Αριθ. πρωτ.: ΔΕΑΦ Β 1167345 ΕΞ 2016 Φορολογική μεταχείριση της χρεωστικής διαφοράς (ζημίας) που προέκυψε σε βάρος προσωπικής εταιρείας από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στο πλαίσιο του προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους
Αθήνα, 17 Νοεμβρίου 2016
Αριθ. Πρωτ.: ΔΕΑΦ Β 1167345 ΕΞ 2016
ΘΕΜΑ: Φορολογική μεταχείριση της χρεωστικής διαφοράς (ζημίας) που προέκυψε σε βάρος προσωπικής εταιρείας από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στο πλαίσιο του προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους.
Με αφορμή ερωτήματα που έχουν υποβληθεί στην υπηρεσία μας, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. η’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του ν.2238/1994, όπως αυτές ίσχυαν πριν από την κατάργησή τους με τον ν.4172/2013, το καθαρό εισόδημα των επιχειρήσεων που τηρούν βιβλία με την απλογραφική ή διπλογραφική μέθοδο εξευρίσκεται λογιστικώς με έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα, της ζημίας που πραγματοποιήθηκε από φθορά, απώλεια ή υποτίμηση κεφαλαίου.
2. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της παρ. 13 του άρθρου 105 του ίδιου ως άνω νόμου, οι οποίες προστέθηκαν με την περ. β’ της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν.4046/2012 και αντικαταστάθηκαν στη συνέχεια με την παρ. 15 του άρθρου 9 του ν.4110/2013, ορίζεται ότι η χρεωστική διαφορά που προκύπτει σε βάρος των νομικών προσώπων από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου ή εταιρικών ομολόγων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, κατ’ εφαρμογή προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα σε τριάντα (30) ισόποσες ετήσιες δόσεις, αρχής γενόμενης από τη χρήση μέσα στην οποία πραγματοποιείται η ανταλλαγή των τίτλων και ανεξάρτητα από το χρόνο διακράτησης των ομολόγων. Για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, ως χρεωστική διαφορά λαμβάνεται η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας των τίτλων που εκδόθηκαν σε ανταλλαγή και του κόστους απόκτησης των αρχικών τίτλων. Ειδικά, σε περίπτωση που μετά την απόκτηση των αρχικών τίτλων προέκυψε ζημία από την αποτίμηση τους η οποία δεν έχει συμψηφιστεί με αποθεματικό κατά τις διατάξεις του άρθρου 38, λαμβάνεται το αρχικό κόστος απόκτησης.
3. Όπως αναφέρεται στην ΠΟΛ.1134/6.6.2013 εγκύκλιό μας, με την οποία κοινοποιήθηκαν οι διατάξεις της παρ. 15 του άρθρου 9 του ν. 4110/2013, η έκπτωση σε τριάντα (30) ισόποσες ετήσιες δόσεις της χρεωστικής διαφοράς που προκύπτει από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου ή εταιρικών ομολόγων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, κατ’ εφαρμογή του προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, αφορά μόνο τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 101 του Κ.Φ.Ε. (ν. 2238/1994), ήτοι ανώνυμες εταιρίες, εταιρίες περιορισμένης ευθύνης, συνεταιρισμούς, κ.λπ. Σκοπός δε της ρύθμισης αυτής ήταν, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην αιτιολογική έκθεση του ν.4046/2012, η αποφυγή της υπέρμετρης φορολογικής επιβάρυνσης των τραπεζών, ασφαλιστικών επιχειρήσεων, ασφαλιστικών ταμείων και λοιπών νομικών προσώπων.
4. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι διατάξεις της παρ. 13 του άρθρου 105 του ν.2238/1994 ρυθμίζουν αποκλειστικά τον χρόνο έκπτωσης της χρεωστικής διαφοράς που προέκυψε σε βάρος των νομικών προσώπων του άρθρου 101 του νόμου αυτού (ανώνυμες εταιρείες, εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, κ.λπ.) από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, και όχι τη δυνατότητα έκπτωσης της εν λόγω ζημίας, η οποία ρυθμίζεται από τις γενικές διατάξεις που ισχύουν για την έκπτωση των δαπανών.
Επομένως, οι προσωπικές εταιρίες, οι οποίες, σε αντίθεση με τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 101 του ν. 2238/1994, δεν έχουν τη δυνατότητα με βάση τις προαναφερθείσες διατάξεις να εκπέσουν τη χρεωστική διαφορά (ζημία) που προέκυψε από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στο πλαίσιο του προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους ισόποσα σε βάθος τριακονταετίας, διατηρούν το δικαίωμα εφάπαξ έκπτωσης του ποσού αυτού από τα ακαθάριστα έσοδά τους στη χρήση μέσα στην οποία πραγματοποιήθηκε η ανταλλαγή των εν λόγω τίτλων με βάση τις διατάξεις της περ. η’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του ν.2238/1994.
Για τον προσδιορισμό της χρεωστικής διαφοράς λαμβάνεται υπόψη η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας των τίτλων που εκδόθηκαν σε ανταλλαγή και του κόστους απόκτησης των αρχικών τίτλων. Ειδικά για τις προσωπικές εταιρείες με διπλογραφικά βιβλία και για την αποφυγή περιπτώσεων διπλής έκπτωσης, κατά τον προσδιορισμό της χρεωστικής διαφοράς λαμβάνεται υπόψη η αξία κτήσης μετά την αποτίμησή τους, σε περίπτωση που μετά την απόκτηση των αρχικών τίτλων προέκυψε ζημία από την αποτίμησή τους η οποία, είτε έχει συμψηφισθεί με κέρδη από πώληση μετοχών, κατά τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν.2238/1994, ή έχει μεταφερθεί σε χρέωση ειδικού λογαριασμού προκειμένου να συμψηφισθεί με μελλοντικά κέρδη από την ίδια αιτία. Σε περίπτωση που η ζημία αυτή δεν έχει συμψηφισθεί με αποθεματικό κατά τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν.2238/1994, λαμβάνεται υπόψη το αρχικό κόστος απόκτησης.
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ
ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση διατάξεων νόμων έτους 2016 με θέματα αρμοδιότητας της Διεύθυνσης Εφαρμογής Φορολογίας Κεφαλαίου
Σας πληροφορούμε ότι κατά τη διάρκεια του έτους 2016 πραγματοποιήθηκαν αλλαγές στη νομοθεσία η οποία διέπει τις φορολογίες κεφαλαίου, και σας κοινοποιούμε για ενημέρωσή σας τις σχετικές διατάξεις:
Α. Διατάξεις Φορολογίας Ακίνητης Περιουσίας
– N.4366/2016 (A’ 18), Άρθρο Δεύτερο, Άρθρο 1. Απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. από 1/1/2015 οι εταιρείες ειδικού σκοπού της περίπτωσης ζ’ της παρ.1 του άρθρου 5 του ν. 3986/2011 (Α’ 152), εφόσον το σύνολο των ονομαστικών μετοχών τους ανήκουν στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ).
– Ν.4387/2016 (Α’ 85), Μέρος Β’, Άρθρο 117, Παράγραφος 3. Απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. για τα έτη 2015 και 2016 τα κτίσματα μετά του αναλογούντος σε αυτά οικοπέδου, τα οποία βρίσκονται εντός των περιφερειακών ενοτήτων Λευκάδας και Ιθάκης και έχουν αποδεδειγμένα υποστεί ζημιές από τους σεισμούς του Νοεμβρίου 2015.
– Ν.4389/2016 (Α’ 94), Μέρος Πρώτο, Κεφάλαιο Β’, Υποκεφάλαιο Γ’, Άρθρο 50. Τροποποιούνται οι συντελεστές υπολογισμού κύριου ΕΝ.Φ.Ι.Α. για τα οικόπεδα και οι συντελεστές υπολογισμού του συμπληρωματικού ΕΝ.Φ.Ι.Α. των φυσικών και νομικών προσώπων, για τα έτη 2016 και επόμενα.
– Ν.4389/2016 (Α’ 94), Μέρος Πρώτο, Κεφάλαιο Β’, Υποκεφάλαιο Γ’, Άρθρο 51. Μειώνεται στο μισό το αυτοτελές πρόστιμο του άρθρου 4 του ν.2523/1997 ή το πρόστιμο του άρθρου 54 του ν.4174/2013, κατά περίπτωση, επί των αρχικών και τροποποιητικών δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) ετών 2010 και επόμενων, που υποβλήθηκαν ή θα υποβληθούν από την 31.12.2014 μέχρι και την 29.7.2016. Η προθεσμία αυτή παρατάθηκε μέχρι την 30.11.2016 με το άρθρο 84 ν.4413/2016 (βλ. κατωτέρω).
– Ν.4393/2016 (Α’ 106), Άρθρο έκτο, Παράγραφοι 3 και 4. Από 1/1/2016 και για τα επόμενα έτη ο συμπληρωματικός ΕΝ.Φ.Ι.Α. των Α.Ε.Ε.Α.Π. υπολογίζεται επί της αξίας της φορολογητέας τους περιουσίας με συντελεστή πέντε και μισό τοις χιλίοις (5,5%ο) για τα μη ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα.
– Ν.4410/2016 (Α’ 141), Μέρος Γ’, Κεφάλαιο Α’, Άρθρο 40, Παράγραφοι 15 και 17. Από 1/1/2016, ως αφετηρία για την επιβολή προστίμων στον ΕΝ.Φ.Ι.Α. ορίζεται η επομένη της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων, ενώ ως αφετηρία για την επιβολή τόκων ορίζεται η επομένη της ημερομηνίας της πρώτης ηλεκτρονικής έκδοσης των πράξεων διοικητικού προσδιορισμού φόρου για το οικείο έτος από τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων για τους υπόχρεους του έτους αυτού.
– Ν.4410/2016 (Α’ 141), Μέρος Γ’, Κεφάλαιο Α’, Άρθρο 49, Παράγραφοι 1 και 3. Από 1/1/2016 υπόχρεοι σε δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) ορίζονται ο κηδεμόνας για την ακίνητη περιουσία σχολάζουσας κληρονομιάς, ο εκτελεστής διαθήκης, ο εκκαθαριστής κληρονομίας, ο σύνδικος της πτώχευσης και ο μεσεγγυούχος ακίνητης περιουσίας για την υπό μεσεγγύηση περιουσία, για όσο χρόνο διαχειρίζονται αυτή την περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική τους περιουσία.
