ΠΟΛ.1147/2017 Παραδόσεις άνευ ανταλλάγματος ειδών σίτισης σε σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Δημόσιας Εκπαίδευσης
ΠΟΛ 1147/2017
(ΦΕΚ Β’ 3576/11-10-2017)
Η ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 4 του άρθρου 7 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 2859/2000, ΦΕΚ Α’ 248/7.11.2000), όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με το άρθρο 7 του ν. 4474/2017(ΦΕΚ Α’ 80/7.6.2017).
2. Την απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών ΥΠΟΙΚ 0010218 ΕΞ 2016/14.11.2016 (ΦΕΚ Β’ 3696/15.11.2016) «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Οικονομικών Αικατερίνη Παπανάτσιου».
3. Την ανάγκη ορισμού της διαδικασίας και των προϋποθέσεων για την ομαλή και ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων που προβλέπουν την απαλλαγή από την καταβολή ΦΠΑ των υποκειμένων στο φόρο που διαθέτουν αγαθά άνευ ανταλλάγματος στο χώρο της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Δημόσιας Εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση του παιδικού υποσιτισμού.
4. Ότι, η απόφαση αυτή, δεν προκαλεί δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,
αποφασίζουμε:
Καθορίζουμε τους όρους και τη διαδικασία για τη μη καταβολή ΦΠΑ από τους υποκειμένους στο φόρο που διαθέτουν άνευ ανταλλάγματος είδη σίτισης κυριότητας τους στα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Δημόσιας Εκπαίδευσης στο πλαίσιο καταπολέμησης του παιδικού υποσιτισμού, ως ακολούθως:
Άρθρο 1
Για την εφαρμογή της παρούσας, νοούνται ως:
α. Δωρητές, οι επιχειρήσεις υποκείμενες στο ΦΠΑ, οι οποίες παραδίδουν άνευ ανταλλάγματος είδη σίτισης κυριότητας τους για την καταπολέμηση του παιδικού υποσιτισμού.
β. Αποδέκτες των ειδών σίτισης, το Υπουργείο Έρευνας, Παιδείας και Θρησκευμάτων και το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, οι οποίοι τα διανέμουν περαιτέρω άνευ ανταλλάγματος για την κάλυψη των αναγκών σίτισης των μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Δημόσιας Εκπαίδευσης.
Άρθρο 2
1) Ο δωρητής, οφείλει να αποστείλει στον αρμόδιο για τη Φορολογία Εισοδήματος Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. επικυρωμένο αντίγραφο της τριμερούς σύμβασης δωρεάς για τη συμμετοχή σε προγράμματα σίτισης μαθητών που έχει συναφθεί μεταξύ αυτού και του Υπουργείου Έρευνας, Παιδείας και Θρησκευμάτων και του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης εντός προθεσμίας τριάντα ημερών από την υπογραφή αυτής. Στη σύμβαση πρέπει να αναγράφονται:
• Τα στοιχεία του δωρητή υποκείμενου (Επωνυμία, έδρα, ΑΦΜ, ΔΟΥ).
• Περιγραφή των ειδών σίτισης που παραδίδονται.
• Η ποσότητα ανά είδος που παραδίδεται.
• Η αξία της δωρεάς.
• Η διάρκεια της σύμβασης.
• Η περιοδικότητα (ανά ημέρα, εβδομάδα κλπ) των παραδόσεων.
• Στοιχεία σχολείου/ων που παραδίδονται.
Ως σύμβαση δωρεάς νοείται οποιοδήποτε έγγραφο στο οποίο περιλαμβάνονται τα προαναφερόμενα στοιχεία και είναι υπογεγραμμένο από τον δωρητή, το Υπουργείο Έρευνας, Παιδείας και Θρησκευμάτων και το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
2) Στην περίπτωση διακοπής της δωρεάν διάθεσης, ο δωρητής οφείλει να γνωστοποιήσει στην ως άνω αρμόδια ΔΟΥ τη διακοπή αυτή αποστέλλοντας επικυρωμένο αντίγραφο συμφωνητικού λύσης της σύμβασης δωρεάς, υπογεγραμμένο από τον ίδιο, το Υπουργείο Έρευνας, Παιδείας και Θρησκευμάτων και το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, εντός τριάντα ημερών από την υπογραφή του.
Στο συμφωνητικό λύσης της σύμβασης δωρεάς πρέπει να αναφέρονται:
• Τα στοιχεία του δωρητή υποκείμενου (Επωνυμία, έδρα, ΑΦΜ, ΔΟΥ).
• Τον αριθμό πρωτοκόλλου της σύμβασης δωρεάς που λύεται.
• Περιγραφή των ειδών σίτισης που παύουν να παραδίδονται.
• Η ποσότητα ανά είδος που δεν θα παραδοθεί.
• Η συνολική αξία της μη πραγματοποιηθείσας δωρεάς.
• Η ημερομηνία από την οποία διακόπτεται η δωρεάν παράδοση των ειδών σίτισης.
Ως συμφωνητικό λύσης νοείται οποιοδήποτε έγγραφο αποδεικνύει τη διακοπή της δωρεάν διάθεσης και περιλαμβάνει τα προαναφερόμενα στοιχεία, υπογεγραμμένο επίσης από τον δωρητή και τους αποδέκτες.
Τα παραπάνω ισχύουν σε κάθε περίπτωση διακοπής της δωρεάς.
3) Στην περίπτωση τροποποίησης των όρων και των στοιχείων της δωρεάς της παραγράφου 1, ο δωρητής οφείλει να αποστείλει στην ίδια ως άνω αρμόδια ΔΟΥ επικυρωμένο αντίγραφο της τροποποίησης υπογεγραμμένης από τον ίδιο και τους αποδέκτες ή επικυρωμένο αντίγραφο της τυχόν νέας σύμβασης δωρεάς που αντικαθιστά την αρχική εντός τριάντα ημερών από την ημερομηνία υπογραφής τους.
Η τροποποίηση πρέπει να αναγράφει όλες τις αλλαγές που αφορούν στα υποχρεωτικά στοιχεία της ήδη υπάρχουσας σύμβασης δωρεάς, που γνωστοποιούνται στη ΔΟΥ σύμφωνα με την παράγραφο 1 της παρούσας.
Άρθρο 3
Μεταβατικές διατάξεις -Έναρξη ισχύος
1. Η προθεσμία γνωστοποίησης στον αρμόδιο για τη Φορολογία Εισοδήματος Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. της σύμβασης δωρεάς ειδών σίτισης που τυχόν έχει ήδη υπογραφεί μέχρι τη δημοσίευση της παρούσας και αφορά στη σχολική περίοδο 2017-2018 ορίζεται σε 30 ημέρες από την έναρξη ισχύος της παρούσας.
2. Η απόφαση αυτή ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ΠΟΛ.1150/2017 Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 67 του ν. 4484/2017, σχετικά με την προσθήκη των παρ. 5 και 6 στο άρθρο 39α του Κώδικα ΦΠΑ
Θέμα: Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 67 του ν. 4484/2017, σχετικά με την προσθήκη των παρ. 5 και 6 στο άρθρο 39α του Κώδικα ΦΠΑ.
Α. Γενικά
Παρέχονται διευκρινίσεις για την ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 67 του ν. 4484/2017 (ΦΕΚ Α’ 110/1.8.2017), με τις οποίες προστέθηκαν δυο νέες παράγραφοι 5 και 6 στο άρθρο 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. (κύρωση με το ν. 2859/2000), σε συνέχεια της εγκυκλίου ΠΟΛ.1134/2017.
Η εν λόγω διάταξη θεσπίστηκε για λόγους καταπολέμησης της απάτης και της φοροδιαφυγής και αποτελεί ενσωμάτωση της σχετικής δυνατότητας που δίνεται στα κράτη μέλη από το άρθρο 199α της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ.
Ειδικότερα με την νέα παράγραφο 5 του άρθρου 39α ορίζεται ότι, για τις παραδόσεις, από υποκείμενο στο φόρο σε άλλον υποκείμενο, κινητών τηλεφώνων, ήτοι συσκευών που έχουν κατασκευαστεί ή προσαρμοστεί για χρήση σε αναγνωρισμένο δίκτυο και λειτουργούν σε συγκεκριμένες συχνότητες, ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιούνται ή όχι για άλλους σκοπούς, καθώς και κονσολών για παιχνίδια, ταμπλετών ηλεκτρονικών υπολογιστών και φορητών υπολογιστών, ο φόρος καταβάλλεται από τον αγοραστή των αγαθών, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών. Ο υποκείμενος που παραδίδει τα αγαθά του προηγούμενου εδαφίου έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών που αντιστοιχεί στις εν λόγω πράξεις, δεν χρεώνει φόρο στα εκδιδόμενα φορολογικά στοιχεία και υποχρεούται να αναγράφει σε αυτά τη φράση «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής».
Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 85 του ν.4484/2017 οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται από τη δημοσίευση του νόμου, ήτοι από 1.8.2017, δηλαδή για πράξεις που δημιουργείται απαιτητό του φόρου σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κώδικα Φ.Π.Α. από την ημερομηνία αυτή και εφεξής. Στο πλαίσιο αυτό οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται κατά κανόνα για τιμολόγια ή άλλα φορολογικά στοιχεία που επέχουν θέση τιμολογίου που εκδίδονται από 1.8.2017 και εφεξής. Επισημαίνεται ότι η εφαρμογή των ανωτέρω δεν επηρεάζεται από σύμβαση, προκήρυξη ή άλλης μορφής συμφωνία η οποία έχει υπογραφεί έως και την 1.8.2017 και για την υλοποίησή της εκκρεμεί η έκδοση φορολογικού στοιχείου που εκδίδεται από 1.8.2017.
Β. Πεδίο εφαρμογής των νέων διατάξεων
1. Οι διατάξεις των παρ. 5 και 6 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. εφαρμόζονται και τα φορολογικά στοιχεία δεν επιβαρύνονται με Φ.Π.Α., εάν ισχύουν αθροιστικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:
α) Αφορούν αγαθά που παραδίδονται μεμονωμένα ή ως ενιαίο σύνολο, τα οποία κατατάσσονται στους κατωτέρω κωδικούς του Κοινού Δασμολογίου της Ε.Ε. (Συνδυασμένη Ονοματολογία – Σ.Ο., καν. 2658/87 του Συμβουλίου, όπως ισχύει για το 2017 με τον εκτελεστικό κανονισμό 1821/2016/6.10.2016):
– Κινητά τηλέφωνα: «85171200».
– Κονσόλες για παιχνίδια: «95045000».
– Ταμπλέτες ηλεκτρονικών υπολογιστών και φορητοί υπολογιστές: «84713000».
β) Ο αντισυμβαλλόμενος είναι υποκείμενος στο φόρο με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών του.
γ) Αφορούν παραδόσεις αγαθών που έχουν τόπο φορολογίας το εσωτερικό της Χώρας και δεν απαλλάσσονται ή δεν επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. βάσει λοιπών διατάξεων του Κώδικα Φ.Π.Α..
Για τις παραδόσεις αγαθών που δεν πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις θα εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις.
2. Σύμφωνα με τα ανωτέρω δεν υπάγονται στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. ενδεικτικά οι παρακάτω πράξεις:
– Οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις, οι εισαγωγές, οι λιανικές πωλήσεις καθώς και οι αυτοπαραδόσεις των αγαθών αυτών.
– Παραδόσεις ανταλλακτικών και αξεσουάρ των ανωτέρω αγαθών εφόσον πωλούνται μεμονωμένα.
– Παραδόσεις ηλεκτρονικών συσκευών κατάλληλων για διενέργεια πληρωμών μέσω καρτών που χρησιμοποιούνται ως μέσα πληρωμής «POS», με ή χωρίς κάρτα κινητής τηλεφωνίας (δασμολογική κλάση 8470).
– Παραδόσεις ηλεκτρονικών συσκευών με τον διακριτικό χαρακτήρα «PDAs» και «HANDY TERMINALS» με ή χωρίς κάρτα κινητής τηλεφωνίας εφόσον δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του κεφ. 84, σημ. 5, κεφ. Α’ έως και Ε’ Δασμολογίου (κανονισμός 2658/87 του Συμβουλίου, όπως ισχύει με τον καν. 1821/2016 ).
– Παραδόσεις συσκευών ασύρματης επικοινωνίας που δεν εμπίπτουν στην έννοια των κινητών τηλεφώνων (walkie – talkies), ή παραδόσεις ασύρματων τηλεφώνων που μπορεί να συνδέονται με ενσύρματη βάση. Διευκρινίζεται ότι τα είδη αυτά υπάγονται μεν στην κλάση 8517 του Δασμολογίου, αλλά όχι στον κωδικό 85171200, ο οποίος αφορά αποκλειστικά τα κινητά τηλέφωνα.
3. Σε περίπτωση αγαθών που παραδίδονται ως ενιαίο σύνολο (ήτοι η παράδοση αγαθών που έχουν ενιαία τιμή ανεξαρτήτως του αν έχουν ενιαία συσκευασία) πρέπει να εξετάζεται εάν το ενιαίο αυτό σύνολο κατατάσσεται στις ανωτέρω δασμολογικές κλάσεις. Για την αξιολόγηση της κατάταξης ενιαίου συνόλου αγαθών στις ανωτέρω δασμολογικές κλάσεις (εφόσον περιλαμβάνονται και αγαθά που δεν ανήκουν σε αυτές) εξετάζεται η συνάφεια των αγαθών ως προς τη χρήση τους καθώς και το εάν το πρωτεύον (στο ενιαίο σύνολο) αγαθό, δηλαδή αυτό που προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα στο σύνολο και που, γενικά, είναι αυτό που έχει τη μεγαλύτερη αξία, κατατάσσεται σε αυτές.
Επισημαίνουμε ειδικότερα ότι, η δασμολογική κατάταξη ειδών που παρουσιάζονται με τη μορφή «συνόλων» με την έννοια του Δασμολογίου, γίνεται κατ’ εφαρμογή του Γενικού Κανόνα 3β) για την ερμηνεία του Δασμολογίου και των προϋποθέσεων εφαρμογής αυτού, σύμφωνα με τις «Κατευθυντήριες γραμμές για τη δασμολογική κατάταξη εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση» (Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε., τεύχος C-105/2013), καθώς και την αριθ. ΔΔΘΕΚΑ Α 1129434 ΕΞ 2017/5.9.2017 ΕΔΥΟ (ΑΔΑ: 6ΛΧΗ46ΜΠ3Ζ-ΠΑΠ). Διευκρινίζεται, επιπλέον, ότι η έννοια του «συνόλου» ειδικά για σκοπούς δασμολογικής κατάταξης κατ’ εφαρμογή του Γενικού Κανόνα 3β), έχει την έννοια συνδυασμών ειδών που παρουσιάζονται συσκευασμένα για τη λιανική πώληση και προορίζονται να χρησιμοποιηθούν μαζί για την κάλυψη μιας συγκεκριμένης ανάγκης ή για την εκτέλεση συγκεκριμένης δραστηριότητας. Τα είδη αυτά υπάγονται στη δασμολογική κλάση του είδους που προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα στο σύνολο. Σε αντίθετη περίπτωση, τα είδη του «συνόλου» διαχωρίζονται για σκοπούς δασμολογικής κατάταξης και το καθένα υπάγεται στην κατάλληλη, κατά περίπτωση, δασμολογική κλάση.
Παράδειγμα 1
Εταιρεία εμπορίας ηλεκτρονικών συσκευών προσφέρει σε ενιαία τιμή «ως προσφορά» φορητό υπολογιστή μαζί με τσάντα μεταφοράς, ποντίκι, και επιπλέον μπαταρία σε υποκείμενο που δραστηριοποιείται ως σύμβουλος επιχειρήσεων. Η παράδοση των αγαθών αυτών ως ενιαίο σύνολο εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
4. Αρμόδια Δ/νση για να κρίνει την δασμολογική κατάταξη συγκεκριμένων αγαθών σε περίπτωση αμφιβολίας είναι η «Δ/νση Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών».
5. Σε περίπτωση παράδοσης αγαθών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 5 του άρθρου 39α και παροχής υπηρεσιών σε ενιαία τιμή, θα εξετάζεται για την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων, εάν οι πράξεις συνδέονται τόσο στενά μεταξύ τους ώστε αντικειμενικά να αποτελούν μία αδιάσπαστη οικονομικά παροχή, εάν προέχει ως κύρια πράξη η παράδοση των συγκεκριμένων αγαθών καθώς και εάν η παροχή υπηρεσίας μπορεί να θεωρηθεί ως παρεπόμενη της παράδοσης του αγαθού πράξη.
Παράδειγμα 2
Εταιρεία εμπορίας ηλεκτρονικών συσκευών παραδίδει φορητό υπολογιστή και παρέχει εγγύηση καλής λειτουργίας ενός έτους επιπλέον της εγγύησης του κατασκευαστή καθώς και το λειτουργικό σύστημα σε ενιαία τιμή. Το σύνολο της αξίας της συναλλαγής εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
Παράδειγμα 3
Εταιρεία εμπορίας κινητών τηλεφώνων που λειτουργεί ως αντιπρόσωπος στην Ελλάδα προσφέρει για λόγους προώθησης σε ενιαία τιμή με την αγορά οποιασδήποτε συσκευής ασφάλιση για ένα έτος της οθόνης του κινητού. Το σύνολο της αξίας της συναλλαγής εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
Παράδειγμα 4
Εταιρεία κατασκευής κινητών τηλεφώνων παραδίδει κινητά τηλέφωνα δωρεάν, ή σε μειωμένη τιμή έναντι της αγοράς τους, εφόσον ο πελάτης υπογράψει σύμβαση παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών ορισμένου χρόνου, τουλάχιστον ενός έτους. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α., σύμφωνα και με τα οριζόμενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1078/24.3.1999.
6. Ως υποκείμενος στο φόρο με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών του, νοείται κάθε πρόσωπο που διαθέτει ελληνικό ΑΦΜ/Φ.Π.Α. (ανεξαρτήτως εάν είναι εγκατεστημένος στο εσωτερικό της Χώρας) και έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. (κατά την εγγραφή του ή με δήλωση μεταβολών).
Επισημαίνεται ότι κάθε υποκείμενος εντάσσεται στο κανονικό καθεστώς εάν για τουλάχιστον μία δραστηριότητα του έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών. Στο πλαίσιο αυτό για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης εξετάζεται η ένταξη του αγοραστή στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., ανεξαρτήτως από τη χρησιμοποίηση του αγορασθέντος αγαθού στη δραστηριότητα που υπάγεται στο κανονικό καθεστώς, ή σε δευτερεύουσα ή άλλη δραστηριότητα που είναι απαλλασσόμενη ή εξαιρούμενη χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών. Η καταβολή του φόρου θα πραγματοποιείται από τον αγοραστή των αγαθών ο οποίος θα ασκεί και το αντίστοιχο δικαίωμα έκπτωσης για το φόρο αυτό, κατά το μέρος που αυτό παρέχεται, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Σε κάθε περίπτωση που ο υποκείμενος στο φόρο αγοραστής αγοράζει τα εν λόγω αγαθά για ιδιωτική χρήση έχει υποχρέωση να μην γνωστοποιεί τον ΑΦΜ του στον πωλητή και η συναλλαγή να επιβαρύνεται με Φ.Π.Α..
Παράδειγμα 5
Οφθαλμίατρος ο οποίος πραγματοποιεί κυρίως απαλλασσόμενες πράξεις έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. για την παροχή υπηρεσιών ιατρικής έρευνας. Για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και την καταχώρηση του ιατρικού ιστορικού των ασθενών του αγοράζει φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Δεδομένου ότι ο υποκείμενος έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α.. Ο υποκείμενος στο φόρο αγοραστής θα καταβάλλει το φόρο με τη δήλωση Φ.Π.Α., που έχει υποχρέωση να υποβάλλει λόγω του ότι παρέχει υπηρεσίες ιατρικής έρευνας, χωρίς ωστόσο να ασκήσει δικαίωμα έκπτωσης για την αγορά αυτή δεδομένου ότι ο υπολογιστής χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών που είναι απαλλασσόμενη δραστηριότητα χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών.
Παράδειγμα 6
Μη εγκατεστημένη στο εσωτερικό της Χώρας επιχείρηση δραστηριοποιείται στο εσωτερικό της Χώρας στο εμπόριο κονσολών ηλεκτρονικών παιχνιδιών και εκ του λόγου αυτό έχει εγγραφεί για σκοπούς Φ.Π.Α. στην Ελλάδα. Για τις αγορές από το εσωτερικό της Χώρας όσο και για τις πωλήσεις της εταιρείας στο εσωτερικό της Χώρας θα εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α.
7. Παραδόσεις αγαθών στο εσωτερικό της Χώρας για τις οποίες εφαρμόζονται ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα Φ.Π.Α., δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α. Ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά αναφέρονται οι εξής περιπτώσεις:
α) Τα υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα που πραγματοποιούν παραδόσεις με το ειδικό καθεστώς του άρθρου 45 του Κώδικα Φ.Π.Α. συνεχίζουν να εφαρμόζουν το καθεστώς αυτό.
β) Τα υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα που διενεργούν αποκλειστικά απαλλασσόμενες πράξεις χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους, όταν παραδίδουν τα εν λόγω αγαθά μετά την χρησιμοποίησή τους ως πάγια, δεν επιβαρύνουν το στοιχείο με Φ.Π.Α., εφαρμόζοντας την περ. κθ’ της παρ. 1 του άρθρου 22 του Κώδικα Φ.Π.Α.
Παράδειγμα 7
Φροντιστήριο ξένων γλωσσών παραδίδει σε λογιστικό γραφείο στις 2.8.2017 παλαιούς φορητούς υπολογιστές που αγόρασε το 2015 καθώς δεν είναι συμβατοί με τους καινούργιους διαδραστικούς πίνακες που έχει εγκαταστήσει. Οι παραδόσεις αυτές απαλλάσσονται σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 περ. κθ’ και δεν εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
γ) Τα μη εγκατεστημένα στο εσωτερικό της Χώρας πρόσωπα που αποκτούν ΑΦΜ/Φ.Π.Α. στην Ελλάδα λόγω του ότι τα ίδια ή επιχείρηση που ανήκει στον ίδιο όμιλο εφαρμόζουν αναστολή καταβολής του φόρου κατά την εισαγωγή αγαθών (σύμφωνα με την περίπτωση α’ της παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 2960/2001), δεν επιβαρύνουν τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδουν για τις παραδόσεις που πραγματοποιούν στο εσωτερικό της Χώρας, εφαρμόζοντας την περ. η’ της παρ. 1 του άρθρου 35 του Κώδικα Φ.Π.Α..
δ) Η εφαρμογή της απόφασης ΠΟΛ.1167/29.7.2015 και της κοινής υπουργικής απόφασης με αριθ. Π.2869/2389/ΠΟΛ.137/4.5.1987 (ΦΕΚ Β’ 236/12.5.1987), σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 24, 28 και 34 του Κώδικα Φ.Π.Α. κατισχύουν της εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
ε) Για τις παραδόσεις στο Άγιο Όρος συνεχίζουν να εφαρμόζονται οι διατάξεις της απόφασης Π.7395/4269/1987, όπως ισχύει.
8. Η εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 39α ισχύει για το σύνολο της φορολογητέας αξίας της συναλλαγής, όπως προσδιορίζεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, ενώ δεν εξετάζεται το εάν τα αγαθά είναι καινούργια ή μεταχειρισμένα (εκτός εάν εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς του άρθρου 45 όπως έχει ήδη αναφερθεί) καθώς και η χρησιμοποίησή τους ως εμπορεύσιμα ή πάγια. Στην περίπτωση παράδοσης παγίου εντός της περιόδου διακανονισμού τα αγαθά αυτά θεωρούνται, για τα έτη που απομένουν, ότι χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά και μόνο σε φορολογητέες δραστηριότητες, καθώς η παράδοση αγαθού κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α., είναι πράξη η οποία υπάγεται στο φόρο (σχετ. η παρ. 3 του άρθρου 33 του Κώδικα Φ.Π.Α.).
