,
β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της «αγοραίας» , στη βάση «των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση».
γ) εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.
Επειδή, με την ΠΟΛ.1113/2.6.2015 διευκρινίζεται ότι κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα των φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς και των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, οι οποίες πληρούν αθροιστικά τα ακόλουθα κριτήρια, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 23 και της παραγράφου 4 του άρθρου 48, αναφορικά με τις δαπάνες που κατά ρητή διατύπωση του νόμου δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων.
2. Ειδικότερα, εκπίπτουν οι δαπάνες που:
α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της.
Συγκεκριμένα, στις δαπάνες της περίπτωσης αυτής εμπίπτει κάθε δαπάνη, που κρίνεται απαραίτητη από τον επιχειρηματία ή τη διοίκηση της επιχείρησης, ανεξάρτητα εάν αυτή πραγματοποιείται δυνάμει νόμιμης ή συμβατικής υποχρέωσης, για την επίτευξη του επιχειρηματικού σκοπού, την ανάπτυξη των εργασιών, τη βελτίωση της θέσης της στην αγορά, εφόσον αυτή ενεργείται στα πλαίσια της οικονομικής αποστολής της ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της και μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία εισοδήματος ή άλλως αποβλέπει στη διεύρυνση των εργασιών της και στην αύξηση του εισοδήματός της (ΣτΕ 2033/2012) ή στην υλοποίηση δράσεων στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Δεν επιτρέπεται, δε, στη φορολογική αρχή να ελέγχει τη σκοπιμότητα και το προσήκον μέτρο των δαπανών αυτών (ΣτΕ 2963/2013, ΣτΕ 1729/2013, ΣτΕ 1604/2011, κ.ά.), εκτός αν τούτο ορίζεται ρητά και ειδικά στο νόμο (π.χ. ενδοομιλικές συναλλαγές).
Επισημαίνεται ότι ως προς τα νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ισχύουν όσα ειδικότερα αναφέρονται κατωτέρω στην παρούσα.
β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή, η αξία της οποίας δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση.
Ως προς την έννοια της πραγματικής συναλλαγής, διευκρινίζεται ότι οι δαπάνες δεν πρέπει να είναι εικονικές ή μερικώς εικονικές ή ανύπαρκτες, όπως ενδεικτικά είναι η δαπάνη που δεν έχει πραγματοποιηθεί άλλα έχει καταχωρηθεί στα τηρούμενα βιβλία ή αφορά σε συναλλαγές που δεν είναι πραγματικές ως προς το είδος ή το πρόσωπο ή την αξία αυτών.
Ως προς το ζήτημα της εικονικότητας ως προς το πρόσωπο του εκδότη φορολογικού στοιχείου, επισημαίνεται η προσφάτως εκδοθείσα ΠΟΛ.1071/31.3.2015 εγκύκλιος, με την οποία κοινοποιήθηκε η αριθ. 170/2014 γνωμοδότηση ΝΣΚ, σύμφωνα με την οποία ο καλόπιστος λήπτης φορολογικού στοιχείου εικονικού ως προς το πρόσωπο του εκδότη δύναται να εκπέσει τη σχετική δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδά του.
Επίσης, σημειώνεται ότι η ζημία που προκύπτει από την αποτίμηση τίτλων, χρεογράφων, υποχρεώσεων, κ.λπ. δεν είναι δαπάνη που αντιστοιχεί σε πραγματική συναλλαγή, αλλά η όποια δαπάνη θα προκύψει κατά τη μεταβίβαση των υπόψη τίτλων, κ.λπ. ή εξόφληση της σχετικής υποχρέωσης.
Το αν η αξία της συναλλαγής είναι ανώτερη ή κατώτερη της αγοραίας (αρχή των ίσων αποστάσεων) είναι θέμα πραγματικό. Διευκρινίζεται ότι αυτή εφαρμόζεται μόνο στην περίπτωση των ενδοομιλικών συναλλαγών, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 50 του Κ.Φ.Ε.
γ) εγγράφονται στα λογιστικά αρχεία (βιβλία) της επιχείρησης την περίοδο που πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.
Επομένως, οι δαπάνες θα πρέπει να έχουν καταχωρηθεί στα τηρούμενα βιβλία του φορολογικού έτους που αυτές έχουν πραγματοποιηθεί με βάση τα κατάλληλα δικαιολογητικά.
Διευκρινίζεται ότι η έννοια των δικαιολογητικών είναι ευρύτερη των φορολογικών στοιχείων και περιλαμβάνει κάθε πρόσφορο δικαιολογητικό, όπως ενδεικτικά, στοιχεία που προβλέπονται από τις διατάξεις του ν. 4308/2014 (Ε.Λ.Π.), δημόσια ή ιδιωτικά έγγραφα, απολογιστικά στοιχεία (π.χ. αποσβέσεις), δήλωση στην περίπτωση ιδιοχρησιμοποίησης, κ.λπ. Ειδικά στην περίπτωση απώλειας των πρωτότυπων φορολογικών στοιχείων, θα λαμβάνονται υπόψη και επικυρωμένα φωτοαντίγραφα των στοιχείων αυτών από τον εκδότη τους.
Σημειώνεται ότι εφόσον πρόκειται για επιχείρηση η οποία σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4308/2014 δεν έχει υποχρέωση τήρησης βιβλίων, οι δαπάνες του εν λόγω άρθρου εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδά της, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές αναφερόμενες πιο πάνω προϋποθέσεις, πλην αυτής της εγγραφής στα τηρούμενα βιβλία (π.χ. αγρότες που δεν τηρούν βιβλία, απαλλαγή από την τήρηση βιβλίων σύμφωνα με την ΠΟΛ.1007/9.1.2015 Απόφαση ΓΓΔΕ).
3. Κατόπιν όλων όσων αναφέρθηκαν παραπάνω συνάγεται ότι οι επιχειρηματικές δαπάνες εκπίπτουν, εφόσον πληρούν αθροιστικά τα κριτήρια του άρθρου 22 και δεν ανήκουν στον περιοριστικό κατάλογο του άρθρου 23 ή της παραγράφου 4 του άρθρου 48.
Αναφορικά με το χρόνο έκπτωσής τους, αυτές εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα του φορολογικού έτους το οποίο αφορούν, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 23 (π.χ. χρόνος έκπτωσης ασφαλιστικών εισφορών, κ.λπ.).
Οι δαπάνες των οποίων τα δικαιολογητικά εκδίδονται ή λαμβάνονται έως την ημερομηνία κλεισίματος του ισολογισμού και αφορούν την κλειόμενη χρήση επίσης εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα του έτους που αφορούν.
Επειδή, όπως ομολογείται και αποδεικνύεται από την κρινόμενη με αριθμ.πρωτ…../10-08-2018 ενδικοφανή προσφυγή που κατατέθηκε στην υπηρεσία μας, ο προσφεύγων παραδέχεται ότι οι τόκοι καταχωρήθηκαν στα βιβλία σε χρόνο μεταγενέστερο του πραγματικού, ήτοι μετά την 15/07/2016 ημερομηνία που παρέλαβε την βεβαίωση της τράπεζας , καθώς αναγράφεται επακριβώς ότι:
« Το γεγονός αυτό προέκυψε από την διαπίστωση (Ιούλιος 2016) ότι δεν είχαν καταχωρηθεί οι τόκοι από επιχειρηματικό δάνειο της ατομικής επιχείρησης μου (παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 100KW) στα τηρούμενα απλογραφικά και αθεώρητα από 1/1/2014 βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών. Το επιχειρηματικό δάνειο συνολικού ποσού 300.000,00 ευρώ λήφθηκε νομίμως και προς το συμφέρον της επιχείρησης μου από την… , με αριθ.σύμβασης………. και ημερομηνία 26-04-2013, με σκοπό την αγορά εξοπλισμού και εγκατάσταση του προς λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού.
Με την χορήγηση κατόπιν αιτήματος από την……..της με……….ημερομηνία 15/07/2016 βεβαίωσης χρεωθέντων και καταβληθέντων τόκων δανείου, που αφορούν χρονικό διάστημα από: 01/01/2014 έως: 31/12/2014, καταχωρήθηκαν οι τόκοι δανείου ύψους 35.009,09 ευρώ με ημερομηνία εγγραφής στα βιβλία την 31/12/2014 (καταχώρηση των τόκων στο φορολογικό έτος που έχουν πραγματοποιηθεί με κατάλληλα δικαιολογητικά), τροποποιούνται ανάλογα τα έντυπα Ε3 και Ε1 και στη συνέχεια υποβάλλεται η τροποποιητική δήλωση στην Δ. Ο. Υ. Τρικάλων.»
Επειδή, από την υπ’αριθμ. 57 βεβαίωση της τράπεζας……..με τίτλο « ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΧΡΕΩΘΕΝΤΩΝ ΤΟΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ» που προσκομίστηκε από τον προσφεύγοντα αποδεικνύεται ότι οι τόκοι καταχωρήθηκαν σε χρόνο μεταγενέστερο του πραγματικού, καθώς αναγράφεται πάνω στην βεβαίωση η ένδειξη «ΚΑΤΑΧΩΡΗΘΗΚΕ 31/12/2014», ενώ η ημερομηνία έκδοσης της βεβαίωσης είναι η 15/07/2016.
Αποφασίζουμε
Την απόρριψη της με ημερομηνία κατάθεσης 10/08/2018 και με αριθμό πρωτοκόλλου………..ενδικοφανούς προσφυγής του………, με ΑΦΜ…………..,
Εντελλόμεθα όπως αρμόδιο όργανο κοινοποιήσει με τη νόμιμη διαδικασία την παρούσα απόφαση στον υπόχρεο.