– Ν.4410/2016 (Α’ 141), Μέρος Γ’, Κεφάλαιο Α’, Άρθρο 49, Παράγραφοι 2 και 3 . Από 1/1/2016, υπόχρεοι σε ΕΝ.Φ.Ι.Α. ορίζονται ο κηδεμόνας για την ακίνητη περιουσία σχολάζουσας κληρονομιάς, ο εκτελεστής διαθήκης, ο εκκαθαριστής κληρονομίας, ο μεσεγγυούχος ακίνητης περιουσίας για την υπό μεσεγγύηση περιουσία και ο σύνδικος της πτώχευσης, για όσο χρόνο διαχειρίζονται αυτή την περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική τους περιουσία.
– Ν.4410/2016 (Α’ 141), Μέρος Γ’, Κεφάλαιο Α’, Άρθρο 64, Παράγραφος 1. Για το έτος 2016 για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού ΕΝ.Φ.Ι.Α. φυσικών προσώπων δεν συνυπολογίζεται η αξία των δικαιωμάτων επί γηπέδων εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού.
– Ν.4410/2016 (Α’ 141), Μέρος Γ’, Κεφάλαιο Α’, Άρθρο 64, Παράγραφος 2. Για το έτος 2016 η πρώτη δόση του ΕΝ.Φ.Ι.Α. έτους 2016 καταβάλλεται μέχρι και την 30ή Σεπτεμβρίου 2016 και η τελευταία μέχρι και την 31η Ιανουαρίου 2017.
– Ν.4413/2016 (Α’ 148), Μέρος Έκτο, Άρθρο 84. Παρατείνεται μέχρι και την 30.11.2016 η προθεσμία υποβολής αρχικών και τροποποιητικών δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) ετών 2010 και επόμενων, με την επιβολή μειωμένου στο μισό του αυτοτελούς προστίμου του άρθρου 4 του ν.2523/1997 ή του προστίμου του άρθρου 54 του ν.4174/2013, κατά περίπτωση.
– Ν.4430/2016 (Α’ 205), Μέρος Τρίτο, Άρθρο 59. Από 1/1/2016 απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. τα δικαιώματα στα ακίνητα που ανήκουν στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.).
Β. Διατάξεις Φορολογίας Δωρεών
-Ν. 4389/2016 (Α’ 94), Μέρος Πρώτο, Κεφάλαιο Β , Υποκεφάλαιο Γ, Άρθρο 62.
Δεν θεωρείται δωρεά και απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος η ωφέλεια η οποία προκύπτει για νομικό πρόσωπο, νομική οντότητα καθώς και για φυσικό πρόσωπο, που αποκτά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, από τη διαγραφή μέρους ή του συνόλου του χρέους προς πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα, προς υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα ή προς εταιρεία του ν.4354/2015 (Α’ 176), στο πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού ή σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης υπό τις χρονικές προϋποθέσεις που τίθενται στις παραγράφους 2 και 3 του εν λόγω άρθρου, αναλόγως εάν πρόκειται για εξωδικαστικό συμβιβασμό ή για δικαστική απόφαση.
Δεν θεωρείται εισόδημα και απαλλάσσεται του οικείου φόρου δωρεάς η ωφέλεια η οποία προκύπτει για φυσικό πρόσωπο από τη διαγραφή μέρους ή του συνόλου του χρέους προς πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα, προς υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα ή προς εταιρεία του ν. 4354/2015, στο πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού και υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η παράγραφος 5 του εν λόγω άρθρου.
Ο Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων
Γεώργιος Πιτσιλής
Αριθ. Γ.Δ.Ο.Π. 0001644 ΕΞ 2016 Ρυθμίσεις θεμάτων περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και τη μεταφορά κεφαλαίων
Αριθ. Γ.Δ.Ο.Π. 0001644 ΕΞ 2016 /Χ.Π. 2273
(ΦΕΚ Β’ 3724/18-11-2016)
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α. της παραγράφου 18 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 «Επείγουσες ρυθμίσεις για τη θέσπιση περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και τη μεταφορά κεφαλαίων και τις τροποποιήσεις των νόμων 4063/2012, 4172/2013, 4331/2015 και 4334/2015» (Α’ 84), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 4 του Ν. 4350/2015 (Α’ 161), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει,
β. του Π.Δ. 111/2014 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 178), όπως ισχύει,
γ. του Π.δ. 73/2015 «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 116),
δ. του άρθρου 90 του Π.δ. 63/2005 «Κωδικοποίηση της Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα» (Α’ 98).
2. Την ανάγκη να τροποποιηθούν περιορισμοί και απαγορεύσεις συναλλαγών και πράξεων που προβλέπονται στο άρθρο πρώτο της από 18 Ιουλίου 2015 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 84).
3. Την εισήγηση του Συμβουλίου Συστημικής Ευστάθειας.
4. Το γεγονός ότι από την παρούσα δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,
αποφασίζουμε:
Την τροποποίηση των περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και στη μεταφορά κεφαλαίων που θεσπίστηκαν με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84), όπως ισχύει, ως εξής:
1. Μετά την παράγραφο 6 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84), όπως ισχύει, προστίθεται νέα παράγραφος 6α ως ακολούθως:
«6α. Επιτρέπεται σε εταιρείες που έχουν τη μορφή νομικού προσώπου και τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα το άνοιγμα λογαριασμού, όψεως ή καταθετικού, σε πιστωτικό ίδρυμα μέσω της δημιουργίας νέου κωδικού πελάτη (Customer ID), ανεξαρτήτως της ύπαρξης άλλου διαθέσιμου λογαριασμού του οποίου είναι δικαιούχοι. Στις περιπτώσεις της παρούσας παραγράφου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 7 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84)».
2. Η παράγραφος 16 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«16. Η Τράπεζα Εμπορίου και Ανάπτυξης Εύξεινου Πόντου (‘Black Sea Trade and Development Bank’), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (‘European Bank for Reconstruction and Development’), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (‘European Investment Bank’), το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης (ΕΚΑΕΚ) (‘European Centre for the development of vocational training – CE.DE.FOP’), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (‘E.N.I.S.A.’), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (‘F.A.O.’), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών – μελών της ΕΕ (‘FRONTEX’), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (‘I.M.F.’), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου (‘E.P.L.O.’), η Συντονιστική Μονάδα του Μεσογειακού Σχεδίου Δράσης του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (‘U.N.E.P. – Μ.Α.Ρ.), η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (‘U.N.H.C.R.’), το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (‘U.N.D.P.’), η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (‘W.H.O.’), ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (Ί.Ο.Μ.’), ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας (‘I.L.O.’), ο Διεθνής Οργανισμός Χρηματοδότησης (‘I.F.C.’), η Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης (‘C.E.B.’) καθώς και οι διπλωματικές αποστολές και οι ξένες προξενικές αρχές δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις του παρόντος άρθρου.
Η παρούσα ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Ταχ. Δ/νση: Λεωχάρους 2
Ταχ. Κωδ.: 105 62 ΑΘΗΝΑ
Πληροφορίες: Δ. Δημητρόπουλος
Τηλέφωνο: 210 3224878
FAX: 210.32.35.135
e-mail: [email protected]
Α. 1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.2 του άρθρου 101 του ν.2238/1994, όπως αυτές ίσχυαν πριν την κατάργησή τους με το ν.4172/2013 και εφαρμόζονταν για φορολογικά έτη που άρχισαν πριν την 1.01.2014, τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου, στα οποία περιλαμβάνονται και τα κάθε είδους ιδρύματα, υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος και περαιτέρω, με τις διατάξεις της περ.ε’ της παρ.1 του άρθρου 99 του ιδίου νόμου ορίζεται, ότι αντικείμενο φόρου για τα νομικά αυτά πρόσωπα, είναι το προκύπτον στην ημεδαπή ή αλλοδαπή καθαρό εισόδημα μόνο από την εκμίσθωση ακινήτων καθώς και από κινητές αξίες. Δεν αποτελούν αντικείμενο φορολογίας τα λοιπά εισοδήματα αυτών των νομικών προσώπων, καθώς και τα κάθε είδους άλλα έσοδά τους που πραγματοποιούνται κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού τους.
2. Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με την αριθ.383/1973 γνωμοδότησή του, ερμηνεύοντας τις ανωτέρω διατάξεις, γνωμοδότησε ότι τα εισοδήματα των νομικών προσώπων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που προκύπτουν από δραστηριότητα η οποία δεν συνιστά άσκηση της μη κερδοσκοπικής αποστολής αυτών, δεν απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος, έστω και αν διατίθενται προς εκπλήρωση του μη αποβλέποντος σε κέρδη σκοπού τους, αφού ο νόμος θέτει ως προϋπόθεση ότι τα εισοδήματα πρέπει να πραγματοποιούνται κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού αυτών και όχι απλώς, ότι διατίθενται προς εκπλήρωση του σκοπού αυτών.
Κατά συνέπεια, τα εισοδήματα που αποκτούν νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από την άσκηση εμπορικής εκμετάλλευσης δεν απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος, εφόσον τα εισοδήματα αυτά δεν πραγματοποιήθηκαν κατά την άσκηση της μη κερδοσκοπικής δράστηριότητάς τους (Ν.6936/1223/ΠΟΛ.167/1973 διαταγή μας).
3. Από όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω συνάγεται ότι η διαπίστωση της πραγματοποίησης εσόδων κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού του συλλόγου εθελοντών αιμοδοτών Φερών Έβρου, ως θέμα πραγματικό, εξετάζεται από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας καθ’ ύλη Δ.Ο.Υ., ο οποίος κρίνει επί του τεταγμένου σκοπού και για τον τρόπο κτήσης και διάθεσης των εσόδων του.
Β. Οι απαλλαγές από το ΦΠΑ ορισμένων παραδόσεων αγαθών και κυρίως ορισμένων παροχών υπηρεσιών στο εσωτερικό της χώρας μας ορίζονται περιοριστικά στο άρθρο 22 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 2859/2000).
