Α.Π. 25291/23-09-2026 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ για την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στους κλάδους

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ για την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στους κλάδους: I. των τηλεπικοινωνιών, προγραμματισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών, παροχής συμβούλων, υπολογιστικής υποδομής και άλλων δραστηριοτήτων υπηρεσιών πληροφορίας, II. των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, όπως δραστηριότητες απασχόλησης, συνδυασμού βοηθητικών υπηρεσιών, καθαρισμού, υπηρεσιών τοπίου, III. των σχετικών με την ανθρώπινη υγεία και την κοινωνική μέριμνα δραστηριοτήτων, IV. των άλλων δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών, όπως δραστηριοτήτων παροχής προσωπικών υπηρεσιών, κομμωτηρίων, κέντρων αισθητικής, ιαματικών λουτρών και παρόμοιων δραστηριοτήτων, δραστηριοτήτων γραφείων κηδειών και συναφών δραστηριοτήτων, υπηρεσιών διαμεσολάβησης για παροχή προσωπικών υπηρεσιών, V. της συλλογής, επεξεργασίας και παροχής νερού, της επεξεργασίας λυμάτων, των δραστηριοτήτων εξυγίανσης, συλλογής, ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων VI. της αποθήκευσης και των υποστηρικτικών προς τη μεταφορά δραστηριοτήτων, VII. των δραστηριοτήτων κεντρικών γραφείων και παροχής συμβουλών διαχείρισης, παροχής επιχειρηματικών συμβουλών και άλλων συμβουλών διαχείρισης, VIII. των δραστηριοτήτων διαφήμισης, έρευνας αγοράς και δημοσκοπήσεων, δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας, IX. των διοικητικών δραστηριοτήτων γραφείου, γραμματειακής υποστήριξης και άλλων δραστηριοτήτων παροχής υποστήριξης προς τις επιχειρήσεις, όπως δραστηριότητες τηλεφωνικών κέντρων, οργάνωσης συνεδρίων και εμπορικών εκθέσεων, X. των τυχερών παιχνιδιών και στοιχημάτων, XI. της επισκευής και συντήρησης ηλεκτρονικών υπολογιστών και εξοπλισμού επικοινωνίας, ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης, επισκευής και συντήρησης μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών.

 

 

Για όλες τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας με τις υπ΄ αρίθμ. 49758 /2022 (Β΄2668), 113169 /2023 (Β΄ 7421), 24595 /2024 (Β΄ 1966), 44485 /2024 (Β΄ 5151), 16973 /2025 (Β΄ 3271), 15441 /2026 (Β΄ 3051), 18047 /2026 (Β΄ 3791) Υπουργικές Αποφάσεις ισχύουν οι εξής οδηγίες, όπως αυτές παρατίθενται ακολούθως:

 

Α. Γενικές παραδοχές σχετικά με την χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας

Στην παρούσα φάση και μέχρι την ολοκλήρωση της πλήρους εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας στο σύνολο των επιχειρήσεων-εργοδοτών της χώρας, η μέτρηση του χρόνου εργασίας που πραγματοποιείται με την χρήση της ψηφιακής κάρτας, περιορίζεται μόνο στην μέτρηση του χρόνου κατά τον οποίον οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας των ενταγμένων επιχειρήσεων απασχολούνται με φυσική παρουσία εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων μιας επιχείρησης – εργοδότη, υπό την επιφύλαξη των αναφερομένων στην ενότητα Δ.5 Περιπτώσεις δικαιολογημένης μη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας της παρούσας ή σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση-εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν. Οι εργαζόμενοι είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο, όπου παρέχουν σταθερά τις υπηρεσίες τους. Η εκτός εγκαταστάσεων παροχή υπηρεσιών αντιμετωπίζεται βάσει της φύσης της απασχόλησης βλ.σχετ. ενότητα Δ. Ειδικές περιπτώσεις σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Συνεπώς, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας απεικονίζει την πρώτη είσοδο και την τελευταία έξοδο από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε περιπτώσεις εργαζομένων που δεν ξεκινούν ή δεν ολοκληρώνουν την εργασία τους σε αυτές, δεν ισοδυναμεί με μέτρηση του συνολικού ημερήσιου χρόνου απασχόλησής τους. Για την μέτρηση του συνολικού χρόνου ημερήσιας απασχόλησης των εργαζομένων συνυπολογίζεται το προδηλωθέν ωράριο στην Ψηφιακή Οργάνωση του Χρόνου Εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II, το προγραμματισμένο ωράριο και η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