ΠΟΛ.1188/2018 Τροποποίηση της αριθμ. ΠΟΛ. 1223/29-12-2017 (Β’ 4643) Απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών, όπως έχει τροποποιηθεί με την αριθμ. ΠΟΛ 1116/19-6-2018 (Β’ 2319) όμοια απόφαση, για τη διαμόρφωση λύσεων ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο σύμφωνα με την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017 (Α’62)
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΠΟΛ 1188/2018
Θέμα: «Τροποποίηση της αριθμ. ΠΟΛ. 1223/29-12-2017 (Β’ 4643) Απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών, όπως έχει τροποποιηθεί με την αριθμ. ΠΟΛ 1116/19-6¬2018 (Β’ 2319) όμοια απόφαση, για τη διαμόρφωση λύσεων ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο σύμφωνα με την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017 (Α’62)»
Η ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) του ν. 4469/2017 (Α΄ 62) «Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις», και ιδίως της παραγράφου 21 του άρθρου 15, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 61 του ν. 4559/2018 (Α΄ 142) και ισχύει,
β) του ν. 4174/2013 (Α΄ 170) «Φορολογικές διαδικασίες και άλλες διατάξεις»,
γ) του ν.δ. 356/1974 (Α’ 90) «Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων»,
δ) του Π.Δ. 340/1998 (Α’ 228) «Περί του επαγγέλματος του Λογιστή Φοροτεχνικού και της άδειας ασκήσεώς του», όπως τροποποιήθηκε με την υποπαράγραφο Η.5. της παραγράφου Η του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α’ 222) και ισχύει,
ε) του ν. 3919/2011 (Α΄ 32) «Αρχή της επαγγελματικής ελευθερίας, κατάργηση αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και άσκηση επαγγελμάτων», όπως ισχύει.
στ) του Κεφαλαίου Α΄ του Πρώτου Μέρους του ν. 4389/2016 (Α΄ 94) και ειδικότερα των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 2 και των άρθρων 5 και 41 αυτού,
ζ) του π.δ. 16/1989 (Α΄ 6) «Κανονισμός λειτουργίας Δ.Ο.Υ.»,
η) του π.δ. 125/2016 (Α΄ 210) «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών»,
θ) του Π.Δ.142/2017 (Α΄ 181) «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών»,
ι) της αριθμ. ΠΟΛ.1105/2017 (Β’ 2426) απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών «Καθορισμός κριτηρίων για τη διαμόρφωση της ψήφου του Δημοσίου στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων, της μεθοδολογίας και των κριτηρίων για τον προσδιορισμό των δόσεων αποπληρωμής οφειλών προς το Δημόσιο με σύμβαση αναδιάρθρωσης και ειδικότερων θεμάτων για την εφαρμογή των παραγράφων 1 έως 13 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017.»,
ια) της αριθμ. ΠΟΛ.1181/2018 (Β΄ 4322) απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών «Τροποποίηση της αριθμ. ΠΟΛ 1105/2017 (ΦΕΚ Β΄ 2426) απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών “Καθορισμός των κριτηρίων για τη διαμόρφωση της ψήφου του Δημοσίου στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων, της μεθοδολογίας και των κριτηρίων για τον προσδιορισμό των δόσεων αποπληρωμής οφειλών προς το Δημόσιο με σύμβαση αναδιάρθρωσης και ειδικότερων θεμάτων για την εφαρμογή των παραγράφων 1 έως 13 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017“».
ιβ) της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 (Β΄ 4643) απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών «Εξειδίκευση των κριτηρίων για τη διαμόρφωση λύσεων ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο έως 50.000 ευρώ κατά την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017, καθορισμός της μεθοδολογίας για τον προσδιορισμό του ύψους και του αριθμού των δόσεων βάσει αυτών, εξαίρεση οφειλών από τις λύσεις ρύθμισης και ρύθμιση κάθε άλλου ειδικότερου θέματος για την εφαρμογή αυτής» και
ιγ) της αριθμ. ΠΟΛ.1116/2018 (Β΄ 2319) απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών «Τροποποίηση της ΠΟΛ. 1223/29-12-2017 (Β΄ 4643) απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών για τη διαμόρφωση λύσεων ρύθμισης και για οφειλές προς το δημόσιο που υπερβαίνουν τις 50.000 ευρώ, καθώς και για οφειλές που έχουν βεβαιωθεί εντός του έτους 2017, κατά την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017 (Α’ 62)».
2. α) Την αριθμ. ΥΠΟΙΚ 0010218 ΕΞ 2016/14.11.2016 (Β’ 3696) απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Οικονομικών Αικατερίνη Παπανάτσιου»,
β) την αριθμ. 1 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου της 20.1.2016, «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (ΥΟΔΔ 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016 και την αριθμ. 39/3 της 30-11-2017 (ΥΟΔΔ 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων»,
γ) την αριθμ. Δ. ΟΡΓ.Α 1036960 ΕΞ 2017 (Β΄ 968) απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει,
δ) την αριθμ. Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28.1.2013 (Β΄ 130 και 372) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Υφυπουργού Οικονομικών, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της υποπαραγρ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016,
ε) την αριθμ. Δ. ΟΡΓ. Α 1115805 ΕΞ 2017 (Β΄ 2743) απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, με θέμα «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότηση υπογραφής “Με Εντολή Διοικητή” σε όργανα της Φορολογικής Διοίκησης»,
στ) την αριθμ. Δ.ΟΡΓ.Α 1041643 ΕΞ 2015/26.3.2015 (Β΄ 543) απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών, με θέμα «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότηση υπογραφής “Με Εντολή Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων” σε Προϊσταμένους Τελωνείων και σε υπαλλήλους αυτών», όπως έχει τροποποιηθεί με τις αριθμ. Δ.ΟΡΓ.Α. 1120364 ΕΞ 2015/15.9.2015 (Β’ 2080) και Δ.ΟΡΓ.Α 1113150 ΕΞ 2016/22.7.2016 (Β’ 2835) όμοιες, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της υποπαραγράφου β’ της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016.
3. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της απόφασης αυτής δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,
αποφασίζουμε:
ΑΡΘΡΟ ΜΟΝΟ
1. Στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρου 2 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών προστίθεται περίπτωση (γ) ως εξής
«γ. αθλητικές ανώνυμες εταιρείες, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 3 του ν. 4469/2017 και δεν συντρέχουν οι εξαιρέσεις της παραγράφου 3 του άρθρου 2 του ίδιου νόμου».
2. Στην περίπτωση α του άρθρου 3 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών αντικαθίστανται οι λέξεις «της περίπτωσης α» με τις λέξεις «των περιπτώσεων α και γ».
3. Στην περίπτωση β του άρθρου 3 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών αντικαθίστανται οι λέξεις «της περίπτωσης α» με τις λέξεις «των περιπτώσεων α και γ».
4. Στην περίπτωση δ του άρθρου 3 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών αντικαθίστανται οι λέξεις «των περιπτώσεων α και β» με τις λέξεις «των περιπτώσεων α, β και γ».
5. Στην περίπτωση (βi) της παραγράφου 2 του άρθρου 4 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών, όπως ισχύει, οι λέξεις «ή κατόχου άδειας λογιστή-φοροτεχνικού Α’ τάξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και κατόχου επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Α΄ τάξης».
6. Στην περίπτωση Γ του άρθρου 6 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών, όπως προστέθηκε με την αριθμ. ΠΟΛ.1116/2018 όμοια απόφαση, οι λέξεις «ο οποίος είναι είτε φυσικό πρόσωπο που είναι μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος τουλάχιστον 5 χρόνια και διαθέτει άδεια ασκήσεως Οικονομολογικού Επαγγέλματος ή άδεια Λογιστή Φοροτεχνικού τάξης Α’, είτε νομικό πρόσωπο», αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο οποίος είναι είτε φυσικό πρόσωπο που είναι μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και κάτοχος επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Α’ τάξης είτε νομικό πρόσωπο παροχής λογιστικών φοροτεχνικών υπηρεσιών που εκπροσωπείται από μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και κάτοχο επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Α’ τάξης».
7. Στο τέλος του τίτλου του άρθρου 7 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών, όπως ισχύει, προστίθενται οι λέξεις «και για αθλητικές ανώνυμες εταιρείες».
8. Στην περίπτωση Γ του άρθρου 7 της αριθμ. ΠΟΛ.1223/2017 απόφασης της Υφυπουργού Οικονομικών, όπως προστέθηκε με την αριθμ. ΠΟΛ.1116/2018 όμοια απόφαση, οι λέξεις «ο οποίος είναι είτε φυσικό πρόσωπο που είναι μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος τουλάχιστον 5 χρόνια και διαθέτει άδεια ασκήσεως Οικονομολογικού Επαγγέλματος ή άδεια Λογιστή Φοροτεχνικού τάξης Α’, είτε νομικό πρόσωπο», αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο οποίος είναι είτε φυσικό πρόσωπο που είναι μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και κάτοχος επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Α’ τάξης είτε νομικό πρόσωπο παροχής λογιστικών φοροτεχνικών υπηρεσιών που εκπροσωπείται από μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και κάτοχο επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Α’ τάξης».
9. Oι διατάξεις της παρούσας απόφασης ισχύουν από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με εξαίρεση τις διατάξεις των παραγράφων 1, 2, 3, 4 και 7, οι οποίες ισχύουν από τη δημοσίευση του ν. 4559/2018 (Α’ 142) στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από 3/8/2018.