Με τις διατάξεις της περίπτωσης ιη’ της παραγράφου 1 του άρθρου 22 του Κώδικα ΦΠΑ, απαλλάσσονται από το ΦΠΑ η παροχή υπηρεσιών και η παράδοση αγαθών από τα πρόσωπα που αναφέρονται στις περιπτώσεις δ’, θ’, ιβ’, ιδ’, ιε’ και ιστ’ της ίδιας παραγράφου, με την ευκαιρία εκδηλώσεων που οργανώνονται από αυτά για την οικονομική τους ενίσχυση.
Σύμφωνα με την ΑΥΟ Π.6786/640/07.10.1986 και τις διευκρινίσεις που δόθηκαν με την εγκύκλιο 10301141/1341/393/Α0014/ΠΟΛ.1071/8.3.1995, η εν λόγω απαλλαγή εφαρμόζεται για δύο εκδηλώσεις ετησίως, και παρέχεται στα πρόσωπα που τη δικαιούνται ύστερα από αίτησή τους που υποβάλλεται στον Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. αναγράφοντας το είδος των υπηρεσιών, καθώς και το είδος και την ποσότητα των αγαθών των οποίων ζητείται η απαλλαγή από το φόρο.
Ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. εγκρίνει την απαλλαγή μετά από έλεγχο των απαραίτητων δικαιολογητικών (νομότυπη σύσταση, επιδιωκόμενος σκοπός κ.λπ.).
Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι τόσο από τη διάταξη του άρθρου 22.1.ιη’ του Κώδικα ΦΠΑ, όσο και από την ΑΥΟ Π.6786/640/07.10.1986, προκύπτει ότι ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. έχει σε κάθε περίπτωση τη διακριτική ευχέρεια να μην χορηγήσει την απαλλαγή εφόσον κρίνει από τα πραγματικά περιστατικά ότι προκύπτει καταστρατήγηση των διατάξεων του Κώδικα Φ.Π.Α.
Σε κάθε περίπτωση, αρμόδια για την άσκηση εποπτικού ρόλου για πράξεις της Φορολογικής Διοίκησης είναι η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, κατόπιν υποβολής ενδικοφανούς προσφυγής.
Τέλος, όσον αφορά στο θέμα της αλλαγής της φορολογικής πολιτικής στους συλλόγους, αυτό θα επανεξετασθεί στο πλαίσιο των δημοσιονομικών αναγκών της χώρας μας.
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΤΡΥΦΩΝ Ζ. ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ
ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡ.: 41
Θ Ε Μ Α : «Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 31 του Ν. 4411/2016 και της με αρ. οικ.40124/8516/7/9/2016 Κοινής Υπουργικής Απόφασης.»
Σχετ.: Η εγκύκλιο 16/16, το Γενικό έγγραφο Σ48/48/29.6.2016 καθώς και τα με αρ. πρωτ. Σ01/410/12.9.2016 και Σ01/417/13.9.2016 έγγραφα της Διεύθυνσης Εκμετάλλευσης της Γενικής Διεύθυνσης Πληροφορικής.
Έχοντας υπόψη τις διατάξεις του άρθρου 31 του Ν. 4411/2016 (ΦΕΚ 142Α/3.8.2016), καθώς και τη με αρ. οικ.40124/8516/7/9/2016 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 2909 Β’/2016) -ΑΔΑ: 6ΒΗΝ465Θ1Ω- ΔΚΒ, που αφορούν τη χορήγηση των αντισταθμιστικών μέτρων κατάργησης του ΕΚΑΣ από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς (και το Δημόσιο), τα οποία κοινοποιούμε, σας πληροφορούμε τα ακόλουθα:
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31 του Ν. 4411/2016, οι οποίες ισχύουν από την 1η Αυγούστου 2016, σε όσους, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 92 του N. 4387/2016 (Α’ 85), όπως ισχύει με τις διατάξεις της παρ. 9 του άρθρου δευτέρου του Ν. 4393/2016 (Α’106), στερούνται την παροχή Ε.Κ.Α.Σ., εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής αντισταθμιστικά μέτρα, μέχρι την τελική κατάργηση του Ε.Κ.Α.Σ. την 1.1.2020:
α. Απαλλάσσονται πλήρως από τη συμμετοχή στη φαρμακευτική δαπάνη.
β. Σε περίπτωση που έπαυσε η καταβολή ΕΚΑΣ και στους δύο συζύγους, χορηγείται ως έκτακτη μηνιαία οικονομική ενίσχυση στο σύζυγο με το μικρότερο ατομικό εισόδημα το ισόποσο της παροχής που αντιστοιχεί στο εισόδημα αυτό, σύμφωνα με τα ισχύοντα κάθε έτος για τη χορήγηση του ΕΚΑΣ. Η σύγκριση των εισοδημάτων αυτών γίνεται στον μήνα Μάιο 2016. Επισημαίνεται ότι ένας σύζυγος δεν δικαιούται να λάβει την οικονομική ενίσχυση, εάν ο ίδιος ή ο έτερος σύζυγος ήδη λαμβάνει έκτακτη μηνιαία οικονομική ενίσχυση λόγω αναπηρίας σε ποσοστό 80% και άνω.
Ως ατομικό εισόδημα θεωρείται το συνολικό καθαρό ετήσιο εισόδημα από συντάξεις (κύριες, επικουρικές και βοηθήματα καταβαλλόμενα σε χρήμα), μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα (δηλαδή, το άθροισμα των εισοδημάτων που τυχόν περιλαμβάνονται στους κωδικούς της Δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων Ε1 ‘303’, ‘321’, ‘301’, ‘309’, ‘311’, ‘343’, ‘389’, ‘391’, ‘393’, ‘255’, ‘251’, ‘263’ και των ποσών των κωδικών ‘657’, ‘659’, που δεν είναι προνοιακά εισοδήματα. Για τον προσδιορισμό του εισοδήματος αυτού δεν λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που αντιστοιχούν στη σύνταξη αναπήρων, θυμάτων πολεμικής περιόδου και κατά την εκτέλεση της στρατιωτικής υπηρεσίας, θυμάτων τρομοκρατίας, καθώς και τα προνοιακά βοηθήματα.
γ. Στους πρώην δικαιούχους του ΕΚΑΣ με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω (ανεξαρτήτως εισοδηματικών κριτηρίων) χορηγείται έκτακτη μηνιαία οικονομική ενίσχυση ισόποση με την παροχή που καταργήθηκε.
2. Οι ως άνω έκτακτες μηνιαίες οικονομικές ενισχύσεις καταβάλλονται κατά την ημερομηνία πίστωσης της κύριας σύνταξης των δικαιούχων, αναδρομικά δε από τη χορήγηση της σύνταξης μηνός Αυγούστου 2016 και για όσο χρόνο διατηρούν το δικαίωμα να λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση, σύμφωνα με τις κοινοποιούμενες διατάξεις. Υπενθυμίζεται ότι η παρ. 9β του άρθρου δευτέρου του Ν. 4393/2016 η οποία αντικατέστησε την παρ. 4 του άρθρου 92 του ν. 4387/2016 (Α’ 85) προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, εκδιδόμενη σε ετήσια βάση, αναπροσαρμόζονται τα ποσά που αναφέρονται στα εισοδηματικά κριτήρια της παραγράφου 1 του άρθρου 92 του Ν. 4387/2016, καθώς και τα ποσά του επιδόματος που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του νόμου αυτού και ότι η έκδοση της ως άνω κοινής υπουργικής απόφασης καθώς και ο έλεγχος των εισοδηματικών κριτηρίων χορήγησης του επιδόματος για κάθε έτος λαμβάνουν χώρα το αργότερο μέχρι το τέλος του Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, έτσι ώστε από 1 η Ιανουαρίου κάθε έτους να μη χορηγείται Ε.Κ.Α.Σ. σε μη δικαιούχους.
Συνεπώς, στην περίπτωση που συνταξιούχος απώλεσε το Ε.Κ.Α.Σ. κατά το έτος 2016 και συνεπώς κατέστη δικαιούχος των αντισταθμιστικών μέτρων του άρθρου 31 του Ν. 4411/2016, εάν δικαιούται να λαμβάνει το Ε.Κ.Α.Σ. από 1.1.2017 μέχρι 31.12.2017, σύμφωνα με τα κριτήρια της εκδοθησόμενης κατά τα ανωτέρω προβλεπόμενης από το νόμο κοινής υπουργικής απόφασης, δεν θα δικαιούται πλέον τα αντισταθμιστικά μέτρα για το έτος 2017. Δηλαδή, το δικαίωμα στα αντισταθμιστικά μέτρα του άρθρου 31 του Ν. 4411/2016 ελέγχεται κάθε χρόνο, δεδομένου ότι εξαρτάται από το δικαίωμα στο Ε.Κ.Α.Σ.
Η χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης σε δικαιούχους του ΕΚΑΣ με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω έχει ήδη ξεκινήσει, με πίστωση των τραπεζικών λογαριασμών των δικαιούχων. Σε περίπτωση που κάποιος δικαιούχος αυτής της κατηγορίας υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης που προβλέπεται στην περ. γ της παρ. 1 του άρθρου 31, θα πρέπει να γίνεται έλεγχος για τυχόν χορήγηση του επιδόματος αυτού μέσω της αυτόματης μηχανογραφικής διαδικασίας που έχει δρομολογηθεί (μέσω ΗΔΙΚΑ Α.Ε. ή ΟΠΣ ΙΚΑ-ΕΤΑΜ).
Όσον αφορά τη διακοπή καταβολής των αντισταθμιστικών μέτρων, αυτή προβλέπεται από την υπουργική απόφαση σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου, αυτονόητα δε ισχύει και στην περίπτωση που το δικαίωμα αίρεται επειδή παύουν να συντρέχουν πλέον οι νόμιμες προϋποθέσεις χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης, όπως προβλέπονται από την νομοθεσία (π.χ. δικαίωμα στο ΕΚΑΣ, διαζύγιο, έλλειψη ποσοστού 80% κλπ).
3. Αρμόδιοι φορείς για τη χορήγηση των αντισταθμιστικών μέτρων των περιπτώσεων β και γ είναι οι ασφαλιστικοί οργανισμοί που καταβάλλουν κύρια σύνταξη καθώς και το Δημόσιο. Ειδικά στην περίπτωση συζύγων συνταξιούχων που και οι δύο στερούνται πλήρως και οριστικά την παροχή του ΕΚΑΣ (περίπτωση β), αρμόδιος είναι ο φορέας εκείνος που καταβάλλει τη μικρότερη κύρια σύνταξη.