Παράδειγμα 8
Επιχείρηση εισαγωγής κινητών τηλεφώνων χρεώνει σε χονδρική πώληση την αξία της αντιπαροχής για 1.500 κινητά τηλέφωνα ύψους 30.000€, εισφορά ανακύκλωσης καθώς και αμοιβή για τη χρήση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 18 του ν.2121/1993, όπως ισχύει, καθώς και έξοδα μεταφοράς. Το σύνολο της φορολογητέας αξίας εμπίπτει στην εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
Ε. Υποχρεώσεις του Πωλητή
1. Εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης οι πράξεις παράδοσης των εν λόγω αγαθών είναι για τον πωλητή υπαγόμενες στις διατάξεις του Κώδικα Φ.Π.Α., ωστόσο μη επιβαρυνόμενες με Φ.Π.Α. αλλά με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους, υφίσταται δηλαδή υποχρέωση ένταξης του πωλητή στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α..
2. Ο πωλητής έχει σε κάθε περίπτωση υποχρέωση ελέγχου των στοιχείων των αντισυμβαλλομένων και των προϋποθέσεων που ορίζονται στην παρ. 5 του άρθρου 39α. Σημειώνεται ότι σε κάθε περίπτωση δεν πληρούν τις εν λόγω προϋποθέσεις οι ιδιώτες, οι υποκείμενοι στο φόρο που υπάγονται αποκλειστικά στο ειδικό καθεστώς των αγροτών του άρθρου 41, οι υποκείμενοι στο φόρο που πραγματοποιούν αποκλειστικά παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών που δεν τους παρέχουν δικαίωμα έκπτωσης (π.χ. φροντιστήρια, μικρές επιχειρήσεις του άρθρου 39 του Κώδικα Φ.Π.Α.), καθώς και τα μη υποκείμενα στο φόρο νομικά πρόσωπα.
3. Για την επιβεβαίωση της ιδιότητας του υποκείμενου και του δικαιώματος έκπτωσης του αγοραστή, δηλαδή ότι είναι ενταγμένος στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., ο πωλητής έχει υποχρέωση να ζητά από τον αγοραστή κάθε πρόσφορο αποδεικτικό στοιχείο (π.χ. η εκτύπωση των «στοιχείων μητρώου» του, από την εφαρμογή «προσωποποιημένη πληροφόρηση» στο σύστημα «TAXISnet» με ημερομηνία εκτύπωσης την προηγούμενη της συναλλαγής) και να ελέγχει τα στοιχεία ταυτοπροσωπίας αυτού ώστε να αποφεύγεται η κατάχρηση του συστήματος από πρόσωπα που δεν είναι υποκείμενα με δικαίωμα έκπτωσης (π.χ. ιδιώτες). Οι εκπρόσωποι των υποκειμένων/αγοραστών προσκομίζουν κάθε πρόσφορο μέσο για να αποδείξουν την νομιμοποίηση αυτών για τις συναλλαγές που πραγματοποιούν. Σε κάθε περίπτωση αμφιβολίας του πωλητή θα πρέπει να επιβαρύνεται το φορολογικό στοιχείο με Φ.Π.Α..
Σε κάθε περίπτωση ακόμα και για συναλλαγές κάτω των πεντακοσίων ευρώ (500,00€) συνιστάται η εξόφληση των συναλλαγών μέσω τραπεζικών ιδρυμάτων ή μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής στα οποία θα μπορεί να ταυτοποιηθεί ότι το πρόσωπο που εξοφλεί τη συναλλαγή είναι ο υποκείμενος στο φόρο αγοραστής προς τον οποίο έχει εκδοθεί το φορολογικό στοιχείο.
Επισημαίνεται ότι η υποχρέωση του πωλητή εξαντλείται με την επιβεβαίωση της ιδιότητας του αγοραστή ως υποκειμένου με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου και δεν εξετάζεται από τον πωλητή τι είδους χρήση θα γίνει από τον υποκείμενο (δηλαδή εάν είναι στα πλαίσια της δραστηριότητάς του με δικαίωμα έκπτωσης ή όχι, ή ιδιωτική). Η χρήση του αγαθού από τον αγοραστή αποτελεί αντικείμενο ελέγχου της φορολογικής διοίκησης. Για το σκοπό αυτό οι υποκείμενοι/αγοραστές που πραγματοποιούν αντίστοιχες συναλλαγές/αγορές δύναται να ελέγχονται δειγματοληπτικά και με τυχαίο τρόπο, ετησίως, κατά την κρίση της φορολογικής διοίκησης.
4. Για την επιβεβαίωση της ιδιότητας του αγοραστή ως υποκειμένου με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών, θα δημιουργηθεί κατάλληλη ηλεκτρονική εφαρμογή.
5. Στο φορολογικό στοιχείο που εκδίδει ο πωλητής για τις παραδόσεις αγαθών που εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α, δεν χρεώνει Φ.Π.Α. και αναγράφει την ένδειξη «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής». Στην περίπτωση εφαρμογής ειδικότερων διατάξεων του Κώδικα Φ.Π.Α. βάσει της οποίας προβλέπεται η μη επιβάρυνση του στοιχείου με Φ.Π.Α. θα αναγράφεται στο φορολογικό στοιχείο η ειδικότερη αυτή διάταξη.
Στην περίπτωση παράδοσης αγαθών για μερικά από τα οποία υπάρχει υποχρέωση επιβάρυνσής τους με Φ.Π.Α. ο πωλητής έχει υποχρέωση να αναγράφει διακριτά στο ίδιο φορολογικό στοιχείο την επιβάρυνση του κάθε αγαθού με Φ.Π.Α. ή την εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 39α αντίστοιχα, καθώς και το σύνολο της φορολογητέας αξίας για την οποία τελικά εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου 39α. Στην περίπτωση αυτή η υποχρεωτική αναγραφή της ένδειξης «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής» στο φορολογικό στοιχείο αφορά μόνο τα ποσά του φόρου που αναλογούν στη φορολογητέα αξία για την οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α.
6. Στα πιστωτικά φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται από 1.8.2017 για εκπτώσεις ή επιστροφές αγαθών που εμπίπτουν στην εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. εφαρμόζονται οι διατάξεις αυτές, εφόσον αυτά εκδίδονται εμπρόθεσμα και ανεξαρτήτως εάν αφορούν αρχικά στοιχεία που επιβαρύνθηκαν με Φ.Π.Α. (ορθώς λόγω του ότι αφορούν πράξεις που πραγματοποιήθηκαν έως και 31.7.2017 ή εσφαλμένα για πράξεις που πραγματοποιούνται μετά την 1.8.2017). Στην περίπτωση που η έκπτωση αφορά τόσο αγαθά που εμπίπτουν όσο και αγαθά που δεν εμπίπτουν στις ανωτέρω διατάξεις, η φορολογητέα αξία θα επιμερίζεται αναλογικά.
Στην περίπτωση έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου λόγω εσφαλμένης χρέωσης του αρχικού τιμολογίου με Φ.Π.Α. ισχύουν οι οδηγίες που έχουν δοθεί με την εγκύκλιο ΠΟΛ.1052/2017.
Τέλος, εφόσον συντρέχει λόγος έκδοσης παραστατικού για την ακύρωση συναλλαγής που έλαβε χώρα πριν την 1.8.2017, ανεξάρτητα της ημερομηνίας έκδοσης αυτού, στο πιστωτικό τιμολόγιο πρέπει να αναγράφεται ο κανονικός συντελεστής βάσει της οποίας επιβαρύνθηκε η αρχική συναλλαγή, δεδομένου ότι, στην περίπτωση αυτή ακυρώνεται η συναλλαγή στο σύνολο της.
Παράδειγμα 9
Έκπτωση λόγω τζίρου στο τέλος του έτους για σύνολο πωλήσεων που αφορούν παραδόσεις που έγιναν από 1.1. έως 31.7.2017 και παραδόσεις που έγιναν από 1.8.2017 έως το τέλος του έτους, εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α.
Παράδειγμα 10
Στις 15.9.2017 επιστρέφονται αγαθά που είχαν πωληθεί στις 25.7.2017 με Φ.Π.Α.. Το πιστωτικό θα εκδοθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. με τις νέες διατάξεις.
7. Η φορολογητέα αξία των παραδόσεων αγαθών που υπάγονται στην παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. συμπληρώνεται στον κωδικό «349» της δήλωσης Φ.Π.Α. (σχετ. η εγκύκλιος ΠΟΛ.1082/6.4.2015).
ΣΤ. Υποχρεώσεις του Αγοραστή
1. Εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης, η απόκτηση των εν λόγω αγαθών από τον αγοραστή (υποκείμενο σε κάθε περίπτωση του κανονικού καθεστώτος) αποτελεί πράξη λήπτη, δηλαδή ο τελευταίος έχει την υποχρέωση καταβολής του φόρου που αναλογεί στις εν λόγω παραδόσεις με δικαίωμα έκπτωσης επίσης του φόρου αυτού, εφόσον η απόκτηση των συγκεκριμένων αγαθών θα χρησιμοποιηθεί για την πραγματοποίηση πράξεων που παρέχουν δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών (π.χ. φορολογητέων παραδόσεων, ενδοκοινοτικών παραδόσεων κλπ). Ο εφαρμοστέος συντελεστής Φ.Π.Α. είναι σήμερα ο κανονικός, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο άρθρο 21 του Κώδικα Φ.Π.Α. και τη δασμολογική κλάση στην οποία ανήκουν τα εν λόγω αγαθά.
2. Ο φόρος προστιθέμενης αξίας που αναλογεί στη συναλλαγή καταβάλλεται από τον ίδιο τον αγοραστή με την περιοδική του δήλωση, που υποβάλλεται για την οικεία φορολογική περίοδο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 38 του Κώδικα Φ.Π.Α. Η αξία των αποκτηθέντων με τη διαδικασία αυτή αγαθών προσαυξάνει την αξία τόσο των φορολογητέων εκροών – κωδικοί «303», «306»- όσο και των εισροών – κωδικός «366» – της οικείας φορολογικής περιόδου. Ο αναλογών φόρος προστιθέμενης αξίας αντίστοιχα προσαυξάνει τόσο το φόρο εκροών – κωδικοί «333» και «336» – όσο και το φόρο εισροών της ίδιας φορολογικής περιόδου – κωδικός «386» (σχετ. η εγκύκλιος ΠΟΛ.1082/6.4.2015).
3. Σε κάθε περίπτωση, εφόσον έχει εκδοθεί τιμολόγιο χωρίς Φ.Π.Α. από τον προμηθευτή με την ένδειξη «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο λήπτης» και ο λήπτης δεν έχει αρνηθεί αυτό το παραστατικό, τεκμαίρεται η δήλωση της ιδιότητας του αγοραστή ως υποκειμένου με δικαίωμα έκπτωσης προς τον πωλητή. Στο πλαίσιο αυτό ο λήπτης υποχρεούται να υποβάλλει δήλωση Φ.Π.Α. για την οικεία φορολογική περίοδο και να καταβάλλει στο Δημόσιο το φόρο που αναλογεί. Για τον τρόπο καταβολής του φόρου από τον αγοραστή επισημαίνονται τα εξής:
i. Εάν ο αγοραστής υπάγεται στο κανονικό καθεστώς, λόγω του ότι διενεργεί παράλληλα πράξεις με και χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του Φ.Π.Α. των εισροών τους και το εν λόγω αγαθό χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε δραστηριότητες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, αυτός υποχρεούται να αναγράψει τον αναλογούντα Φ.Π.Α. μόνο στο σκέλος των εκροών της δήλωσης Φ.Π.Α. προκειμένου να τον καταβάλει (κωδικοί «303», «306», «333», «336» της δήλωσης Φ.Π.Α.).
ii. Εάν ο αγοραστής υπάγεται στο κανονικό καθεστώς, λόγω του ότι διενεργεί παράλληλα πράξεις με και χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του Φ.Π.Α. των εισροών τους και το εν λόγω αγαθό χρησιμοποιείται από κοινού για την πραγματοποίηση των ανωτέρω πράξεων, ήτοι δεν υπάρχει πλήρες δικαίωμα έκπτωσης, το ποσό προς έκπτωση τελικά προσδιορίζεται με βάση το ποσοστό δικαιώματος έκπτωσης (pro-rata) που προβλέπεται στο άρθρο 31 του Κώδικα Φ.Π.Α.. Στην περίπτωση αυτή το ποσό του φόρου που δεν εκπίπτεται αναγράφεται στον κωδικό «411» της δήλωσης Φ.Π.Α..
iii. Εάν ο αγοραστής είναι υποκείμενος στο φόρο ο οποίος ενεργεί αποκλειστικά πράξεις για τις οποίες δεν του παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης, ή νομικό πρόσωπο που δεν υπόκειται στο φόρο, ή αγρότης του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 41 και εσφαλμένα δεν χρεώθηκε Φ.Π.Α., έχει υποχρέωση καταβολής του φόρου που αναλογεί στις εν λόγω συναλλαγές, με δήλωση Φ.Π.Α. που υποβάλλεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 8 του άρθρου 38 του Κώδικα Φ.Π.Α. (ως έκτακτη), μόνο εφόσον δεν εκδοθεί συμπληρωματικό τιμολόγιο από τον πωλητή με Φ.Π.Α..
Δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών
4. Σε περίπτωση που ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 39α ληφθούν τιμολόγια με Φ.Π.Α., από υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους, επισημαίνεται ότι για το Φ.Π.Α. των τιμολόγιων αυτών δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 1 περ. β’ του Κώδικα Φ.Π.Α. για την άσκηση του δικαιώματος έκπτωσης απαιτείται σε κάθε περίπτωση νόμιμο τιμολόγιο ή άλλο αποδεικτικό στοιχείο που επέχει θέση τιμολογίου, από τα οποία αποδεικνύονται οι παραδόσεις αγαθών και οι παροχές υπηρεσιών και ο φόρος με τον οποίο οι πράξεις αυτές επιβαρύνθηκαν. Ωστόσο στην περίπτωση αυτή η επιβάρυνση του στοιχείου με Φ.Π.Α. δεν προβλέπεται από σχετική διάταξη και εξ’ αυτού του λόγου δεν μπορεί να ασκηθεί δικαίωμα έκπτωσης επί ποσού φόρου που εξοφλήθηκε ως μη οφειλόμενο βάσει του νόμου (σχετ. η δικαστική απόφαση του δικαστηρίου της Ε.Ε. στην υπόθεση C-564/15). Ο λήπτης του τιμολογίου στην περίπτωση αυτή πρέπει καταρχήν να αιτηθεί στον πωλητή την έκδοση πιστωτικού τιμολογίου σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ΠΟΛ.1052/2017.
Ζ. Λοιπά θέματα
1. Οι υποκείμενοι που πραγματοποιούν παραδόσεις αγαθών χωρίς να επιβαρύνουν τα σχετικά φορολογικά στοιχεία με Φ.Π.Α., εφαρμόζοντας λανθασμένα τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α, έχουν υποχρέωση να εκδώσουν συμπληρωματικά τιμολόγια μόνο για Φ.Π.Α.. Αντίστοιχα οι υποκείμενοι που πραγματοποιούν παραδόσεις αγαθών επιβαρύνοντας τα σχετικά φορολογικά στοιχεία με Φ.Π.Α. έχοντας εφαρμόσει λανθασμένα τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α, έχουν υποχρέωση να εκδώσουν πιστωτικά τιμολόγια, μόνο για Φ.Π.Α., σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ΠΟΛ.1052/2017.
2. Τα πρόσωπα που πραγματοποιούν πράξεις που εντάσσονται στο άρθρο 39α του Κώδικα Φ.Π.Α. για τις παραδόσεις που πραγματοποιούν, δικαιούνται επιστροφής για το φόρο των εισροών που ορθά επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. και δεν είναι δυνατό να συμψηφίσουν, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και τις ΠΟΛ.1090/2.4.2012, ΠΟΛ.1067/3.4.2013, ΠΟΛ.1073/21.7.2004. Επισημαίνεται ότι το αίτημα επιστροφής μπορεί να υποβάλλεται ανά φορολογική περίοδο ανεξαρτήτως του είδους των εισροών (π.χ. εμπορεύσιμα έως 31.7.2017, πάγια, δαπάνες, έξοδα) με την επιφύλαξη της παραγραφής της σχετικής αξίωσης.
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΒΒΑΔΑΣ
ΠΟΛ.1142/2017 Τροποποίηση της ΠΟΛ. 1167/29.7.2015 (ΦΕΚ Β’ 1808/21.8.2015 ΑΓΓΔΕ, όπως ισχύει
ΠΟΛ 1142/14.9.2017
(ΦΕΚ Β’ 3363/25-09-2017)
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις των άρθρων 24 παράγραφος 2 και 28 παράγραφος 3 του Κώδικα ΦΠΑ (κυρ.ν. 2859/2000 – ΦΕΚ 248 Α’), όπως ισχύει.
2. Τις διατάξεις των άρθρων 24 παράγραφος 1 περίπτωση ζ’, και 28 παράγραφος 1 περίπτωση δ’, του Κώδικα ΦΠΑ (κυρ.ν. 2859/2000 – ΦΕΚ 248 Α’), όπως ισχύει.
3. Τις διατάξεις του ν. 4174/2013 (Φ.Ε.Κ. 170/ 26.7.2013 τ.Α’) «Φορολογικές διαδικασίες και άλλες διατάξεις», όπως ισχύει.
4. Τις διατάξεις του ν.4308/2014 (Φ.Ε.Κ. 251/ 24-12-2014 τ.Α’) «Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, συναφείς ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις».
5. Τις διατάξεις του άρθρου 164 της Οδηγίας 2006/112/ ΕΚ.
6. Τις διατάξεις του Κεφαλαίου Α’ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α’94) και ειδικότερα των άρθρων 1, 2, 13, 14, 17 και 41, όπως ισχύουν.
7. Τις διατάξεις της υποπαραγράφου Ε2 της παραγράφου Ε του πρώτου άρθρου του ν. 4093/2012 (ΦΕΚ 222 Α’), όπως ισχύει, περί σύστασης θέσης Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 13 και της παραγράφου 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016, όπως ισχύουν.
8. Την αριθ. 1/20.01.2016 (ΦΕΚ 18/ Υ.Ο.Δ.Δ./20.01.2016) πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών», σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παραγράφου 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016, όπως ισχύουν.
9. Την αριθ. Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28.1.2013 (Β’130 και Β’ 372) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Υφυπουργού Οικονομικών «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών», όπως ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της περ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016, όπως ισχύουν.
10. Την ανάγκη διευθέτησης προβλημάτων που προέκυψαν από την εφαρμογή της.
11. Το γεγονός ότι από την απόφαση αυτή δεν προκαλείται δαπάνη εις βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,
αποφασίζουμε:
Άρθρο μόνον
Τροποποιούμε τη με αριθ. ΠΟΛ.1167/29.7.2015 (ΦΕΚ Β’ 1808/21.8.2015) απόφαση της Γενικής Γραμματέως Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών, όπως ισχύει, σχετικά με τη διαδικασία απαλλαγής από το Φ.Π.Α. της αγοράς και της εισαγωγής αγαθών που προορίζονται για εξαγωγή ή ενδοκοινοτική παράδοση καθώς και των υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με τις πράξεις αυτές ως κατωτέρω:
1. Το άρθρο 2 αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«Άρθρο 2
Προϋποθέσεις έγκρισης απαλλαγής
Χορηγείται άμεση απαλλαγή από το Φ.Π.Α. για την αγορά από το εσωτερικό της χώρας ή την εισαγωγή αγαθών ή την λήψη υπηρεσιών, σύμφωνα με τις διαδικασίες της παρούσας, στα δικαιούχα πρόσωπα του ανωτέρω άρθρου 1 τα οποία:
1. Κατά το τρέχον φορολογικό έτος στο οποίο υποβλήθηκε η αίτηση ή σε κάποιο από τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη:
α) Δεν έχουν διαπράξει φοροδιαφυγή κατά την έννοια και τα όρια του άρθρου 66 του ν.4174/2013 (ΚΦΔ) όπως ισχύει,
β) δεν έχουν κάνει χρήση «ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΙΠΛΟΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ» χωρίς προηγούμενη έγκριση,
γ) δεν έχουν κάνει υπέρβαση του ορίου της απαλλαγής που έχει χορηγηθεί.
2. Κατά το δωδεκάμηνο που προηγείται του μήνα στον οποίο υποβλήθηκε η αίτηση, δεν έχουν κάνει υπέρβαση του δωδεκαμήνου για το οποίο χορηγήθηκε το όριο της απαλλαγής.».
2. Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 8, αντικαθίσταται ως εξής: «εφόσον, μετά την έγκριση του ορίου απαλλαγής, διαπράχτηκε φοροδιαφυγή κατά την έννοια και τα όρια του άρθρου 66 του ν.4174/2013 (ΚΦΔ), όπως ισχύει, από τα δικαιούχα πρόσωπα, ή εφόσον τα πρόσωπα αυτά έχουν κάνει χρήση «Ε.Δ.Δ.Α» χωρίς προηγούμενη έγκριση ή υπέρβαση του χορηγηθέντος ορίου ή υπέρβαση του δωδεκαμήνου για το οποίο χορηγήθηκε το όριο, η χορηγηθείσα έγκριση ανακαλείται».
3. Στο άρθρο 9 η παράγραφος 3 αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«Στις περιπτώσεις στις οποίες δικαιούχα πρόσωπα, μέχρι 14.9.2017 έχουν κάνει υπέρβαση του δωδεκαμήνου για το οποίο είχε χορηγηθεί το όριο απαλλαγής, δύνανται κατ’ εξαίρεση των διατάξεων των άρθρων 2, παράγραφος 2 και 8, να εφαρμόσουν τη διαδικασία της παρούσας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αξία των Ε.Δ.Δ.Α. που έχουν εκδοθεί για το διάστημα αυτό να καλύπτεται με βάση το συνολικό ποσό χωρίς ΦΠΑ των εξαγωγών και ενδοκοινοτικών παραδόσεων αγαθών του δωδεκαμήνου που προηγήθηκε της υπέρβασης.
Στις περιπτώσεις αυτές και μόνο, το όριο που χρησιμοποιήθηκε μετά τη λήξη της δωδεκάμηνης ισχύος του Ε.Δ.Δ.Α. αφαιρείται από αυτό της επόμενης περιόδου.»
4. Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 8 αντικαθίσταται αντίστοιχα με το επισυναπτόμενο στην παρούσα ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ.
Θέμα: «Κοινοποίηση των διατάξεων των άρθρων 10, 66 και 67 του Δεύτερου Μέρους του ν. 4484/2017 (ΦΕΚ 110 Α’/1.8.2017) που αφορούν σε θέματα ΦΠΑ»
Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις των άρθρων 10, 66 και 67 του Δεύτερου Μέρους του ν. 4484/2017 (ΦΕΚ 110 Α’ /1.8.2017) και σας παρέχουμε τις ακόλουθες οδηγίες για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή τους:
1. Με το άρθρο 10 του νόμου αυτού προστίθεται νέα παράγραφος 7α στο Κεφάλαιο Α «ΑΓΑΘΑ» του παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000) και αντικαθίστανται οι παράγραφοι 12 και 17 του ίδιου ως άνω παραρτήματος. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού έχουν αναδρομική ισχύ από 1.7.2017, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου.
Συγκεκριμένα:
α) Σύμφωνα με τη νέα παράγραφο 7α του παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ, τα «Άνθη και μπουμπούκια ανθέων, κομμένα, για ανθοδέσμες ή διακοσμήσεις, νωπά. Φυλλώματα, φύλλα, κλαδιά και άλλα μέρη φυτών, χωρίς άνθη ούτε μπουμπούκια ανθέων, και πρασινάδες, βρύα και λειχήνες, για ανθοδέσμες ή διακοσμήσεις, νωπά. (Δ.Κ. ΕΧ 0603 και ΕΧ 0604)» υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ.