Η παρούσα απόφαση να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ΠΟΛ. 1183/2018 Παροχή διευκρινίσεων αναφορικά με την αγορά και μεταπώληση λογισμικού.
ΘΕΜΑ: Παροχή διευκρινίσεων αναφορικά με την αγορά και μεταπώληση λογισμικού.
Με αφορμή προφορικά και γραπτά ερωτήματα που έχουν υποβληθεί στην υπηρεσία μας, αναφορικά με το εάν η μεταπώληση λογισμικού θεωρείται πώληση αγαθού ή παροχή υπηρεσίας μετά την 1.1.2015, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Με τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν. 4308/2014 (Ε.Λ.Π.) από 1.1.2015 καταργείται η υποπαράγραφος Ε1 της παραγράφου Ε’ του ν. 4093/2012 (Κ.Φ.Α.Σ.), καθώς και κάθε διάταξη, ερμηνευτική εγκύκλιος ή οδηγία έχει εκδοθεί δυνάμει εκείνης της διάταξης ή του προϊσχύοντος π.δ. 186/1992.
Επίσης, από 1.1.2015 και μετά, αναφορικά με την παρακολούθηση της εφαρμογής και ερμηνείας των διατάξεων που αφορούν τους λογιστικούς κανόνες τήρησης των βιβλίων, όπως στην προκειμένη περίπτωση, αρμόδια είναι η Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (Ε.Λ.Τ.Ε.) και συγκεκριμένα το Συμβούλιο Λογιστικής Τυποποίηση (Σ.ΛΟ.Τ.).
Το τελευταίο με βάση γνωμοδοτήσεις του, που εκδόθηκαν μετά την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4308/2014, έχει αποφανθεί ότι στις περιπτώσεις που το λογισμικό αποκτάται με σκοπό τη μεταπώλησή του, θεωρείται ως απόθεμα.
2. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερόμενα και με βάση το γεγονός ότι οι διατάξεις του ν. 4308/2014 από 1.1.2015 και εξής, εφαρμόζονται ενιαία για ζητήματα που χρήζουν λογιστικής ή φορολογικής αντιμετώπισης, η παροχή λογισμικού με σκοπό την μεταπώληση και από φορολογικής άποψης, θεωρείται ως απόθεμα.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ
Αριθμ. ΔΑΠΔΕΠ/Φ.2 /35/οικ.18485/2018 Καθορισμός του χρονικού διαστήματος διενέργειας της αξιολόγησης για την αξιολογική περίοδο του έτους 2017 και των επιμέρους φάσεων αυτής. Καθορισμός της μορφής και του περιεχομένου του ανώνυμου ερωτηματολογίου αξιολόγησης των προϊσταμένων από τους υφισταμένους
Αριθμ. ΔΑΠΔΕΠ/Φ.2 /35/οικ.18485/22-05-2018
(ΦΕΚ Β’ 1882/24-05-2018)
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α. της περίπτωσης στ’ της παραγράφου 2 του άρθρου 16 του ν.4369/2016 (Α΄33), όπως τροποποιήθηκε με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 4533/2018 (Α΄75).
β. της παραγράφου 5 του άρθρου 16 του ν.4369/2016, όπως αντικαταστάθηκε με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 του ν. 4533/2018 (Α΄75).
γ. του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, όπως κωδικοποιήθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α΄98).
2. Το π.δ. 125/2016 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 37).
3. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη στον κρατικό προϋπολογισμό,
αποφασίζουμε:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με την παρούσα απόφαση καθορίζεται:
α. Το χρονικό διάστημα και οι επιμέρους φάσεις διενέργειας της αξιολόγησης για την αξιολογική περίοδο του έτους 2017, σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους Β΄ του ν. 4369/2016.
β. Η μορφή και το περιεχόμενο του ανώνυμου ερωτηματολογίου αξιολόγησης των προϊσταμένων από τους υφισταμένους σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους Β΄ του ν. 4369/2016.
Άρθρο 2
Χρονικό διάστημα και επιμέρους φάσεις διενέργειας της αξιολόγησης για την αξιολογική περίοδο του έτους 2017
α. Ειδικά για την αξιολογική περίοδο του έτους 2017 οι σχετικές με την ηλεκτρονική αξιολόγηση ενέργειες διενεργούνται καταρχήν από 10/5/2018 έως 13/7/2018.
β. Από 10/5/2018 έως 1/6/2018 η οικεία Διεύθυνση Διοικητικού/ Προσωπικού εκτελεί τις απαραίτητες κατά λόγο αρμοδιότητας ενέργειες για την έναρξη της συμπλήρωσης των εκθέσεων αξιολόγησης.
γ. Από 4/6/2018 έως 14/6/2018 ο αξιολογούμενος ολοκληρώνει τη συμπλήρωση της έκθεσης αξιολόγησης κατά το σκέλος που τον αφορά και υποβάλει αυτή αρμοδίως.
δ. Από 15/6/2018 έως 29/6/2018 ο α΄ αξιολογητής ολοκληρώνει τη συμπλήρωση της έκθεσης αξιολόγησης κατά το σκέλος που τον αφορά και υποβάλει αυτή αρμοδίως.
ε. Από 2/7/2018 έως 13/7/2018 ο β΄ αξιολογητής ολοκληρώνει τη συμπλήρωση της έκθεσης αξιολόγησης κατά το σκέλος που τον αφορά και υποβάλει αυτή αρμοδίως.
Άρθρο 3
Καθορισμός της μορφής και του περιεχομένου του ανώνυμου ερωτηματολογίου αξιολόγησης των προϊσταμένων από τους υφισταμένους σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους Β΄ του ν. 4369/2016
Η μορφή και το περιεχόμενο του ανώνυμου ερωτηματολογίου αξιολόγησης των προϊσταμένων από τους υφισταμένους καθορίζεται στο έντυπο που προσαρτάται στην παρούσα και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής.
Άρθρο 4
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Γνωμοδότηση Ν.Σ.Κ. 75/2018 Κατάργηση της ειδικής διάταξης για χορήγηση άδειας στους υπαλλήλους του Δημοσίου που εργάζονται μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ’ αριθμόν 75/2018
ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
Ε’ Τμήματος
Συνεδρίαση της 23ης Απριλίου 2018
Σύνθεση:
Πρόεδρος: Μεταξία Ανδροβιτσανέα, Αντιπρόεδρος του Ν.Σ.Κ.
Μέλη: Κωνσταντίνος Γεωργάκης, Βασιλική Πανταζή, Δημήτριος Αναστασόπουλος, Ελένη Σβολοπούλου, Δημήτριος Μακαρονίδης, Σταύρος Σπυρόπουλος και Γεώργιος Γρυλωνάκης, Νομικοί Σύμβουλοι.
Εισηγητής: Θεόδωρος Στριλάκος, Πάρεδρος Ν.Σ.Κ.
Αριθμός Ερωτήματος: Το με αριθμό πρωτοκόλλου ΔΙΔΑΔ/Φ.53β/608/οικ.44254/22-12-2017 έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, Διεύθυνση Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, Τμήμα Πειθαρχικής Ευθύνης και Δεοντολογίας.
Περίληψη Ερωτήματος: Ερωτάται εάν, μετά την έναρξη ισχύος της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, με την οποία καταργήθηκε η διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007, η οποία προέβλεπε τη χορήγηση αδείας στους υπαλλήλους του Δημοσίου, οι οποίοι χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή, πρέπει να θεωρείται ως καταργηθείσα και η σχετική διάταξη της με αριθμό 130558/1989 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, που κυρώθηκε από τον χρόνο έκδοσής της με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990, που προέβλεπε τη χορήγηση άδειας στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α..
Επί του ως άνω ερωτήματος, το Ε’ Τμήμα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, γνωμοδότησε ομόφωνα ως ακολούθως:
ΙΣΤΟΡΙΚΟ:
1. Η Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, Διεύθυνση Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, Τμήμα Πειθαρχικής Ευθύνης και Δεοντολογίας, με το με αριθμό πρωτοκόλλου ΔΙΔΑΔ/Φ.53β/608/οικ.44254/22-12-2017 έγγραφό της, υπέβαλε προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους το ακόλουθο ερώτημα:
2. Με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990, κυρώθηκε αναδρομικά από τον χρόνο της έκδοσής της η με αριθμό 130558/12-6-1989 (ΦΕΚ 471 Β’/ 16-6-1989) Κοινή Απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εσωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών, Εργασίας και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Με την ΚΥΑ αυτή, θεσπίστηκε, μεταξύ άλλων, και η χορήγηση στους εργαζόμενους στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, μία ημέρα άδειας μετ’ αποδοχών ανά δίμηνο πέραν της κανονικής, ύστερα από αίτηση του εργαζομένου.
Στη συνέχεια, με τις διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 (Κώδικας Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.), η άδεια αυτή επεκτάθηκε σε όλους τους υπαλλήλους που χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή και απασχολούνται μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ωρών την ημέρα.
3. Τελικώς, με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, καταργήθηκε η προβλεπόμενη από την παράγραφο 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 άδεια, καθώς και κάθε άλλη διάταξη η οποία ρύθμιζε το ίδιο θέμα, για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, των Ο.Τ.Α. και των Ν.Π.Δ.Δ..
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται εάν, μετά την έναρξη ισχύος της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, με την οποία καταργήθηκε η διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007, πρέπει να θεωρείται ως καταργηθείσα και η σχετική διάταξη της με αριθμό 130558/1989 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, που κυρώθηκε με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990.
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ:
4. Οι ενδιαφέρουσες εν προκειμένω διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ν. 1505/1984, όριζαν τα ακόλουθα:
«Επιδόματα ανθυγιεινής και επικίνδυνης εργασίας.