Η διαδικασία καταβολής της έκτακτης μηνιαίας οικονομικής ενίσχυσης περιγράφεται αναλυτικά στο άρθρο 3 της κοινοποιούμενης υπουργικής απόφασης. Οι υπηρεσίες πληρωμών συντάξεων υποχρεούνται να παραλαμβάνουν σχετικές αιτήσεις καθώς και να προχωρούν άμεσα στις διαδικασίες χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης στους δικαιούχους μέσω των πιστωτικών ιδρυμάτων και των βεβαιώσεων (βλ. συνημμένο υπόδειγμα, που ισχύει για το 2016) που ζητούνται στις περιπτώσεις της περ. α της παρ. 1 του άρθρου 31 του Ν. 4411/2016 ή και της παρ. 2 του άρθρου 2 της υπουργικής απόφασης και μόνο στην περίπτωση που είναι σε θέση να διαπιστώσουν τη συνδρομή των προϋποθέσεων που αφορούν το περιεχόμενο της βεβαίωσης αυτής.
4. Σε περίπτωση λάθους, οι ασφαλιστικοί οργανισμοί και το Δημόσιο διατηρούν το δικαίωμα να ζητήσουν την επιστροφή χρηματικών ποσών που έχουν πιστωθεί σε λογαριασμούς δικαιούχων. Τα τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά καταλογίζονται σε βάρος όσων έλαβαν την παροχή χωρίς να τη δικαιούνται και εισπράττονται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις των ασφαλιστικών οργανισμών και τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), δηλαδή, στην περίπτωση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 103 του Ν. 4387/2016.
Τέλος, υπενθυμίζονται τα ανωτέρω σχετικά έγγραφα της Διεύθυνσης Εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τα οποία: α) μέσω intranet, έχει αναρτηθεί στις Καταστάσεις Πληρωμών Συντάξεων νέα Κατάσταση προς ενημέρωση με τίτλο: «ΕΚΤΑΚΤΗ ΠΛΗΡΩΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΗΝ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΥΧΩΝ ΕΚΑΣ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ 80% ΚΑΙ ΑΝΩ», η οποία περιλαμβάνει συνταξιούχους ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, πρώην δικαιούχους του ΕΚΑΣ με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, στους οποίους χορηγείται έκτακτη οικονομική ενίσχυση ισόποση με την παροχή που καταργήθηκε, και β) ενεργοποιήθηκαν νέοι κωδικοί προσθετικών οφειλών που αφορούν την έκτακτη πληρωμή οικονομικής ενίσχυσης πρώην επιδοματούχων ΕΚΑΣ, όπως θα απεικονιστούν στις καταστάσεις μηνός 10/2016.
Η ΑΝΑΠΛ. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΙΩΑΝΝΑ ΓΑΤΗ-ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ακριβές Αντίγραφο
Η Προϊσταμένη του Τμήματος Γραμματειακής Υποστήριξης και Διοικητικής Μέριμνας
Μαρία Δημητρακοπούλου
Αριθ. Γ.Δ.Ο.Π. 0001644 ΕΞ 2016 Ρυθμίσεις θεμάτων περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και τη μεταφορά κεφαλαίων
Αριθ. Γ.Δ.Ο.Π. 0001644 ΕΞ 2016 /Χ.Π. 2273
(ΦΕΚ Β’ 3724/18-11-2016)
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α. της παραγράφου 18 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 «Επείγουσες ρυθμίσεις για τη θέσπιση περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και τη μεταφορά κεφαλαίων και τις τροποποιήσεις των νόμων 4063/2012, 4172/2013, 4331/2015 και 4334/2015» (Α’ 84), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 4 του Ν. 4350/2015 (Α’ 161), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει,
β. του Π.Δ. 111/2014 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 178), όπως ισχύει,
γ. του Π.δ. 73/2015 «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 116),
δ. του άρθρου 90 του Π.δ. 63/2005 «Κωδικοποίηση της Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα» (Α’ 98).
2. Την ανάγκη να τροποποιηθούν περιορισμοί και απαγορεύσεις συναλλαγών και πράξεων που προβλέπονται στο άρθρο πρώτο της από 18 Ιουλίου 2015 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 84).
3. Την εισήγηση του Συμβουλίου Συστημικής Ευστάθειας.
4. Το γεγονός ότι από την παρούσα δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,
αποφασίζουμε:
Την τροποποίηση των περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και στη μεταφορά κεφαλαίων που θεσπίστηκαν με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84), όπως ισχύει, ως εξής:
1. Μετά την παράγραφο 6 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84), όπως ισχύει, προστίθεται νέα παράγραφος 6α ως ακολούθως:
«6α. Επιτρέπεται σε εταιρείες που έχουν τη μορφή νομικού προσώπου και τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα το άνοιγμα λογαριασμού, όψεως ή καταθετικού, σε πιστωτικό ίδρυμα μέσω της δημιουργίας νέου κωδικού πελάτη (Customer ID), ανεξαρτήτως της ύπαρξης άλλου διαθέσιμου λογαριασμού του οποίου είναι δικαιούχοι. Στις περιπτώσεις της παρούσας παραγράφου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 7 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84)».
2. Η παράγραφος 16 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α’ 84), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«16. Η Τράπεζα Εμπορίου και Ανάπτυξης Εύξεινου Πόντου (‘Black Sea Trade and Development Bank’), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (‘European Bank for Reconstruction and Development’), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (‘European Investment Bank’), το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης (ΕΚΑΕΚ) (‘European Centre for the development of vocational training – CE.DE.FOP’), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (‘E.N.I.S.A.’), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (‘F.A.O.’), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών – μελών της ΕΕ (‘FRONTEX’), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (‘I.M.F.’), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου (‘E.P.L.O.’), η Συντονιστική Μονάδα του Μεσογειακού Σχεδίου Δράσης του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (‘U.N.E.P. – Μ.Α.Ρ.), η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (‘U.N.H.C.R.’), το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (‘U.N.D.P.’), η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (‘W.H.O.’), ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (Ί.Ο.Μ.’), ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας (‘I.L.O.’), ο Διεθνής Οργανισμός Χρηματοδότησης (‘I.F.C.’), η Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης (‘C.E.B.’) καθώς και οι διπλωματικές αποστολές και οι ξένες προξενικές αρχές δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις του παρόντος άρθρου.
Η παρούσα ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Άρειος Πάγος 195/2015 Βλαπτική μεταβολή των όρων της σύμβασης εργασίας δεν υφίσταται όταν ο εργοδότης στα πλαίσια του διευθυντικού του δικαιώματος μεταθέτει τον εργαζόμενο σε άλλο τομέα ή τμήμα της επιχείρησης με τις ίδιες ή παρεμφερείς συνθήκες εργασίας και αποδοχές, αφού η μεταβολή αυτή δεν επιφέρει δυσμενείς υλικές ή ηθικές επιπτώσεις
Περίληψη
Επειδή, ο εργοδότης ασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα έχει την εξουσία να προσδιορίσει το περιεχόμενο της υποχρεώσεως του μισθωτού για παροχή εργασίας καθορίζοντας τους όρους της παροχής της, τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο εφόσον οι όροι αυτοί δεν έχουν προσδιορισθεί από κανόνες δικαίου ή από την εργασιακή σύμβαση. Δηλαδή, ο εργοδότης ως διευθυντής της εκμεταλλεύσεως, έχει την εξουσία να οργανώνει και να διευθύνει την επιχείρησή του με βάση τα κρινόμενα απ’ αυτόν ως πλέον αποτελεσματικά γι’ αυτή κριτήρια. Από το συνδυασμό των άρθρων 648, 652, 656 και 349-351 ΑΚ, 7 παρ. 1 του ν.2132/1920 και 5 παρ. 3 του ν.3198/1955 προκύπτει, επομένως, ότι στον εργοδότη ανήκει το δικαίωμα να εξειδικεύει τις υποχρεώσεις του μισθωτού για την αρτιότερη οικονομοτεχνική οργάνωση της επιχειρήσεώς του προς επίτευξη των σκοπών αυτής δεν επιτρέπεται, όμως, κατά την ενάσκηση του διευθυντικού αυτού δικαιώματος να προκαλείται υλική και ηθική ζημία στο μισθωτό κατά παράβαση διατάξεως νόμου ή της ατομικής συμβάσεως εργασίας ή κατά καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος υπό την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ. Στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας που παρέχει στο μισθωτό, αν δεν αποδέχεται τη μεταβολή, το δικαίωμα, είτε να εμμείνει στη σύμβαση και να απαιτήσει από τον εργοδότη να αποδέχεται την προσφερόμενη εργασία, υπό τους, πριν από τη μεταβολή, όρους, καθιστώντας αυτόν, διαφορετικά, υπερήμερο περί την αποδοχή της εργασίας του, είτε να θεωρήσει τη μεταβολή ως άτακτη καταγγελία της συμβάσεως εργασίας και να αξιώσει τη νόμιμη αποζημίωση. Εξάλλου, από τις παραπάνω διατάξεις σε συνδυασμό και με εκείνες των άρθρων 57, 59, 281, 288, 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι, αν η ως άνω βλαπτική μεταβολή των όρων της συμβάσεως εργασίας, υπό τις περιστάσεις υπό τις οποίες επιχειρείται είναι αντίθετη προς την καλή πίστη και ενέχει καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος, με αποτέλεσμα την παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του μισθωτού μπορεί ο τελευταίος να αξιώσει από τον υπαίτιο, εκτός των άλλων, και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης για την ανεπίτρεπτη επαγγελματική μείωση που υφίσταται (ΑΠ 251/2008).
Από τις ίδιες, ως άνω, διατάξεις, καθίσταται σαφές, ότι, μονομερής μεταβολή των όρων εργασίας υπάρχει, όταν ο εργοδότης επιχειρεί, χωρίς τη συγκατάθεση του μισθωτού τροποποίηση των όρων αυτών χωρίς να έχει τέτοιο δικαίωμα από τη σύμβαση, το νόμο ή τον τυχόν υπάρχοντα κανονισμό της επιχείρησης, βλαπτική δε μεταβολή των όρων εργασίας υπάρχει όταν αυτή προκαλεί στον εργαζόμενο άμεσα ή έμμεσα υλική ή και ηθική μόνο ζημία, πράγμα που συμβαίνει και όταν τον υποβιβάζει με την ανάθεση σε αυτόν καθηκόντων κατώτερης φύσης, που συνεπάγονται δυσμενείς ως προς τις αποδοχές αλλά και την προσωπικότητά του, συνέπειες. Στην περίπτωση αυτή, ο μισθωτός μπορεί να αντιδράσει με τους εξής τρόπους:
α) να αποδεχθεί τη μεταβολή, οπότε συνάπτεται νέα σύμβαση τροποποιητική της αρχικής, η οποία είναι έγκυρη, εφόσον δεν αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη νόμου ή στα χρηστά ήθη, β) να θεωρήσει τη μονομερή βλαπτική μεταβολή ως καταγγελία από την πλευρά του εργοδότη και να αποχωρήσει από την εργασία αξιώνοντας την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης και γ) να εμμείνει στη σύμβαση και να ζητήσει την τήρηση των συμφωνηθέντων.