Στην περίπτωση κατά την οποία δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά την λήξη της απασχόλησης, ακριβώς λόγω του γεγονότος ότι εργαζόμενοι απασχολούνται λόγω της φύσης της εργασίας εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων μιας επιχείρησης, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για την συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι διατηρείται στο ακέραιο η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους εν λόγω εργαζόμενους, όταν αυτοί εργάζονται εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης.

Για τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η υποχρέωση διαβίβασης των σημάνσεων του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας εργασίας, δηλαδή της έναρξης και της λήξης της εργασίας των εργαζομένων στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, βαρύνει τον εργοδότη. Η δήλωση γεγονότος έναρξης/λήξης ψηφιακής κάρτας εργασίας, πρέπει να υποβάλλεται με μέγιστο χρόνο καθυστέρησης (γεγονότος έναρξης / λήξης) δεκαπέντε (15) λεπτών. Το χρονικό περιθώριο υποβολής αφορά κάθε τόπο υποβολής που έχει επιλέξει ο εργοδότης, είτε με συμπλήρωση της Φόρμας, είτε με εισαγωγή XML είτε με την υποβολή μέσω API είτε με το Card Scanner.

Τέλος, υπενθυμίζεται πως επί του παρόντος, δεν υπάρχει δυνατότητα προαιρετικής ένταξης στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Β. Οριζόντιες εξαιρέσεις από την εφαρμογή του συστήματος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας

1. Ειδικές περιπτώσεις δραστηριοτήτων

Υπογραμμίζεται ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στην αριθμ. πρωτ. οικ. 37271/21-06-2024 Ερμηνευτική Εγκύκλιο (ΑΔΑ: 9ΑΥΝ46ΝΛΔΓ-ΥΓΜ) και συνεπώς δεν εντάσσονται στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους κλάδους των πετρελαιοειδών, των ορυχείων, των ναυπηγείων, οι εργάτες γης, οι αλιεργάτες, οι εργαζόμενοι σε οικοδομοτεχνικά έργα και οι δικηγόροι που αμείβονται με πάγια αντιμισθία.

2. Κύριος ΚΑΔ

Υπενθυμίζεται ότι, με βάση την υπ΄ αρίθμ. 49758/26-05-2022 (Β΄ 2668) απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με την υπ΄ αρίθμ. 18047/24-06-2026 (Β΄ 3791) Υ.Α., εξαίρεση από την εφαρμογή του συστήματος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας υφίσταται για το σύνολο της επιχείρησης, όταν:

i. Ο κύριος ΚΑΔ εργοδότη – επιχείρησης στο TAXIS δεν ανήκει στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ακόμα και αν εκτελούνται πολλαπλές δραστηριότητες στον ίδιο χώρο, εκ των οποίων κάποιες έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας ή υπάρχουν υποκαταστήματα με ΚΑΔ που έχουν ενταχθεί στη ψηφιακή κάρτα εργασίας.

ii. Ο εργοδότης – επιχείρηση εντάσσεται στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, βάσει κύριου ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS αλλά ο ΚΑΔ αυτός δεν παράγει οικονομική δραστηριότητα (δηλαδή αυτή είναι μηδενική) γεγονός που αποδεικνύεται από το έντυπο Ε3 του τελευταίου φορολογικού έτους και ο δευτερεύων ΚΑΔ, ο οποίος αποτελεί την κυρίαρχη οικονομικά επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν είναι ενταγμένος ΚΑΔ.