1…..2……3. Με προεδρικό διάταγμα, που θα εκδοθεί μέσα σε ένα χρόνο από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, έπειτα από γνώμη ειδικής επιτροπής που θα συσταθεί με απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης και Οικονομικών στην οποία θα συμμετέχουν και δύο (2) εκπρόσωποι της ΑΔΕΔΥ, θα θεσπιστούν άλλα μέτρα προστασίας των εργαζομένων σε ανθυγιεινές ή επικίνδυνες απασχολήσεις ή χώρους, ανεξάρτητα του αν είναι ή όχι δικαιούχοι των επιδομάτων της παρ. 1 του άρθρου αυτού……..».
Τα άρθρα 1 έως και 27 του ν. 1505/1984 καταργήθηκαν αργότερα με τη διάταξη του άρθρου 31 περίπτωση α του ν. 2470/1997 «Ενιαίο Μισθολόγιο προσωπικού Δημ. Διοίκησης».
Η προβλεπόμενη από τις πιο πάνω διατάξεις Επιτροπή, όπως προκύπτει από το με αριθμό 12/23-5-1989 Πρακτικό συνεδρίασης αυτής, εξέτασε το θέμα της ανθυγιεινότητας και επικινδυνότητας για τους εργαζόμενους στα Κέντρα Πληροφορικής και κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι επιβάλλεται να ληφθούν μέτρα βελτίωσης των συνθηκών εργασίας από το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τους Ο.Τ.Α., για τους υπαλλήλους που εργάζονται μπροστά από οθόνες οπτικής απεικόνισης (Ο.Ο.Α.). Ειδικότερα, πρότεινε μεταξύ άλλων και τη χορήγηση δύο διαλειμμάτων διάρκειας 20 λεπτών το καθένα για τους εργαζόμενους κατά πλήρες ωράριο σε Ο.Ο.Α..
5. Σχετικά με το ζήτημα αυτό, εκδόθηκε η με αριθμό 130558/12-6-1989 (ΦΕΚ 471 / τ.Β’ της 16-6-1989) Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία στη συνέχεια κυρώθηκε με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990, οι διατάξεις του οποίου όρισαν τα εξής:
«Άρθρο 21
Κυρώνεται από τότε που εκδόθηκε η αριθ. 130558/12-6-1989 (ΦΕΚ 471/τ.Β’ της 16-6-1989) απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εσωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών, Εργασίας και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το κείμενο της οποίας έχει ως εξής: «ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΕΘΝ. ΑΜΥΝΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του Ν. 1558/85 “Κυβέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα” (ΦΕΚ 177/Α/85).
2. Την γνώμη της Ειδικής Επιτροπής που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 14 του Ν. 1505/84. Την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων για βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού χώρου γενικότερα των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α.
Αποφασίζουμε:
1. Χορηγείται στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής μία ημέρα αδείας μετ’ αποδοχών ανά δίμηνο πέραν της κανονικής, ύστερα από αίτηση του εργαζόμενου. Το δικαίωμα αυτό θα πρέπει να ασκηθεί εντός του συγκεκριμένου διμήνου άλλως χάνεται…………..7………….Η απόφαση αυτή που θα κυρωθεί με νόμο να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.».
6 . Η χορήγηση της άδειας αυτής γενικεύθηκε στη συνέχεια, με τις διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 « Κώδικας Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.», οι οποίες όριζαν τα ακόλουθα:
«6. Υπάλληλος ο οποίος χειρίζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή και απασχολείται μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) ωρών του ημερήσιου ωραρίου εργασίας δικαιούται μηχανογραφική άδεια, μετά πλήρων αποδοχών, μίας (1) ημέρας ανά δίμηνο. Η άδεια χορηγείται υποχρεωτικά μέσα στο δίμηνο το οποίο αφορά. Εφόσον η άδεια αυτή δεν εξαντληθεί στο διάστημα αυτό, δεν μεταφέρεται ούτε καταβάλλεται αποζημίωση στον υπάλληλο.
7. Λοιπές άδειες που προβλέπονται από κείμενες Ειδικές διατάξεις διατηρούνται.».
Τελικά, η παράγραφος 6 του πιο πάνω άρθρου καταργήθηκε και η παράγραφος 7 αυτού αναριθμήθηκε σε 6 με το άρθρο 1 του Ν.4210/2013 (ΦΕΚ Α’ 254/21.11.2013) με το οποίο ορίζεται ότι:
«1. Οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007) καταργούνται. Κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα με τις ως άνω καταργούμενες διατάξεις και αφορά υπαλλήλους ή λειτουργούς του Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού παύει να ισχύει.
2. Η παρ. 7 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007) αναριθμείται σε παράγραφο 6.».
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ:
7. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, σε συνδυασμό με τα στοιχεία που εστάλησαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες και τις σχετικές απόψεις που διετύπωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Πληροφορικής, συνάγονται τα ακόλουθα:
8. Στο πλαίσιο του προβληματισμού της Διοίκησης, για τη λήψη μέτρων προστασίας των χρηστών, κατά την περίοδο που άρχισαν να χρησιμοποιούνται προσωπικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές στα Κέντρα Πληροφορικής, συνεδρίασε η τότε αρμόδια επιτροπή της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ν. 1505/1984, η οποία, στο από 23-5-1989 πρακτικό συνεδρίασής της, κατέληξε σε δέσμη προτάσεων για μέτρα προστασίας υπαλλήλων που εργάζονταν μπροστά σε οθόνες οπτικής απεικόνισης. Χωρίς να αναφέρει οτιδήποτε για χορήγηση άδειας, προτείνει, μεταξύ άλλων, να χορηγούνται δύο 20λεπτα διαλείμματα ημερησίως στους εργαζόμενους κατά πλήρες ωράριο.
Στη συνέχεια, εκδίδεται η με αριθμό 130558/12-6-1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία, αφού έλαβε υπ’ όψιν και τη γνώμη της πιο πάνω Ειδικής Επιτροπής, έλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού χώρου γενικότερα των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., θεσπίζοντας για πρώτη φορά και την επίμαχη ειδική άδεια.
Όταν, αρκετά χρόνια αργότερα, η χρήση προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει πλέον γενικευθεί στις δημόσιες υπηρεσίες, ο νομοθέτης θεσπίζει για όλους τους υπαλλήλους του Δημόσιου Τομέα, οι οποίοι χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή και απασχολούνται μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ωρών του ημερήσιου ωραρίου εργασίας, μηχανογραφική άδεια, η οποία έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με την χορηγηθείσα από την με αριθμό 130558/12-6-1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση (μία ημέρα άδειας μετ’ αποδοχών ανά δίμηνο και χωρίς δικαίωμα μεταφοράς). Η άδεια αυτή θεσπίζεται με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007). Στην αιτιολογική έκθεση του ν. 3527/2007, η συγκεκριμένη ειδική άδεια μνημονεύεται στην παράγραφο 11, υπό τον τίτλο « Κίνητρα για την εξοικείωση των υπαλλήλων με τις νέες τεχνολογίες».
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, το Γ ‘ Τμήμα του Ν.Σ.Κ., με την με αριθμό 401/2007 γνωμοδότησή του (η οποία έχει γίνει αποδεκτή από τον αρμόδιο Υπουργό Εσωτερικών, όπως προκύπτει από το με αριθμό πρωτ. ΔΙΔΑΔ/Φ.64β/328/29771/20-11-2007 έγγραφο του Υπουργείου αυτού), απεφάνθη ότι η άδεια που προβλέπεται από την παρ. 6 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ., ταυτίζεται εννοιολογικά και προδήλως αποτελεί επέκταση της μηχανογραφικής άδειας, η οποία είχε ήδη χορηγηθεί στους εργαζομένους στα Μηχανογραφικά Κέντρα με την με αριθμό 130558/12-6-1989 Κ.Υ.Α. και επομένως δεν μπορούσε να χορηγηθεί επιπλέον αυτής.
Στη συνέχεια, με το άρθρο 1 του ν. 4210/2013, καταργήθηκαν οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 και ορίστηκε με κατηγορηματικό τρόπο, ότι καταργείται κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα με τις ως άνω διατάξεις και αφορά υπαλλήλους ή λειτουργούς του Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού.
Η αιτιολογική έκθεση επί της διατάξεως αυτής ανέφερε τα ακόλουθα: «Καταργείται η «ειδική» άδεια για χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή. Δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή δικαιούνταν «ειδική» άδεια 6 ημέρες / χρόνο (1 ημέρα / δίμηνο). Πέραν του στρεβλού τρόπου χορήγησής της, η συγκεκριμένη άδεια, αποτελεί και μία αναχρονιστική πρόβλεψη του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα η οποία δεν συνάδει με το σύγχρονο προφίλ της Δημόσιας Διοίκησης όπου οι χρήστες υπολογιστή αποτελούν πλέον τη συντριπτική πλειοψηφία των υπαλλήλων και δεν αποτελεί ουσιαστικά κίνητρο γνώσης και χρήσης υπολογιστών. Παράλληλα με την εν λόγω πρόβλεψη εξοικονομείται σημαντικός αριθμός ανθρωποωρών και ενισχύεται η παραγωγικότητα στο δημόσιο τομέα.».
9. Εξάλλου, με το ΠΔ 398/1994 «ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας και υγείας κατά την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης σε συμμόρφωση με την οδηγία του Συμβουλίου 90|270|ΕΟΚ» μεταφέρθηκε, στην ελληνική έννομη τάξη η ως άνω οδηγία, η οποία αποτελεί την πέμπτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παρ. 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ και καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για την εργασία σε εξοπλισμό με οθόνη οπτικής καταγραφής, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 (αρθ. 1 παρ. 1 της οδηγίας).