Βλαπτική, όμως, μεταβολή των όρων της σύμβασης εργασίας δεν υφίσταται όταν ο εργοδότης στα πλαίσια του διευθυντικού του δικαιώματος μεταθέτει τον εργαζόμενο σε άλλο τομέα ή τμήμα της επιχείρησης με τις ίδιες ή παρεμφερείς συνθήκες εργασίας και αποδοχές, αφού η μεταβολή αυτή δεν επιφέρει δυσμενείς υλικές ή ηθικές επιπτώσεις (ΑΠ 836/2004).
Περαιτέρω, κατά την έννοια του λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υπάρχει συνεπώς εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (Ολ ΑΠ 1/1999). ΑΠ 195/2015 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ B1′ Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ανδρέα Δουλγεράκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, Νικολάου Λεοντή, Νικόλαο Πάσσο, Μιχαήλ Αυγουλέα, Χρήστο Βρυνιώτη και Γεώργιο Αναστασάκο, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Ιανουαρίου 2015, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ: Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία “………………” και τον διακριτικό τίτλο “……………..” λόγω συγχωνεύσεως με απορρόφηση, καθολική διάδοχο της …………………… έχει έδρα την Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Κλεισιούνη και κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσίβλητου: Ι. Α. του Β., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Παπαμιχαήλ και κατέθεσε προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-6-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2688/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7750/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11-7-2014 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Χρήστος Βρυνιώτης, ανέγνωσε την από 1-1-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται, η, εκδοθείσα, αντιμωλία των διαδίκων, υπ’ αριθμ. 7750/2013 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία, αφού δέχθηκε την έφεση του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσιβλήτου κατά της υπ’ αριθμ. 2688/2008 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (η οποία είχε απορρίψει την αγωγή του αναιρεσιβλήτου), εξαφάνισε την άνω απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, και δικάζοντας επί της ουσίας, δέχθηκε την άνω αγωγή, αναγνωρίζοντας ότι η από 27-11-1981 σύμβαση εξαρτημένης εργασίας του ενάγοντος λύθηκε δια της από 27-3-2007 καταγγελίας του, για σπουδαίο λόγο, συνιστάμενο σε καταχρηστική συμπεριφορά της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας και αναγνώρισε, επίσης ότι η εναγομένη είναι υποχρεωμένη να καταβάλει στον ενάγοντα, ποσά 146.782,58 € για μισθούς υπερημερίας και 2.000 ευρώ για χρηματική του ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης. Επειδή, ο εργοδότης ασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα έχει την εξουσία να προσδιορίσει το περιεχόμενο της υποχρεώσεως του μισθωτού για παροχή εργασίας καθορίζοντας τους όρους της παροχής της, τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο εφόσον οι όροι αυτοί δεν έχουν προσδιορισθεί από κανόνες δικαίου ή από την εργασιακή σύμβαση. Δηλαδή, ο εργοδότης ως διευθυντής της εκμεταλλεύσεως, έχει την εξουσία να οργανώνει και να διευθύνει την επιχείρησή του με βάση τα κρινόμενα απ’ αυτόν ως πλέον αποτελεσματικά γι’ αυτή κριτήρια. Από το συνδυασμό των άρθρων 648, 652, 656 και 349-351 ΑΚ, 7 παρ. 1 του ν.2132/1920 και 5 παρ. 3 του ν.3198/1955 προκύπτει, επομένως, ότι στον εργοδότη ανήκει το δικαίωμα να εξειδικεύει τις υποχρεώσεις του μισθωτού για την αρτιότερη οικονομοτεχνική οργάνωση της επιχειρήσεώς του προς επίτευξη των σκοπών αυτής δεν επιτρέπεται, όμως, κατά την ενάσκηση του διευθυντικού αυτού δικαιώματος να προκαλείται υλική και ηθική ζημία στο μισθωτό κατά παράβαση διατάξεως νόμου ή της ατομικής συμβάσεως εργασίας ή κατά καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος υπό την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ. Στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας που παρέχει στο μισθωτό, αν δεν αποδέχεται τη μεταβολή, το δικαίωμα, είτε να εμμείνει στη σύμβαση και να απαιτήσει από τον εργοδότη να αποδέχεται την προσφερόμενη εργασία, υπό τους, πριν από τη μεταβολή, όρους, καθιστώντας αυτόν, διαφορετικά, υπερήμερο περί την αποδοχή της εργασίας του, είτε να θεωρήσει τη μεταβολή ως άτακτη καταγγελία της συμβάσεως εργασίας και να αξιώσει τη νόμιμη αποζημίωση. Εξάλλου, από τις παραπάνω διατάξεις σε συνδυασμό και με εκείνες των άρθρων 57, 59, 281, 288, 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι, αν η ως άνω βλαπτική μεταβολή των όρων της συμβάσεως εργασίας, υπό τις περιστάσεις υπό τις οποίες επιχειρείται είναι αντίθετη προς την καλή πίστη και ενέχει καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος, με αποτέλεσμα την παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του μισθωτού μπορεί ο τελευταίος να αξιώσει από τον υπαίτιο, εκτός των άλλων, και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης για την ανεπίτρεπτη επαγγελματική μείωση που υφίσταται (ΑΠ 251/2008). Από τις ίδιες, ως άνω, διατάξεις, καθίσταται σαφές, ότι, μονομερής μεταβολή των όρων εργασίας υπάρχει, όταν ο εργοδότης επιχειρεί, χωρίς τη συγκατάθεση του μισθωτού τροποποίηση των όρων αυτών χωρίς να έχει τέτοιο δικαίωμα από τη σύμβαση, το νόμο ή τον τυχόν υπάρχοντα κανονισμό της επιχείρησης, βλαπτική δε μεταβολή των όρων εργασίας υπάρχει όταν αυτή προκαλεί στον εργαζόμενο άμεσα ή έμμεσα υλική ή και ηθική μόνο ζημία, πράγμα που συμβαίνει και όταν τον υποβιβάζει με την ανάθεση σε αυτόν καθηκόντων κατώτερης φύσης, που συνεπάγονται δυσμενείς ως προς τις αποδοχές αλλά και την προσωπικότητά του, συνέπειες. Στην περίπτωση αυτή, ο μισθωτός μπορεί να αντιδράσει με τους εξής τρόπους: α) να αποδεχθεί τη μεταβολή, οπότε συνάπτεται νέα σύμβαση τροποποιητική της αρχικής, η οποία είναι έγκυρη, εφόσον δεν αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη νόμου ή στα χρηστά ήθη, β) να θεωρήσει τη μονομερή βλαπτική μεταβολή ως καταγγελία από την πλευρά του εργοδότη και να αποχωρήσει από την εργασία αξιώνοντας την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης και γ) να εμμείνει στη σύμβαση και να ζητήσει την τήρηση των συμφωνηθέντων. Βλαπτική, όμως, μεταβολή των όρων της σύμβασης εργασίας δεν υφίσταται όταν ο εργοδότης στα πλαίσια του διευθυντικού του δικαιώματος μεταθέτει τον εργαζόμενο σε άλλο τομέα ή τμήμα της επιχείρησης με τις ίδιες ή παρεμφερείς συνθήκες εργασίας και αποδοχές, αφού η μεταβολή αυτή δεν επιφέρει δυσμενείς υλικές ή ηθικές επιπτώσεις (ΑΠ 836/2004). Περαιτέρω, κατά την έννοια του λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υπάρχει συνεπώς εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (Ολ ΑΠ 1/1999). Δηλαδή, ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται μόνον όταν η πλημμέλεια αφορά παράβαση κανόνων ουσιαστικής κρίσης και όχι δικονομικών διατάξεων, που ρυθμίζουν τη διαδικασία. Αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση, στην παρακώλυση ή στην κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο την κρίση της απόφασης για την της ατομικής περίπτωσης. Αντίστοιχα ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε στην ένδικη περίπτωση είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (Ολ ΑΠ 15/2006). Δηλαδή δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Συνακόλουθα τα επιχειρήματα ή οι κρίσεις του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματος του και επομένως αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 1266/2011). Σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι ορισμένος, εφόσον στο αναιρετήριο αναφέρεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή η αντιφατικότητα των αιτιολογιών της απόφασης, δηλαδή εφόσον προσδιορίζεται ποιες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιλαμβάνει η απόφαση ή που εντοπίζονται οι αντιφάσεις σε σχέση με νόμιμο ισχυρισμό, που παραδεκτά προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, ώστε από το ίδιο το αναιρετήριο να προκύπτει η αποδιδόμενη στην απόφαση νομική πλημμέλεια (Ολ ΑΠ 20/2005). Στην προκειμένη περίπτωση προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ), ότι αυτή δέχθηκε, μεταξύ άλλων, ως προς την ουσία της υπόθεσης τα ακόλουθα: Ο ενάγων προσλήφθηκε στις 27-11-1981 από την εναγομένη ως υπάλληλος του λογιστικού κλάδου με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου διεπόμενη από τον Οργανισμό προσωπικού που περιέχεται στην από 11-11-1977 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΦΕΚ 1255/18-11-1977). Από την 25-1-2005 τοποθετήθηκε στο κατάστημα της εναγομένης στην περιοχή των Σπάτων, όπου ασκούσε καθήκοντα διευθυντή. Στην αρχή η συνεργασία των διαδίκων ήταν αρμονική γεγονός που δεν αμφισβητείται από τα διάδικα μέρη, δεδομένου μάλιστα ότι η εναγομένη είχε θεωρήσει ότι ο ενάγων είχε τις ικανότητες τις οποίες στη συνέχεια απέδειξε ώστε να μπορέσει να στελεχώσει ένα κατάστημα με τις απαιτήσεις και τις ευθύνες του καταστήματος Σπάτων. Ο ενάγων αποσπάσθηκε αρχικά, από την εναγομένη στο κατάστημα της Πλατείας Συντάγματος από 19-12-2006 μέχρι 19-12-2006 και κατόπιν αποσπάσθηκε από 2-1-2007 μέχρι 5-1-2007 στο Κατάστημα Οδ. Αθήνας ,από 4-1-2007 μέχρι 5-1-2007 στο Κατάστημα οδ. Κολοκοτρώνη ,από 8-1-2007μέχρι 10-1-2007 στο Κατάστημα Βύρωνα, από 1-1-2007 μέχρι 26-1-2007 στο Κατάστημα Γλυφάδας, από 27-1-2007 μέχρι 2-2-2007 στο Κατάστημα Γλυφάδας, στις 5-2-2007 στην Περιφερειακή Διεύθυνση Αττικής και στις 6-2-2007 στην Περιφερειακή Διεύθυνση Αττικής. Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί ότι η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος των αρμοδίων οργάνων της Τράπεζας να τοποθετεί Προϊσταμένους των Διευθύνσεων και των Υπηρεσιών της και να προβαίνει στην επιλογή των θέσεων και των υπηρεσιακών καθηκόντων που πρέπει να ανατεθούν στο υπόλοιπο προσωπικό της, γίνεται, κατ ‘αρχήν, χωρίς οποιαδήποτε δέσμευση από την ιεραρχία, το βαθμό και τις αποδοχές του υπαλλήλου, ώστε να είναι δυνατή η επιλογή σε νευραλγικές θέσεις και νεώτερων ή κατά βαθμό κατώτερων υπαλλήλων από εκείνους που με μόνη την ιεραρχία θα ήσαν διεκδικητές τους ,πάντα δε με γνώμονα την, κατά την απόλυτη κρίση του αρμοδίου οργάνου, επιλογή των ικανότερων και καταλληλότερων υπαλλήλων. Η άσκηση ενός τέτοιου δικαιώματος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά ούτε αντισυμβατική συμπεριφορά της Τράπεζας ,ούτε παραβίαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης, ελέγχεται δε μόνο από τα δικαστήρια ο καταχρηστικός χαρακτήρας της, τουτέστιν αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλονται από την καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος αυτού. Στις 11-1-2006 απεστάλη στον ενάγοντα το ερωτηματολόγιο του Επιθεωρητή Π. Π. με το οποίο του εζητείτο να εκθέσει τις απόψεις του σχετικά με επεισόδιο μεταξύ πελάτη της εναγομένης και του ενάγοντος που παραπονείται (πελάτης) για άπρεπη συμπεριφορά του τελευταίου και ο ενάγων απάντησε με την από 15-1-2007 επιστολή του. Ο ανωτέρω Επιθεωρητής συνέταξε το με ημερομηνία 30-1-2007 ειδικό σημείωμα το οποίο απέστειλε στη Διεύθυνση Επιθεώρησης και αναφέρονται τα ακόλουθα γεγονότα: 1) στις 10-10-2006 ο ενάγων μαζί με τη Σύμβουλο Επενδύσεων Ιδιωτών Β. Μ. την Υπεύθυνη Πωλήσεων Ιδιωτών κα Μ. και άλλα στελέχη καταστημάτων συμμετείχαν σε εκπαιδευτικό σεμινάριο για τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα της θυγατρικής εταιρείας “……………………” εισηγητές του οποίου ήταν οι κ.κ., Χ. Π. και Α. Μ.. Όπως καταγράφεται σε σχετικό φύλλο συμβάντων της Περιφερειακής Διεύθυνσης Αττικής στο συγκεκριμένο σεμινάριο, η συμπεριφορά του ενάγοντος έναντι της εισηγήτριας κας Χ. Π. ήταν επιθετική, απαξιωτική και προσβλητική, γεγονός που ο ενάγων αρνείται χαρακτηρίζει δε τις όποιες παρεμβάσεις τους “εποικοδομητικό διάλογο” ή “ανταλλαγή απόψεων”. Η συμμετέχουσα στο σενάριο κα Μ. επιβεβαιώνει ότι η συμπεριφορά του ενάγοντος δεν ήταν κόσμια και παρά τις παρεμβάσεις όλων εκείνος συνέχιζε τη συμπεριφορά του. 2) Οι πελάτες του Καταστήματος Σπάτων Χ. Μ., Σ. Π. και Ν. Μ. με σχετικές επιστολές τους που απευθύνονται στους Δ/ντες της Δ/νσης Επιθεώρησης και της Περιφερειακής Δ/νσης Αττικής καταγγέλουν τον ενάγοντα για ανάρμοστη συμπεριφορά, η οποία είχε σαν αποτέλεσμα για τον Χ. Μ. να αποσύρει τις προσωπικές του καταθέσεις τις οποίες τοποθέτησε σε άλλη Τράπεζα. Το περιστατικό της ανάρμοστης συμπεριφοράς του ενάγοντος προς τον Χ. Μ. επιβεβαιώνουν ο Προϊστάμενος Χορηγήσεων της Μονάδας Ε. Ν., η Υπεύθυνη Πωλήσεων Μ. Μ. και η Σύμβουλος Επενδύσεων Β.Μ.. Όσον αφορά τον πελάτη Σ. Π. στην α/30-11-2006 έγγραφη καταγγελία που απέστειλε στον Δ/ντή της Δ/νσης Επιθεώρησης αναφέρει ότι σε δύο τυχαία περιστατικά εκτός του Καταστήματος ο ενάγων του συμπεριφέρθηκε απρεπώς προσβλητικά, υβριστικά και διερωτάται που είναι δυνατόν ένας τέτοιος άνθρωπος με αυτή τη συμπεριφορά να κατέχει θέση Δ/ντή της Εμπορικής Τράπεζας. Επιπρόσθετα αναφέρει ότι διαπίστωσε την ίδια ανάρμοστη συμπεριφορά προς τους υφισταμένους του, σε αρκετές περιπτώσεις όταν εμφανιζόταν στο Κατάστημα να ενεργήσει συναλλαγές. Ο ενάγων χαρακτηρίζει τις ανωτέρω κατηγορίες αβάσιμες, κακόβουλες και αόριστες 3) Όσον αφορά τον πελάτη Ν. Μ. διαβίβασε στον Διευθυντή της Δ/νσης Επιθεώρησης σχετική επιστολή στην οποία αναφέρει ότι ο ενάγων “μάλλον κάνει ζημιά αντί να προάγει τα συμφέροντα της Τράπεζας”. Τούτο δε διότι σε αρκετούς πελάτες και στον ίδιο προσωπικά συμπεριφερόταν απρεπώς, ειρωνικά και δεν ήταν εξυπηρετικός, με αποτέλεσμα οι συναλλασσόμενοι να αποχωρούν από τη Μονάδα “δυσαρεστημένοι και ταπεινωμένοι”. Η Υποδιευθύντρια Επιχειρήσεων Μ. Τ., επιβεβαιώνει εγγράφως ότι ο εν λόγω πελάτης είχε διαμαρτυρηθεί αρκετές φορές για τη συμπεριφορά του ενάγοντος στους υπολοίπους λειτουργούς και εκτός από την ανωτέρω Υποδιευθύντρια και η Σύμβουλος Επενδύσεων Ιδιωτών Β. Μ. εγγράφως αναφέρουν επώνυμα πελατών, οι οποίοι διαχρονικά είχαν εκφράσει τη δυσαρέσκεια τους για τη συμπεριφορά του ενάγοντος (Γ., Σ., Δ., Φ., Κ.). Ο ενάγων σε όλα τα ανωτέρω απάντησε ότι αυτά δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα και ότι χάρη στις προσπάθειες του πολλαπλασιάσθηκαν τα μεγέθη του καταστήματος και το Κατάστημα Σπάτων ξεχώριζε ως το καλύτερο της Περιφέρειας αλλά και της Τράπεζας ολόκληρης. Η Υποδιευθύντρια Επιχειρήσεων Μ. Τ. και Σύμβουλος Επενδύσεων Β. Μ. ενισχύουν με τις αναφορές τους τα ανωτέρω γεγονότα και το εν λόγω σημείωμα καταλήγει ότι ο ενάγων α)προσέβαλε την εισηγήτρια σεμιναρίου και δημιούργησε προβλήματα στην εξέλιξη του εκπαιδευτικού προγράμματος β) σε τρεις τουλάχιστον περιπτώσεις δεν συμπεριφέρθηκε κόσμια. σε πελάτες με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να τον καταγγείλουν εγγράφως και γ)με τη συμπεριφορά του προσέβαλε και μάλιστα παρουσία πελατών, τις Υποδιευθύντριες του Καταστήματος στο οποίο ο ίδιος είχε τοποθετηθεί Διευθυντής. Ο ενάγων με τον πρόσθετο λόγο της εφέσεως του ισχυρίζεται ότι στο κατάστημα Σπάτων δρούσε παράνομο κύκλωμα αποτελούμενο από τις ανωτέρα αναφερόμενες Μ. Τ. και Β. Μ., οι οποίες ευνοούσαν ορισμένους πελάτες, τους οποίους ο ίδιος (ενάγων) θεωρούσε αναξιόπιστους με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα εριστικό κλίμα και εχθρική προς τον ίδιο διάθεση η οποία οδήγησε στις ανωτέρω αναφερόμενες κατασκευασμένες κατηγορίες. Ο ισχυρισμός αυτός είχε προταθεί στο πρωτοβάθμιο δικαστήρια παραδεκτώς δε ενισχύεται με νέα αποδεικτικά μέσα τα οποία το Δικαστήριο κρίνει ότι ο ενάγων δεν τα είχε προσκομίσει στην πρωτοβάθμια δίκη διότι δεν είχαν ακόμη προκύψει. Ειδικότερα αποδεικνύεται ότι επί αγωγής του υπαλλήλου της εναγομένης Ε. Ν. κατ’ αυτής, για την οποία εκδόθηκε η 969/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η εναγομένη στις προτάσεις της αναφέρει ότι στο κατάστημα Σπάτων έλαβαν χώρα παρεκκλίσεις και παραβιάσεις των Εγκυκλίων και Οδηγιών της Τράπεζας που επέφεραν σ’ αυτήν τεράστια οικονομική ζημία αλλά και ανεπανόρθωτη ηθική βλάβη. Η υλική ζημία κατά το χρόνο του ελέγχου ανερχόταν σε 3.511.333,00 ευρώ και στο κύκλωμα που δρούσε παράνομα συμμετείχαν και στελέχη της εναγομένης μεταξύ των οποίων η Β. Μ. που απολύθηκε από την Τράπεζα στις 15-12-2009 ενώ η Υποδιευθύντρια Τομέα Επιχειρήσεων