 

3. Διευθυντικά Στελέχη

Οι εργαζόμενοι που κατέχουν θέση εποπτείας, διεύθυνσης ή εμπιστευτική, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ΄ αρίθμ. 90972/15-11-2021 Υ.Α. (Β΄ 5393), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τις υπ΄ αρίθμ. 113169/27.12.2023 Υ.Α. (Β΄ 7421) και 24595/28.03.2024 (Β΄ 1966), απογράφονται κανονικά στην διαδικασία της ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας.

Για τους εν λόγω εργαζομένους απαιτείται η υποβολή Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης – Οργάνωση Χρόνου Εργασίας, καθώς και η συμπλήρωση: Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας:[ΝΑΙ] – Κάρτα Εργασίας: [ΝΑΙ] ΑΛΛΑ δεν απαιτείται Ψηφιακό Ωράριο και Δήλωση Έναρξης – Λήξης Ψηφιακής Κάρτας. Συνεπώς, οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, εφόσον από την ατομική σύμβαση εργασίας τους και από τον τρόπο που είναι δηλωμένοι στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II προκύπτει ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ως άνω Υ.Α…

Επιπροσθέτως, και προς επίλυση ζητημάτων που προκύπτουν για το πότε ένας εργαζόμενος εμπίπτει στη κατηγορία των διευθυντικών στελεχών, έχει εκδοθεί η αριθμ. πρωτ. οικ. 3202/14-01-2022 (ΑΔΑ: 68ΓΤ46ΜΤΛΚ-3Λ9) Ερμηνευτική Εγκύκλιος στην οποία παρατίθεται λίστα σχετικών περιπτώσεων.

Ευνόητο είναι ότι σε περίπτωση που εργαζόμενοι εντοπιστούν να απασχολούνται στον χώρο παροχής εργασίας του εργοδότη, χωρίς να υφίσταται σήμανση της ψηφιακής τους κάρτας και δεν εμπίπτουν σε μία από τις ανωτέρω προϋποθέσεις, θα επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας οι προβλεπόμενες κυρώσεις.

 

Γ. Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας

Η ευθύνη τόσο για την ορθή εφαρμογή του συστήματος της ψηφιακής κάρτας εργασίας, όσο για την ορθή χρήση της από τον εργαζόμενο, καθώς και για την τήρηση του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου, βαρύνει τον εργοδότη. Απαγορεύεται η σήμανση κάρτας από τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου.

Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας αποτελεί υποχρέωση του εργαζομένου που δεν μπορεί να υποκατασταθεί κατ΄ άλλο τρόπο (π.χ. συμπλήρωση ελλιπών «χτυπημάτων» από τον εργοδότη).

Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας σε συνδυασμό με το συμβατικό προδηλωθέν και το προγραμματισμένο ημερήσιο ωράριο στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II, παράγει αποτελέσματα σε σχέση με τον πραγματικό ημερήσιο χρόνο απασχόλησης των εργαζομένων, όπως την ώρα έναρξης και λήξης της εργασίας, την διάρκεια του διαλείμματος, καθώς και την υπέρβαση του νόμιμου ωραρίου εργασίας.

Έτσι, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, ακόμα και αν αυτή διακόπτεται για μετάβαση των εργαζομένων σε εκτός των κτηριακών εγκαταστάσεων χώρο εργασίας.

Σε κάθε περίπτωση, ισχύει πως ο αριθμός των χτυπημάτων της ψηφιακής κάρτας εργασίας των εργαζομένων σε επίπεδο ημέρας θα πρέπει να είναι ζυγός αριθμός και συγκεκριμένα:

i. Μηδέν (0) χτύπημα, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εργάζεται με το σύστημα της τηλεργασίας ή δεν έχει καθόλου φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης κατά μια συγκεκριμένη ημέρα, για λόγους που δικαιολογούνται από την φύση της εργασίας του (π.χ. τεχνικός, πωλητής) ή την κατάσταση (π.χ. απεργία, μη προσέλευση στην εργασία κ.α.)

ii. Δύο (2) χτυπήματα, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εργάζεται με συνεχές ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο στην επιχείρηση και κατά την τελευταία έξοδο από αυτήν. Ευνόητο είναι ότι δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.

iii. Τέσσερα (4) χτυπήματα, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εργάζεται με σπαστό ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο και κατά την τελευταία έξοδο, τόσο του πρώτου όσο και του δεύτερου τμήματος του ωραρίου του. Ευνόητο είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.

Συνεπώς, στην περίπτωση που εργαζόμενος εντοπιστεί να εργάζεται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, πριν την έναρξη του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου εργασίας του και χωρίς σήμανση της κάρτας εργασίας του ή στην περίπτωση που εντοπιστεί να εργάζεται, κατόπιν σήμανσης της κάρτας του μετά τη λήξη του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου του, επιβάλλονται κυρώσεις.

Παραμονή εργαζομένων σε κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης

Τονίζεται ότι η παραμονή εργαζομένων σε κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης, όπως αποδυτήρια, κυλικεία, γυμναστήρια, αίθουσες ψυχαγωγίας, πριν την έναρξη ή μετά την λήξη της εργασίας τους, αφορά μεν την εσωτερική οργάνωση και λειτουργία της εκάστοτε επιχείρησης και νομίμως γίνεται αλλά σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, το βάρος της απόδειξης, ότι οι εν λόγω εργαζόμενοι παραμένουν στην επιχείρηση, χωρίς να εργάζονται, βαρύνει τον εργοδότη.

 

Δ. Ειδικές περιπτώσεις σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας

1. Από εργαζομένους που απασχολούνται εντός κτιριακών εγκαταστάσεων τρίτου σε σταθερή βάση, εκτός κτηριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης

Οι εργαζόμενοι που έχουν σταθερό τόπο παροχής εργασίας εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης-εργοδότη σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση-εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν π.χ. πωλητές μιας συγκεκριμένης επιχείρησης που εργάζονται σταθερά σε shop-in-a-shop άλλης επιχείρησης, τεχνικοί επιχείρησης που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σταθερά στην έδρα άλλης επιχείρησης σε χώρο που χρησιμοποιείται αποκλειστικά από την επιχείρηση-εργοδότη τους, εργαζόμενοι σε ασφαλιστικούς πράκτορες, οι οποίοι σταθερά ή για μεγάλα χρονικά διαστήματα παρέχουν την εργασία τους σε χώρο που έχει μισθωθεί από τον εργοδότη τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων επιχειρήσεων, είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο, όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.

2. Από εργαζομένους που μετακινούνται μεταξύ υποκαταστημάτων της ίδιας επιχείρησης

Οι εργαζόμενοι που βάσει της φύσης της εργασίας τους, δεν έχουν σταθερό τόπο παροχής εργασίας αλλά μετακινούνται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλο, κατά την διάρκεια της ημέρας, από ημέρα σε ημέρα ή σε τακτά χρονικά διαστήματα εντός της εβδομάδας, δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας που υφίσταται για την σήμανση της ψηφιακής κάρτας δεν θα έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά από το ένα σημείο στο άλλο.

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την οποία δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά την λήξη της απασχόλησης των εργαζομένων αυτών με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.

Ωστόσο, κατά τις ημέρες που προσέρχονται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, ακόμα και μετά την έναρξη της απασχόλησής τους, υποχρεούνται να σημαίνουν την ψηφιακή τους κάρτα.

Παράδειγμα: Εργαζόμενος ξεκινά την εργασία του στο υποκατάστημα Α της επιχείρησης και την ολοκληρώνει στο υποκατάστημα Β της ίδιας επιχείρησης. Στην προκειμένη περίπτωση, ο εργαζόμενος θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε δύο σημάνσεις κάρτας εντός της ημέρας, εκ των οποίων η πρώτη σήμανση (σήμανση εισόδου) θα πρέπει να είναι στο υποκατάστημα Α και η δεύτερη σήμανση (σήμανση εξόδου) θα πρέπει να είναι στο υποκατάστημα Β και ως έναρξη της εργασίας με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης θα θεωρείται η αρχική σήμανση της κάρτας στο υποκατάστημα Α και ως λήξη της εργασίας με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης θα θεωρείται η τελική σήμανση της κάρτας στο υποκατάστημα Β.

Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος ολοκληρώνει την εργασία του στο Υποκατάστημα Β, τότε η δεύτερη σήμανση στο Υποκατάστημα Β θα υποδηλώνει και το τέλος της εργασίας του.

3. Από εργαζομένους που απασχολούνται σε διαφορετικές επιχειρήσεις του ιδίου Ομίλου

Η απασχόληση εργαζομένου σε διαφορετικές επιχειρήσεις του ιδίου Ομίλου με διαφορετικό Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) υφίσταται εν γένει σε περιπτώσεις πρόσληψης του εργαζόμενου από την εκάστοτε επιχείρηση του Ομίλου. Συνεπώς, εφόσον πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, η απασχόληση εργαζομένου από αυτές εντός της ίδιας ημέρας θα πρέπει να συνοδεύεται από σημάνσεις εισόδου – εξόδου σε κάθε μία από αυτές.

Αποκλίσεις μεταξύ σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας εργασίας και δηλωθέντος ωραρίου ή ελλείψεις σημάνσεως της ψηφιακής κάρτας

α) Δυνατότητα επιλογής απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών

Με την παρ. 3 του άρθρου 581 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121) δίνεται στις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν, να μην καταχωρίζουν εκ των προτέρων τις αλλαγές ή την τροποποίηση του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή την υπερωριακή απασχόληση, πριν από την έναρξη πραγματοποίησής τους. Εφόσον οι επιχειρήσεις κάνουν χρήση αυτής της επιλογής, υποχρεούνται:

i) να δηλώνουν, έως και την τελευταία ημέρα του τρέχοντος ημερολογιακού μήνα, στην «Ψηφιακή Δήλωση επιλογής προαναγγελτικού ή απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών» ότι για το επόμενο χρονικό διάστημα, το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο του ενός ημερολογιακού μήνα, θα καταχωρίζουν τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών απολογιστικά, εντός του ίδιου μήνα,

ii) να καταχωρίζουν τις σχετικές αλλαγές, έως την λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από τον μήνα πραγματοποίησής τους.

Παράδειγμα: Έστω ότι επιχείρηση επιθυμεί να κάνει χρήση του απολογιστικού συστήματος από τον μήνα Απρίλιο και μετά. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εισέλθει στο σύστημα μέχρι την τελευταία ημέρα του μηνός Μαρτίου και να δηλώσει ότι από την 1η Απριλίου θα καταχωρίζει τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών απολογιστικά. Εν συνεχεία, θα πρέπει να εισέλθει μέχρι το τέλος του μηνός Μαΐου και να καταχωρίσει τυχόν αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωρίες που έλαβαν χώρα κατά τον μήνα Απρίλιο. Αντιστοίχως για τον μήνα Μάιο, θα πρέπει να εισέλθει μέχρι το τέλος Ιουνίου και να καταχωρίσει τυχόν αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωρίες που έλαβαν χώρα κατά τον Μάιο και ούτω καθεξής. Η εν λόγω επιχείρηση έχει τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμεί, να επιλέγει κάθε μήνα διαφορετικό σύστημα (είτε προαναγγελτικό, είτε απολογιστικό) για την καταχώριση αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών.

Επισημαίνεται ότι δεν επιτρέπεται η εναλλαγή μεταξύ των δύο συστημάτων εντός του ίδιου ημερολογιακού μήνα. Σημειώνεται βέβαια ότι και στην περίπτωση απολογιστικής δήλωσης:

1) απαιτείται ένας αρχικός προγραμματισμός από τις επιχειρήσεις (π.χ. σε επίπεδο εβδομάδας ή μήνα), ώστε να υφίσταται ένα αρχικό δηλωθέν ωράριο,

2) εάν βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης χωρίς να υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας πριν την έναρξη της εργασίας του (υπό την επιφύλαξη της περ. i) Παράλειψη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας από τον εργαζόμενο) της παραγράφου II) που ακολουθεί ή εάν υφίσταται χτύπημα και κατά την έναρξη και κατά την λήξη του δηλωθέντος ωραρίου και βρεθεί εργαζόμενος να απασχολείται μετά τη λήξη του ωραρίου του, η αναντιστοιχία αυτή επισύρει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις από την Επιθεώρηση Εργασίας.

Ευνόητο είναι ότι οι επιχειρήσεις/εργοδότες που έχουν επιλέξει το απολογιστικό σύστημα, έχουν τη δυνατότητα -εφόσον το επιθυμούν- να επανέλθουν στο προαναγγελτικό σύστημα αλλά και πάλι θα πρέπει να εισέλθουν στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και να το δηλώσουν, πριν από την έναρξη του ημερολογιακού μήνα, κατά τον οποίο θέλουν να επανέλθουν στην προαναγγελτική διαδικασία.

Εάν μια επιχείρηση έχει επιλέξει το απολογιστικό σύστημα καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης του χρόνου εργασίας και υπερωριών, έχει τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμεί, να κάνει προδήλωση για ορισμένα από τα παραρτήματά της. β) Ελλείψεις σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας εργασίας ή μη έγκαιρη υποβολή σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας από την επιχείρηση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την ψηφιακή δήλωση του ωραρίου εργασίας και θα πρέπει να υφίσταται πάντα, εκτός αν αυτό δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους που έχουν σχέση με την φύση ή με τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας (βλ.σχετ. ενότητα Περιπτώσεις δικαιολογημένης μη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας, όπου αναλύονται αντίστοιχες περιπτώσεις).

Υπό αυτό το πρίσμα εξετάζονται ενδεικτικά οι ακόλουθες περιπτώσεις:

i ) Παράλειψη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας από τον εργαζόμενο

Όπως προαναφέρθηκε, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας αποτελεί υποχρέωση του εργαζόμενου, η οποία θα πρέπει να τηρείται. Αυτό άλλωστε προκύπτει και από το άρθρο 652 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄ 164) σύμφωνα με το οποίο «ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε και ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο ή από αμέλειά του».

Ωστόσο, είναι πιθανόν από αμέλεια να μην χτυπηθεί η κάρτα κάποιου εργαζομένου κατά την έναρξη ή την λήξη της εργασίας του. Δεδομένου ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πιθανό και στο πλαίσιο της καλής πίστης, είναι σκόπιμο να γίνονται αποδεκτά μέχρι 3 μονά χτυπήματα τον μήνα ανά εργαζόμενο.

Η διαπίστωση αριθμού πέραν των τριών (3) μονών χτυπημάτων τον μήνα ανά εργαζόμενο, όταν δεν δικαιολογείται από την φύση ή την οργάνωση του χρόνου εργασίας ή από γεγονός ανωτέρας βίας ή αντικειμενική αδυναμία και οφείλεται σε αμέλεια του εργαζόμενου, συνιστά αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας στο πλαίσιο της ανάλυσης εκτίμησης κινδύνου (risk analysis) βλ. παρ. 2Γ άρ. 580 Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121).

i i) `Αρνηση Σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας ή συστηματική και συνειδητή μη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας από τον εργαζόμενο

Προκειμένου να αποκλειστεί η άρνηση σήμανσης ή η συστηματική και συνειδητή μη σήμανση της ψηφιακής κάρτας από τους εργαζομένους, οι επιχειρήσεις/ εργοδότες έχουν τη δυνατότητα:

• Είτε να συμπεριλάβουν τη σχετική υποχρέωση στην σύμβαση των εργαζομένων,

• Είτε, εφόσον έχουν καταρτισμένο Εσωτερικό Κανονισμό Εργασίας, να υφίσταται σχετική πρόβλεψη περί υποχρέωσης τήρησης του ωραρίου από τους εργαζόμενους στο πλαίσιο του πειθαρχικού δικαίου της επιχείρησης.

Σε καμία περίπτωση ωστόσο δεν είναι επιτρεπτά τα ακόλουθα:

• Η μονομερής χρέωση ημερών αδείας ή ο συμψηφισμός των αποδοχών των εργαζομένων από τους εργοδότες λόγω μη ορθής χρήσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας και

• Η έναρξη ή/και η λήξη της ημερήσιας χρονοπαρουσίας μονομερώς από τον εργοδότη.

iii) Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή (πέραν των δεκαπέντε λεπτών) σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II από εργοδότες – επιχειρήσεις

Δεν επιτρέπεται εκπρόθεσμη δήλωση γεγονότος έναρξης / λήξης ψηφιακής κάρτας εργασίας. Η αιτιολόγηση εκπρόθεσμης δήλωσης επιτρέπεται ΜΟΝΟ σε περιπτώσεις γεγονότος ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη και εμποδίζει τη λειτουργία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων ή την διαβίβαση των στοιχείων του συστήματος αυτού στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II και αφορά στους παρακάτω λόγους:

• Πρόβλημα στα Συστήματα του Εργοδότη ή

• Πρόβλημα στην Ηλεκτροδότηση/Τηλεπικοινωνίες ή

• Πρόβλημα Σύνδεσης με το Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II

Στην περίπτωση αυτή, ο εργοδότης υποχρεούται να προβεί στις εξής ενέργειες:

• Να ειδοποιήσει άμεσα, με κάθε πρόσφορο τρόπο, την οικεία Επιθεώρηση Εργασίας για το πρόβλημα με την έναρξη και την λήξη της κατάστασης ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη, η οποία εμποδίζει τη λειτουργία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων ή τη διαβίβαση των στοιχείων του συστήματος αυτού στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II και

• Να μπει στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II και να κάνει εκπρόθεσμη δήλωση, αποστέλλοντας παράλληλα τα στοιχεία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, για το διάστημα που δεν είχε τη δυνατότητα να το κάνει, εφόσον αυτό είναι εφικτό.

Ως προς τον τρόπο ειδοποίησης, διευκρινίζεται ότι γίνεται με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως για παράδειγμα email, SMS κ.α..

Ως προς τον χρόνο αρχικής ειδοποίησης, διευκρινίζεται ότι είναι άμεσος σε σχέση με το ίδιο το γεγονός που σημαίνει ότι η ειδοποίηση πραγματοποιείται όταν αυτό καταστεί δυνατό και όχι αργότερα από το ίδιο 24ωρο της αυτής εργάσιμης ημέρας που το γεγονός έλαβε χώρα. Ο λόγος προς τούτο είναι για να μην υπάρχουν καταχρήσεις ως προς τα πραγματικά γεγονότα ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας.

Περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης παράλειψης υποβολής δηλώσεων συνιστούν αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας (risk analysis).

 

4. Περιπτώσεις δικαιολογημένης μη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας

Παρότι η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας αποτελεί υποχρέωση όλων των εργαζομένων που απασχολούνται με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης, υφίστανται περιπτώσεις που η μη σήμανση θεωρείται δικαιολογημένη και σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, δεν επιφέρει κυρώσεις. Οι περιπτώσεις αυτές εξειδικεύονται ακολούθως:

Εργαζόμενοι με τηλεργασία

Ο Μηχανισμός της Ψηφιακής κάρτας, στην παρούσα φάση, εφαρμόζεται μόνο για εργαζόμενους με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης και συνεπώς οι εργαζόμενοι που εργάζονται με τηλεργασία δεν έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται με το συγκεκριμένο σύστημα οργάνωσης του χρόνου εργασίας.