Με το άρθρο 1 παρ.1 και 2 του ΠΔ 398/1994 ορίζεται, ότι το διάταγμα αυτό καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης, όπως αυτές ορίζονται στο αρθ. 2, ότι οι διατάξεις του εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, ανεξαρτήτως κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, στον οποίο κατατάσσονται, επιπλέον των γενικών διατάξεων για την υγιεινή και την ασφάλεια της εργασίας που ισχύουν κάθε φορά. Αντίστοιχα, με το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 της ως άνω οδηγίας ορίζεται ότι η οδηγία αυτή καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για την εργασία σε εξοπλισμό με οθόνη οπτικής απεικόνισης, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 και ότι οι διατάξεις της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ εφαρμόζονται πλήρως σ” ολόκληρο τον τομέα που αναφέρεται στην παρ. 1 με την επιφύλαξη των δεσμευτικότερων ή/και πιο ειδικών διατάξεων που περιέχει η οδηγία. Περαιτέρω, σύμφωνα με το αρθ. 2 αριθ. 3 του διατάγματος και για τους σκοπούς αυτού, νοείται ως (α) οθόνη οπτικής απεικόνισης κάθε αλφαριθμητική ή γραφική οθόνη που αποτελεί τμήμα εξοπλισμού επεξεργασίας, αναπαραγωγής ή οπτικής παρουσίασης στοιχείων ανεξάρτητα από την χρησιμοποιούμενη μέθοδο και (β) εργαζόμενος κάθε πρόσωπο που απασχολείται από έναν εργοδότη με σχέση εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ασκουμένων και των μαθητευομένων, ο οποίος χρησιμοποιεί τακτικά και κατά ένα μη αμελητέο τμήμα της κανονικής του εργασίας οθόνη οπτικής απεικόνισης.
Με το άρθρο 7 της Οδηγίας αυτής ορίζεται ως ελάχιστη προδιαγραφή ασφαλείας και υγείας για την εργασία αυτή ότι ο εργοδότης υποχρεούται να σχεδιάζει την δραστηριότητα του εργαζομένου, κατά τρόπο ώστε η καθημερινή εργασία σε οθόνη να διακόπτεται περιοδικά με διαλείμματα ή αλλαγές δραστηριότητας που θα περιορίζουν τον φόρτο εργασίας στην οθόνη. Η πρόβλεψη αυτή της Οδηγίας δεν αφορά σε ημερήσια άδεια, αλλά σε ολιγόλεπτες ενδιάμεσες διακοπές της ημερήσιας εργασίας, οι οποίες μάλιστα προβλέπονται εναλλακτικά, μπορούν δηλαδή να υποκαθίστανται από αντίστοιχες ενδιάμεσες αλλαγές της δραστηριότητας του εργαζομένου σε άλλες, εκτός οθόνης, εργασίες. Αντίστοιχα, με το άρθρο 8 παρ. 1 του ως άνω ΠΔ 398/1994, και για την εφαρμογή της προαναφερθείσης διάταξης του άρθρου 7 της Οδηγίας, ορίζεται ότι « ο εργοδότης υποχρεούται να σχεδιάζει την δραστηριότητα του εργαζομένου κατά τρόπον ώστε η καθημερινή εργασία σε οθόνες οπτικής απεικόνισης να διακόπτεται περιοδικά με διαλείμματα ή αλλαγές δραστηριότητας, που θα περιορίζουν τον φόρτο εργασίας στην οθόνη οπτικής απεικόνισης σύμφωνα με το παράρτημα I του άρθρου 11». Στο άρθρο 4 του παραρτήματος αυτού, (το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του διατάγματος) ορίζεται αναλυτικότερα ότι: « 4.1. Εφόσον δεν είναι εφικτό να οργανώνεται η εργασία με τέτοιο τρόπο ώστε φυσιολογικά να μπορεί ο εργαζόμενος να την εναλλάσσει με άλλες μορφές εργασίας, είναι χρήσιμο να εξασφαλίζονται στον εργαζόμενο διαλείμματα εργασίας ανά δίωρο, ανάλογα με το είδος της εργασίας. Σε καμιά περίπτωση τα διαλείμματα αυτά δεν πρέπει να συσσωρεύονται. 4.2. Ο χρόνος απομάκρυνσης του εργαζομένου από τη θέση εργασίας με οθόνες οπτικής απεικόνισης (είτε για διάλειμμα εργασίας είτε για αλλαγή δραστηριότητας) μπορεί να είναι έως 15 λεπτά ανά δίωρο».
Από τις παραπάνω διατάξεις του ΠΔ 398/1994 και της οδηγίας 90/270/ΕΟΚ, που μεταφέρθηκε με αυτό στην εσωτερική έννομη τάξη, συνάγεται σαφώς, ότι με αυτές προβλέπεται, ως ελάχιστη προδιαγραφή ασφαλείας και υγείας κατά την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης, η διακοπή της εργασίας αυτής είτε με αλλαγή δραστηριότητας του εργαζομένου, και μάλιστα κατά κύριο λόγο και πρωταρχικά, είτε εναλλακτικά, εφόσον δηλ. δεν είναι εφικτή η αλλαγή αυτή, με διαλείμματα, σε κάθε δε περίπτωση ο χρόνος απομάκρυνσης του εργαζομένου από την θέση εργασίας με οθόνες οπτικής απεικόνισης μπορεί να είναι έως 15′ ανά δίωρο. Ειδικότερα, τα προβλεπόμενα ως άνω διαλείμματα διαφέρουν κατά την φύση και τον σκοπό τους από την επίμαχη ανά δίμηνο ημερήσια άδεια και επομένως δεν έχουν σχέση με αυτήν, η διαφοροποίηση δε αυτή προκύπτει και από το γεγονός ότι αποκλείεται ρητά η συσσώρευση των διαλειμμάτων αυτών, απαγορεύεται δηλ. ο συνυπολογισμός τους ώστε ν’ αποτελέσουν χρονικά ημερήσια άδεια. Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι, ως ελάχιστη προδιαγραφή ασφαλείας και υγείας όλων αδιακρίτως των εργαζομένων με οθόνες οπτικής απεικόνισης και προς αντιμετώπιση ειδικά των κινδύνων από την εργασία μπροστά σε τέτοιες οθόνες προβλέπεται μόνον είτε η αλλαγή δραστηριότητας (εργασία εκτός οθόνης) είτε η διακοπή της εργασίας αυτής με διαλείμματα, σε αμφότερες τις περιπτώσεις ανά δίωρο ημερήσιας εργασίας και μέχρι 15′, και όχι η χορήγηση αδείας μίας ημέρας (με αποδοχές) ανά δίμηνο. Και τούτο διότι το μέτρο αυτό και μόνο θεσπίζεται με τις προπαρατεθείσες διατάξεις του ΠΔ 398/1994 για την εφαρμογή των αντιστοίχων ρυθμίσεων της Οδηγίας 90/270/ΕΟΚ που αποτελεί την 5η ειδική οδηγία της Οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, η οποία συνιστά γενική οδηγία-πλαίσιο, ώστε ούτε από τις διατάξεις της τελευταίας και του ΠΔ 17/1996, που την μετέφερε στην ελληνική έννομη τάξη, μπορεί να συναχθεί η καθιέρωση τέτοιας αδείας, αφού οι σχετικές προβλέψεις και ρυθμίσεις αυτής, ως οδηγίας πλαισίου, εξειδικεύθηκαν και περιορίσθηκαν στην καθιέρωση υποχρέωσης αλλαγής δραστηριότητας ή της διακοπής της εργασίας με ολιγόλεπτα διαλείμματα κατά την διάρκεια της ημερήσιας εργασίας (ad hoc Ολομ ΑΠ 31/2009).
10. Σύμφωνα με όλα τα προεκτεθέντα και συνοψίζοντας αυτά:
Α) Η σαφής, καθολική και κατηγορηματική διατύπωση που επέλεξε ο νομοθέτης για την καταργητική διάταξη του άρθρου 1 του ν. 4210/2013 («Κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα»), φανερώνει την βούλησή του να καταργήσει για τους υπαλλήλους των Μηχανογραφικών Κέντρων του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. την ειδική άδεια που είχε θεσπιστεί με την με αριθμό 130558/12-6-1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση, ακόμη κι αν γίνει δεκτό, ότι η άδεια αυτή δεν είχε ήδη καταργηθεί πριν την ισχύ του άρθρου 1 του ν. 4210/2013.
Β) Η κατάργηση αυτή δεν αντίκειται στις ισχύουσες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, στις οποίες δεν υπάρχει οποιαδήποτε πρόβλεψη ειδικής άδειας για τους υπαλλήλους που εργάζονται μπροστά σε οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή. Εξάλλου, καμία τέτοια πρόταση δεν έγινε ούτε με το υπ’ αριθμόν 12/23-5-1989 Πρακτικό συνεδρίασης της Ειδικής Επιτροπής της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ν. 1505/1984, που αφορούσε την λήψη μέτρων προστασίας για τους εργαζόμενους αυτούς. Επομένως, ούτε για τους εμπειρογνώμονες της Ειδικής Επιτροπής, ούτε για τον Εθνικό, ούτε και για τον Κοινοτικό Νομοθέτη, η συγκεκριμένη ειδική άδεια αποτελούσε ενδεδειγμένο μέτρο προστασίας της υγείας των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
11. Κατόπιν των ανωτέρω, η απάντηση του Ε’ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επί του τεθέντος ερωτήματος, είναι ότι, μετά την έναρξη ισχύος της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, με την οποία καταργήθηκε η διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007, η οποία προέβλεπε τη χορήγηση αδείας στους υπαλλήλους του Δημοσίου, τους χειριζόμενους ηλεκτρονικό υπολογιστή, πρέπει σε κάθε περίπτωση να θεωρείται ως καταργηθείσα και η σχετική διάταξη της με αριθμό 130558/1989 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, που κυρώθηκε από τον χρόνο έκδοσής της με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990 και προέβλεπε τη χορήγηση άδειας στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής.