Τ. παραιτήθηκε από την εναγομένη στις 16-7-2009, ήτοι προτού η Τράπεζα προλάβει να ολοκληρώσει τον έλεγχο. Από το προσκομιζόμενο δε πόρισμα Επιθεώρησης της Επιθεωρήτριας του Τομέα Πιστοδοτήσεων Ά. Σ. καταλογίζονται βαρύτατες ευθύνες στα παραπάνω στελέχη του καταστήματος Σπάτων αναφορικά με φερόμενες επισφαλείς πιστοδοτήσεις οι οποίες μάλιστα αφορούσαν και τις περιπτώσεις εκείνων των πελατών οι οποίοι είχαν συντάξει τις επιστολές με τις οποίες διαμαρτύρονταν για την συμπεριφορά του ενάγοντος. Ο τελευταίος καθόλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του (26 έτη) δεν κατηγορήθηκε από την εναγομένη για κανένα παράπτωμα αποτελούσε έναν καλό και έμπειρο υπάλληλο και δεν δικαιολογείται από τους κανόνες της λογικής ξαφνικά να μετατράπηκε σε εριστικό και μη συνεργάσιμο στέλεχος με προβληματική συμπεριφορά απέναντι τόσο σε συναδέλφους του όσο και σε πελάτες. Η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος της εναγομένης να αποσπάσει τον ενάγοντα στα αναφερόμενα ανωτέρω καταστήματα εντός τόσο μικρού χρονικού διαστήματος χωρίς να του δίνει τη δυνατότητα να ενημερώνεται κάθε φορά και να παράγει ουσιαστικό έργο, δηλαδή να τον θέτει σε θέση “ψυγείου” υπερβαίνει τα αξιολογικά όρια του άρθρου 281 ΑΚ και συνιστά σοβαρό λόγο (672 ΑΚ) για καταγγελία της συμβάσεως εργασίας εκ μέρους του ενάγοντος. Η εναγομένη με την από 3-4-2007 επιστολή της κατέστησε γνωστό στον ενάγοντα ότι αν δεν επιστρέψει στην εργασία του θα τον θεωρήσει ως “αδικαιολογήτως απόντα” με ότι αυτό συνεπάγεται. Στην ανωτέρω δήλωση της ο ενάγων απάντησε με την από 10-5-2007 επιστολή του ότι εμμένει στην από 27-3-2007 καταγγελία της σύμβασης εργασίας του για σπουδαίο λόγο, ο οποίος σύμφωνα με τα παραπάνω εκτιθέμενα ευσταθεί και είναι βάσιμος και έχει ως αποτέλεσμα τη λύση της σύμβασης εργασίας των διαδίκων. Ακολούθως, το Εφετείο, δέχθηκε την έφεση του ενάγοντος και τον πρόσθετο λόγο αυτής και αφού εξαφάνισε την 2688/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών δέχθηκε την αγωγή και αναγνώρισε ότι η από 27-11-1981 σύμβαση εξαρτημένης εργασίας του ενάγοντος, λύθηκε με την από 27-3-2007 καταγγελία για σπουδαίο λόγο συνιστάμενο σε καταχρηστική συμπεριφορά της εναγομένης (αναιρεσείουσας), αναγνώρισε, επίσης, την υποχρέωση της αναιρεσείουσας να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο: α) ποσό 146.782,56 € για μισθούς υπερημερίας και β) 2.000 € για χρηματική του ικανοποίηση. Από τις προαναφερόμενες παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι αυτή έκρινε στην προκειμένη περίπτωση, ότι η απόφαση της πρώην ΕΜΤΕ, να αποσπάσει τον αναιρεσίβλητο στα αναφερόμενα ανωτέρω καταστήματα εντός τόσο μικρού χρονικού διαστήματος, χωρίς να του δίνει τη δυνατότητα να ενημερώνεται κάθε φορά και να παράγει ουσιαστικό έργο, δηλαδή να τον θέτει σε θέση “ψυγείου” υπερβαίνει τα αξιολογικά όρια του διευθυντικού δικαιώματος (άρθρον 281 ΑΚ) και συνιστά σπουδαίο λόγο για καταγγελία της σύμβασης εργασίας εκ μέρους του ενάγοντος (άρθρ. 672 ΑΚ). Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς αιτιολογίες ως προς το ουσιαστικό ζήτημα της καταχρηστικής άσκησης του διευθυντικού δικαιώματος της αναιρεσείουσας. Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι ο εργοδότης ασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα έχει την εξουσία να προσδιορίσει το περιεχόμενο της υποχρεώσεως του μισθωτού για την παροχή εργασίας τους όρους της παροχής του, τον τόπο, το χρόνο και τρόπο, εφ’ όσον οι όροι αυτοί δεν έχουν προσδιορισθεί από κανόνες δικαίου ή από την εργασιακή σύμβαση και ότι ο εργοδότης ως διευθυντής της εκμεταλλεύσεως έχει την εξουσία να οργανώνει και να διευθύνει την επιχείρησή του με βάση τα κρινόμενα απ’ αυτόν, ως πλέον αποτελεσματικά γι’ αυτή κριτήρια, δεν αιτιολογείται σαφώς, στην προκειμένη περίπτωση, αν στις παραπάνω ενέργειες (αποσπάσεις του αναιρεσιβλήτου) στις οποίες προέβη η αναιρεσείουσα κατά το χρόνο που διενεργείτο έλεγχος για καταγγελίες σε βάρος του, προέβη η αναιρεσείουσα για λόγους εκδίκησης ή εχθρότητας του μισθωτού – αναιρεσιβλήτου ή για καταστρατήγηση των νομίμων δικαιωμάτων του, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε (άρθρο 281 ΑΚ και ΑΠ 196/2008) και ότι συνεπώς, η συμπεριφορά αυτή της αναιρεσείουσας, υπερβαίνει τα αξιολογικά όρια του άρθρ. 281 ΑΚ του διευθυντικού δικαιώματός της. Συνεπώς, ο σχετικός με τα παραπάνω αναιρετικός λόγος, εκ του αριθμ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου (με ασαφείς αιτιολογίες) της ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 281 και 672 ΑΚ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Συνακόλουθα, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτή και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια πρέπει η υπόθεση να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση, κατά την παρ. 3 του άρθρου 580 ΚΠολΔ όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 του ν.4139/2013. Τέλος τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσιβλήτου, λόγω ήττας του, κατά το σχετικό, περί τούτου, αίτημα αυτής (αρθ. 176, 182, 183, 189 παρ. 1 και 192 παρ. 2 ΚΠολΔ) κατά τα εις το διατακτικό, ειδικότερον, οριζόμενα. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 7750/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο παραπάνω Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Φεβρουαρίου 2015. ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Μαρτίου 2015.
Εγκύκλιος Ι.Κ.Α. αρ. 39/2016 (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ) Κοινοποίηση των διατάξεων της παρ. 6 του άρθ. 7 και του άρθ. 12 του ν. 4387/2016. Χορήγηση ποσού σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, που απεβίωσε από 13/5/2016 και μετά και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης ή μέχρι την έκδοση απόφασης χορήγησης προσωρινής σύνταξης του άρθ. 29 του ν. 4387/2016
ΘΕΜΑ: «Κοινοποίηση των διατάξεων της παρ. 6 του άρθ. 7 και του άρθ. 12 του ν. 4387/2016. Χορήγηση ποσού σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, που απεβίωσε από 13/5/2016 και μετά και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης ή μέχρι την έκδοση απόφασης χορήγησης προσωρινής σύνταξης του άρθ. 29 του ν. 4387/2016.»
Σχετ: Η αριθ. 23/2016 εγκύκλιος της Δ/νσης Παροχών.
Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθ. 7 και του άρθ. 12 του ν. 4387/2016 (Φ.Ε.Κ. 85/τ. Α’/12.5.2016 «Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης – Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού συνταξιοδοτικού συστήματος – Ρυθμίσεις φορολογίας εισοδήματος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις» καθώς και την αριθ. Φ80000/48596/1863/11.11.2016 εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΑΔΑ: 7ΙΡΜ465Θ1Ω-ΡΗ1), η οποία αφορά τη χορήγηση ποσού σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, που απεβίωσε από 13/5/2016 και μετά και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης ή μέχρι την έκδοση απόφασης χορήγησης προσωρινής σύνταξης του άρθ. 29 του ν. 4387/2016.
Επιπλέον των όσων αναφέρονται στην κοινοποιούμενη εγκύκλιο του Υπουργείου, διευκρινίζεται ότι το ποσό που αντιστοιχεί σε Εθνική Σύνταξη 15 ετών ασφάλισης ανέρχεται σε 345,60 Ευρώ (άρθ. 7 παρ. 6 του ν. 4387/2016). Το ποσό αυτό επιμερίζεται ανάλογα με τα ποσοστά επιμερισμού των δικαιοδόχων μελών στη σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθ. 12 του ν. 4387/2016, και δεν μπορεί να υπολείπεται των 345,60 €.
Παραδείγματα:
1) Χήρα χωρίς παιδιά θα λάβει 345,60 €
2) Χήρα με 1 παιδί. Η χήρα θα λάβει 50/75 των 345,60 €, δηλ. 230,40 € και το παιδί 25/75, δηλ. 115,20 €.
Επίσης, διευκρινίζεται ότι για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας που καταβάλλονταν στους θανόντες συνταξιούχους μειωμένες λόγω ποσοστού αναπηρίας, το χορηγούμενο ποσό θα είναι μειωμένο σε αντίστοιχο ποσοστό ενώ στην περίπτωση που καταβαλλόταν πλήρες ποσό παρά την ύπαρξη χαμηλότερης βαθμίδας αναπηρίας, το ποσό που θα χορηγείται στα μέλη οικογένειας κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα στην εγκύκλιο του Υπουργείου θα είναι πλήρες.