β) Σύμφωνα με την παράγραφο 12 του ίδιου παραρτήματος, στο μειωμένο συντελεστή υπάγονται τα «Σπέρματα και σπόροι που προορίζονται για σπορά (Δ.Κ. ΕΧ 1201, ΕΧ 1202, ΕΧ 1204, ΕΧ 1205, ΕΧ 1206, ΕΧ 1207 και ΕΧ 1209).
γ) Σύμφωνα με την παράγραφο 17 του ανωτέρω παραρτήματος, στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ υπάγονται τα «Υπολείμματα και απορρίμματα των βιομηχανιών ειδών διατροφής. Τροφές παρασκευασμένες για ζώα, εξαιρουμένων των προς λιανική πώληση συσκευασμένων τροφών για σκύλους ή γάτες (Δ.Κ. 2301, 2302, 2303, 2304, 2305, 2306, 2307, 2308 και ΕΧ 2309).».
Επομένως, σε οποιοδήποτε στοιχείο εκδίδεται από 1.7.2017, και εφεξής, για την παράδοση των παραπάνω αγαθών που συμπεριλήφθησαν στο Παράρτημα ΙΙΙ, επιβάλλεται ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ ανεξάρτητα αν αφορά συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν σε προγενέστερη περίοδο.
Για την περίπτωση έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου λόγω επιβάρυνσης με υψηλότερο συντελεστή από τον ορθό ισχύουν οι οδηγίες που παρασχέθηκαν με την εγκύκλιο ΠΟΛ.1052/4.4.2017. Σύμφωνα με την παρ. 3 της εν λόγω εγκυκλίου, «3. Δεν υφίσταται ανάγκη έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου εάν ο εκδότης του φορολογικού στοιχείου έχει επιβαρύνει το αρχικό στοιχείο με ΦΠΑ μεγαλύτερο του αναλογούντος για την συγκεκριμένη πράξη και στο λήπτη παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης του φόρου αυτού» «Σε κάθε άλλη περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται από το λήπτη το δικαίωμα έκπτωσης ή μη του ΦΠΑ που αφορά σε εσφαλμένη χρέωση, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Ο υποκείμενος στο φόρο εκδότης έχει σε κάθε περίπτωση υποχρέωση απόδοσης του υπερβάλλοντος ΦΠΑ σε σχέση με τον αναλογούντα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 35.1.ι’ και 35.2 του Κώδικα ΦΠΑ».
Επιπλέον, σε πιστωτικά τιμολόγια που εκδίδονται από την έναρξη ισχύος του νέου Παραρτήματος και εφεξής για τα ως άνω αγαθά και υπηρεσίες λόγω π.χ. έκπτωσης, και αφορούν συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν πριν την ημερομηνία αυτή, υπολογίζεται ΦΠΑ με το μειωμένο συντελεστή.
Τέλος, εφόσον συντρέχει λόγος έκδοσης παραστατικού για την ακύρωση συναλλαγής, πρέπει να αναγράφεται σε αυτό ο ίδιος συντελεστής ΦΠΑ που είχε η αρχική συναλλαγή, ανεξάρτητα της ημερομηνίας έκδοσης του, δεδομένου ότι, στην περίπτωση αυτή ακυρώνεται η συναλλαγή στο σύνολο της.
2. Με τις διατάξεις του άρθρου 66 του νόμου αυτού αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 35 του Κώδικα ΦΠΑ που ισχύει από 1.8.2017, σύμφωνα με το άρθρο 85 του ίδιου νόμου.
Ειδικότερα, με την διάταξη αυτή ορίζεται ότι, η υποχρέωση για την απόδοση από τον παραγγελιοδόχο του ΦΠΑ που αναλογεί στην παράδοση αγροτικών προϊόντων που πραγματοποιείται από τον παραγγελέα προς τον παραγγελιοδόχο καταλαμβάνει όχι μόνο τις περιπτώσεις που ο παραγγελέας είναι αγρότης φυσικό πρόσωπο, αλλά και τις περιπτώσεις που ο παραγγελέας είναι αγροτικός συνεταιρισμός ή κάποιο νομικό πρόσωπο με αποκλειστικά αγροτική δραστηριότητα.
Επιπρόσθετα, ορίζεται ότι πέρα από τους αγρότες φυσικά πρόσωπα, και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί και τα νομικά πρόσωπα με αποκλειστικά αγροτική δραστηριότητα, που πωλούν τα προϊόντα τους μέσω παραγγελιοδόχων (εμπόρων ή αγροτικών συνεταιρισμών), θα απαλλάσσονται από την υποχρέωση απόδοσης του φόρου που αναλογεί στο ποσό που τους καταβάλλουν οι παραγγελιοδόχοι από την πώληση των αγροτικών προϊόντων για λογαριασμό τους, στις περιπτώσεις που η εκκαθάριση δεν εκδίδεται άμεσα αλλά εκδίδεται πέραν του μηνός, καθώς ο ΦΠΑ που αναλογεί στην τελική αξία της πώλησης των αγαθών θα αποδίδεται από τους παραγγελιοδόχους αυτούς.
3. Με τις διατάξεις του άρθρου 67 προστέθηκαν δυο νέες παράγραφοι 5 και 6 στο άρθρο 39α του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 2859/2000) που ισχύουν από 1.8.2017, σύμφωνα με το άρθρο 85 του ίδιου νόμου. Με τις διατάξεις αυτές ορίζεται ως υπόχρεος για την καταβολή του ΦΠΑ που αναλογεί στην παράδοση συγκεκριμένων ηλεκτρονικών συσκευών ο αγοραστής των αγαθών εφόσον ο τελευταίος έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών.
Ειδικότερα με την νέα παράγραφο 5 του άρθρου 39α του ν. 2859/2000 ορίζεται ότι, για τις παραδόσεις, από υποκείμενο στο φόρο σε άλλον υποκείμενο, κινητών τηλεφώνων, ήτοι συσκευών που έχουν κατασκευαστεί ή προσαρμοστεί για χρήση σε αναγνωρισμένο δίκτυο και λειτουργούν σε συγκεκριμένες συχνότητες, ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιούνται ή όχι για άλλους σκοπούς, καθώς και κονσολών για παιχνίδια, ταμπλετών ηλεκτρονικών υπολογιστών και φορητών υπολογιστών, ο φόρος καταβάλλεται από τον αγοραστή των αγαθών, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών. Ο υποκείμενος που παραδίδει τα αγαθά του προηγούμενου εδαφίου έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών που αντιστοιχεί στις εν λόγω πράξεις, δεν χρεώνει φόρο στα εκδιδόμενα φορολογικά στοιχεία και υποχρεούται να αναγράφει σε αυτά τη φράση «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής».
Οι νέες διατάξεις που προβλέπονται στο άρθρο 67, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 85 του ν.4484/2017 εφαρμόζονται από τη δημοσίευση του νόμου, ήτοι από 1.8.2017, δηλαδή για πράξεις που δημιουργείται απαιτητό του φόρου σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κώδικα ΦΠΑ από την ημερομηνία αυτή και εφεξής. Στο πλαίσιο αυτό οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται κατά κανόνα για τιμολόγια ή άλλα φορολογικά στοιχεία που επέχουν θέση τιμολογίου που εκδίδονται από 1.8.2017 και εφεξής. Επισημαίνεται ότι η εφαρμογή των ανωτέρω δεν επηρεάζεται από σύμβαση, προκήρυξη ή άλλης μορφής συμφωνία η οποία έχει υπογραφεί έως και την 1.8.2017 και για την υλοποίησή της εκκρεμεί η έκδοση φορολογικού στοιχείου που εκδίδεται από 1.8.2017.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
α/α
ΕΥΘ. ΣΑΪΤΗΣ
ΔΕΕ – Υπόθεση C-38/16 Δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ –Λεπτομερείς κανόνες – Αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της φορολογικής ουδετερότητας – Αρχή της αποτελεσματικότητας – Εθνική νομοθεσία εισάγουσα προθεσμία παραγραφής» (Δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ –Λεπτομερείς κανόνες – Αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της φορολογικής ουδετερότητας – Αρχή της αποτελεσματικότητας – Εθνική νομοθεσία εισάγουσα προθεσμία παραγραφής»)
ΔΕΕ – Υπόθεση C-38/16
Δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ –Λεπτομερείς κανόνες – Αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της φορολογικής ουδετερότητας – Αρχή της αποτελεσματικότητας – Εθνική νομοθεσία εισάγουσα προθεσμία παραγραφής»
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα) της 14ης Ιουνίου 2017 «Προδικαστική παραπομπή – Φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) – Επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ – Δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ –Λεπτομερείς κανόνες – Αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της φορολογικής ουδετερότητας – Αρχή της αποτελεσματικότητας – Εθνική νομοθεσία εισάγουσα προθεσμία παραγραφής»
Στην υπόθεση C-38/16,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το First-tier Tribunal (Tax Chamber) [πρωτοβάθμιο δικαστήριο (τμήμα φορολογικών υποθέσεων), Ηνωμένο Βασίλειο] με απόφαση της 20ής Ιανουαρίου 2016, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 25 Ιανουαρίου 2016, στο πλαίσιο της δίκης
Compass Contract Services Limited
κατά
Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους T. von Danwitz, πρόεδρο τμήματος, E. Juhász, C. Vajda, K. Jürimäe και Κ. Λυκούργο (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: L. Hewlett, κύρια διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 8ης Δεκεμβρίου 2016,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η Compass Contract Services Limited, εκπροσωπούμενη από τους D. Scorey, QC, καθώς και από τους O. Jarratt, και D. Stephens, conseils,
– η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τους D. Robertson και M. Holt, επικουρούμενους από τον A. Macnab, barrister,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους M. Owsiany Hornung και M. Wasmeier,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 2ας Μαρτίου 2017,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 H αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως, της φορολογικής ουδετερότητας και της αποτελεσματικότητας που ισχύουν στο δίκαιο της Ένωσης.
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Compass Contract Services Limited (στο εξής: Compass) και των Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs (στο εξής: Commissioners) λόγω της αρνήσεως των τελευταίων να επιστρέψουν τον αχρεωστήτως καταβληθέντα από την Compass φόρο προστιθέμενης αξίας (στο εξής: ΦΠΑ).
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3 Υπό τον τίτλο «Γένεση και έκταση του δικαιώματος προς έκπτωση», το άρθρο 17 της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών – Κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση (ΕΕ ειδ. έκδ. 09/001, σ. 49, στο εξής: έκτη οδηγία), το οποίο εφαρμόζεται επί της διαφοράς της κύριας δίκης, προέβλεπε:
«1. Το δικαίωμα προς έκπτωση γεννάται κατά τον χρόνο, κατά τον οποίον ο εκπεστέος φόρος γίνεται απαιτητός.
2. Κατά το μέτρο που τα αγαθά ή οι υπηρεσίες χρησιμοποιούνται για την πραγματοποίηση των φορολογουμένων πράξεών του, ο υποκείμενος στον φόρο δικαιούται να εκπίπτει από τον φόρο, για τον οποίον είναι υπόχρεος:
α) τον οφειλόμενο ή καταβληθέντα στο εσωτερικό της χώρας [ΦΠΑ] για τα αγαθά που του παραδόθηκαν ή πρόκειται να του παραδοθούν και για υπηρεσίες που του παρασχέθηκαν ή πρόκειται να του παρασχεθούν από άλλον υποκείμενο στον φόρο·
β) τον οφειλόμενο ή καταβληθέντα [ΦΠΑ] για εισαχθέντα αγαθά·
γ) τον [ΦΠΑ] που οφείλεται σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 7, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 6, παράγραφος 3.
[…]»
4 Το άρθρο 18 της έκτης οδηγίας, που επιγράφεται «Τρόπος ασκήσεως του δικαιώματος προς έκπτωση», όριζε:
«1. Για να έχει τη δυνατότητα ασκήσεως του δικαιώματος προς έκπτωση, ο υποκείμενος στον φόρο οφείλει:
α) για την αναφερομένη στο άρθρο 17, παράγραφος 2, περίπτωση αʹ, έκπτωση, να κατέχει τιμολόγιο, το οποίο έχει εκδοθεί κατά το άρθρο 22, παράγραφος 3·
β) για την αναφερομένη στο άρθρο 17, παράγραφος 2, περίπτωση βʹ, έκπτωση, να κατέχει αποδεικτικό έγγραφο, με το οποίο να βεβαιούται η εισαγωγή και να χαρακτηρίζεται ο ίδιος ως παραλήπτης ή εισαγωγεύς· το έγγραφο αυτό πρέπει ακόμη να μνημονεύει το ποσό του οφειλομένου φόρου ή να καθιστά δυνατό τον υπολογισμό του·
γ) για την αναφερομένη στο άρθρο 17, παράγραφος 2, περίπτωση γʹ, έκπτωση, να τηρεί τις καθοριζόμενες από κάθε κράτος μέλος διατυπώσεις·
δ) όταν υποχρεούται να καταβάλει τον φόρο υπό την ιδιότητά του ως λήπτου ή αγοραστού κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 21, σημείο 1, να τηρεί τις καθοριζόμενες από κάθε κράτος μέλος διατυπώσεις.
2. Η έκπτωση ενεργείται συνολικά από τον υποκείμενο στον φόρο δι’ αφαιρέσεως από το ποσό του φόρου του οφειλομένου για μία περίοδο δηλώσεως του ποσού του φόρου, για τον οποίο εγεννήθη και ασκείται, δυνάμει της παραγράφου 1, το δικαίωμα προς έκπτωση, κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου.
[…]
3. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους όρους και λεπτομέρειες, βάσει των οποίων παρέχεται το δικαίωμα στον υποκείμενο στον φόρο να ενεργεί έκπτωση, την οποία δεν ενήργησε σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2.
4. Όταν το ποσό της δικαιουμένης εκπτώσεως είναι μεγαλύτερο του οφειλομένου φόρου για μία περίοδο δηλώσεως, τα κράτη μέλη δύνανται είτε να μεταφέρουν την επί πλέον διαφορά στην επομένη περίοδο είτε να προβούν στην επιστροφή της βάσει διαδικασίας που καθορίζουν.
[…]»
Το δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου
5 Το άρθρο 25 του Value Added Tax Act 1994 (νόμος του 1994 σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος του 1994), ορίζει:
«[…]
2. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος άρθρου, [ο υποκείμενος στο φόρο] δικαιούται, στο τέλος κάθε λογιστικής χρήσεως, να πιστώσει το ποσό του φόρου εισροών που επιτρέπεται βάσει του άρθρου 26, και εν συνεχεία να εκπέσει το ποσό αυτό από τον φόρο εκροών τον οποίο οφείλει.
[…]
6. Ουδεμία έκπτωση βάσει της ανωτέρω παραγράφου 2 και ουδεμία καταβολή της πιστώσεως ΦΠΑ δύναται να πραγματοποιηθεί άνευ υποβολής αιτήσεως βάσει του τύπου και των προθεσμιών που ορίζονται από ή δυνάμει κανονιστικών αποφάσεων, διευκρινιζομένου ότι, στην περίπτωση προσώπου το οποίο δεν προέβη σε φορολογητέα πράξη κατά την οικεία λογιστική χρήση ή σε οποιαδήποτε άλλη προηγούμενη περίοδο, η καταβολή της πιστώσεως ΦΠΑ πρέπει να υπόκειται στις προϋποθέσεις (εφόσον υφίστανται) τις οποίες οι Commissioners κρίνουν ότι είναι επιβεβλημένες, περιλαμβανομένων των προϋποθέσεων σχετικά με την επιστροφή σε συγκεκριμένες περιστάσεις.»
6 Το άρθρο 80 του νόμου του 1994 ορίζει:
«Πίστωση ή επιστροφή επιπλέον δηλωθέντος ή καταβληθέντος ΦΠΑ
[…]
4. Οι Commissioners δεν υποχρεούνται, κατόπιν αιτήσεως υποβληθείσας βάσει του παρόντος άρθρου,
a) να χορηγήσουν πίστωση βάσει της παραγράφου 1 ή 1A ανωτέρω, ή
b) να επιστρέψουν ποσό βάσει της παραγράφου 1B ανωτέρω
εάν η αίτηση αυτή υποβληθεί τρία και πλέον έτη μετά την κρίσιμη ημερομηνία.»
7 Το άρθρο 29 της Value Added Tax Regulations 1995 (κανονιστικής αποφάσεως του 1995 για τον φόρο προστιθέμενης αξίας), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης (στο εξής: κανονιστική απόφαση του 1995), έθεσε σε εφαρμογή το εν λόγω άρθρο 25 του νόμου του 1994. Οι παράγραφοι 1 και 1A αυτού του άρθρου 29 είχαν ως εξής:
«1. Με την επιφύλαξη της κατωτέρω παραγράφου 1A […], και πλην ειδικής ή γενικής αδείας ή οδηγίας εκδοθείσας από τους Commissioners, το πρόσωπο που ζητεί έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών δυνάμει του άρθρου 25, παράγραφος 2, του νόμου [του 1994], πρέπει να το πράξει μέσω αιτήσεως για τη συγκεκριμένη λογιστική χρήση κατά την οποία ο ΦΠΑ κατέστη απαιτητός.
1A. Οι Commissioners δεν μπορούν ούτε να επιτρέψουν σε πρόσωπο ούτε να το υποχρεώσουν να υποβάλει αίτηση περί εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών στο πλαίσιο της οποίας να ζητείται η έκπτωση αυτή τρία και πλέον έτη από την ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να υποβληθεί η δήλωση για τη συγκεκριμένη λογιστική χρήση κατά την οποία ο ΦΠΑ κατέστη απαιτητός.»
8 Το άρθρο 121 του Finance Act του 2008 (νόμου περί κρατικού προϋπολογισμού του 2008, στο εξής: νόμος του 2008) ορίζει:
«Παλαιές αιτήσεις ΦΠΑ: Συμπληρωματικές προθεσμίες
1) Η προϋπόθεση του άρθρου 80, παράγραφος 4, του νόμου του 1994 περί ΦΠΑ, κατά την οποία η προβλεπόμενη από το άρθρο αυτό αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός τριετίας από της κρίσιμης ημερομηνίας, δεν εφαρμόζεται επί αιτήσεως επιστροφής που αφορά ποσό το οποίο συνυπολογίσθηκε ή καταβλήθηκε για λογιστική χρήση λήξασα πριν από τις 4 Δεκεμβρίου 1996, εφόσον η αίτηση αυτή υποβλήθηκε πριν από την 1η Απριλίου 2009.
2) Η προϋπόθεση του άρθρου 25, παράγραφος 6, του [νόμου του 1994], κατά την οποία αίτηση εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών πρέπει να υποβάλλεται εντός των προθεσμιών που ορίζονται από ή δυνάμει κανονιστικών αποφάσεων, δεν εφαρμόζεται επί αιτήσεως εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών ο οποίος κατέστη απαιτητός, και σε σχέση με την οποία ο αιτών κατείχε τα απαιτούμενα αποδεικτικά στοιχεία, για συγκεκριμένη λογιστική χρήση λήξασα πριν από την 1η Μαΐου 1997, εφόσον η αίτηση αυτή υποβλήθηκε πριν από την 1η Απριλίου 2009.
[…]
4) Το παρόν άρθρο λογίζεται ότι ετέθη σε ισχύ την 19η Μαρτίου 2008.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
9 H Compass, που είναι επιχείρηση παροχής, μεταξύ άλλων, υπηρεσιών εστιάσεως, ζητεί την επιστροφή των ποσών τα οποία αχρεωστήτως κατέβαλε ως ΦΠΑ σε σχέση, ιδίως, με δύο λογιστικές χρήσεις (τρίμηνα) που έληξαν τον Ιανουάριο και τον Απρίλιο 1997.
10 Το 1996, το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας εξήγγειλε την πρόθεσή του να τροποποιήσει τη νομοθεσία του περί επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και νασυντάμει από τα έξι έτη στα τρία έτη την προθεσμία παραγραφής των σχετικών αιτήσεων επιστροφής. Αυτή η τροποποίηση ετέθη σε ισχύ την 4η Δεκεμβρίου 1996. Με την απόφαση της 11ης Ιουλίου 2002, Marks & Spencer (C-62/00, EU:C:2002:435), το Δικαστήριο έκρινε ότι αυτή η εθνική νομοθεσία αντέβαινε στις αρχές της αποτελεσματικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, δεδομένου ότι συνέταμε, με αναδρομική ισχύ και χωρίς μεταβατική περίοδο, την προθεσμία εντός της οποίας μπορούσε να ζητηθεί η επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ.
11 Το Court of Appeal (England and Wales) (Civil Division) [εφετείο (Αγγλία και Ουαλία) (πολιτικό τμήμα), Ηνωμένο Βασίλειο] εφάρμοσε αυτήν τη νομολογία στις αιτήσεις εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, δεδομένου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είχε επίσης συντάμει από τα έξι έτη στα τρία έτη την προθεσμία παραγραφής των αιτήσεων αυτών, από 1ης Μαΐου 1997. Στην υπόθεση Michael Fleming (t/a Bodycraft) κατά Commissioners[(2006) EWCA Civ 70], το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι, δεδομένου ότι αυτή η προθεσμία παραγραφής είχε συντμηθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση χωρίς μεταβατική περίοδο, τα πρόσωπα των οποίων το δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών είχε γεννηθεί πριν από την 1η Μαΐου 1997 θα έπρεπε να μπορούν να υποβάλουν μια τέτοια αίτηση και αυτή η νέα προθεσμία έπρεπε να μην ισχύσει έναντι αυτών. Αυτή η απόφαση του Court of Appeal (England and Wales) (Civil Division) [(εφετείου) (Αγγλία και Ουαλία) (πολιτικό τμήμα)] επικυρώθηκε, στις 23 Ιανουαρίου 2008, από το House of Lords, με την απόφασή του Fleming και Condé Nast κατά Commissioners [(2008) UKHL 2].
12 Κατόπιν της εν λόγω αποφάσεως του House of Lords, οι Commissioners δημοσίευσαν σχετική ανακοίνωση [Business Brief 07/08, (2008) STI 311 (Issue 8)], στην οποία επισήμαναν ότι οι αιτήσεις περί ΦΠΑ οι οποίες υποβλήθηκαν μετά τη λήξη της νέας τριετούς προθεσμίας μπορούν να αφορούν «τον αχρεωστήτως καταβληθέντα ή δηλωθέντα ΦΠΑ επί των εκροών για τις λογιστικές χρήσεις που έληξαν πριν από την 4η Δεκεμβρίου 1996» καθώς και «τον ΦΠΑ επί των εισροών του οποίου το δικαίωμα εκπτώσεως γεννήθηκε κατά τις λογιστικές χρήσεις που έληξαν πριν από την 1η Μαΐου 1997». Οι δύο αυτές ημερομηνίες αντιστοιχούσαν έτσι στη θέση σε ισχύ της νέας συντετμημένης τριετούς προθεσμίας παραγραφής για την υποβολή, αφενός, των αιτήσεων επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ, ήτοι στην 4η Δεκεμβρίου 1996, και, αφετέρου, των αιτήσεων εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, ήτοι στην 1η Μαΐου 1997. Οι αιτήσεις αυτές περί ΦΠΑ έλαβαν πλέον την ονομασία «αιτήσεις Fleming». Το άρθρο 121 του νόμου του 2008 κωδικοποίησε αυτές τις προθεσμίες παραγραφής για αυτά τα δύο είδη αιτήσεων.
13 Από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως συνάγεται ότι, τον Ιούνιο 2006, το Court of Appeal (England and Wales) (Civil Division) [εφετείο (Αγγλία και Ουαλία) (πολιτικό τμήμα), Ηνωμένο Βασίλειο] έκρινε ότι ορισμένες παροχές στις οποίες είχε προβεί η Compass στο πλαίσιο της προετοιμασίας κρύων πιάτων, επί των οποίων εισέπραττε και δήλωνε τον ΦΠΑ, δεν υπέκειντο σε ΦΠΑ. Το δικαστήριο αυτό απεφάνθη ότι οι παροχές υπέκειντο σε μηδενικό ΦΠΑ δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, συμφώνως προς την επιτρεπόμενη από το άρθρο 28, παράγραφος 2, της έκτης οδηγίας παρέκκλιση.
14 Ως εκ τούτου, οι Commissioners αναγνώρισαν ότι η Compass είχε καταβάλει επιπλέον ΦΠΑ. Τον Ιανουάριο 2008, η Compass υπέβαλε ορισμένες αιτήσεις επιστροφής σε σχέση με τον αχρεωστήτως καταβληθέντα ΦΠΑ επί των εκροών για τις περιόδους μεταξύ 1ης Απριλίου 1973 και 2ας Φεβρουαρίου 2002.
15 Οι Commissioners προέβησαν σε επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος από την Compass ΦΠΑ για τις περιόδους μεταξύ 1ης Απριλίου 1973 και 31ης Οκτωβρίου 1996. Αντιθέτως, απέρριψαν τις αιτήσεις επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος από την εταιρία αυτή ΦΠΑ για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα, για τον λόγο ότι οι αιτήσεις αυτές είχαν υποκύψει σε παραγραφή. Συγκεκριμένα, έκριναν ότι η τριετής προθεσμία παραγραφής είχε αρχίσει να τρέχει από τις 4 Δεκεμβρίου 1996 για τις λογιστικές χρήσεις που είχαν λήξει την ημερομηνία αυτή και ότι είχε εκπνεύσει κατά την ημερομηνία της υποβολής των εν λόγω αιτήσεων από την Compass. Όπως επισήμανε το αιτούν δικαστήριο, οι επίμαχες περίοδοι στο πλαίσιο της υποθέσεως της κύριας δίκης περιορίζονται, ως εκ τούτου, στις δύο λογιστικές χρήσεις που είχαν λήξει μετά την 4η Δεκεμβρίου 1996 και πριν από την 1η Μαΐου 1997, δεδομένου ότι η εταιρία αυτή δεν αμφισβητεί ότι νομίμως άρχισε να τρέχει ο χρόνος παραγραφής μετά την τελευταία αυτή ημερομηνία.
16 Κατόπιν αυτού, η Compass άσκησε προσφυγή ενώπιον του First-tier Tribunal (Tax Chamber) [πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (τμήμα φορολογικών υποθέσεων), Ηνωμένο Βασίλειο] κατά της αρνήσεως των Commissioners να της επιστρέψουν τον αχρεωστήτως καταβληθέντα ΦΠΑ για αυτές τις δύο λογιστικές χρήσεις. Προς στήριξη της προσφυγής, υποστηρίζει ότι η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ μιας αιτήσεως επιστροφής του ΦΠΑ επί των εκροών, όπως είναι αυτή την οποία υπέβαλε, και μιας αιτήσεως εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών αντιβαίνει στην αρχή της ίσης μεταχειρίσεως. Πράγματι, κατά την Compass, δεν δικαιολογείται, για αυτές τις ίδιες τις λογιστικές χρήσεις, υποκείμενος στον φόρο να μπορεί να υποβάλει αίτηση εκπτώσεως του ΦΠΑ, αλλά όχι αίτηση επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ. Η χρονική διαφοροποίηση που προβλέπει η ρύθμιση του Ηνωμένου Βασιλείου ως προς την ημερομηνία από της οποίας τίθεται σε ισχύ η τριετής προθεσμία παραγραφής, η οποία εισάγει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ αυτών των δύο ειδών αιτήσεων και οφείλεται σε τυχαίες περιστάσεις συνδεόμενες με το ιστορικό της ένδικης διαφοράς τα οποία οδήγησαν στη θέσπιση της εν λόγω προθεσμίας παραγραφής, δεν είναι αντικειμενικά αιτιολογημένη.
17 Υπό τις συνθήκες αυτές, το First-tier Tribunal (Tax Chamber) [πρωτοδικείο διοικητικών διαφορών (φορολογικό τμήμα)] αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Αποτελεί η διαφορετική μεταχείριση που επιφυλάσσει το Ηνωμένο Βασίλειο στις αιτήσεις επιστροφής φόρου επί των εκροών τύπου Fleming (οι οποίες μπορούν να υποβληθούν για περιόδους που έληξαν πριν από τις 4 Δεκεμβρίου 1996) και στις αιτήσεις επιστροφής φόρου επί των εισροών τύπου Fleming (οι οποίες μπορούν να υποβληθούν για περιόδους που έληξαν πριν από την 1η Μαΐου 1997, ήτοι αργότερα από τις αιτήσεις επιστροφής φόρου επί των εκροών τύπου Fleming):
α) παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως του δικαίου της Ένωσης· και/ή
β) παραβίαση της αρχής της φορολογικής ουδετερότητας του δικαίου της Ένωσης· και/ή
γ) παραβίαση της αρχής της αποτελεσματικότητας του δικαίου της Ένωσης· και/ή
δ) παραβίαση οποιασδήποτε άλλης σχετικής αρχής του δικαίου της Ένωσης;
2) Εάν η απάντηση στο ερώτημα 1, στοιχεία αʹ έως και δʹ, είναι καταφατική, πώς πρέπει να αντιμετωπισθούν τα αιτήματα επιστροφής φόρου επί των εκροών που αφορούν το χρονικό διάστημα από 4 Δεκεμβρίου 1996 έως 30 Απριλίου 1997;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου ερωτήματος
18 Με το πρώτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, εάν αντιβαίνει στις αρχές της φορολογικής ουδετερότητας, της ίσης μεταχειρίσεως και της αποτελεσματικότητας εθνική ρύθμιση, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, η οποία, στο πλαίσιο της συντμήσεως του χρόνου παραγραφής, αφενός, των αιτήσεων επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και, αφετέρου, των αιτήσεων εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, προβλέπει διαφορετικές μεταβατικές περιόδους, με αποτέλεσμα οι αιτήσεις σχετικά με δύο τριμηνιαίες λογιστικές χρήσεις να υπόκεινται σε διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής, αναλόγως του εάν έχουν ως αντικείμενο την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ ή την έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών.
19 Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, συμφώνως προς το άρθρο 80, παράγραφος 4, και προς το άρθρο 25, παράγραφος 6, του νόμου του 1994, το οποίο ετέθη σε εφαρμογή με το άρθρο 29, παράγραφος 1A, της κανονιστικής αποφάσεως του 1995 για τον φόρο προστιθέμενης αξίας, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης, στα οποία παραπέμπει το άρθρο 121 του νόμου του 2008, οι αιτήσεις επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και οι αιτήσεις περί εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών υπόκεινται στην ίδια συντετμημένη τριετή προθεσμία παραγραφής. Αντιθέτως, η ημερομηνία από της οποίας η προθεσμία αυτή αρχίζει να εφαρμόζεται, όπως προκύπτει από τις μεταβατικές περιόδους τις οποίες καθιερώνει το άρθρο 121 του νόμου του 2008, που κωδικοποίησε την πρακτική των Commissioners, περίοδοι που προβλέφθηκαν προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση προς το δίκαιο της Ένωσης, όπως εξετέθη στις σκέψεις 10 έως 12 της παρούσας αποφάσεως, είναι διαφορετική για αυτούς τους δύο τύπους αιτήσεων. Αφενός, κατά το άρθρο 121, παράγραφος 1, του νόμου του 2008, αυτή η τριετής προθεσμία παραγραφής δεν εφαρμόζεται επί αιτήσεως επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ που αφορά ποσό το οποίο συνυπολογίσθηκε ή καταβλήθηκε για λογιστική χρήση λήξασα πριν από την 4η Δεκεμβρίου 1996, εφόσον η αίτηση αυτή υποβλήθηκε πριν από την 1η Απριλίου 2009. Αφετέρου, η παράγραφος 2 του άρθρου 121 ορίζει ότι η εν λόγω προθεσμία παραγραφής δεν εφαρμόζεται σε αίτηση εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, που κατέστη απαιτητός στο πλαίσιο λογιστικής χρήσεως που είχε λήξει πριν από την 1η Μαΐου 1997, εάν η αίτηση αυτή υποβληθεί πριν από την 1η Απριλίου 2009.
20 Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η αίτηση της Compass περί επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ απορρίφθηκε βάσει του άρθρου 121, παράγραφος 1, του νόμου του 2008 και της τριετούς προθεσμίας παραγραφής που ισχύει για τις λογιστικές χρήσεις που έληξαν μετά την 4η Δεκεμβρίου 1996 την οποία προβλέπει. Άλλως θα είχαν τα πράγματα στην περίπτωση που μια εταιρία είχε υποβάλει αίτηση εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, δεδομένου ότι η τριετής προθεσμία παραγραφής σχετικά με αυτό το είδος αιτήσεων εφαρμόζεται μόνον επί των λογιστικών χρήσεων που έληξαν μετά την 1η Μαΐου 1997.
21 Πρώτον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η αρχή της φορολογικής ουδετερότητας απαγορεύει, ιδίως, να τυγχάνουν διαφορετικής μεταχειρίσεως από απόψεως ΦΠΑ παρόμοια εμπορεύματα ή παρόμοιες παροχές υπηρεσιών, που τελούν σε σχέση ανταγωνισμού μεταξύ τους (αποφάσεις της 3ης Μαΐου 2001, Επιτροπή κατά Γαλλίας, C-481/98, EU:C:2001:237, σκέψη 22, καθώς και της 10ης Νοεμβρίου 2011, The Rank Group, C-259/10 και C-260/10, EU:C:2011:719, σκέψη 32).
22 Ωστόσο, από κανένα στοιχείο της διαβιβασθείσας από το αιτούν δικαστήριο στο Δικαστήριο δικογραφίας δεν μπορεί να συναχθεί ότι, από απόψεως ΦΠΑ, οι παροχές υπηρεσιών στις οποίες προέβη η Compass έτυχαν διαφορετικής μεταχειρίσεως από αυτήν που έτυχαν παρόμοιες παροχές ενός ανταγωνιστή επιχειρηματία.
23 Πράγματι, όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 54 των προτάσεών του, οι Commissioners εφάρμοσαν σε όλους τους αιτούντες, περιλαμβανομένης και της Compass, τους κανόνες που διέπουν τις προθεσμίες παραγραφής, αναλόγως της φύσεως των αιτημάτων τους, με γνώμονα το εάν αφορούσαν αίτηση επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ ή αίτηση εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών.
24 Δεύτερον, όσον αφορά την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, το Δικαστήριο έκρινε ότι, ενώ η παραβίαση της αρχής της φορολογικής ουδετερότητας, που συνιστά την έκφραση, στο πεδίο του ΦΠΑ, της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, μπορεί να νοηθεί μόνον μεταξύ ανταγωνιστών επιχειρηματιών, η παραβίαση της γενικής αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μπορεί να έγκειται, στον φορολογικό τομέα, σε άλλα είδη διακρίσεων που θίγουν επιχειρηματίες οι οποίοι δεν είναι κατ’ ανάγκην ανταγωνιστές, αλλά βρίσκονται πάντως σε παρόμοια κατάσταση από άλλες απόψεις (βλ., στο ίδιο πνεύμα, απόφαση της 10ης Απριλίου 2008, Marks & Spencer, C-309/06, EU:C:2008:211, σκέψη 49).
25 Κατά πάγια νομολογία, η παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως λόγω διαφορετικής μεταχειρίσεως προϋποθέτει ότι οι σχετικές καταστάσεις είναι παρεμφερείς υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων που τις χαρακτηρίζουν (απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 2008, Arcelor Atlantique et Lorraine κ.λπ., C 127/07, EU:C:2008:728, σκέψη 25). Τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν διαφορετικές καταστάσεις και επομένως τον παρεμφερή χαρακτήρα τους πρέπει, ειδικότερα, να προσδιορίζονται και να εκτιμώνται υπό το φως του αντικειμένου των εν λόγω διατάξεων και του σκοπού που αυτές επιδιώκουν, εξυπακουομένου ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι αρχές και οι στόχοι του τομέα στον οποίο εμπίπτει η επίμαχη πράξη (βλ., στο ίδιο πνεύμα, απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 2008, Arcelor Atlantique και Lorraine κ.λπ., C-127/07, EU:C:2008:728, σκέψη 26, καθώς και απόφαση της 7ης Μαρτίου 2017, RPO, C-390/15, EU:C:2017:174, σκέψη 42).
26 Επομένως, πρέπει να εξετασθεί εάν, υπό το πρίσμα των προθεσμιών παραγραφής που προβλέπει το άρθρο 121 του νόμου του 2008, η κατάσταση ενός επιχειρηματία, όπως είναι η Compass, ο οποίος ζητεί την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ από τις φορολογικές αρχές, είναι παρεμφερής προς αυτήν ενός άλλου επιχειρηματία, ο οποίος ζητεί έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών από τις ίδιες αυτές αρχές.
27 Συναφώς, η Compass φρονεί ότι η κατάσταση επιχειρηματία ο οποίος ζητεί την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ είναι παρεμφερής προς αυτήν ενός επιχειρηματία ο οποίος ζητεί την έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών, για τον λόγο ότι, μεταξύ άλλων, όπως προκύπτει από την απόφαση της 10ης Απριλίου 2008, Marks & Spencer (C-309/06, EU:C:2008:211), αυτοί οι δύο επιχειρηματίες δικαιούνται πιστώσεως του ΦΠΑ έναντι των φορολογικών αρχών. Αντιθέτως, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζουν ότι οι καταστάσεις αυτές δεν είναι παρεμφερείς λόγω της διαφορετικής νομικής φύσεως των δικαιωμάτων επί των οποίων ερείδονται τα δύο είδη αιτήσεων.
28 Προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι εν λόγω καταστάσεις είναι ή όχι παρεμφερείς, πρέπει, αφενός, να καθορισθούν τα στοιχεία τα οποία χαρακτηρίζουν μια αίτηση επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ, όπως είναι αυτή της Compass. Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η έκτη οδηγία δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη περί διακανονισμού, εκ μέρους του εκδότη του τιμολογίου, του κακώς αναγραφέντος σε τιμολόγιο ΦΠΑ. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, στα κράτη μέλη εναπόκειται, κατ’ αρχήν, να καθορίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατός ο διακανονισμός του κακώς αναγραφέντος σε τιμολόγιο ΦΠΑ (βλ., στο ίδιο πνεύμα, απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2000, Schmeink & Cofreth και Strobel, C-454/98, EU:C:2000:469, σκέψεις 48 και 49, καθώς και απόφαση της 11ης Απριλίου 2013, Rusedespred, C-138/12, EU:C:2013:233, σκέψη 25).
29 Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το δικαίωμα προς επιστροφή ποσών που έχουν εισπραχθεί από κράτος μέλος κατά παραβίαση των κανόνων του δικαίου της Ένωσης αποτελεί τη συνέπεια και το συμπλήρωμα των δικαιωμάτων που έχουν απονεμηθεί στους ιδιώτες με τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης, όπως αυτές έχουν ερμηνευθεί από το Δικαστήριο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 9ης Νοεμβρίου 1983, San Giorgio, 199/82, EU:C:1983:318, σκέψη 12· της 8ης Μαρτίου 2001, Metallgesellschaft κ.λπ., C-397/98 και C-410/98, EU:C:2001:134, σκέψη 84, καθώς και της 19ης Ιουλίου 2012, Littlewoods Retail κ.λπ., C-591/10, EU:C:2012:478, σκέψη 24). Το κράτος μέλος οφείλει, κατ’ αρχήν, να επιστρέψει τους φόρους που εισπράχθηκαν κατά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 14ης Ιανουαρίου 1997, Comateb κ.λπ., C-192/95 έως C-218/95, EU:C:1997:12, σκέψη 20, καθώς και της 19ης Ιουλίου 2012, Littlewoods Retail κ.λπ., C-591/10, EU:C:2012:478, σκέψη 24).
30 Το αίτημα περί επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ απορρέει από το δικαίωμα επιστροφής των μη οφειλομένων, σκοπός του οποίου, κατά πάγια νομολογία, είναι να θεραπευθούν οι συνέπειες του ασυμβιβάστου του φόρου προς το δίκαιο της Ένωσης, με την εξουδετέρωση της οικονομικής επιβαρύνσεως που αδικαιολογήτως έπληξε τον επιχειρηματία ο οποίος, τελικώς, τον επωμίστηκε στην πράξη (βλ., στο ίδιο πνεύμα, απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2011, Danfoss και Sauer-Danfoss, C-94/10, EU:C:2011:674, σκέψη 23).
31 Ως εκ τούτου, πρέπει να τονιστεί ότι το στοιχείο που χαρακτηρίζει ένα τέτοιο δικαίωμα προς επιστροφή, και το οποίο συνιστά προϋπόθεσή του, είναι η ύπαρξη ενός ποσού αχρεωστήτως καταβληθέντος στις φορολογικές αρχές ως ΦΠΑ από υποκείμενο στον φόρο κατά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης. Αυτό ακριβώς το αχρεώστητο του εν λόγω ΦΠΑ θεμελιώνει το δικαίωμα επιστροφής και διασφαλίζει, συμφώνως προς τις προϋποθέσεις που καθορίζει το εθνικό δίκαιο εκάστου κράτους μέλους τηρουμένων των αρχών της ισοδυναμίας και της αποτελεσματικότητας, ότι η συνεπεία της καταβολής αυτής οικονομική επιβάρυνση εξουδετερώνεται έναντι αυτού του υποκειμένου του φόρου.
32 Όσον αφορά, αφετέρου, τον καθορισμό των στοιχείων που χαρακτηρίζουν μια αίτηση εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, πρέπει να τονιστεί ότι, ενώ το δικαίωμα προς επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ απορρέει από γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης, όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 59 των προτάσεών του και όπως συνάγεται από τις σκέψεις 29 και 30 της παρούσας αποφάσεως, το δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών προβλέπεται στα άρθρα 17 επ. της έκτης οδηγίας.
33 Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι το δικαίωμα των υποκειμένων στον φόρο να εκπίπτουν από τον οφειλόμενο ΦΠΑ τον ΦΠΑ επί των εισροών, ο οποίος οφείλεται ή καταβλήθηκε για τα αγαθά που απέκτησαν ή τις υπηρεσίες που τους παρασχέθηκαν, συνιστά θεμελιώδη αρχή του κοινού συστήματος ΦΠΑ που έχει θεσπίσει ο νομοθέτης της Ένωσης. Το δικαίωμα εκπτώσεως αποτελεί συστατικό του μηχανισμού του ΦΠΑ και κατ’ αρχήν δεν μπορεί να περιοριστεί (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 6ης Δεκεμβρίου 2012, Bonik, C-285/11, EU:C:2012:774, σκέψεις 25 και 26, καθώς και της 22ας Ιουνίου 2016, Gemeente Woerden, C-267/15, EU:C:2016:466, σκέψεις 30 και 31).
34 Σκοπός του καθεστώτος των εκπτώσεων είναι η πλήρης απαλλαγή του υποκειμένου στον φόρο από το βάρος του ΦΠΑ που οφείλεται ή καταβλήθηκε στο πλαίσιο όλων των οικονομικών του δραστηριοτήτων. Το κοινό σύστημα ΦΠΑ εξασφαλίζει, συνεπώς, την απόλυτη ουδετερότητα ως προς τη φορολογική επιβάρυνση όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων ανεξαρτήτως του σκοπού ή των αποτελεσμάτων τους, υπό την προϋπόθεση ότι οι δραστηριότητες αυτές υπόκεινται, κατ’ αρχήν, στον ΦΠΑ (αποφάσεις της 14ης Φεβρουαρίου 1985, Rompelman, 268/83, EU:C:1985:74, σκέψη 19· της 6ης Ιουλίου 2006, Kittel και Recolta Recycling, C-439/04 και C-440/04, EU:C:2006:446, σκέψη 48, καθώς και της 26ης Απριλίου 2017, Farkas, C-564/15, EU:C:2017:302, σκέψη 43).
35 Έτσι, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι η άσκηση του δικαιώματος εκπτώσεως του ΦΠΑ περιορίζεται μόνον στους οφειλόμενους φόρους και δεν μπορεί να επεκταθεί στον ΦΠΑ ο οποίος αχρεωστήτως χρεώθηκε σε τιμολόγιο και καταβλήθηκε στη φορολογική αρχή (αποφάσεις της 15ης Μαρτίου 2007, Reemtsma Cigarettenfabriken, C-35/05, EU:C:2007:167, σκέψεις 23 και 27, καθώς και της 26ης Απριλίου 2017, Farkas, C-564/15, EU:C:2017:302, σκέψη 47).
36 Συνεπώς, εν αντιθέσει προς το στοιχείο που χαρακτηρίζει το δικαίωμα προς επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ, το δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ, δικαίωμα το οποίο αποτελεί εγγενές χαρακτηριστικό του μηχανισμού του ΦΠΑ και έχει καθιερωθεί με το κοινό σύστημα του ΦΠΑ, στηρίζεται στην ύπαρξη οφειλόμενου φόρου.
37 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, ενώ το δικαίωμα προς επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ σκοπεί να θεραπεύσει την κατάσταση η οποία δημιουργείται από την παραβίαση του δικαίου της Ένωση, παρέχοντας στον φορέα του εν λόγω δικαιώματος τη δυνατότητα να εξουδετερώσει οικονομική επιβάρυνση μη οφειλόμενη, το δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών απορρέει από την ίδια την εφαρμογή του κοινού συστήματος του ΦΠΑ, προκειμένου να μη φέρει ο υποκείμενος στον φόρο, στο πλαίσιο των υποκείμενων στον ΦΠΑ οικονομικών δραστηριοτήτων του, τον οφειλόμενο ή καταβληθέντα ΦΠΑ, διασφαλίζεται δε με τον τρόπο αυτόν η ουδετερότητα ως προς τη φορολογική επιβάρυνση των δραστηριοτήτων αυτών.
38 Όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 60 των προτάσεών του, λόγω της διαφορετικής φύσεως των υπό εξέταση δικαιωμάτων και των σκοπών που αυτά επιδιώκουν είναι δυνατό να υφίστανται διαφορετικά νομικά καθεστώτα σε σχέση με καθένα από τα δικαιώματα αυτά, ιδίως όσον αφορά τόσο το περιεχόμενό τους όσο και τις προϋποθέσεις ασκήσεώς τους, όπως είναι η προθεσμία παραγραφής των μέσων για την προβολή των δικαιωμάτων αυτών και, ειδικότερα, ημερομηνία από της οποίας μια τέτοια προθεσμία αρχίζει να ισχύει.
39 Ως εκ τούτου, καθαυτό το γεγονός ότι μπορεί να θεωρηθεί, όπως επισήμανε η Compass με τις γραπτές παρατηρήσεις της, ότι ο φορέας του δικαιώματος επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και ο φορέας του δικαιώματος εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών δικαιούνται αμφότεροι πιστώσεως του ΦΠΑ έναντι των φορολογικών αρχών δεν άγει στο συμπέρασμα ότι η κατάστασή τους είναι παρεμφερής ούτως ώστε να τυγχάνει εφαρμογής η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως στο φορολογικό πεδίο, λαμβανομένων υπόψη των θεμελιωδών διαφορών όσον αφορά τόσο τους σκοπούς που επιδιώκει το ιδιαίτερο νομικό καθεστώς που διέπει καθένα από τα δικαιώματα αυτά όσο και τα χαρακτηριστικά τους στοιχεία. Συνεκτιμωμένων των διαφορών αυτών, οι εθνικές φορολογικές αρχές δεν υποχρεούνται να επιφυλάσσουν την ίδια μεταχείριση στους φορείς των εν λόγω δικαιωμάτων ως προς το καθεστώς των προθεσμιών παραγραφής των αιτήσεων σχετικά προς τα ίδια αυτά δικαιώματα ούτε, μεταξύ άλλων, να προβλέπουν την ίδια ημερομηνία για τη θέση σε ισχύ και την εφαρμογή νέας προθεσμίας παραγραφής.
40 Περαιτέρω, ως προς την απόφαση της 10ης Απριλίου 2008, Marks & Spencer (C-309/06, EU:C:2008:211), την οποία επικαλείται η Compass με τις γραπτές παρατηρήσεις της, όπως εξετέθη στη σκέψη 27 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει να τονιστεί ότι, βεβαίως, το Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 50 της αποφάσεως αυτής, ότι η γενική αρχή της ίσης μεταχειρίσεως μπορεί να εφαρμόζεται σε περίπτωση κατά την οποία όλοι οι επιχειρηματίες δικαιούνται πιστώσεως του ΦΠΑ, επιδιώκουν την επιστροφή αυτής από τις φορολογικές αρχές και βλέπουν να τυγχάνει η αίτησή τους επιστροφής διαφορετικής μεταχειρίσεως. Ωστόσο, η ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης στην οποία προέβη το Δικαστήριο στην απόφαση εκείνη αφορούσε κατάσταση στην οποία, ενώ άπαντες οι επιχειρηματίες ζητούσαν την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος στις φορολογικές αρχές ΦΠΑ, είδαν να τυγχάνει η αίτησή τους επιστροφής διαφορετικής μεταχειρίσεως. Έτσι, λαμβανομένων υπόψη των διαφορών μεταξύ των κριθέντων με την απόφαση εκείνη πραγματικών περιστατικών και των υπό κρίση στην κύρια δίκη, η ερμηνεία στην οποία προέβη το Δικαστήριο με την εν λόγω απόφαση δεν μπορεί να θέσει εν αμφιβόλω την ερμηνεία κατά την οποία το δικαίωμα προς επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και το δικαίωμα εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών έχουν διαφορετικό χαρακτήρα.
41 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, υπό το πρίσμα των μεταβατικών περιόδων παραγραφής τις οποίες προβλέπει το άρθρο 121 του νόμου του 2008, οι οποίες εισήχθησαν, όπως προκύπτει από τη σκέψη 19 της παρούσας αποφάσεως, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα του δικαιώματος προς επιστροφή και να υπάρξει συμμόρφωση προς το δίκαιο της Ένωσης, η κατάσταση μιας επιχειρήσεως, όπως είναι η Compass, η οποία ζητεί την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος στις εθνικές φορολογικές αρχές ΦΠΑ δεν είναι παρεμφερής προς αυτήν μιας άλλης επιχειρήσεως η οποία ζητεί την έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών τον οποίον κατέβαλε στις ίδιες αυτές αρχές. Ως εκ τούτου, δεν αντιβαίνει στην αρχή της ισότητας η διαφορετική μεταχείριση αυτών των δύο καταστάσεων όσον αφορά τις προθεσμίες που προβλέπονται στο πλαίσιο αυτών των μεταβατικών περιόδων.
42 Όσον αφορά, τρίτον, την εξέταση του πρώτου ερωτήματος υπό το πρίσμα της αρχής της αποτελεσματικότητας, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Δικαστήριο αναγνώρισε τη συμβατότητα προς το δίκαιο της Ένωσης του καθορισμού εύλογων προθεσμιών για την άσκηση προσφυγής επί ποινή απωλείας του σχετικού δικαιώματος προς όφελος της ασφάλειας δικαίου, που προστατεύει τόσο τον φορολογούμενο όσο και την οικεία διοίκηση. Πράγματι, τέτοιες προθεσμίες δεν δύνανται να καταστήσουν αδύνατη στην πράξη ή υπέρμετρα δυσχερή την άσκηση των δικαιωμάτων που αναγνωρίζει η έννομη τάξη της Ένωσης, ακόμη και εάν, εξ ορισμού, η παρέλευση των προθεσμιών αυτών συνεπάγεται την απόρριψη, εν όλω ή εν μέρει, του ασκηθέντος ένδικου βοηθήματος (βλ., στο ίδιο πνεύμα, αποφάσεις της 17ης Ιουλίου 1997, Haahr Petroleum, C-90/94, EU:C:1997:368, σκέψη 48, καθώς και της 8ης Σεπτεμβρίου 2011, Q-Beef και Bosschaert, C-89/10 και C-96/10, EU:C:2011:555, σκέψη 36). Συναφώς, τριετής αποσβεστική προθεσμία προβλεπόμενη από το εσωτερικό δίκαιο φαίνεται εύλογη (βλ., στο ίδιο πνεύμα, αποφάσεις της 11ης Ιουλίου 2002, Marks & Spencer, C 62/00, EU:C:2002:435, σκέψη 35, καθώς και της 15ης Απριλίου 2010, Barth, C 542/08, EU:C:2010:193, σκέψη 28).
43 Εξάλλου, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί, στη σκέψη 38 της αποφάσεως της 11ης Ιουλίου 2002, Marks & Spencer (C-62/00, EU:C:2002:435), ότι δεν αντιβαίνει στην αρχή της αποτελεσματικότητας εθνική νομοθετική ρύθμιση περί συντμήσεως της προθεσμίας εντός της οποίας μπορεί να ζητηθεί η επιστροφή ποσών καταβληθέντων κατά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση όχι μόνον ότι η νέα οριζόμενη προθεσμία είναι εύλογη, αλλά επίσης ότι η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει μεταβατικό καθεστώς το οποίο εξασφαλίζει στους ιδιώτες επαρκές χρονικό διάστημα, μετά τη θέσπισή της, για την υποβολή των αιτήσεων επιστροφής που είχαν το δικαίωμα να υποβάλουν υπό το κράτος ισχύος της προηγουμένης ρυθμίσεως.
44 Ως εκ τούτου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως τόνισε το Ηνωμένο Βασίλειο με τις γραπτές παρατηρήσεις του, διάταξη όπως είναι αυτή του άρθρου 121 του νόμου του 2008, που προβλέπει ορισμένες μεταβατικές περιόδους για την εφαρμογή των συντετμημένων προθεσμιών παραγραφής για τις αιτήσεις επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και για τις αιτήσεις περί εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών, τηρεί τις προϋποθέσεις τις οποίες καθόρισε το Δικαστήριο με την απόφαση της 11ης Ιουλίου 2002, Marks & Spencer (C-62/00, EU:C:2002:435).
45 Το γεγονός ότι οι μεταβατικές περίοδοι σχετικά με την ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος των νέων συντετμημένων προθεσμιών παραγραφής είναι διαφορετικές, αναλόγως του αν αφορούν τη μία ή την άλλη προθεσμία η οποία εφαρμόζεται επί των δύο αυτών ειδών αιτήσεων, ουδόλως ασκεί επιρροή επί μιας τέτοιας διαπιστώσεως, στον βαθμό που, κατά την εφαρμογή τους, οι εν λόγω προθεσμίες δεν καθιστούν αδύνατη ή υπέρμετρα δυσχερή ούτε την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ ούτε την έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών. Δεδομένου ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η σύντμηση της προθεσμίας παραγραφής των δύο επίμαχων ειδών αιτήσεων ισχύει από τις 4 Δεκεμβρίου 1996 για τις πρώτες και από την 1η Μαΐου 1997 για τις δεύτερες, όπως υπενθυμίζεται στη σκέψη 12 της παρούσας αποφάσεως, μια τέτοια σύντμηση, η οποία δεν είχε αναδρομική ισχύ λόγω των μεταβατικών περιόδων, παρέσχε τη δυνατότητα στους διοικουμένους, όπως είναι η Compass, να έχουν όντως στη διάθεσή τους, για την υποβολή των αιτήσεών τους για τις μεταγενέστερες περιόδους, αντιστοίχως, στις 4 Δεκεμβρίου 1996 για τις πρώτες και την 1η Μαΐου 1997 για τις δεύτερες, τριετή προθεσμία. Ως εκ τούτου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι επίμαχες στο πλαίσιο της κύριας δίκης προθεσμίες είναι εύλογες, οπότε μια τέτοια ρύθμιση δεν αντιβαίνει στην αρχή της αποτελεσματικότητας.
46 Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η απάντηση που προσήκει στο πρώτο ερώτημα είναι ότι δεν αντιβαίνει στις αρχές της φορολογικής ουδετερότητας, της ίσης μεταχειρίσεως και της αποτελεσματικότητας εθνική ρύθμιση, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, η οποία στο πλαίσιο της συντμήσεως της προθεσμίας παραγραφής, αφενός, των αιτήσεων επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ και, αφετέρου, των αιτήσεων εκπτώσεως του ΦΠΑ επί των εισροών προβλέπει διαφορετικές μεταβατικές περιόδους, με αποτέλεσμα οι αιτήσεις σχετικά με δύο τριμηνιαίες λογιστικές χρήσεις να υπόκεινται σε διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής, αναλόγως του εάν έχουν ως αντικείμενο την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ΦΠΑ ή την έκπτωση του ΦΠΑ επί των εισροών.
Επί του δεύτερου ερωτήματος
47 Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
48 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
Δεν αντιβαίνει στις αρχές της φορολογικής ουδετερότητας, της ίσης μεταχειρίσεως και της αποτελεσματικότητας εθνική ρύθμιση, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, η οποία στο πλαίσιο της συντμήσεως της προθεσμίας παραγραφής, αφενός, των αιτήσεων επιστροφής του αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου προστιθέμενης αξίας και, αφετέρου, των αιτήσεων εκπτώσεως του φόρου προστιθέμενης αξίας επί των εισροών προβλέπει διαφορετικές μεταβατικές περιόδους, με αποτέλεσμα οι αιτήσεις σχετικά με δύο τριμηνιαίες λογιστικές χρήσεις να υπόκεινται σε διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής, αναλόγως του εάν έχουν ως αντικείμενο την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου προστιθέμενης αξίας ή την έκπτωση του φόρου προστιθέμενης αξίας επί των εισροών.
ΠΟΛ.1119/2017 Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 70 του Κεφαλαίου ΣΤ του πολυνομοσχεδίου αριθ. ν. 4472/2017 ( ΦΕΚ 74/Α, 19-05-2017) με τις οποίες αντικαθίσταται το παράρτημα του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/00) με τίτλο «Συνταξιοδοτικές διατάξεις δημοσίου και τροποποίηση διατάξεων του Ν. 4387/2016 Μέτρα εφαρμογής των Δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα Κοινωνικής Στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, μεσοπρόθεσμο πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και λοιπές διατάξεις
Θέμα: «Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 70 του Κεφαλαίου ΣΤ του πολυνομοσχεδίου αριθ. ν. 4472/2017 ( ΦΕΚ 74/Α, 19-05-2017) με τις οποίες αντικαθίσταται το παράρτημα του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/00) με τίτλο «Συνταξιοδοτικές διατάξεις δημοσίου και τροποποίηση διατάξεων του Ν. 4387/2016 Μέτρα εφαρμογής των Δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα Κοινωνικής Στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, μεσοπρόθεσμο πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και λοιπές διατάξεις».
Α. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ και Ε.Φ.Κ.
Αναφορικά με το θέμα και με σκοπό τη διευκόλυνση των συναλλασσόμενων, την ασφάλεια δικαίου, την ομοιόμορφη εφαρμογή του Κώδικα ΦΠΑ (κυρ. ν.2859/2000), καθώς και τη διασφάλιση των εσόδων του Δημοσίου, σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του άρθρου 70, του κεφαλαίου ΣΤ’, του ν. 4472/2017 ( ΦΕΚ 74 Α, 19-05-2017), με τις οποίες αντικαθίστανται το Παράρτημα ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ και σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
Α. Διατάξεις της νομοθεσίας ΦΠΑ περί συντελεστών:
1. Σύμφωνα με το άρθρο 98 της Κοινοτικής Οδηγίας ΦΠΑ 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, η θέσπιση μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ είναι δυνητικής εφαρμογής για τα Κράτη Μέλη και αφορά μόνο στις κατηγορίες αγαθών που αναφέρονται ρητά στο Παράρτημα III της Οδηγίας ΦΠΑ. Βάσει του ιδίου άρθρου, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν τη Συνδυασμένη Ονοματολογία για να οριοθετούν επακριβώς την οικεία κατηγορία των αγαθών για την οποία εφαρμόζονται οι μειωμένοι συντελεστές φόρου προστιθεμένης αξίας.
2. Κατ’ εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων της Κοινοτικής Οδηγίας ΦΠΑ, σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με το άρθρο 21 του Κώδικα ΦΠΑ, ο συντελεστής του ΦΠΑ ορίζεται σε 24% στη φορολογητέα αξία, με εξαίρεση τα αγαθά που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα III του Κώδικα αυτού, ο συντελεστής ΦΠΑ των οποίων ορίζεται σε 13% ή σε 6%, μειωμένο και υπερμειωμένο αντίστοιχα.
Ειδικότερα με την περίπτωση 1) του άρθρου 70 του ν.4472/2017, αντικαθίστανται το εν λόγω Παράρτημα III του Κώδικα ΦΠΑ.
3. Στο Παράρτημα III του Κώδικα ΦΠΑ, τα εμπορεύματα που υπόκεινται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, προσδιορίζονται πέραν της περιγραφής τους και με την αντίστοιχη Δασμολογική κλάση (Δ.Κ) του Κοινού Δασμολογίου της Ε.Ε (καν. αριθ. 2658/87, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει).
Για λόγους πληρέστερης κατανόησης αναφέρουμε ότι η ένδειξη «ΕΧ» σε ορισμένες δασμολογικές κλάσεις που αναφέρονται στο Παράρτημα III σημαίνει ότι σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ υπάγονται αποκλειστικά τα είδη που κατονομάζονται αναλυτικά στην εκάστοτε παράγραφο του Παραρτήματος III, και όχι όλα ανεξαιρέτως τα είδη που υπάγονται στη συγκεκριμένη δασμολογική κλάση του Κοινού Δασμολογίου, σύμφωνα με το κείμενο αυτής. Με άλλα λόγια, η ένδειξη «ΕΧ» περιορίζει το εύρος της δασμολογικής κλάσης δίπλα από την οποία αναγράφεται, όσον αφορά την εφαρμογή του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ σε συγκεκριμένα μόνο είδη από αυτά τα οποία υπάγονται στην εν λόγω κλάση.
Β. Τροποποιήσεις που επέρχονται στον Κώδικα ΦΠΑ με το άρθρο 70 του ν. 4472/2017
Οι αλλαγές που επέρχονται με την αντικατάσταση του Παραρτήματος III αφορούν στους εφαρμοζόμενους συντελεστές ΦΠΑ στα αγροτικά εφόδια τα οποία επανέρχονται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%. Οι αλλαγές αυτές κρίθηκαν αναγκαίες, προκειμένου να ενισχυθεί η ρευστότητα των αγροτών και των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και κατ’ επέκταση να ενισχυθεί γενικά η πρωτογενής παραγωγή της χώρας. Επιπλέον, με την εν λόγω αντικατάσταση επέρχονται τροποποιήσεις νομοτεχνικού περιεχομένου, έτσι ώστε να ρυθμιστούν στρεβλώσεις που είχαν δημιουργηθεί στο παρελθόν.
Ειδικότερα:
– Οι νέες παράγραφοι που εισάγονται στο Κεφάλαιο Α’ Αγαθά του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ είναι δέκα (10) και αφορούν προϊόντα των κεφαλαίων 01, 06, 12, 13, 23, 31, 38 του Κοινού Δασμολογίου της Ε.Ε, ενώ παράλληλα επέρχονται τροποποιήσεις νομοτεχνικού χαρακτήρα στις παραγράφους όπου αναφέρονται τα προϊόντα των κεφαλαίων 03, 73, 90, 94.
– Επιπλέον, στο Κεφάλαιο Β’ Υπηρεσίες του ως άνω Παραρτήματος προστίθεται μία (1) νέα παράγραφος η οποία αφορά στην παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή.
Οι παράγραφοι που εισάγονται στο Κεφάλαιο Α’ Αγαθά του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ:
– Παράγραφος (1).
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του Παραρτήματος III του Κώδικα ΦΠΑ, τα ζώντα ζώα των ΔΚ 0101, 0102, 0103, 0104 του Κοινού Δασμολογίου υπάγονται πλέον στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13% . Εξαίρεση αποτελούν τα άλογα των ιπποδρομιών που υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%.
Στις κλάσεις αυτές (ΔΚ 0101, 0102, 0103, 1004) κατατάσσονται όλα τα ζωντανά ζώα (για διατροφή ή άλλες χρήσεις), με εξαίρεση:
α) Τα ψάρια και τα μαλακόστρακα, τα μαλάκια και τα άλλα ασπόνδυλα υδρόβια.
β) Τις καλλιέργειες μικροοργανισμών και τα άλλα προϊόντα της κλάσης 3002.
γ) Τα ζώα που ανήκουν σε τσίρκα, σε θηριοτροφεία ή σε άλλες, ανάλογες επιχειρήσεις που παρουσιάζουν θεάματα με ζώα (κλάση 9508).
Κάθε αναφορά σε επιμέρους γένος ή είδος ζώου ισχύει επίσης και για νεαρά ζώα αυτού του γένους ή είδους αναλυτικά αναφέρουμε:
Η δασμολογική κλάση 0101 περιλαμβάνει τα άλογα (επιβήτορες, ευνουχισμένα, φοράδες, πουλάρια και πόνυ), τα γαϊδούρια και τα μουλάρια κάθε είδους, κατοικίδια ή άγρια.
Η δασμολογική κλάση 0102 περιλαμβάνει α) βοοειδή του γένους Bos, το οποίο χωρίζεται σε τέσσερα υπογένη: Bos, Bibos, Novibos και Poephagus, β) βούβαλους των γενών Bubalus, Syncerus και Bison και γ) και άλλα ζώα, στα οποία περιλαμβάνονται η αντιλόπη με τετραπλό κέρας (Tetracerus quadricornis) και η αντιλόπη με σπειροειδές κέρας των γενών Taurotragus και Tragelaphus.
Η δασμολογική κλάση 0103 περιλαμβάνει τους κατοικίδιους χοίρους, καθώς και τους άγριους χοίρους, όπως είναι τα αγριογούρουνα (κάπροι).
Η δασμολογική κλάση 0104 καλύπτει αφενός, τα πρόβατα, τους αμνούς, τις προβατίνες, τα κριάρια και τα αρνιά και, αφετέρου, τις κατσίκες, τους τράγους και τα κατσίκια, τόσο των κατοικίδιων όσο και των άγριων ειδών.
– Παράγραφος (2.)
Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του Παραρτήματος III του Κώδικα ΦΠΑ, διευκρινίζεται ότι από τα ζωντανά πτηνά (πετεινοί, κότες, πάπιες, χήνες, γάλοι, γαλοπούλες) που ανήκουν στην ΔΚ 0105 υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13% μόνο αυτά που προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή. Για λόγους ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου διευκρινίζεται ότι η εισαγωγή και παράδοση των ζωντανών πτηνών υπάγεται σε μειωμένο συντελεστή εφόσον η πράξη αφορά την άμεση διάθεση τους για την ανθρωπινή διατροφή και όχι συναλλαγή σε προγενέστερο στάδιο εμπορίας με σκοπό διαφορετική εκμετάλλευση όπως εκτροφή, πάχυνση, αναπαραγωγή, παραγωγή αυγών, επώαση αυτών κτλ
Σε περίπτωση όπου δεν προορίζονται για την ανθρωπινή διατροφή τότε υπάγονται σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%.
Για την δασμολογική κλάση 0105 αναφέρουμε ότι περιλαμβάνει μόνο τα ζωντανά κατοικίδια πτηνά (πουλερικά) που κατονομάζονται στο κείμενό της, στα οποία περιλαμβάνονται και τα κοτόπουλα, τα καπόνια, οι θηλυκές πάπιες και οι αρσενικές χήνες, ανεξάρτητα από το αν προορίζονται ή μη για την ανθρώπινη διατροφή. Εφιστούμε επιπλέον την προσοχή ότι, άλλα ζωντανά πτηνά (π.χ. οι αγριόπαπιες, οι αγριόχηνες, οι πέρδικες, οι φασιανοί, τα περιστέρια) εξαιρούνται και κατατάσσονται στην κλάση 0106.
– Παράγραφος (3)
Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ επισημαίνεται ότι, από τα ζωντανά ζώα της Δ.Κ. 0106, υπάγονται σε ΦΠΑ 13% αποκλειστικά τα ακόλουθα ζώα:
1) Τα κουνέλια, περιστέρια, ορτύκια, φασιανοί, πέρδικες, λαγοί, ελάφια, και λοιπά ζώα και πτηνά που προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή.
2) Τα ζώα που εκτρέφονται για τη γουνοποιία .
3) Οι μέλισσες
4) Τα ακάρεα (έντομα που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες αντί εντομοκτόνων).
Για την δασμολογική κλάση 0106 αναφέρουμε ότι περιλαμβάνει τις εξής κατηγορίες ζωντανών ζώων (κατοικίδιων ή αγρίων): α) Θηλαστικά β) Ερπετά γ) Πτηνά δ) Έντομα και ε) Άλλα ζώα. Επιπλέον, τα είδη αυτά περιλαμβάνονται στην εν λόγω κλάση ανεξάρτητα από το αν προορίζονται ή μη για την ανθρώπινη διατροφή. Ειδικότερα στην κλάση αυτή περιλαμβάνονται: (Α) Θηλαστικά:
(1) Πρωτεύοντα
(2) Φάλαινες, δελφίνια και φώκαινες (θηλαστικά της τάξης των κητοειδών)• τριχεχίδες και αλλικορίδες (θηλαστικά της τάξης των σειρηνοειδών)• φώκιες, θαλάσσιοι λέοντες (ωταρίες) και θαλάσσιοι ίπποι (θηλαστικά της τάξης των πτερυγιοπόδων).
(3) Άλλα [π.χ. τάρανδοι, γάτες, σκύλοι, λιοντάρια, τίγρεις, αρκούδες, ελέφαντες, καμήλες (στις οποίες περιλαμβάνονται οι δρομάδες), ζέβρες, κουνέλια, λαγοί, ελάφια, αντιλόπες (άλλες από εκείνες της υποοικογένειας Bovinae), αίγαγροι, αλεπούδες, νυφίτσες και άλλα ζώα που εκτρέφονται για το δέρμα τους].
(Β) Ερπετά (στα οποία περιλαμβάνονται και τα φίδια και οι θαλάσσιες χελώνες).
(Γ) Πτηνά:
(1) Αρπακτικά πτηνά
(2) Ψιττακοειδή (στα οποία περιλαμβάνονται και οι ψιττακοί, οι παπαγάλοι, οι αρά και οι κακατοέ).
(3) Άλλα (π.χ. πέρδικες, φασιανοί, ορτύκια, μπεκάτσες, βαλτομπεκάτσες (μπεκατσίνια), περιστέρια, αγριόγαλοι, κριθολόγοι (ορτολάνοι), αγριόπαπιες, χήνες, τσίχλες, κοτσύφια, κορυδαλλοί, σπίνοι, παπαδίτσες, κολιμπριά, παγώνια, κύκνοι και άλλα πουλιά που δεν κατονομάζονται στην κλάση 0105).
(Δ) Έντομα, π.χ. μέλισσες [ανεξαρτήτως από το εάν παρουσιάζονται σε κυτία μεταφοράς, κλουβιά ή κυψέλες (μελίσσια)].
(Ε) Άλλα, π.χ. βάτραχοι.
Από την παρούσα κλάση εξαιρούνται τα ζώα που ανήκουν σε τσίρκα, σε θηριοτροφεία ή σε άλλες, ανάλογες επιχειρήσεις που παρουσιάζουν θεάματα με ζώα (κλάση 9508).
Στις περιπτώσεις όπου τα εν λόγω ζωντανά ζώα υπάγονται στην ΔΚ 0106 αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της παραγράφου 3 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ δηλαδή δεν προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή (κατά τα αναφερόμενα στην ανάλυση της παραγράφου 2), δεν προορίζονται για την γουνοποιία και δεν πρόκειται για μέλισσες καθώς και ακάρεα που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες αντί εντομοκτόνων ο συντελεστής ΦΠΑ που εφαρμόζεται είναι 24%.
– Παράγραφος (5).
Σύμφωνα με την παράγραφο 5 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13% τα ψάρια, φιλέτα και άλλη σάρκα ψαριών, καλαμάρια, χταπόδια και σουπιές, νωπά, διατηρημένα με απλή ψύξη ή κατεψυγμένα, αλλά όχι αλλιώς παρασκευασμένα ή επεξεργασμένα με εξαίρεση τα συκώτια, αυγά, σπέρματα, πτερύγια, κεφάλια, ουρές, νηκτικές κύστεις και άλλα βρώσιμα εντόσθια των ψαριών.
Με βάση την νέα διατύπωση προστίθενται στην εξαίρεση της παραγράφου 5 του Παραρτήματος III και τα πτερύγια, τα κεφάλια, οι ουρές, οι νηκτικές κύστεις και τα άλλα βρώσιμα εντόσθια των ψαριών τα οποία υπάγονται κατά συνέπεια σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%
– Παράγραφος (7).
Σύμφωνα με την παράγραφο 7 του Παραρτήματος III του Κώδικα ΦΠΑ όλα ανεξαιρέτως τα φυτά που περιλαμβάνονται στις ΔΚ 0601 και ΔΚ 0602, όπως αναλυτικά περιγράφονται κατωτέρω, υπάγονται πλέον στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%.
Ειδικότερα σας γνωρίζουμε ότι:
– Η δασμολογική κλάση 0601 περιλαμβάνει βολβούς, κόνδυλους, βολβοειδείς ρίζες, ριζώματα και παρόμοια, έστω και αν παρουσιάζονται σε δοχεία, κυτία κ.λπ., μεταξύ άλλων, των κατωτέρω ειδών φυτών:
Η κλάση περιλαμβάνει επίσης βολβούς κ.λπ., φυτών που δεν χρησιμοποιούνται για διακοσμητικούς σκοπούς, όπως είναι τα ριζώματα του ραβεντιού και του σπαραγγιού.
Υπάγονται επίσης στην κλάση αυτή τα φυτά και οι ρίζες του κιχωρίου. Ωστόσο, εξαιρούνται οι μη καβουρντισμένες ρίζες κιχωρίου της ποικιλίας Cichorium intybus sativum (κλάση 12.12) καθώς και τα ριζώματα της πιπερόριζας (ζιγγίβερι) (κλάση 09.10).
– Η δασμολογική κλάση 0602 περιλαμβάνει:
1) Τα δένδρα, χαμόδενδρα, δενδρύλλια και θάμνους όλων των ειδών (δασικά, οπωροφόρα, καλλωπιστικά κ.λπ.), συμπεριλαμβανομένων και των φυτών που προορίζονται να μπολιαστούν.
2) Τα φυτά και τα φυντάνια όλων των ειδών που προορίζονται για μεταφύτευση, με εξαίρεση τα προϊόντα της κλάσης 06.01.
3) Τις ζωντανές ρίζες φυτών.
4) Τα άρριζα μοσχεύματα και τα μπόλια, στα οποία περιλαμβάνονται και τα κεντράδια, οι καταβολάδες, τα κλαράκια για φύτευση και οι παραφυάδες.
5) Το λευκό (φύτρα) μανιταριών, το οποίο συνίσταται από νηματοειδείς υφές μανιταριού (μυκητύλιο), αναμιγμένο ή μη με χώμα ή φυτικές ύλες.
Τα δένδρα, τα χαμόδενδρα, τα δενδρύλλια και οι θάμνοι που περιλαμβάνονται στην κλάση αυτή, μπορούν να παρουσιάζονται με τις ρίζες τους, γυμνές ή με χώμα, ή φυτεμένα σε γλάστρες, κουβάδες, πανέρια, ξύλινα δοχεία και παρόμοιους περιέκτες
Για την αποφυγή παρανοήσεων, εφιστούμε την προσοχή για είδη όπως:
– άνθη και τα μπουμπούκια ανθέων, κομμένα, για ανθοδέσμες ή διακοσμήσεις, νωπά, αποξεραμένα, λευκασμένα, βαμμένα, διαβρεγμένα ή αλλιώς παρασκευασμένα),
– φυλλώματα, φύλλα, κλαδιά και άλλα μέρη φυτών, χωρίς άνθη ούτε μπουμπούκια ανθέων, και πρασινάδες, βρύα και λειχήνες, για ανθοδέσμες ή διακοσμήσεις, νωπά, αποξεραμένα, λευκασμένα, βαμμένα, διαβρεγμένα ή αλλιώς παρασκευασμένα, τα οποία σύμφωνα με το Κοινό Δασμολόγιο κατατάσσονται στις δασμολογικές κλάσεις 0603 και 0604, αντίστοιχα, και κατά συνέπεια εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 24%.
– Παράγραφος (12).
Αναφορικά με την παράγραφο 12 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ διευκρινίζουμε ότι υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13% μόνο οι σπόροι των ΔΚ 1201, 1202, 1204, 1205,1207 και 1209 που προορίζονται για σπορά. Οι σπόροι που σύμφωνα με το Κοινό Δασμολόγιο κατατάσσονται στις ανωτέρω κλάσεις αλλά δεν προορίζονται για σπορά υπάγονται σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%, Ειδικότερα σας γνωρίζουμε ότι:
Η παράγραφος αυτή περιλαμβάνει τους σπόρους των κάτωθι δασμολογικών κλάσεων:
– ΔΚ 1201 (κουκιά σόγιας),
– ΔΚ 1202 (αράπικα φιστίκια),
– ΔΚ 1204 (λινάρι),
– ΔΚ 1205 (αγριογογγύλη ή αγριοκράμβη),
– ΔΚ 1207 (σπέρματα και ελαιώδεις καρποί, όπως π.χ. καρύδια και αμύγδαλα φοινίκων, σπέρματα βαμβακιού, σπέρματα σουσαμιού, σπέρματα σιναπιού, σπέρματα κνίκου, σπέρματα παπαρούνας κάθε είδους, σπέρματα κάνναβης κ.λπ.) και
– ΔΚ 1209 [σπέρματα ζαχαροτεύτλων, σπέρματα χορτονομών (π.χ. μηδικής, τριφυλλιού, φεστούκας, πόας της λειμώνιας, αίρας, λούπινου, κτηνοτροφικών τεύτλων κ.λπ.), σπέρματα ποωδών φυτών που χρησιμοποιούνται κυρίως για τα άνθη τους, σπέρματα λαχανικών, σπέρματα από κοκκινογούλια, σπέρματα δασικών φυτών, σπέρματα μη ποωδών φυτών που χρησιμοποιούνται κυρίως για τα άνθη τους κ.λπ.
Διευκρινίζεται ότι, στις προαναφερόμενες δασμολογικές κλάσεις μπορεί να κατατάσσονται τόσο οι σπόροι που προορίζονται για σπορά όσο και οι λοιποί σπόροι (που δεν προορίζονται για σπορά), καθόσον δεν γίνεται σχετική διάκριση μεταξύ των δύο τύπων σπόρων στο κείμενο των εν λόγω κλάσεων.
Έτσι, για παράδειγμα, οι σπόροι λιναριού της Δ.Κ. 1204 ή τα καρύδια και τα αμύγδαλα φοινίκων της Δ.Κ. 1207 που δεν προορίζονται για σπορά, εξακολουθούν μεν να κατατάσσονται στις προαναφερόμενες δασμολογικές κλάσεις 1204 και 1207 αντίστοιχα, όμως υπάγονται σε κανονικό συντελεστή Φ.Π.Α. 24%.
– Παράγραφος (13).
Αναφορικά με την παράγραφο 13 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ επισημαίνεται ότι δεν προβλέπονται εξαιρέσεις, και κατά συνέπεια όλα ανεξαιρέτως τα είδη που περιλαμβάνονται στις ΔΚ 1213 και Δ.Κ 1214, όπως αναλυτικά περιγράφονται κατωτέρω, υπάγονται πλέον στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%.
Ειδικότερα σας γνωρίζουμε ότι:
– Η δασμολογική κλάση 1213 περιλαμβάνει αποκλειστικά τα άχυρα και τους φλοιούς δημητριακών για κάθε χρήση, σε ακατέργαστη μορφή, δηλαδή όπως είναι μετά την κοπή των δημητριακών, έστω και τεμαχισμένα, αλεσμένα, συμπιεσμένα ή συσσωματωμένα, αλλά όχι παρασκευασμένα κατά άλλο τρόπο. Το καθαρισμένο, λευκασμένο ή χρωματισμένο άχυρο εξαιρείται από την κλάση αυτή (κλάση 1401).
– Η δασμολογική κλάση 1214 περιλαμβάνει:
(1) Τα Σουηδικά γογγύλια ή γογγυλοκράμβες (Brassica napobrassica), τα τεύτλα ζωοτροφών, τα κτηνοτροφικά γογγύλια και τα κτηνοτροφικά καρότα λευκού ή ανοιχτοκίτρινου χρώματος, έστω και αν προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου.
(2) Το χόρτο, η μηδική, το τριφύλλι, η ονοβρυχίδα, τα κτηνοτροφικά λάχανα, το λούπινο, οι βίκοι και τα παρόμοια κτηνοτροφικά προϊόντα, νωπά ή αποξηραμένα, έστω και κομμένα, πιεσμένα ή τεμαχισμένα σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Τα προϊόντα αυτά εξακολουθούν να κατατάσσονται εδώ έστω και αν έχουν αλατιστεί ή έχουν αποτελέσει αντικείμενο άλλης επεξεργασίας σε σιλό, ώστε να αποφευχθεί ή ζύμωση ή η αλλοίωσή τους.
Ο όρος «παρόμοια κτηνοτροφικά προϊόντα» δεν αφορά παρά μόνο τα ειδικά για το σκοπό αυτό καλλιεργούμενα φυτά, με εξαίρεση τα διάφορα φυτικά κατάλοιπα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ίδιο σκοπό (κλάση 2308). Τα κτηνοτροφικά προϊόντα της παρούσας κλάσης μπορεί να παρουσιάζονται συσσωματωμένα με μορφή σβόλων (δηλαδή με μορφή κυλίνδρων, σφαιριδίων κ.λπ. συσσωματωμένα είτε απευθείας με απλή πίεση είτε με προσθήκη συνδετικού υλικού (binder) σε αναλογία που δεν υπερβαίνει το 3% κατά βάρος).
Από την κλάση 1214 εξαιρούνται:
(α) Τα κηπευτικά καρότα (γενικά κόκκινου ή κιτρινικόκκινου χρώματος) της κλάσης 0706.
(β) Τα άχυρα και οι φλοιοί των δημητριακών (κλάση 1213).
(γ) Τα φυτικά προϊόντα τα οποία, αν και χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων, δεν καλλιεργήθηκαν για τον σκοπό αυτό, όπως π.χ. τα φύλλα τεύτλων ή καρότων και οι βλαστοί και τα φύλλα αραβοσίτου (κλάση 2308). (δ) Τα παρασκευάσματα των τύπων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων (π.χ. κτηνοτροφικά παρασκευάσματα μελάσας ή ζάχαρης) (κλάση 2309).
Εξυπακούεται ότι, όλα τα ανωτέρω είδη που εξαιρούνται από τη Δ.Κ. 1214, υπάγονται κατά περίπτωση στον κατάλληλο συντελεστή Φ.Π.Α. σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο Παράρτημα III του Κώδικα ΦΠΑ.
– Παράγραφος (17).
Αναφορικά με την παράγραφο 17 του Παραρτήματος III του Κώδικα ΦΠΑ, επισημαίνεται ότι δεν προβλέπονται εξαιρέσεις και κατά συνέπεια όλα ανεξαιρέτως τα είδη που περιλαμβάνονται στις ΔΚ 2301, 2302, 2303, 2304, 2305, 2306, 2307 και 2308, όπως αναλυτικά περιγράφονται κατωτέρω, υπάγονται πλέον στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%.
Ενδεικτικά αναφέρουμε:
– ΔΚ 2301 (Αλεύρια, σκόνες και συσσωματώματα με μορφή σβόλων, από κρέας, παραπροϊόντα σφαγίων, ψάρια ή καρκινοειδή (μαλακόστρακα), μαλάκια ή άλλα ασπόνδυλα υδρόβια ακατάλληλα για τη διατροφή του ανθρώπου. Γνώδη κατάλοιπα ξιγκιών),
– ΔΚ 2302 (Πίτουρα εν γένει και άλλα υπολείμματα, έστω και συσσωματωμένα με μορφή σβόλων, από το κοσκίνισμα, το άλεσμα ή άλλες κατεργασίες των δημητριακών ή οσπριοειδών),
-ΔΚ 2303 (Κατάλοιπα αμυλοποιίας και παρόμοια κατάλοιπα, πολτοί τεύτλων, υπολείμματα ζαχαροκάλαμου και άλλα απορρίμματα ζαχαροποιίας, υπολείμματα και απορρίμματα ζυθοποιίας ή οινοπνευματοποιίας, έστω και συσσωματωμένα με μορφή σβόλων),
– ΔΚ 2304 (Πίτες και άλλα στερεά υπολείμματα, έστω και σπασμένα ή συσσωματωμένα με μορφή σβόλων, από την εξαγωγή του σογιέλαιου),
– ΔΚ 2305 (Πίτες και άλλα στερεά υπολείμματα, έστω και σπασμένα ή συσσωματωμένα με μορφή σβόλων, από την εξαγωγή του αραχιδέλαιου),
– ΔΚ 2306 (Πίτες και άλλα στερεά υπολείμματα, έστω και σπασμένα ή συσσωματωμένα με μορφή σβόλων, από την εξαγωγή φυτικών λιπών ή λαδιών, άλλα από εκείνα των κλάσεων 2304 ή 2305),
– ΔΚ 2307 (Οινολάσπες. Τρυγιά ακάθαρτη) και
– ΔΚ 2308 (Φυτικές ύλες και φυτικά απορρίμματα, κατάλοιπα και υποπροϊόντα φυτικά, έστω και συσσωματωμένα με μορφή σβόλων, των τύπων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού).
Για την αποφυγή παρανοήσεων, διευκρινίζουμε ότι τα είδη της ΔΚ 2309 παραμένουν στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24% και σας γνωρίζουμε ότι:
στην ΔΚ 2309 υπάγονται δυο βασικές κατηγορίες παρασκευασμάτων για τη διατροφή των ζώων:
1) Οι τροφές για σκύλους και γάτες, συσκευασμένες για τη λιανική πώληση και
2) Άλλα παρασκευάσματα που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων, εκτός από αυτά που προορίζονται για τους σκύλους ή τις γάτες
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις σχετικές Επεξηγηματικές Σημειώσεις του Εναρμονισμένου Συστήματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων, η κλάση 2309 περιλαμβάνει τα ακόλουθα είδη:
– Τα κτηνοτροφικά παρασκευάσματα που περιέχουν μελάσα ή ζάχαρη, καθώς και τα παρασκευάσματα για τη διατροφή των ζώων που αποτελούν μίγμα περισσότερων θρεπτικών στοιχείων, τα οποία προορίζονται:
1) είτε για να παράσχουν στο ζώο μια ορθολογική και ισορροπημένη καθημερινή διατροφή (πλήρεις τροφές) ,
2) είτε για να συμπληρώσουν τις ζωοτροφές που παράγονται στο αγρόκτημα προσφέροντας ορισμένες οργανικές ή ανόργανες ουσίες (συμπληρώματα ζωοτροφών) ,
3) είτε ακόμα να υπεισέλθουν στην παρασκευή πλήρων τροφών ή συμπληρωμάτων ζωοτροφών.
– Τα προϊόντα των τύπων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων, τα οποία λαμβάνονται με επεξεργασία φυτικών ή ζωικών υλών και που, λόγω του γεγονότος αυτού, έχουν χάσει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά της αρχικής τους ύλης, όπως π.χ. στην περίπτωση των προϊόντων που παράγονται από φυτικές ύλες οι οποίες έχουν υποστεί επεξεργασία τέτοια ώστε οι συγκεκριμένες κυτταρικές δομές των αρχικών φυτικών υλών δεν είναι πλέον αναγνωρίσιμες μέσω του μικροσκοπίου.
Ειδικότερα στην κλάση 2309 περιλαμβάνονται:
Ι. Παρασκευάσματα κτηνοτροφικά με προσθήκη μελάσας ή ζαχάρου
Αυτά αποτελούνται από μίγματα μελάσας ή διαφόρων αναλόγων ουσιών, σε αναλογία που υπερβαίνει κατά κανόνα το 10% κατά βάρος που περιέχουν ένα ή περισσότερα άλλα θρεπτικά στοιχεία. Αυτά προορίζονται κυρίως για τη διατροφή βοοειδών, προβατοειδών, ιπποειδών ή χοιροειδών.
II. Α. Παρασκευάσματα προορισμένα να παράσχουν στο ζώο το σύνολο των θρεπτικών στοιχείων που είναι απαραίτητα για μια ισορροπημένη και ορθολογική καθημερινή διατροφή (σύνθετες τροφές «πλήρεις»).
Τα παρασκευάσματα αυτά χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι περιέχουν προϊόντα που ανήκουν σε μία από τις τρεις ακόλουθες ομάδες θρεπτικών στοιχείων: 1) Θρεπτικά στοιχεία καλούμενα ενεργειακά, που αποτελούνται από υδατάνθρακες όπως το άμυλο, τα ζάχαρα η κυτταρίνη και από λιπαρές ουσίες, προορισμένα να υποστούν καύση από τον οργανισμό των ζώων για την παραγωγή της αναγκαίας ενέργειας
2) Θρεπτικές στοιχεία πλούσια σε πρωτεϊνούχες ή μεταλλικές ουσίες, που καλούνται «δομικά στοιχεία» και 3) Θρεπτικά στοιχεία που καλούνται στοιχεία «λειτουργίας», όπως είναι οι βιταμίνες, τα ιχνοστοιχεία και τα αντιβιοτικά.
Β. Παρασκευάσματα προορισμένα να συμπληρώσουν εξισορροπώντας τις τροφές που παράγονται στο αγρόκτημα ( «συμπληρώματα»).
Τα προϊόντα αυτά διαφοροποιούνται από τα προϊόντα της παραγράφου Α, λόγω της σχετικά μεγάλης περιεκτικότητάς τους σε ένα ή περισσότερα θρεπτικά στοιχεία. Στην ομάδα αυτή ανήκουν : 1) Τα προϊόντα που καλούνται «διαλυτά», από ψάρια ή θαλάσσια θηλαστικά, τα οποία παρουσιάζονται με υγρή μορφή ή ως πυκνό διάλυμα, σε πολτό ή αποξηραμένα και τα οποία λαμβάνονται με συμπύκνωση και σταθεροποίηση των υπολειμματικών νερών που περιέχουν υδροδιαλυτά στοιχεία (πρωτεΐνες, βιταμίνες της ομάδας Β, άλατα κ.λπ.) και προέρχονται από την παραγωγή αλευριών ή λαδιών από ψάρια ή θαλάσσια θηλαστικά 2) Ολόκληρα τα συμπυκνώματα πρωτεϊνών φύλλων πράσινου χρώματος που λαμβάνονται με θερμική επεξεργασία του χυμού της μηδικής πόας (τριφύλλι).
Γ. Τα προμείγματα (Premixes)
Τα παρασκευάσματα αυτά είναι, κατά κανόνα, συνθέσεις πολύπλοκου χαρακτήρα που περιέχουν έναν σύνολο στοιχείων (που ονομάζονται συχνά πρόσθετα), των οποίων η φύση και οι αναλογίες είναι καθορισμένες με σκοπό μια συγκεκριμένη ζωοτεχνική παραγωγή. Τα στοιχεία αυτά είναι τριών ειδών: 1) Αυτά που διευκολύνουν τη χώνευση και, γενικότερα, τη χρησιμοποίηση των τροφών από το ζώο διαφυλάσσοντας την υγεία του 2) Αυτά που προορίζονται να εξασφαλίσουν τη διατήρηση των τροφών και κυρίως των λιπών που περιέχουν, μέχρι την κατανάλωσή τους από το ζώο (σταθεροποιητικά, αντιοξειδωτικά κ.λπ.) 3) Αυτά που παίζουν ρόλο υποθέματος. Τα παρασκευάσματα που υπάγονται στην ομάδα αυτή δεν πρέπει πάντως να συγχέονται με άλλα παρασκευάσματα κτηνιατρικής χρήσης.
III) Πέραν των προαναφερόμενων, στην ΔΚ 2309 περιλαμβάνονται επίσης:
1) Τα παρασκευάσματα για σκύλους ή γάτες που αποτελούνται από μίγμα κρέατος, παραπροϊόντων σφαγείων και άλλων συστατικών, σε κουτιά ερμητικά κλεισμένα χωρητικότητας περίπου ίσης με την αναγκαία ποσότητα για ένα γεύμα.
2) τα μπισκότα για σκύλους ή άλλα ζώα, που συνήθως κατασκευάζονται με τη βοήθεια αμυλάλευρου ή δημητριακών σε μείγμα με ινώδη κατάλοιπα ζωικού λίπους η κρεατάλευρου.
3) Τα γλυκά παρασκευάσματα, έστω και αν περιέχουν κακάο, που προορίζονται για αποκλειστική κατανάλωση από σκύλους ή άλλα ζώα.
4) Τα παρασκευάσματα διατροφής για πουλιά (π.χ. ένα παρασκεύασμα που αποτελείται από κεχρί, σπόρους φαλαρίδας, ξεφλουδισμένη βρώμη και λιναρόσπορο, το οποίο χρησιμοποιείται ως κύρια η πλήρης διατροφή για παπαγάλους) ή για ψάρια.
Τα παρασκευάσματα της παρούσας κλάσης που προορίζονται για τη διατροφή των ζώων είναι συχνά συσσωματωμένα με μορφή σβόλων.
Αντίθετα, εξαιρούνται από την κλάση 2309:
1) Τα συσσωματωμένα προϊόντα με μορφή σβόλων που κατασκευάζονται από ένα μόνο υλικό ή από ένα μείγμα πολλών υλικών που κατατάσσεται ως έχει σε μία συγκεκριμένη κλάση, ακόμη και με προσθήκη συνδετικού μέσου (μελάσες, αμυλούχες ουσίες κ.λπ.) σε αναλογία που δεν υπερβαίνει το 3% κατά βάρος (κλάσεις 0714, 1214, 2301 κ.λπ).
2) Τα απλά μείγματα κόκκων δημητριακών (Κεφάλαιο 10), αλευριών δημητριακών ή αλευριών λοβοφόρων λαχανικών (Κεφάλαιο 11).
3) Τα παρασκευάσματα τα οποία, όταν λαμβάνονται ιδίως υπόψη η φύση, η καθαρότητα και οι αναλογίες των συστατικών, οι απαιτήσεις υγιεινής που πληρούνται κατά τη διάρκεια της παρασκευής τους και, ενδεχομένως, οι ενδείξεις που αναγράφονται στη συσκευασία ή κάθε άλλη πληροφορία σχετικά με τη χρήση τους, χρησιμοποιούνται είτε για τη διατροφή ζώων είτε για κατανάλωση από τον άνθρωπο (κυρίως κλάσεις 1901 και 2106).
4) Τα απορρίμματα, κατάλοιπα και υποπροϊόντα φυτικής προέλευσης της κλάσης 2308.
5) Οι βιταμίνες, έστω και χημικώς καθορισμένες ή αναμειγμένες, έστω και συσκευασμένες σε οιοδήποτε διαλύτη ή σταθεροποιημένες με την προσθήκη αντιοξειδωτικών ή αντισηπτικών παραγόντων, με προσρόφηση επί υποστρώματος ή με εφαρμογή προστατευτικής επικάλυψης, π.χ. ζελατίνης, κηρών, λιπών, κ.λπ., υπό την προϋπόθεση ότι η ποσότητα τέτοιων προσθέτων, υποστρωμάτων ή επικαλύψεων δεν υπερβαίνει εκείνη που απαιτείται για τη συντήρηση ή τη μεταφορά τους και υπό τον όρο ότι αυτά τα πρόσθετα, υποστρώματα ή οι επικαλύψεις δεν αλλοιώνουν τον χαρακτήρα των βιταμινών και δεν τις καθιστούν ιδιαίτερα κατάλληλες για ειδική αντί για γενική χρήση (κλάση 2936).
6) Τα λοιπά προϊόντα του Κεφαλαίου 29.
7) Τα φάρμακα των κλάσεων 3003 και 3004.
8) Οι πρωτεϊνούχες ουσίες του Κεφαλαίου 35.
9) Παρασκευάσματα του τύπου των αντιμικροβιακών απολυμαντικών, που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή ζωοτροφών για τον έλεγχο των ανεπιθύμητων μικροοργανισμών (κλάση 3808)
10) Τα ενδιάμεσα προϊόντα της διαδικασίας παρασκευής αντιβιοτικών που λαμβάνονται με διήθηση και εκχύλιση πρώτου σταδίου και τα υπολείμματα αυτής της διαδικασίας, με περιεκτικότητα σε αντιβιοτικά γενικά που δεν υπερβαίνει το 70% (κλάση 3824).
Εξυπακούεται ότι, όλα τα ανωτέρω είδη που εξαιρούνται από τη Δ.Κ. 2309, υπάγονται κατά περίπτωση στον κατάλληλο συντελεστή Φ.Π.Α. σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ.
– Παράγραφος (22).
Σύμφωνα με την παράγραφο 22 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ, ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ εφαρμόζεται στην ΔΚ 1301 μόνο για την ακατέργαστη μαστίχα (λευκή ή μη).
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το κείμενο του δασμολογίου στην ΔΚ 1301 περιλαμβάνονται επιπλέον και οι γόμες, ρητίνες, γόμες-ρητίνες και οι ελαιορητίνες (πχ βάλσαμο) που είναι φυσικές οι οποίες όμως κατατάσσονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%.
– Παράγραφος (23).
Αναφορικά με την παράγραφο 23 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ επισημαίνεται ότι δεν προβλέπονται εξαιρέσεις, και κατά συνέπεια όλα ανεξαιρέτως τα είδη που περιλαμβάνονται στις ΔΚ 3101, 3102, 3103, 3104 και 3105 όπως αναλυτικά περιγράφονται παρακάτω, υπάγονται πλέον στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%.
Σας γνωρίζουμε ότι:
Ο όρος «λιπάσματα» στην παρούσα παράγραφο αναφέρεται αποκλειστικά στα προϊόντα που περιλαμβάνονται στις σχετικές δασμολογικές κλάσεις του Κεφαλαίου 31 του Δασμολογίου, και ειδικότερα:
– 3101: Λιπάσματα ζωικής ή φυτικής προέλευσης ή που προκύπτουν από ανάμιξη ή χημική επεξεργασία αυτών.
– 3102: Λιπάσματα ορυκτά ή χημικά αζωτούχα.
– 3103: Λιπάσματα χημικά ή ορυκτά φωσφορικά.
– 3104: Λιπάσματα χημικά ή ορυκτά καλιούχα.
– 3105: Λιπάσματα χημικά ή ορυκτά που περιέχουν δύο ή τρία λιπαντικά στοιχεία: άζωτο, φώσφορο και κάλιο, άλλα λιπάσματα, προϊόντα του κεφαλαίου 31 που παρουσιάζονται σε δισκία ή παρόμοια σχήματα, είτε σε συσκευασίες με μικτό βάρος που δεν υπερβαίνει τα 10 κιλά.
Επισημαίνεται ιδίως ότι, για τους σκοπούς της παρούσας κλάσης, ως «άλλα λιπάσματα» σύμφωνα με τη Σημείωση 6 του Κεφαλαίου 31 του Δασμολογίου, θεωρούνται μόνο τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται ως λιπάσματα, τα οποία περιέχουν σαν ουσιώδη συστατικά τουλάχιστον ένα από τα λιπαντικά στοιχεία άζωτο, φώσφορο ή κάλιο.
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τη Σημείωση 1 του Κεφαλαίου 31, εξαιρούνται από το εν λόγω κεφάλαιο το αίμα των ζώων της κλάσης 0511, καθώς και τα αμιγή προϊόντα καθορισμένης χημικής σύστασης πέραν αυτών που ρητώς περιλαμβάνονται στο κείμενο των κλάσεων και των λοιπών Σημειώσεων του Κεφαλαίου 31.
– Ωστόσο, για την αποφυγή παρανοήσεων, διευκρινίζουμε ότι, προϊόντα τα οποία δεν υπάγονται στο Κεφάλαιο 31 του Δασμολογίου, αλλά κατατάσσονται π.χ. στα Κεφάλαια 28 ή 29 αυτού, έστω και αν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως λιπάσματα (π.χ. αμιγείς χημικές ουσίες, ανόργανες ή οργανικές, παραμένουν στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%, εκτός αν προβλέπεται αλλιώς από άλλες παραγράφους του παρόντος Παραρτήματος.
– Παράγραφος (24).
Αναφορικά με την παράγραφο 24 του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ διευκρινίζεται ότι η υπαγωγή στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13% αφορά στα είδη της ΔΚ 3808 όπως κατονομάζονται κατωτέρω:
– εντομοκτόνα,
– ποντικοφάρμακα,
– μυκητοκτόνα,
– ζιζανιοκτόνα,
– ανασχετικά της βλάστησης και ρυθμιστικά της ανάπτυξης των φυτών,
– απολυμαντικά, καθώς και
– παρόμοια προϊόντα με τα παραπάνω,
με την προϋπόθεση ότι παρουσιάζονται με μία από τις ακόλουθες μορφές:
– σε μορφές ή συσκευασίες για τη λιανική πώληση, ή
– ως παρασκευάσματα, και
– δεν προορίζονται για χρήση σε ανθρώπους.
Επισημαίνουμε ότι, όλα τα προαναφερόμενα προϊόντα που κατονομάζονται ρητά στο κείμενο της Δ.Κ. 3808 σύμφωνα με τα προαναφερόμενα και πληρούν τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης κλάσης, πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση αυτή και, κατά συνέπεια, αποκλείονται από την κατάταξη στις κλάσεις 3004 ή 3003 ως φάρμακα για την ιατρική του ανθρώπου ή των ζώων.
Για την αποφυγή παρανοήσεων διευκρινίζουμε ότι αναφορικά με τα είδη της ΔΚ 3808, αποκλείονται από την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. 13% και εξακολουθούν να υπάγονται σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24% τα ακόλουθα:
– Τα αντιπαρασιτικά παρασκευάσματα της Δ.Κ. 3808 που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση , όπως είναι π.χ. δοχεία ψεκασμού κατά της ψείρας και της κόνιδας, που προορίζονται για ψεκασμό στα μαλλιά και στο δέρμα της κεφαλής του ανθρώπου.
– Τα είδη της Δ.Κ. 3808 που παρουσιάζονται με τη μορφή ειδών όπως ταινίες, φιτίλια, θειαφοκέρια και μυγοκτόνο χαρτί.
– Τα λοιπά εντομοαπωθητικά, τα απολυμαντικά για οικιακές χρήσεις, τα εντομοκτόνα και κατσαριδοκτόνα που παρουσιάζονται σε φιάλες με προωθητικό αέριο ή σε σκόνη για οικιακές χρήσεις.
– Παράγραφος (28).
Στην εν λόγω παράγραφο, το νέο στοιχείο είναι η υπαγωγή όλων ανεξαιρέτως των καθετήρων που κατατάσσονται στη Δ.Κ. 9018 του Δασμολογίου στο μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α. 13%, εφόσον προορίζονται για ιατρική χρήση σε ανθρώπους, ανεξαρτήτως του ειδικότερου ιατρικού σκοπού.
Τέλος, επισημαίνουμε ότι όλα τα ανωτέρω παραδείγματα προϊόντων δίδονται για σκοπούς πληροφόρησης και δεν είναι σε καμία περίπτωση εξαντλητικά.
Η παράγραφος που εισάγεται στο Κεφάλαιο Β’ Υπηρεσίες του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ:
Παράγραφος (4).
Η παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή
Στο Κεφαλαίο Β’ «Υπηρεσίες» του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ προστίθεται νέα παράγραφος 4, σύμφωνα με την οποία υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, από 1.7.2017, η παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή.
Ως παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή θεωρείται κάθε υπηρεσία που είναι απαραίτητη για την παραγωγή των αγροτικών προϊόντων. Επομένως, στο μειωμένο συντελεστή υπάγονται οι υπηρεσίες που παρέχονται και είναι απαραίτητες μέχρι το στάδιο της ολοκλήρωσης της παραγωγής. Για παράδειγμα, τέτοιες υπηρεσίες αποτελούν το όργωμα, η σπορά, ο θερισμός, η συλλογή κ.α. Επίσης, υπηρεσίες του μειωμένου συντελεστή αποτελούν και οι υπηρεσίες έκθλιψης που παρέχονται από τα ελαιοτριβεία, καθώς και οι υπηρεσίες υλοτομίας.
Αντίθετα, δεν υπάγονται στο μειωμένο, αλλά στον κανονικό συντελεστή οι υπηρεσίες που παρέχονται σε επόμενα της παραγωγής στάδια, έστω και αν αφορούν γεωργικά προϊόντα, όπως οι υπηρεσίες συσκευασίας, μεταφοράς, φορτοεκφόρτωσης, αποθήκευσης, συντήρησης εντός ψυγείων κλπ. Ομοίως στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ παραμένουν οι υπηρεσίες σφαγής ζώων και πτηνών, καθώς και η μίσθωση μηχανημάτων και εξοπλισμού.
Γ. ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ
Σε οποιοδήποτε στοιχείο εκδίδεται με ημερομηνία έκδοσης την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νέου Παραρτήματος ΙΙΙ, ήτοι την 01.07.2017, και εφεξής, για την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών του εν λόγω παραρτήματος, θα επιβάλλεται ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ ανεξάρτητα αν αφορά συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν σε προγενέστερη περίοδο.
Σε πιστωτικά τιμολόγια που εκδίδονται από την έναρξη ισχύος του νέου Παραρτήματος και εφεξής για τα ως άνω αγαθά και υπηρεσίες λόγω επιστροφής ή έκπτωσης, και αφορούν συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν πριν την ημερομηνία αυτή, υπολογίζεται ΦΠΑ με το μειωμένο συντελεστή. Για την περίπτωση έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου λόγω εσφαλμένης χρέωσης ΦΠΑ (επιβάρυνση με υψηλότερο συντελεστή από τον ορθό) ισχύουν οι οδηγίες που παρασχέθηκαν με την εγκύκλιο ΠΟΛ 1052/ 04.04.2017.
Τέλος, εφόσον συντρέχει λόγος έκδοσης παραστατικού για την ακύρωση συναλλαγής, (π.χ. λόγω λογιστικού σημειώματος, κλπ) πρέπει να αναγράφεται σε αυτό ο ίδιος συντελεστής ΦΠΑ που είχε η αρχική συναλλαγή, ανεξάρτητα της ημερομηνίας έκδοσης του, δεδομένου ότι, στην περίπτωση αυτή ακυρώνεται η συναλλαγή στο σύνολο της.
Οι αρμόδιες Τελωνειακές και Φορολογικές Αρχές καθώς και οι αρμόδιες Ελεγκτικές Αρχές, στις οποίες κοινοποιείται η παρούσα, παρακαλούνται να λάβουν υπόψη τους τα διαλαμβανόμενα σε αυτή, προκειμένου να προχωρήσουν, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους, σε διεξαγωγή εκ των υστέρων ελέγχων στις περιπτώσεις όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο, αναφορικά με τη διαπίστωση της ορθής δασμολογικής κατάταξης και του εφαρμοζόμενου συντελεστή Φ.Π.Α. στα εν λόγω είδη
Ο Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων
Γ. Πιτσιλής
ΠΟΛ.1103/2017 Επίσπευση επιστροφής πιστωτικού υπολοίπου των υποκειμένων που έχουν δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους και είτε πραγματοποιούν κυρίως πράξεις που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, είτε είναι κάτοχοι «άδειας Α.Ε.Ο. Authorised Economic Operator» ή «αδειών απλουστευμένων διαδικασιών»
ΘΕΜΑ: Επίσπευση επιστροφής πιστωτικού υπολοίπου των υποκειμένων που έχουν δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους και είτε πραγματοποιούν κυρίως πράξεις που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, είτε είναι κάτοχοι «άδειας Α.Ε.Ο. Authorised Economic Operator» ή «αδειών απλουστευμένων διαδικασιών».
ΑΠΟΦΑΣΗ
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Του άρθρου 42 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013 – ΦΕΚ 170 Α΄) και ειδικότερα της παρ. 5, όπως ισχύουν.
β) Του Κεφαλαίου Α’ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του ν. 4389/2016 (Α΄ 94) και ειδικότερα του άρθρου 7, της παρ. 1 του άρθρου 14, και του άρθρου 41.
γ) Της παρ. 3 του άρθρου 32, της παρ. 1 του άρθρου 34 καθώς και του άρθρου 57 του Κώδικα ΦΠΑ (κύρωση με το ν. 2859/2000 – ΦΕΚ 248 Α΄/7.11.2000), όπως ισχύουν.
δ) Του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013 – ΦΕΚ 170 Α΄) και ειδικότερα των άρθρων 12, 36, 44, 48 παρ. 2, όπως ισχύουν.
ε) Του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα ν. 2960/2001 (ΦΕΚ Α΄ 265/22.11.2001).
στ) Των άρθρων 3 και 83 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε. – ν.δ. 356/1974, ΦΕΚ 90 Α΄), όπως ισχύουν.
ζ) Της περίπτωσης 2 της Υποπαραγράφου ΙΑ.2 της Παραγράφου ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν. 4254/2014 (Α΄ 85).
η) Του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα καν. (ΕΕ) αριθμ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 269/10.10.2013), τις κατ’ εξουσιοδότηση διατάξεις και τις διατάξεις εφαρμογής του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα καν. (ΕΕ) αριθμ. 2446/2015 της Επιτροπής (L 343/29.12.2015) και καν. (ΕΕ) αριθμ. 2447/2015 της Επιτροπής (L 343/29.12.2015) καθώς και τις διατάξεις του κατ’ εξουσιοδότηση καν. (ΕΕ) αριθμ. 341/2016 της Επιτροπής (L 69/15.03.2016) όσον αφορά μεταβατικούς κανόνες για ορισμένες διατάξεις του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα για τις περιπτώσεις που τα σχετικά ηλεκτρονικά συστήματα δεν έχουν τεθεί ακόμη σε λειτουργία, και την τροποποίηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/2446 της Επιτροπής.
θ) Των ΑΥΟ ΠΟΛ.1090/2.4.2012 (ΦΕΚ 1146 Β΄/10.4.2012)
«Διαδικασία επιστροφής ΦΠΑ προς τις επιχειρήσεις και επιτηδευματίες» και ΠΟΛ.1067/3.4.2013 (ΦΕΚ 775 Β΄/ 3.4.2013) «Διαδικασία επιστροφής ΦΠΑ προς τις επιχειρήσεις και επιτηδευματίες -Τροποποίηση των ΑΥΟ ΠΟΛ.1090/2.4.2012 και ΠΟΛ.1073/21.7.2004 Κατάργηση των ΑΥΟ ΠΟΛ.1016/1.3.2010 και ΠΟΛ.1108/02.07.2010.».
ι) Της ΑΓΓΔΕ ΠΟΛ.1212/26.9.2014 (ΦΕΚ Β΄ 2602/30.9.2014)
«Επίσπευση επιστροφής πιστωτικού υπολοίπου για τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν κυρίως πράξεις που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ και έχουν δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους».
κ) Της αριθμ. Δ.ΟΡΓ.Α 1036960/10.3.2017 (Β΄ 968) απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)».
2. Την αριθμ. Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28.1.2013 (Β΄ 130 και Β΄ 372) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Υφυπουργού Οικονομικών «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών», όπως συμπληρώθηκε, τροποποιήθηκε και ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της υποπαραγράφου α΄ της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016.
3. Την αριθμ. 1 της 20.1.2016 (Υ.Ο.Δ.Δ. 18) πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών», σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016.
4. Την ανάγκη επίσπευσης της διαδικασίας επιστροφής ΦΠΑ σε υποκείμενους που είναι κάτοχοι «άδειας Α.Ε.Ο. Authorised Economic Operator» ή κάτοχοι «αδειών απλουστευμένων διαδικασιών», σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Ενωσιακό Τελωνειακό Κώδικα, καθώς θεωρούνται χαμηλού κινδύνου, με σκοπό την μείωση του διοικητικού κόστους της φορολογικής διοίκησης.
5. Την ανάγκη επίσπευσης της διαδικασίας επιστροφής ΦΠΑ σε εξαγωγικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις που δεν επιβαρύνουν τις πράξεις που πραγματοποιούν με ΦΠΑ, που λόγω του μεγέθους τους είναι χαμηλού κινδύνου, με σκοπό την ενίσχυση της ρευστότητας της αγοράς και τη μείωση του διοικητικού κόστους της φορολογικής διοίκησης.
6. Την ανάγκη καθορισμού κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου για τις επιχειρήσεις, οι οποίες αιτούνται υψηλά ποσά επιστροφής ΦΠΑ ετησίως, λόγω πραγματοποίησης κυρίως πράξεων που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, με δικαίωμα έκπτωσης και εμφανίζουν υψηλό βαθμό συμμόρφωσης και οι οποίες θα περιλαμβάνονται σε ειδικό κατάλογο επιχειρήσεων, με σκοπό την άμεση επιστροφή χωρίς έλεγχο.
7. Το γεγονός ότι, από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης, δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.),
αποφασίζουμε:
Άρθρο 1
Προϋποθέσεις και κριτήρια διεκπεραίωσης αιτήσεων επιστροφής κατά προτεραιότητα και χωρίς έλεγχο
1. Οι υποκείμενοι στο φόρο οι οποίοι:
α) είναι κάτοχοι «άδειας Α.Ε.Ο. Authorised Economic Operator» ή κάτοχοι «αδειών απλουστευμένων διαδικασιών», σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Ενωσιακό Τελωνειακό Κώδικα, εξαιρουμένων των άμεσων και έμμεσων τελωνειακών αντιπροσώπων, που έχουν άδειες σε ισχύ, ή
β) πραγματοποιούν πράξεις που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ σε ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) του κύκλου εργασιών τους για σκοπούς ΦΠΑ κατά το προηγούμενο ημερολογιακό δωδεκάμηνο, εντάσσονται σε κατάλογο υποκειμένων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρούσα απόφαση και οι αιτήσεις τους διεκπεραιώνονται κατά προτεραιότητα και χωρίς έλεγχο, καθώς θεωρούνται για τους σκοπούς της ανάλυσης κινδύνου που ορίζεται στις ΑΥΟ ΠΟΛ.1090/2.4.2012 και ΠΟΛ.1067/3.4.2013 ως εξαιρετικά χαμηλού κινδύνου.
2. Οι υποκείμενοι της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 κατατάσσονται με βάση το συνολικό ύψος του αιτούμενου ποσού τους για το προηγούμενο ημερολογιακό δωδεκάμηνο, κατά φθίνουσα σειρά και εντάσσονται στον ανωτέρω κατάλογο μέχρι εξαντλήσεως ποσοστού είκοσι τοις εκατό (20%) του συνολικά αιτούμενου προς επιστροφή ποσού, από όλους τους υποκείμενους για το ίδιο ημερολογιακό διάστημα.
3. Οι υποκείμενοι της παραγράφου 1, εντάσσονται στον κατάλογο της παραγράφου αυτής, μόνο εφόσον έχουν δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών και κατά τα τελευταία τρία (3) φορολογικά έτη, συμπεριλαμβανομένου του τρέχοντος, πληρούν σωρευτικά τα παρακάτω κριτήρια:
α) Έχουν ελεγχθεί για τουλάχιστον τρεις (3) φορολογικές περιόδους και το σύνολο των επιστραφέντων κατόπιν ελέγχων ποσών δεν διαφέρει από το συνολικά αιτούμενο ποσό σε ποσοστό άνω του πέντε τοις εκατό (5%).
β) Δεν έχουν υποπέσει σε φορολογικές παραβάσεις του παραρτήματος Ι της παρούσας, καθώς και σε τελωνειακές παραβάσεις του παραρτήματος ΙΙ της παρούσας, οι οποίες έχουν καταχωρηθεί στα μηχανογραφικά συστήματα «TAXIS» και «ICIS» αντίστοιχα.
γ) Δεν χαρακτηρίζονται ως ύποπτοι για συμμετοχή σε απάτη που αφορά στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, κατόπιν εφαρμογής κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου, τα οποία εξετάζονται σε κεντρικό επίπεδο αποκλειστικά και δεν δημοσιοποιούνται.
4. Σε κάθε περίπτωση κατά την εξόφληση των εκκαθαρισμένων επιστροφών (Ατομικών Φύλλων Έκπτωσης – Α.Φ.ΕΚ.) τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις περί συμψηφισμού και αποδεικτικού ενημερότητας κατά τις διατάξεις του άρθρου 83 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και των άρθρων 12, 42 παρ. 1, άρθρου 48 παρ. 2 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως ισχύουν. Επίσης, τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις της περίπτωσης 2 της Υποπαραγράφου ΙΑ.2 της παραγράφου ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν. 4254/2014 (Α΄ 85) σχετικά με τη υποχρεωτική διενέργεια συμψηφισμών με οφειλές προς τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην κοινή υπουργική απόφαση Β/7/35889/2582/16.10.2014 (ΦΕΚ Β΄ 2795), όπως ισχύουν.
Άρθρο 2
Κατάρτιση καταλόγου υποκείμενων στο φόρο
1. Ο κατάλογος υποκειμένων καθορίζεται κάθε εξάμηνο, το μήνα Φεβρουάριο και το μήνα Αύγουστο εκάστου έτους και ισχύει για τις αιτήσεις που καταχωρούνται στο σύστημα TAXIS από την 1η των μηνών αυτών και έως την δημιουργία του επόμενου καταλόγου. Τυχόν καθυστέρηση για τον καθορισμό του καταλόγου σε κάποιον από τους ανωτέρω μήνες δεν μεταβάλλει χρονικά τον καθορισμό του επόμενου καταλόγου.
Το μήνα Φεβρουάριο ο κατάλογος καθορίζεται με βάση το σύνολο των ισχυουσών αδειών AEO και αδειών απλουστευμένων διαδικασιών σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 1, των υποβληθεισών δηλώσεων ΦΠΑ που αφορούν φορολογικές περιόδους για το δωδεκάμηνο που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και ολοκληρώνεται την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου φορολογικού έτους, καθώς και τις αιτήσεις επιστροφής που υποβλήθηκαν το δωδεκάμηνο αυτό. Το μήνα Αύγουστο ο κατάλογος καθορίζεται κατ’ αναλογία, με βάση το δωδεκάμηνο που αρχίζει την 1η Ιουλίου του προηγούμενου φορολογικού έτους και ολοκληρώνεται την 30η Ιουνίου του τρέχοντος φορολογικού έτους. Ο κατάλογος υπόκειται σε αναθεώρηση εντός της περιόδου ισχύος του σε περιπτώσεις της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου.
Η συμμετοχή των υποκειμένων στον κατάλογο, καθώς και η τυχόν διαγραφή τους, γνωστοποιείται σε αυτούς μέσω του πληροφορικού συστήματος TAXISnet.
2. Οι υποκείμενοι που πληρούν ταυτόχρονα τις προϋποθέσεις και των δύο περιπτώσεων της παραγράφου 1 του άρθρου 1, εντάσσονται στον κατάλογο της παραγράφου αυτής, λόγω της πραγματοποίησης πράξεων που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ σε ποσοστό τουλάχιστον 50% του κύκλου εργασιών τους κατά το προηγούμενο ημερολογιακό δωδεκάμηνο.
3. Σε περίπτωση που για έναν ή περισσότερους από τους υποκείμενους του καταλόγου της παραγράφου 1 του άρθρου 1 της παρούσας, διαπιστωθεί ότι δεν πληρούται ένα τουλάχιστον εκ των κριτηρίων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, ή ότι δεν διαθέτουν άδεια ΑΕΟ ή άδεια απλουστευμένων διαδικασιών της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου, ο υποκείμενος διαγράφεται από τον κατάλογο. Η διαγραφή γίνεται οποτεδήποτε εντός της περιόδου ισχύος του καταλόγου και άμεσα με την ανωτέρω διαπίστωση. Η κατοχή άδειας ΑΕΟ ή άδειας απλουστευμένων διαδικασιών εξετάζεται μόνο για τους υποκείμενους που έχουν ενταχθεί στον κατάλογο της παραγράφου 1 του άρθρου 1 λόγω της ιδιότητάς τους αυτής.
4. Σε κάθε περίπτωση, εφόσον ο αρμόδιος Προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. διαθέτει στοιχεία από τα οποία προκύπτουν ισχυρές ενδείξεις για παραβάσεις της φορολογικής νομοθεσίας από τον υποκείμενο, υποχρεούται να εισηγηθεί τη διενέργεια ελέγχου πριν την επιστροφή. Το αίτημα, με πλήρη αιτιολόγηση, υποβάλλεται προς έγκριση στη Δ/ νση Ελέγχων, μέσω του συστήματος ELENXIS, η οποία εγκρίνει ή απορρίπτει το αίτημα εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία λήψης του αιτήματος.
5. Μετά τη διενέργεια της επιστροφής διενεργείται ετησίως δειγματοληπτικός έλεγχος των υποκειμένων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της παραγράφου 1 του άρθρου 1. Το εν λόγω δείγμα προσδιορίζεται από τη Δ/νση Ελέγχων και καλύπτει τουλάχιστον το δέκα τοις εκατό (10%) των υποκειμένων αυτών.
6. Η παρούσα απόφαση ισχύει για αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ που καταχωρούνται στο σύστημα TAXIS από 1.7.2017 και εφεξής.
7. Ειδικά για την πρώτη εφαρμογή, ο κατάλογος των υποκειμένων ισχύει και για όλες τις εκκρεμείς αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ αυτών, που έχουν καταχωρηθεί στο σύστημα TAXIS από 1.1.2016 έως και 30.6.2017. Ως εκκρεμείς αιτήσεις για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου λογίζονται οι αιτήσεις, οι οποίες έχουν επιλεγεί για έλεγχο και δεν έχει εκδοθεί προσωρινός διορθωτικός προσδιορισμός φόρου έως τη δημοσίευση της παρούσας, με εξαίρεση τις αιτήσεις, επιστροφής που έχουν επιλεγεί για έλεγχο κατόπιν εισήγησης του αρμοδίου Προϊσταμένου Δ.Ο.Υ., για τις οποίες η επιστροφή διενεργείται μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου. Στις εκκρεμείς αιτήσεις της παρούσας παραγράφου η επιστροφή του φόρου πραγματοποιείται άμεσα, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που συντρέχει παραγραφή της αξίωσης προς επιστροφή, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον ο αρμόδιος Προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. διαθέτει στοιχεία, από τα οποία προκύπτουν ισχυρές ενδείξεις για παραβάσεις της φορολογικής νομοθεσίας από ευρήματα του διενεργούμενου ελέγχου ή από άλλα στοιχεία, αυτός υποχρεούται να ολοκληρώσει τον έλεγχο πριν την επιστροφή, λαμβανομένων υπόψη και των διατάξεων περί παραγραφής.
Άρθρο 3
Τελικές διατάξεις
1. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργείται η ΑΓΓΔΕ ΠΟΛ.1212/26.9.2014 (ΦΕΚ Β΄ 2602/30.9.2014).
2. Η παρούσα απόφαση να δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Γ. ΠΙΤΣΙΛΗΣ
Παράρτημα Ι
Κατάλογος φορολογικών παραβάσεων, για την εφαρμογή της παραγράφου 3.β. του άρθρου 1.
1. Μη έκδοση φορολογικού στοιχείου ή ανακριβής έκδοσή του ή μη καταχώρηση σερβιρισθέντων ειδών στα δελτία παραγγελίας.
2. Έκδοση πλαστών, έκδοση λήψη εικονικών (μερικώς ή ολικώς) ή λήψη ανακριβών φορολογικών στοιχείων.
3. Μη καταχώρηση ή ανακριβής καταχώρηση στοιχείων ή καταχώρηση ανύπαρκτης αγοράς, πώλησης, εσόδου, εξόδου.
4. Μη καταχώρηση ή ανακριβής καταχώρηση ως προς την ποσότητα στο Βιβλίο Απογραφών εμπορεύσιμου περιουσιακού στοιχείου ή καταχώρηση ανύπαρκτου στοιχείου απογραφής.
5. Νόθευση στοιχείων.
6. Μη εξόφληση στοιχείων πώλησης με τον προσήκοντα τρόπο.
7. Μη έκδοση στοιχείου παράδοσης κτισμάτων.
8. Παρεμπόδιση του προληπτικού ελέγχου με θετικές ενέργειες ή μη συνεργασία στη διάρκεια φορολογικού ελέγχου.
9. Μη ανταπόκριση σε αίτηση της φορολογικής διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή μη επίδειξη βιβλίων και στοιχείων για δεύτερη και επόμενη φορά.
10. Μη τήρηση βιβλίων πρωτογενών καταχωρήσεων ή τήρηση κατώτερης κατηγορίας ή μη τήρηση ισοζυγίου γενικού αναλυτικών καθολικών.
11. Μη τήρηση πρόσθετων βιβλίων της παρ. 5 του άρθρου 10 του ΚΒΣ ή της παρ. 23 του άρθρου 4 του Κ.Φ.Α.Σ. ή του βιβλίου κοστολογίου οικοδομών καθώς και η μη καταχώρηση ή ανακριβής καταχώρηση στα βιβλία αυτά.
12. Μη διαφύλαξη βιβλίων, στοιχείων και άλλων δικαιολογητικών εγγραφής καθώς και φορολογικών μηχανισμών.
13. Παραβίαση ή παραποίηση φορολογικών μηχανισμών, καθώς και η υποβολή ανακριβών στοιχείων για χορήγηση άδειας καταλληλότητας φορολογικών μηχανισμών.
14. Έκδοση αποδείξεων λιανικής πώλησης από μη εγκεκριμένο ή μη δηλωμένο ή παραβιασμένο φορολογικό μηχανισμό.
15. Έκδοση στοιχείου με ΦΠΑ από μη υπόχρεο.
16. Μη υποβολή ή υποβολή ανακριβών δηλώσεων ΦΠΑ.
17. Μη αποστολή δεδομένων συστήματος ΕΙΣΡΟΩΝ- ΕΚΡΟΩΝ.
18. Άσκηση οικονομικής δραστηριότητας χωρίς έναρξη.
Παράρτημα ΙI
Κατάλογος τελωνειακών παραβάσεων, για την εφαρμογή της παραγράφου 3.β. του άρθρου 1.
1. Η εντός του τελωνειακού εδάφους εισαγωγή ή εξ αυτού εξαγωγή εμπορευμάτων υποκειμένων σε δασμούς, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις που εισπράττονται στα Τελωνεία, χωρίς τη γραπτή άδεια της αρμοδίας Τελωνειακής Αρχής ή σε άλλο από τον ορισμένο παρ’ αυτής τόπο ή χρόνο.
2. Οποιαδήποτε ενέργεια, που αποσκοπεί να στερήσει το Ελληνικό Δημόσιο ή την Ευρωπαϊκή Ένωση των υπ’ αυτών εισπρακτέων δασμών, φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων από τα εισαγόμενα ή εξαγόμενα εμπορεύματα, και αν ακόμη αυτά εισπράχθηκαν κατά χρόνο και τρόπο διάφορο εκείνου που ορίζει ο νόμος.
3. Η διάθεση στην κατανάλωση, χωρίς έγγραφη άδεια της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής και πληρωμή του εισαγωγικού δασμού, φόρου και λοιπών επιβαρύνσεων, εμπορευμάτων τα οποία έχουν εισαχθεί δυνάμει νόμου ή σύμβασης, ατελώς ή με μειωμένες επιβαρύνσεις για ορισμένες ειδικές χρήσεις ή χρησιμοποίηση αυτών των εμπορευμάτων σε άλλες χρήσεις εκτός των ορισμένων ειδικών τοιούτων.
4. Η εξαγωγή ή η εισαγωγή εμπορευμάτων των οποίων, κατά νόμο ή με απόφαση της αρμόδιας Αρχής, είναι απαγορευμένη η εξαγωγή ή η εισαγωγή.
5. Κάθε έλλειψη εμπορευμάτων από αποθήκες αποταμίευσης με σκοπό να στερήσει το Δημόσιο από τους εισπρακτέους δασμούς, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις επί των ελλειπόντων.
6. Η ύπαρξη εμπορευμάτων σε πλοία ανεξαρτήτως χωρητικότητας τα οποία παραπλέουν στην ακτή και κατευθύνονται σε ελληνικό λιμάνι χωρίς να αναφέρονται στο δηλωτικό του πλοίου.
7. Η ύπαρξη εμπορευμάτων έστω και αναγεγραμμένων στο δηλωτικό, σε πλοίο, πλοιάριο ή πλωτό μέσο ανεξαρτήτου χωρητικότητας, το οποίο έχει προσορμήσει χωρίς ανώτερη βία σε λιμάνι ή όρμο του κράτους, στο οποίο δεν επιτρέπεται η προσέγγιση.
8. Η κατά την ώρα της αναχώρησης από το πλοίο έλλειψη εμπορευμάτων, που φορτώθηκαν για το εξωτερικό ή για άλλο λιμάνι του κράτους, με παραστατικό διαμετακόμισης.
9. Η αγορά, πώληση και κατοχή εμπορευμάτων που έχουν εισαχθεί ή τεθεί στην κατανάλωση κατά τρόπο που συνιστά το αδίκημα της λαθρεμπορίας.
10. Η με οποιαδήποτε τρόπο αφαίρεση του αριθμού πλαισίου από αυτοκίνητο ή παραποίηση αυτού και η με οποιοδήποτε τρόπο τοποθέτηση του, ενσωμάτωση του σε άλλο αυτοκίνητο, για το οποίο δεν έχουν καταβληθεί οι οφειλόμενοι δασμοί και λοιποί φόροι.
11. Η υποτιμολόγηση ή υπερτιμολόγηση εισαγόμενων ή εξαγομένων εμπορευμάτων, εφόσον συνεπάγεται απώλεια δασμών, φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων.
12. Η παράνομη εισαγωγή ή μεταφορά ειδών και δειγμάτων άγριας πανίδας και χλωρίδας που κινδυνεύουν με εξαφάνιση και προστατεύονται από Κοινοτικές ή Διεθνείς συμβάσεις.
13. Η με οποιοδήποτε τρόπο διάθεση στην κατανάλωση εμπορευμάτων που τελούν υπό καθεστώς κοινοτικής διαμετακόμισης.
14. Η χωρίς άδεια εξαγωγή ειδών πολιτιστικής κληρονομιάς.
15. Η χρήση πλαστού ή νοθευμένου πιστοποιητικού ταξινόμησης καθώς και κάθε άλλη ενέργεια ή τέχνασμα με σκοπό την μη καταβολή του τέλους ταξινόμησης παντός οχήματος.
16. Η δήλωση ψευδών στοιχείων ή παραποίηση των κατατιθεμένων παραστατικών ή χρήση ιδιαίτερου τεχνάσματος με αποτέλεσμα την μη είσπραξη ή την είσπραξη μειωμένων φορολογικών ή δασμοφορολογικών επιβαρύνσεων που αναλογούν στο όχημα.
17. Κατοχή ή κυκλοφορία οχήματος τρίτης χώρας που έχει τεθεί σε ανάλωση χωρίς ταυτόχρονη καταβολή του οφειλόμενου τέλους ταξινόμησης πέραν των τριών μηνών αφότου το τέλος κατέστη απαιτητό χωρίς ο υπόχρεος να προσέλθει στη τελωνειακή αρχή για την νόμιμη τακτοποίηση.
18. Η με οποιονδήποτε τρόπο διαφυγή ή απόπειρα διαφυγής της καταβολής των οφειλομένων φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων, καθώς και η μη τήρηση των διατυπώσεων που προβλέπονται για τα προϊόντα που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης με σκοπό τη μη καταβολή των ως άνω φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων.
Α.Α.Δ.Ε.: «Επιστρέφονται πλέον άμεσα και χωρίς έλεγχο ποσά Φ.Π.Α. σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Αθήνα, 07 Ιουλίου 2017
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Με σκοπό την αύξηση της ρευστότητας των φορολογικά συνεπών επιχειρήσεων, ο Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργος Πιτσιλής, υπέγραψε απόφαση, με την οποία επιστρέφονται πλέον άμεσα και χωρίς έλεγχο ποσά ΦΠΑ σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων.
Συγκεκριμένα, με βάση την απόφαση, αυτή η διαδικασία ακολουθείται για αιτήσεις με υψηλά ποσά πιστωτικού υπολοίπου, οι οποίες υποβάλλονται από επιχειρήσεις, που:
• Από τη φύση της δραστηριότητάς τους δημιουργούν συστηματικά πιστωτικό υπόλοιπο Φ.Π.Α. (βλ. εξαγωγικές).
• Είναι κάτοχοι αδειών Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα (Α.Ε.Ο. – Authorized Economic Operator) ή αδειών απλουστευμένων διαδικασιών, που έχουν χορηγηθεί κατόπιν αξιολόγησης κριτηρίων και προϋποθέσεων, βάσει του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα.
• Πραγματοποιούν συναλλαγές, που δεν επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. σε ποσοστό τουλάχιστον 50% του κύκλου εργασιών τους για σκοπούς Φ.Π.Α., το τελευταίο ημερολογιακό έτος
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι για τις επιχειρήσεις αυτές να εμφανίζουν υψηλό βαθμό φορολογικής συμμόρφωσης. Δηλαδή, σωρευτικά:
• Να έχουν ελεγχθεί για τουλάχιστον τρεις φορολογικές περιόδους και το σύνολο των επιστραφέντων ποσών – μετά τον έλεγχο – να μη διαφέρει πάνω από 5% από το συνολικά αιτούμενο.
• Να μην έχουν υποπέσει σε φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις
• Να μη χαρακτηρίζονται – βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου – ως ύποπτοι για συμμετοχή σε απάτη για ενδοκοινοτικές συναλλαγές
Όπως δήλωσε ο κ. Πιτσιλής, “Βασική μας προτεραιότητα αποτελεί η διευκόλυνση του επιχειρείν, στο πλαίσιο πάντα των δυνατοτήτων μας και του δημοσιονομικού πλαισίου, στο οποίο κινείται η Ελληνική Δημοκρατία. Στόχος μας είναι να χτίσουμε μια σχέση αυξανόμενης εμπιστοσύνης με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, ενισχύοντας ταυτόχρονα το βαθμό συνέπειας της φορολογικής διοίκησης στις υποχρεώσεις της απέναντι στους φορολογουμένους”.
Ποια αγαθά επανέρχονται από 1/7/2017 στον μειωμένο ΦΠΑ 13%
Η μείωση του ΦΠΑ, που θα ισχύσει από 1/7/2017, αφορά ιδιαίτερα τους αγρότες και το ΦΠΑ που επιβαρύνονται στην αγορά των αγροτικών εφοδίων, ενώ θα υπάγεται στον μειωμένο συντελεστή και η παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή.
Με τον Ν. 4472/2017 του Υπουργείου Οικονομικών «ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ Ν. 4387/2016, ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ, ΜΕΤΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ, ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 2018-2021 ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» και συγκεκριμένα με το άρθρο 70 προβλέπεται μείωση του ΦΠΑ από το 24% στα 13% στα αγροτικά εφόδια.
Η μείωση του ΦΠΑ, που θα ισχύσει από 1/7/2017, αφορά ιδιαίτερα τους αγρότες και το ΦΠΑ που επιβαρύνονται στην αγορά των αγροτικών εφοδίων, όπως τα σπέρματα και οι σπόροι, τα άχυρα, τριφύλλια, ρίζες κ.ο.κ, τα λιπάσματα, τα εντομοκτόνα. Η μείωση δεν αφορά όσα προορίζονται για οικιακή χρήση, υπολείμματα και απορρίμματα των βιομηχανιών ειδών διατροφής, τροφές παρασκευασμένες για ζώα.
Σημαντικό, επίσης, είναι ότι από 1/7/2017 θα υπάγεται στον μειωμένο συντελεστή και η παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή.
Επίσης, θα υπάγονται πλέον τα βοοειδή, χοιροειδή, προβατοειδή και αιγοειδή ζωντανά, οι κότες κ.λπ., τα κουνέλια για ανθρώπινη διατροφή.
Υπάρχουν αλλαγές στις εξαιρέσεις, που αφορούν τα ψάρια.
Συγκεκριμένα υπάγονται πλέον
1. Άλογα, γαϊδούρια και μουλάρια κάθε είδους, βοοειδή, χοιροειδή, προβατοειδή και αιγοειδή, ζωντανά. Εξαιρούνται τα άλογα ιπποδρομιών (Δ.Κ. ΕΧ 0101, 0102, 0103 και 0104).
2. Πετεινοί, κότες, πάπιες, χήνες, γάλοι, γαλοπούλες και φραγκόκοτες, ζωντανά, που προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή (Δ.Κ. EX0105).
3. Κουνέλια, περιστέρια, ορτύκια, φασιανοί, πέρδικες, λαγοί και λοιπά ζώα και πτηνά, ζωντανά, που προορίζονται για την ανθρώπινη διατροφή. Ζώα που εκτρέφονται για τη γουνοποιία. Μέλισσες. Ακάρεα (έντομα που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες αντί εντομοκτόνων) (Δ.Κ. ΕΧ 0106).
4. Ψάρια, φιλέτα και άλλη σάρκα ψαριών, καλαμάρια, χταπόδια και σουπιές, νωπά, διατηρημένα με απλή ψύξη ή κατεψυγμένα αλλά όχι αλλιώς παρασκευασμένα ή επε- ξεργασμένα. Εξαιρούνται τα συκώτια, αυγά, σπέρματα, πτερύγια, κεφάλια, ουρές, νηκτικές κύστες και άλλα βρώσιμα εντόσθια ψαριών (Δ.Κ. ΕΧ 0302, ΕΧ 0303, ΕΧ 0304, ΕΧ 0307).
5. Βολβοί, κρεμμύδια, κόνδυλοι, ρίζες βολβοειδείς και ριζώματα γενικά, σε φυτική νάρκη, σε βλάστηση ή σε άνθηση. Φυτά φυτωρίου, άλλα φυτά και ρίζες κιχωρίου άλλες από τις ρίζες της κλάσης 1212. Άλλα φυτά ζωντανά (στα οποία περιλαμβάνονται και οι ρίζες τους), μοσχεύματα και μπόλια. Λευκό (φύτρα) μανιταριών (Δ.Κ. 0601 και 0602).
6. Σπέρματα και σπόροι που προορίζονται για σπορά (Δ.Κ. ΕΧ 1201, ΕΧ 1202, ΕΧ 1204, ΕΧ 1205, ΕΧ 1207 και ΕΧ 1209). 13. Άχυρα και φλοιοί ακατέργαστων δημητριακών, έστω και τεμαχισμένα, αλεσμένα, συμπιεσμένα ή συσσωματωμένα με μορφή σβόλων. Γογγύλια Σουηδίας (γογγυλοκράμβες), τεύτλα κτηνοτροφικά, ρίζες κτηνοτροφικές, χορτονομές (FΟΙΝ, LUΖΕRΝΕ), τριφύλλια, κτηνοτροφικά λάχανα, χορτονομές λούπινου, βίκου και παρόμοια κτηνοτροφικά προϊόντα, έστω και συσσωματωμένα με μορφή σβόλων (Δ.Κ. 1213 και 1214). 14. Ελαιόλαδο και τα κλάσματά του.
7. Υπολείμματα και απορρίμματα των βιομηχανιών ειδών διατροφής. Τροφές παρασκευασμένες για ζώα. Εξαιρούνται τα παρασκευάσματα των τύπων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων της Δ.Κ. 2309 (Δ.Κ. 2301, 2302, 2303, 2304, 2305, 2306, 2307 και 2308).
8. Μαστίχα (λευκή ή μη), ακατέργαστη (Δ.Κ. ΕΧ 1301).
9. Λιπάσματα (Δ.Κ. 3101, 3102, 3103, 3104 και 3105).
10. Εντομοκτόνα, ποντικοφάρμακα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, ανασχετικά της βλάστησης και ρυθμιστικά της ανάπτυξης των φυτών, απολυμαντικά και παρόμοια προϊόντα που παρουσιάζονται σε μορφές ή συσκευασίες για τη λιανική πώληση ή ως παρασκευάσματα άλλα από εκείνα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση. Εξαιρούνται τα εντομοαπωθητικά, τα απολυμαντικά για οικιακές χρήσεις, τα εντομοκτόνα και κατσαριδοκτόνα που παρουσιάζονται σε φιάλες με προωθητικό αέριο ή σε σκόνη για οικιακές χρήσεις (Δ.Κ. ΕΧ 3808).
11.Βιβλία και βιβλία για παιδιά (Δ.Κ. ΕΧ 4901).
Αριθ. πρωτ.: ΔΕΛ Γ 1080615 ΕΞ 2017 Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 79 του ν. 4472/2017 (Φ.Ε.Κ. 74Α΄/19.5.2017) αναφορικά με πρόστιμο Φ.Π.Α. για πλαστά, εικονικά ή νοθευμένα φορολογικά στοιχεία
Αθήνα, 25 Μαΐου 2017
Αριθ. Πρωτ.: ΔΕΛ Γ 1080615 ΕΞ
ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 79 του ν. 4472/2017 (Φ.Ε.Κ. 74Α΄/19.5.2017) αναφορικά με πρόστιμο Φ.Π.Α. για πλαστά, εικονικά ή νοθευμένα φορολογικά στοιχεία.
Σας κοινοποιούμε συνημμένα τις διατάξεις του άρθρου 79 του ν.4472/2017 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις Δημοσίου και τροποποίηση διατάξεων του ν. 4387/2016, μέτρα εφαρμογής των δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα κοινωνικής στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και λοιπές διατάξεις», αναφορικά με τα πρόστιμα Φ.Π.Α. για πλαστά, εικονικά ή νοθευμένα φορολογικά στοιχεία και εφιστούμε την προσοχή σας κατά το μέρος που οι εν λόγω διατάξεις τυγχάνουν άμεσης εφαρμογής.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του ανωτέρου άρθρου, οι διατάξεις του άρθρου αυτού ισχύουν για παραβάσεις για τις οποίες κατά την ημερομηνία κατάθεσης του νόμου, ήτοι 13.05.2017, δεν είχαν εκδοθεί οι οριστικές πράξεις επιβολής προστίμων, καθώς και για εκκρεμείς κατά την ίδια ημερομηνία υποθέσεις, εφόσον η εφαρμογή τους συνεπάγεται ευνοϊκότερο καθεστώς για τον υπόχρεο.
Ο Προϊστάμενος της Γενικής Δ/νσης Φορολογικής Διοίκησης
Ε. Σαΐτης