ΘΕΩΡΗΘΗΚΕ
Αθήνα 7-5-2018
Η Πρόεδρος του Τμήματος
Μεταξία Ανδροβιτσανέα
Αντιπρόεδρος του Ν.Σ.Κ.
Γνωμοδότηση Ν.Σ.Κ. 75/2018 Κατάργηση της ειδικής διάταξης για χορήγηση άδειας στους υπαλλήλους του Δημοσίου που εργάζονται μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ’ αριθμόν 75/2018
ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
Ε’ Τμήματος
Συνεδρίαση της 23ης Απριλίου 2018
Σύνθεση:
Πρόεδρος: Μεταξία Ανδροβιτσανέα, Αντιπρόεδρος του Ν.Σ.Κ.
Μέλη: Κωνσταντίνος Γεωργάκης, Βασιλική Πανταζή, Δημήτριος Αναστασόπουλος, Ελένη Σβολοπούλου, Δημήτριος Μακαρονίδης, Σταύρος Σπυρόπουλος και Γεώργιος Γρυλωνάκης, Νομικοί Σύμβουλοι.
Εισηγητής: Θεόδωρος Στριλάκος, Πάρεδρος Ν.Σ.Κ.
Αριθμός Ερωτήματος: Το με αριθμό πρωτοκόλλου ΔΙΔΑΔ/Φ.53β/608/οικ.44254/22-12-2017 έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, Διεύθυνση Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, Τμήμα Πειθαρχικής Ευθύνης και Δεοντολογίας.
Περίληψη Ερωτήματος: Ερωτάται εάν, μετά την έναρξη ισχύος της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, με την οποία καταργήθηκε η διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007, η οποία προέβλεπε τη χορήγηση αδείας στους υπαλλήλους του Δημοσίου, οι οποίοι χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή, πρέπει να θεωρείται ως καταργηθείσα και η σχετική διάταξη της με αριθμό 130558/1989 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, που κυρώθηκε από τον χρόνο έκδοσής της με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990, που προέβλεπε τη χορήγηση άδειας στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α..
Επί του ως άνω ερωτήματος, το Ε’ Τμήμα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, γνωμοδότησε ομόφωνα ως ακολούθως:
ΙΣΤΟΡΙΚΟ:
1. Η Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, Διεύθυνση Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, Τμήμα Πειθαρχικής Ευθύνης και Δεοντολογίας, με το με αριθμό πρωτοκόλλου ΔΙΔΑΔ/Φ.53β/608/οικ.44254/22-12-2017 έγγραφό της, υπέβαλε προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους το ακόλουθο ερώτημα:
2. Με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990, κυρώθηκε αναδρομικά από τον χρόνο της έκδοσής της η με αριθμό 130558/12-6-1989 (ΦΕΚ 471 Β’/ 16-6-1989) Κοινή Απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εσωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών, Εργασίας και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Με την ΚΥΑ αυτή, θεσπίστηκε, μεταξύ άλλων, και η χορήγηση στους εργαζόμενους στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, μία ημέρα άδειας μετ’ αποδοχών ανά δίμηνο πέραν της κανονικής, ύστερα από αίτηση του εργαζομένου.
Στη συνέχεια, με τις διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 (Κώδικας Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.), η άδεια αυτή επεκτάθηκε σε όλους τους υπαλλήλους που χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή και απασχολούνται μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ωρών την ημέρα.
3. Τελικώς, με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, καταργήθηκε η προβλεπόμενη από την παράγραφο 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 άδεια, καθώς και κάθε άλλη διάταξη η οποία ρύθμιζε το ίδιο θέμα, για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, των Ο.Τ.Α. και των Ν.Π.Δ.Δ..
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται εάν, μετά την έναρξη ισχύος της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, με την οποία καταργήθηκε η διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007, πρέπει να θεωρείται ως καταργηθείσα και η σχετική διάταξη της με αριθμό 130558/1989 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, που κυρώθηκε με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990.
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ:
4. Οι ενδιαφέρουσες εν προκειμένω διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ν. 1505/1984, όριζαν τα ακόλουθα:
«Επιδόματα ανθυγιεινής και επικίνδυνης εργασίας.
1…..2……3. Με προεδρικό διάταγμα, που θα εκδοθεί μέσα σε ένα χρόνο από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, έπειτα από γνώμη ειδικής επιτροπής που θα συσταθεί με απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης και Οικονομικών στην οποία θα συμμετέχουν και δύο (2) εκπρόσωποι της ΑΔΕΔΥ, θα θεσπιστούν άλλα μέτρα προστασίας των εργαζομένων σε ανθυγιεινές ή επικίνδυνες απασχολήσεις ή χώρους, ανεξάρτητα του αν είναι ή όχι δικαιούχοι των επιδομάτων της παρ. 1 του άρθρου αυτού……..».
Τα άρθρα 1 έως και 27 του ν. 1505/1984 καταργήθηκαν αργότερα με τη διάταξη του άρθρου 31 περίπτωση α του ν. 2470/1997 «Ενιαίο Μισθολόγιο προσωπικού Δημ. Διοίκησης».
Η προβλεπόμενη από τις πιο πάνω διατάξεις Επιτροπή, όπως προκύπτει από το με αριθμό 12/23-5-1989 Πρακτικό συνεδρίασης αυτής, εξέτασε το θέμα της ανθυγιεινότητας και επικινδυνότητας για τους εργαζόμενους στα Κέντρα Πληροφορικής και κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι επιβάλλεται να ληφθούν μέτρα βελτίωσης των συνθηκών εργασίας από το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τους Ο.Τ.Α., για τους υπαλλήλους που εργάζονται μπροστά από οθόνες οπτικής απεικόνισης (Ο.Ο.Α.). Ειδικότερα, πρότεινε μεταξύ άλλων και τη χορήγηση δύο διαλειμμάτων διάρκειας 20 λεπτών το καθένα για τους εργαζόμενους κατά πλήρες ωράριο σε Ο.Ο.Α..
5. Σχετικά με το ζήτημα αυτό, εκδόθηκε η με αριθμό 130558/12-6-1989 (ΦΕΚ 471 / τ.Β’ της 16-6-1989) Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία στη συνέχεια κυρώθηκε με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990, οι διατάξεις του οποίου όρισαν τα εξής:
«Άρθρο 21
Κυρώνεται από τότε που εκδόθηκε η αριθ. 130558/12-6-1989 (ΦΕΚ 471/τ.Β’ της 16-6-1989) απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εσωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών, Εργασίας και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το κείμενο της οποίας έχει ως εξής: «ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΕΘΝ. ΑΜΥΝΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του Ν. 1558/85 “Κυβέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα” (ΦΕΚ 177/Α/85).
2. Την γνώμη της Ειδικής Επιτροπής που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 14 του Ν. 1505/84. Την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων για βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού χώρου γενικότερα των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α.
Αποφασίζουμε:
1. Χορηγείται στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής μία ημέρα αδείας μετ’ αποδοχών ανά δίμηνο πέραν της κανονικής, ύστερα από αίτηση του εργαζόμενου. Το δικαίωμα αυτό θα πρέπει να ασκηθεί εντός του συγκεκριμένου διμήνου άλλως χάνεται…………..7………….Η απόφαση αυτή που θα κυρωθεί με νόμο να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.».
6 . Η χορήγηση της άδειας αυτής γενικεύθηκε στη συνέχεια, με τις διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 « Κώδικας Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.», οι οποίες όριζαν τα ακόλουθα:
«6. Υπάλληλος ο οποίος χειρίζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή και απασχολείται μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) ωρών του ημερήσιου ωραρίου εργασίας δικαιούται μηχανογραφική άδεια, μετά πλήρων αποδοχών, μίας (1) ημέρας ανά δίμηνο. Η άδεια χορηγείται υποχρεωτικά μέσα στο δίμηνο το οποίο αφορά. Εφόσον η άδεια αυτή δεν εξαντληθεί στο διάστημα αυτό, δεν μεταφέρεται ούτε καταβάλλεται αποζημίωση στον υπάλληλο.
7. Λοιπές άδειες που προβλέπονται από κείμενες Ειδικές διατάξεις διατηρούνται.».
Τελικά, η παράγραφος 6 του πιο πάνω άρθρου καταργήθηκε και η παράγραφος 7 αυτού αναριθμήθηκε σε 6 με το άρθρο 1 του Ν.4210/2013 (ΦΕΚ Α’ 254/21.11.2013) με το οποίο ορίζεται ότι:
«1. Οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007) καταργούνται. Κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα με τις ως άνω καταργούμενες διατάξεις και αφορά υπαλλήλους ή λειτουργούς του Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού παύει να ισχύει.
2. Η παρ. 7 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007) αναριθμείται σε παράγραφο 6.».