Τέλος, διευκρινίζεται ότι, θα πρέπει να εκδοθεί η προσωρινή σύνταξη του άρθ. 29 του ν. 4387/2016 σύμφωνα με τις οδηγίες της ως άνω σχετικής εγκυκλίου στους δικαιούχους αμέσως μόλις τεθεί σε παραγωγική λειτουργία η σχετική εφαρμογή Ο.Π.Σ, η οποία αφορά τις περιπτώσεις χορήγησης προσωρινής σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου από 13/5/2016 και μετά.
Η Αναπλ/τρια Προϊσταμένη της Γεν/κής Διεύθυνσης Ασφαλιστικών Υπηρεσιών
Ιωάννα Γάτη-Σπυροπούλου
Ακριβές Αντίγραφο
Η Προϊσταμένη του Τμήματος Γραμματειακής Υποστήριξης και Διοικητικής Μέριμνας
Εγκύκλιος Ι.Κ.Α. αρ. 39/2016 (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ) Κοινοποίηση των διατάξεων της παρ. 6 του άρθ. 7 και του άρθ. 12 του ν. 4387/2016. Χορήγηση ποσού σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, που απεβίωσε από 13/5/2016 και μετά και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης ή μέχρι την έκδοση απόφασης χορήγησης προσωρινής σύνταξης του άρθ. 29 του ν. 4387/2016
ΘΕΜΑ: «Κοινοποίηση των διατάξεων της παρ. 6 του άρθ. 7 και του άρθ. 12 του ν. 4387/2016. Χορήγηση ποσού σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, που απεβίωσε από 13/5/2016 και μετά και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης ή μέχρι την έκδοση απόφασης χορήγησης προσωρινής σύνταξης του άρθ. 29 του ν. 4387/2016.»
Σχετ: Η αριθ. 23/2016 εγκύκλιος της Δ/νσης Παροχών.
Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθ. 7 και του άρθ. 12 του ν. 4387/2016 (Φ.Ε.Κ. 85/τ. Α’/12.5.2016 «Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης – Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού συνταξιοδοτικού συστήματος – Ρυθμίσεις φορολογίας εισοδήματος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις» καθώς και την αριθ. Φ80000/48596/1863/11.11.2016 εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΑΔΑ: 7ΙΡΜ465Θ1Ω-ΡΗ1), η οποία αφορά τη χορήγηση ποσού σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, που απεβίωσε από 13/5/2016 και μετά και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης συνταξιοδότησης ή μέχρι την έκδοση απόφασης χορήγησης προσωρινής σύνταξης του άρθ. 29 του ν. 4387/2016.
Επιπλέον των όσων αναφέρονται στην κοινοποιούμενη εγκύκλιο του Υπουργείου, διευκρινίζεται ότι το ποσό που αντιστοιχεί σε Εθνική Σύνταξη 15 ετών ασφάλισης ανέρχεται σε 345,60 Ευρώ (άρθ. 7 παρ. 6 του ν. 4387/2016). Το ποσό αυτό επιμερίζεται ανάλογα με τα ποσοστά επιμερισμού των δικαιοδόχων μελών στη σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθ. 12 του ν. 4387/2016, και δεν μπορεί να υπολείπεται των 345,60 €.
Παραδείγματα:
1) Χήρα χωρίς παιδιά θα λάβει 345,60 €
2) Χήρα με 1 παιδί. Η χήρα θα λάβει 50/75 των 345,60 €, δηλ. 230,40 € και το παιδί 25/75, δηλ. 115,20 €.
Επίσης, διευκρινίζεται ότι για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας που καταβάλλονταν στους θανόντες συνταξιούχους μειωμένες λόγω ποσοστού αναπηρίας, το χορηγούμενο ποσό θα είναι μειωμένο σε αντίστοιχο ποσοστό ενώ στην περίπτωση που καταβαλλόταν πλήρες ποσό παρά την ύπαρξη χαμηλότερης βαθμίδας αναπηρίας, το ποσό που θα χορηγείται στα μέλη οικογένειας κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα στην εγκύκλιο του Υπουργείου θα είναι πλήρες.
Τέλος, διευκρινίζεται ότι, θα πρέπει να εκδοθεί η προσωρινή σύνταξη του άρθ. 29 του ν. 4387/2016 σύμφωνα με τις οδηγίες της ως άνω σχετικής εγκυκλίου στους δικαιούχους αμέσως μόλις τεθεί σε παραγωγική λειτουργία η σχετική εφαρμογή Ο.Π.Σ, η οποία αφορά τις περιπτώσεις χορήγησης προσωρινής σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου από 13/5/2016 και μετά.
Η Αναπλ/τρια Προϊσταμένη της Γεν/κής Διεύθυνσης Ασφαλιστικών Υπηρεσιών
Ιωάννα Γάτη-Σπυροπούλου
Ακριβές Αντίγραφο
Η Προϊσταμένη του Τμήματος Γραμματειακής Υποστήριξης και Διοικητικής Μέριμνας
Αριθ. πρωτ.: 41919/909/ 2016 Ο υπολογισμός του ωρομισθίου των εργαζομένων σε φροντιστήρια και κέντρα ξένων γλωσσών – Διευκρινίσεις σχετικά με την παράγραφο 3 του άρθρου 30 του Ν.4415/2016
Αθήνα, 04.11.2016
Αρ. Πρωτ. 41919/909
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΟΙΒΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις σχετικά με την παράγραφο 3 του άρθρου 30 του Ν.4415/2016.
Α. Η παράγραφος 3 του άρθρου 30, με τίτλο «Ρυθμίσεις για τα θέματα Φροντιστηρίων και Κέντρων Ξένων Γλωσσών», του Ν. 4415/2016 (Α΄159) του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, ο οποίος δημοσιεύτηκε την 6η Σεπτεμβρίου 2016, oρίζει ότι: «Το εβδομαδιαίο ωράριο πλήρους διδακτικής απασχόλησης στα φροντιστήρια και τα κέντρα ξένων γλωσσών καθορίζεται στις είκοσι μία (21) διδακτικές ώρες. Η συμπλήρωση πλήρους εβδομαδιαίου ωραρίου αντιστοιχεί σε είκοσι πέντε (25) ένσημα μηνιαίως, ανεξαρτήτως της κατανομής των διδακτικών ωρών μέσα στην εβδομάδα.»
Για την ενιαία αντιμετώπιση, ερμηνεία και εφαρμογή της ως άνω διάταξης από τους υπαλλήλους του Υπουργείου μας, τους εργαζόμενους και εργοδότες, παρέχονται οι ακόλουθες οδηγίες:
1.Υπολογισμός του ωρομισθίου των διδασκόντων/καθηγητών σε φροντιστήρια και κέντρα ξένων γλωσσών:
Με βάση τα οριζόμενα στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 του σχετικού ως άνω άρθρου, το νόμιμο εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας πλήρους απασχόλησης για τους εργαζόμενους των Φροντιστηρίων και των Κέντρων Ξένων Γλωσσών καθορίζεται στις είκοσι μία (21) ώρες.
Συνεπώς, ο υπολογισμός του ωρομισθίου της συγκεκριμένης κατηγορίας εργαζομένων, προκύπτει ως ακολούθως:
2. Εργασία πέραν των είκοσι μία (21) ωρών εβδομαδιαίως
Με την παράγραφο 3, του άρθρου 30 του Ν. 4415/2016, θεσμοθετήθηκαν για τους διδάσκοντες/καθηγητές στα φροντιστήρια και τα κέντρα ξένων γλωσσών, οι είκοσι μία (21) διδακτικές ώρες, ως εβδομαδιαίο ωράριο πλήρους διδακτικής απασχόλησης. Δηλαδή, οι είκοσι μία (21) διδακτικές ώρες αποτελούν το νόμιμο εβδομαδιαίο ωράριο πλήρους απασχόλησης για τη συγκεκριμένη κατηγορία μισθωτών.
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, η εργασία που παρέχεται πέραν των χρονικών ορίων εργασίας που καθορίζονται εκάστοτε από τη νομοθεσία, νοείται ως υπερωριακή. Οι μισθωτοί που απασχολούνται υπερωριακά, πέραν των 21 ωρών, εφόσον έχει καταχωρηθεί η υπερωριακή αυτή απασχόλησή τους, πριν από την έναρξη πραγματοποίησής της, στο Ειδικό Βιβλίο Υπερωριών, που τηρείται από τον εργοδότη, δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης, μέχρι τη συμπλήρωση των 120 ωρών ετησίως, αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 40% [συνδυασμός των διατάξεων του εδαφίου 2 της υποπαρ. ΙΑ13, της παρ.ΙΑ, του άρθρου πρώτου του Ν.4093/2012 (Α΄ 222), όπως ισχύει, του άρθρου 80 του Ν.4144/2013 (Α΄ 88), όπως ισχύει καθώς και των σχετικών διατάξεων του άρθρου 74 του Ν.3863/2010 (Α΄ 115)].
Επισημαίνεται ότι η «διδακτική ώρα» αντιστοιχεί, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, σε χρονική διάρκεια σαράντα πέντε (45) λεπτών της ώρας.
Β. Σε ό,τι αφορά τις ημέρες διακοπών και αργίας, για τα φροντιστήρια Ξένων Γλωσσών που λειτουργούν στη Χώρα, αυτές καθορίζονται με την αριθμ.Δ5/5500/4.11.1983 (ΦΕΚ Β΄652) Απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ως εξής:
Α. Ημέρες Διακοπών
1. Χριστουγέννων, από την 24η Δεκεμβρίου μέχρι και την 7η Ιανουαρίου.
2. Πάσχα, από τη Μεγάλη Δευτέρα μέχρι και την Κυριακή του Θωμά.
Β. Ημέρες Αργίας
1. Όλες οι Κυριακές.
2. Οι θρησκευτικές γιορτές των Τριών Ιεραρχών και του Αγίου Πνεύματος.
3. Οι Εθνικές επετείους της 28ης Οκτωβρίου και 25ης Μαρτίου.
4. Η 17η Νοεμβρίου.
5. Η Καθαρά Δευτέρα.
6. Η 1η Μαΐου.
7. Η κατά τις ισχύουσες διατάξεις ημέρα αργίας για την έδρα κάθε φροντιστηρίου λόγω τοπικής Θρησκευτικής ή Εθνικής γιορτής.
8. Η γιορτή Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ