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ:
7. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, σε συνδυασμό με τα στοιχεία που εστάλησαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες και τις σχετικές απόψεις που διετύπωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Πληροφορικής, συνάγονται τα ακόλουθα:
8. Στο πλαίσιο του προβληματισμού της Διοίκησης, για τη λήψη μέτρων προστασίας των χρηστών, κατά την περίοδο που άρχισαν να χρησιμοποιούνται προσωπικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές στα Κέντρα Πληροφορικής, συνεδρίασε η τότε αρμόδια επιτροπή της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ν. 1505/1984, η οποία, στο από 23-5-1989 πρακτικό συνεδρίασής της, κατέληξε σε δέσμη προτάσεων για μέτρα προστασίας υπαλλήλων που εργάζονταν μπροστά σε οθόνες οπτικής απεικόνισης. Χωρίς να αναφέρει οτιδήποτε για χορήγηση άδειας, προτείνει, μεταξύ άλλων, να χορηγούνται δύο 20λεπτα διαλείμματα ημερησίως στους εργαζόμενους κατά πλήρες ωράριο.
Στη συνέχεια, εκδίδεται η με αριθμό 130558/12-6-1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία, αφού έλαβε υπ’ όψιν και τη γνώμη της πιο πάνω Ειδικής Επιτροπής, έλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού χώρου γενικότερα των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., θεσπίζοντας για πρώτη φορά και την επίμαχη ειδική άδεια.
Όταν, αρκετά χρόνια αργότερα, η χρήση προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει πλέον γενικευθεί στις δημόσιες υπηρεσίες, ο νομοθέτης θεσπίζει για όλους τους υπαλλήλους του Δημόσιου Τομέα, οι οποίοι χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή και απασχολούνται μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ωρών του ημερήσιου ωραρίου εργασίας, μηχανογραφική άδεια, η οποία έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με την χορηγηθείσα από την με αριθμό 130558/12-6-1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση (μία ημέρα άδειας μετ’ αποδοχών ανά δίμηνο και χωρίς δικαίωμα μεταφοράς). Η άδεια αυτή θεσπίζεται με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007). Στην αιτιολογική έκθεση του ν. 3527/2007, η συγκεκριμένη ειδική άδεια μνημονεύεται στην παράγραφο 11, υπό τον τίτλο « Κίνητρα για την εξοικείωση των υπαλλήλων με τις νέες τεχνολογίες».
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, το Γ ‘ Τμήμα του Ν.Σ.Κ., με την με αριθμό 401/2007 γνωμοδότησή του (η οποία έχει γίνει αποδεκτή από τον αρμόδιο Υπουργό Εσωτερικών, όπως προκύπτει από το με αριθμό πρωτ. ΔΙΔΑΔ/Φ.64β/328/29771/20-11-2007 έγγραφο του Υπουργείου αυτού), απεφάνθη ότι η άδεια που προβλέπεται από την παρ. 6 του άρθρου 50 του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών και Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ., ταυτίζεται εννοιολογικά και προδήλως αποτελεί επέκταση της μηχανογραφικής άδειας, η οποία είχε ήδη χορηγηθεί στους εργαζομένους στα Μηχανογραφικά Κέντρα με την με αριθμό 130558/12-6-1989 Κ.Υ.Α. και επομένως δεν μπορούσε να χορηγηθεί επιπλέον αυτής.
Στη συνέχεια, με το άρθρο 1 του ν. 4210/2013, καταργήθηκαν οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007 και ορίστηκε με κατηγορηματικό τρόπο, ότι καταργείται κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα με τις ως άνω διατάξεις και αφορά υπαλλήλους ή λειτουργούς του Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού.
Η αιτιολογική έκθεση επί της διατάξεως αυτής ανέφερε τα ακόλουθα: «Καταργείται η «ειδική» άδεια για χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή. Δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι χειρίζονται ηλεκτρονικό υπολογιστή δικαιούνταν «ειδική» άδεια 6 ημέρες / χρόνο (1 ημέρα / δίμηνο). Πέραν του στρεβλού τρόπου χορήγησής της, η συγκεκριμένη άδεια, αποτελεί και μία αναχρονιστική πρόβλεψη του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα η οποία δεν συνάδει με το σύγχρονο προφίλ της Δημόσιας Διοίκησης όπου οι χρήστες υπολογιστή αποτελούν πλέον τη συντριπτική πλειοψηφία των υπαλλήλων και δεν αποτελεί ουσιαστικά κίνητρο γνώσης και χρήσης υπολογιστών. Παράλληλα με την εν λόγω πρόβλεψη εξοικονομείται σημαντικός αριθμός ανθρωποωρών και ενισχύεται η παραγωγικότητα στο δημόσιο τομέα.».
9. Εξάλλου, με το ΠΔ 398/1994 «ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας και υγείας κατά την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης σε συμμόρφωση με την οδηγία του Συμβουλίου 90|270|ΕΟΚ» μεταφέρθηκε, στην ελληνική έννομη τάξη η ως άνω οδηγία, η οποία αποτελεί την πέμπτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παρ. 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ και καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για την εργασία σε εξοπλισμό με οθόνη οπτικής καταγραφής, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 (αρθ. 1 παρ. 1 της οδηγίας).
Με το άρθρο 1 παρ.1 και 2 του ΠΔ 398/1994 ορίζεται, ότι το διάταγμα αυτό καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης, όπως αυτές ορίζονται στο αρθ. 2, ότι οι διατάξεις του εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, ανεξαρτήτως κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, στον οποίο κατατάσσονται, επιπλέον των γενικών διατάξεων για την υγιεινή και την ασφάλεια της εργασίας που ισχύουν κάθε φορά. Αντίστοιχα, με το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 της ως άνω οδηγίας ορίζεται ότι η οδηγία αυτή καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για την εργασία σε εξοπλισμό με οθόνη οπτικής απεικόνισης, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 και ότι οι διατάξεις της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ εφαρμόζονται πλήρως σ” ολόκληρο τον τομέα που αναφέρεται στην παρ. 1 με την επιφύλαξη των δεσμευτικότερων ή/και πιο ειδικών διατάξεων που περιέχει η οδηγία. Περαιτέρω, σύμφωνα με το αρθ. 2 αριθ. 3 του διατάγματος και για τους σκοπούς αυτού, νοείται ως (α) οθόνη οπτικής απεικόνισης κάθε αλφαριθμητική ή γραφική οθόνη που αποτελεί τμήμα εξοπλισμού επεξεργασίας, αναπαραγωγής ή οπτικής παρουσίασης στοιχείων ανεξάρτητα από την χρησιμοποιούμενη μέθοδο και (β) εργαζόμενος κάθε πρόσωπο που απασχολείται από έναν εργοδότη με σχέση εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ασκουμένων και των μαθητευομένων, ο οποίος χρησιμοποιεί τακτικά και κατά ένα μη αμελητέο τμήμα της κανονικής του εργασίας οθόνη οπτικής απεικόνισης.
Με το άρθρο 7 της Οδηγίας αυτής ορίζεται ως ελάχιστη προδιαγραφή ασφαλείας και υγείας για την εργασία αυτή ότι ο εργοδότης υποχρεούται να σχεδιάζει την δραστηριότητα του εργαζομένου, κατά τρόπο ώστε η καθημερινή εργασία σε οθόνη να διακόπτεται περιοδικά με διαλείμματα ή αλλαγές δραστηριότητας που θα περιορίζουν τον φόρτο εργασίας στην οθόνη. Η πρόβλεψη αυτή της Οδηγίας δεν αφορά σε ημερήσια άδεια, αλλά σε ολιγόλεπτες ενδιάμεσες διακοπές της ημερήσιας εργασίας, οι οποίες μάλιστα προβλέπονται εναλλακτικά, μπορούν δηλαδή να υποκαθίστανται από αντίστοιχες ενδιάμεσες αλλαγές της δραστηριότητας του εργαζομένου σε άλλες, εκτός οθόνης, εργασίες. Αντίστοιχα, με το άρθρο 8 παρ. 1 του ως άνω ΠΔ 398/1994, και για την εφαρμογή της προαναφερθείσης διάταξης του άρθρου 7 της Οδηγίας, ορίζεται ότι « ο εργοδότης υποχρεούται να σχεδιάζει την δραστηριότητα του εργαζομένου κατά τρόπον ώστε η καθημερινή εργασία σε οθόνες οπτικής απεικόνισης να διακόπτεται περιοδικά με διαλείμματα ή αλλαγές δραστηριότητας, που θα περιορίζουν τον φόρτο εργασίας στην οθόνη οπτικής απεικόνισης σύμφωνα με το παράρτημα I του άρθρου 11». Στο άρθρο 4 του παραρτήματος αυτού, (το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του διατάγματος) ορίζεται αναλυτικότερα ότι: « 4.1. Εφόσον δεν είναι εφικτό να οργανώνεται η εργασία με τέτοιο τρόπο ώστε φυσιολογικά να μπορεί ο εργαζόμενος να την εναλλάσσει με άλλες μορφές εργασίας, είναι χρήσιμο να εξασφαλίζονται στον εργαζόμενο διαλείμματα εργασίας ανά δίωρο, ανάλογα με το είδος της εργασίας. Σε καμιά περίπτωση τα διαλείμματα αυτά δεν πρέπει να συσσωρεύονται. 4.2. Ο χρόνος απομάκρυνσης του εργαζομένου από τη θέση εργασίας με οθόνες οπτικής απεικόνισης (είτε για διάλειμμα εργασίας είτε για αλλαγή δραστηριότητας) μπορεί να είναι έως 15 λεπτά ανά δίωρο».
Από τις παραπάνω διατάξεις του ΠΔ 398/1994 και της οδηγίας 90/270/ΕΟΚ, που μεταφέρθηκε με αυτό στην εσωτερική έννομη τάξη, συνάγεται σαφώς, ότι με αυτές προβλέπεται, ως ελάχιστη προδιαγραφή ασφαλείας και υγείας κατά την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης, η διακοπή της εργασίας αυτής είτε με αλλαγή δραστηριότητας του εργαζομένου, και μάλιστα κατά κύριο λόγο και πρωταρχικά, είτε εναλλακτικά, εφόσον δηλ. δεν είναι εφικτή η αλλαγή αυτή, με διαλείμματα, σε κάθε δε περίπτωση ο χρόνος απομάκρυνσης του εργαζομένου από την θέση εργασίας με οθόνες οπτικής απεικόνισης μπορεί να είναι έως 15′ ανά δίωρο. Ειδικότερα, τα προβλεπόμενα ως άνω διαλείμματα διαφέρουν κατά την φύση και τον σκοπό τους από την επίμαχη ανά δίμηνο ημερήσια άδεια και επομένως δεν έχουν σχέση με αυτήν, η διαφοροποίηση δε αυτή προκύπτει και από το γεγονός ότι αποκλείεται ρητά η συσσώρευση των διαλειμμάτων αυτών, απαγορεύεται δηλ. ο συνυπολογισμός τους ώστε ν’ αποτελέσουν χρονικά ημερήσια άδεια. Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι, ως ελάχιστη προδιαγραφή ασφαλείας και υγείας όλων αδιακρίτως των εργαζομένων με οθόνες οπτικής απεικόνισης και προς αντιμετώπιση ειδικά των κινδύνων από την εργασία μπροστά σε τέτοιες οθόνες προβλέπεται μόνον είτε η αλλαγή δραστηριότητας (εργασία εκτός οθόνης) είτε η διακοπή της εργασίας αυτής με διαλείμματα, σε αμφότερες τις περιπτώσεις ανά δίωρο ημερήσιας εργασίας και μέχρι 15′, και όχι η χορήγηση αδείας μίας ημέρας (με αποδοχές) ανά δίμηνο. Και τούτο διότι το μέτρο αυτό και μόνο θεσπίζεται με τις προπαρατεθείσες διατάξεις του ΠΔ 398/1994 για την εφαρμογή των αντιστοίχων ρυθμίσεων της Οδηγίας 90/270/ΕΟΚ που αποτελεί την 5η ειδική οδηγία της Οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, η οποία συνιστά γενική οδηγία-πλαίσιο, ώστε ούτε από τις διατάξεις της τελευταίας και του ΠΔ 17/1996, που την μετέφερε στην ελληνική έννομη τάξη, μπορεί να συναχθεί η καθιέρωση τέτοιας αδείας, αφού οι σχετικές προβλέψεις και ρυθμίσεις αυτής, ως οδηγίας πλαισίου, εξειδικεύθηκαν και περιορίσθηκαν στην καθιέρωση υποχρέωσης αλλαγής δραστηριότητας ή της διακοπής της εργασίας με ολιγόλεπτα διαλείμματα κατά την διάρκεια της ημερήσιας εργασίας (ad hoc Ολομ ΑΠ 31/2009).
10. Σύμφωνα με όλα τα προεκτεθέντα και συνοψίζοντας αυτά:
Α) Η σαφής, καθολική και κατηγορηματική διατύπωση που επέλεξε ο νομοθέτης για την καταργητική διάταξη του άρθρου 1 του ν. 4210/2013 («Κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα»), φανερώνει την βούλησή του να καταργήσει για τους υπαλλήλους των Μηχανογραφικών Κέντρων του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. την ειδική άδεια που είχε θεσπιστεί με την με αριθμό 130558/12-6-1989 Κοινή Υπουργική Απόφαση, ακόμη κι αν γίνει δεκτό, ότι η άδεια αυτή δεν είχε ήδη καταργηθεί πριν την ισχύ του άρθρου 1 του ν. 4210/2013.
Β) Η κατάργηση αυτή δεν αντίκειται στις ισχύουσες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, στις οποίες δεν υπάρχει οποιαδήποτε πρόβλεψη ειδικής άδειας για τους υπαλλήλους που εργάζονται μπροστά σε οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή. Εξάλλου, καμία τέτοια πρόταση δεν έγινε ούτε με το υπ’ αριθμόν 12/23-5-1989 Πρακτικό συνεδρίασης της Ειδικής Επιτροπής της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ν. 1505/1984, που αφορούσε την λήψη μέτρων προστασίας για τους εργαζόμενους αυτούς. Επομένως, ούτε για τους εμπειρογνώμονες της Ειδικής Επιτροπής, ούτε για τον Εθνικό, ούτε και για τον Κοινοτικό Νομοθέτη, η συγκεκριμένη ειδική άδεια αποτελούσε ενδεδειγμένο μέτρο προστασίας της υγείας των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
11. Κατόπιν των ανωτέρω, η απάντηση του Ε’ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επί του τεθέντος ερωτήματος, είναι ότι, μετά την έναρξη ισχύος της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4210/2013, με την οποία καταργήθηκε η διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 50 του ν. 3528/2007, η οποία προέβλεπε τη χορήγηση αδείας στους υπαλλήλους του Δημοσίου, τους χειριζόμενους ηλεκτρονικό υπολογιστή, πρέπει σε κάθε περίπτωση να θεωρείται ως καταργηθείσα και η σχετική διάταξη της με αριθμό 130558/1989 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, που κυρώθηκε από τον χρόνο έκδοσής της με το άρθρο 27 του ν. 1876/1990 και προέβλεπε τη χορήγηση άδειας στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής.
ΘΕΩΡΗΘΗΚΕ
Αθήνα 7-5-2018
Η Πρόεδρος του Τμήματος
Μεταξία Ανδροβιτσανέα
Αντιπρόεδρος του Ν.Σ.Κ.
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αριθμ. ΔΒ1Δ/89/οικ. 20963/2018 Μεταβίβαση αρμοδιότητας έκδοσης ατομικών πράξεων υπολογισμού ανείσπρακτου ποσού από rebate και clawback ετών 2013-2015, προσδιορισμού των μηνιαίων δόσεων καθώς και της αρμοδιότητας έκδοσης ατομικών πράξεων υπολογισμού οφειλής rebate και clawback για τα έτη 2017 και εντεύθεν, στον Αντιπρόεδρο του Οργανισμού
Αριθμ. ΔΒ1Δ/89/οικ. 20963/22-05-2018
(ΦΕΚ Β’ 1854/23-05-2018)
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του άρθρου 21 του ν.3918/2011 (ΦΕΚ 31 τ.Α΄/2-3-2011) «Περί συστάσεως του ΕΟΠΥΥ».
2. Τις διατάξεις του άρθρου 21 περ. ι΄ του ν. 3918/2011 (ΦΕΚ 31 τ.Α΄/2-3-2011) «Περί συστάσεως του ΕΟΠΥΥ», όπως τροποποιήθηκε μετά την αντικατάσταση και αναρίθμηση της περ. ια’από τις παρ. α΄ και β΄ του άρθρου 10 του ν. 4238/2014 (ΦΕΚ Α΄ 38/17-02-2014) σύμφωνα με το οποίο: «Ο Πρόεδρος μπορεί με αποφάσεις του να αναθέτει στον Αντιπρόεδρο, καθώς και σε Προϊσταμένους Γενικών Διευθύνσεων, ειδικά καθήκοντα ή να τους μεταβιβάζει αρμοδιότητες».
3. Τις διατάξεις του ν. 4238/2014 (ΦΕΚ 38 τ.Α΄/17-2-2014) «Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού ΕΟΠΥΥ και λοιπές διατάξεις».
4. Τις διατάξεις του άρθρου 52 παρ. 7α εδ. ι΄ του ν. 4430/2016 (ΦΕΚ Α΄ 205/31.10.2016) «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία και ανάπτυξη των φορέων της και άλλες διατάξεις» προστέθηκαν με το άρθρο 97 παρ. 1 εδάφ. β-δ ν. 4486/2017, ΦΕΚ Α΄ 115/7.8.2017.
5. Τις διατάξεις του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 (ΦΕΚ Α΄ 167/23.7.2013) «Φορολογία εισοδήματος, επείγοντα μέτρα εφαρμογής του ν. 4046/2012, του ν.4093/2012 και του ν. 4127/2013 και άλλες διατάξεις».
6. Τις διατάξεις της αριθμ. ΕΑΛΕ/Γ.Π. 88548/2017 (ΦΕΚ Β΄ 4313/11.12.2017) «Καθορισμός διαδικασίας είσπραξης με τη μορφή δόσεων, των υπολειπόμενων οφειλών από clawback και rebate, των παροχών προς τον ΕΟΠΥΥ».
7. Την με αριθμ. Α2β/Γ.Π.36616/11-12-2015 απόφαση του Υπουργού Υγείας (ΦΕΚ 911/τ.ΥΟΔΔ/14-12-2015) περί διορισμού του Προέδρου του ΕΟΠΥΥ.
8. Την ανάγκη για την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία των υπηρεσιών του ΕΟΠΥΥ και το γεγονός ότι με την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ,
αποφασίζει:
Τη μεταβίβαση στον Αντιπρόεδρο του Οργανισμού της αρμοδιότητας έκδοσης ατομικών πράξεων υπολογισμού ανείσπρακτου ποσού από rebate & clawback ετών 2013-2015, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας του συμψηφισμού, προσδιορισμού των μηνιαίων δόσεων σύμφωνα με την αριθμ. ΕΑΛΕ/Γ.Π. 88548/2017 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Υγείας (ΦΕΚ 4313 Β΄/11-12-2017) καθώς και της αρμοδιότητας έκδοσης ατομικών πράξεων υπολογισμού οφειλής rebate & clawback για τα έτη 2017 και εντεύθεν.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.