Συνεπώς, αν η επιχείρηση έχει υποβάλει δήλωση ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας στην οποία, κατά συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, οι εργαζόμενοι εμφανίζονται σε τηλεργασία, η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θεωρείται δικαιολογημένη και δεν επιφέρει κυρώσεις.

Εργαζόμενοι σε εγκαταστάσεις με ειδικό καθεστώς

Εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας οι εργαζόμενοι σε εγκαταστάσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, κατασκευή ή συναρμολόγηση αμυντικών συστημάτων και αμυντικού υλικού, στις οποίες, λόγω της ιδιαίτερης φύσης της εργασίας, εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες και απαιτήσεις ασφάλειας που απορρέουν από κανονισμούς του ΝΑΤΟ και τον Εθνικό Κανονισμό Βιομηχανικής Ασφάλειας (ΕΚΒΑ), όπως προκύπτει από σχετικό πιστοποιητικό ασφάλειας εγκατάστασης. Στο πλαίσιο των εν λόγω κανόνων, επιβάλλονται περιορισμοί ή απαγορεύσεις ως προς τη χρήση κινητών τηλεφώνων, ηλεκτρονικού εξοπλισμού και δικτύων επικοινωνίας ή διαδικτύου, με σκοπό την αποτροπή της διαρροής διαβαθμισμένων ή ευαίσθητων πληροφοριών και την προστασία του προσωπικού, των εγκαταστάσεων και του αμυντικού υλικού.

 

5. «Ευέλικτη Προσέλευση» και σήμανση της ψηφιακής κάρτας

Σύμφωνα με τη παράγραφο 2Α του άρθρου 580 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121) για όσες επιχειρήσεις – εργοδότες έχουν ενταχθεί στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας και την έχουν ενεργοποιήσει, δύναται να συμφωνούν εγγράφως με τους εργαζόμενους τους ευέλικτη προσέλευση μέχρι χρονικό διάστημα εκατόν είκοσι (120) λεπτών ημερησίως. Αν υπάρχει τέτοια συμφωνία και εφαρμόζεται «Ευέλικτη Προσέλευση», η αφετηρία για την έναρξη της ευέλικτης προσέλευσης είναι η δηλωθείσα έναρξη του ωραρίου στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας και η προσέλευση – έναρξη της εργασίας, είναι δυνατή εντός X λεπτών (από 0 έως 120 λεπτά κατ΄ ανώτατο) από την δηλωθείσα έναρξη κι εντεύθεν.

Παράδειγμα: Αν το δηλωθέν ωράριο στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας είναι 09:00-17:00 και έχει συμφωνηθεί ευέλικτη προσέλευση τριάντα (30) λεπτών, ο εργαζόμενος οφείλει να προσέλθει στην επιχείρηση μεταξύ 9:00 και 9:30 και η σήμανση της κάρτας θα πρέπει να έχει γίνει εντός αυτού του χρονικού διαστήματος. Σε αυτή την περίπτωση, η αποχώρηση μετά την συμπλήρωση 8ώρου, ήτοι μεταξύ 17:00 και 17:30 θεωρείται δικαιολογημένη, εφόσον βέβαια αποδεικνύεται από την σήμανση της ψηφιακής κάρτας και του συμφωνηθέντα όρου περί ευέλικτης προσέλευσης.

Επομένως, μια συμφωνημένη ευέλικτη προσέλευση τριάντα (30) λεπτών δεν συνεπάγεται ότι ο εργαζόμενος μπορεί να προσέλθει και να σημάνει την κάρτα του πριν την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, δηλαδή για παράδειγμα στις 8:30 αντί για τις 9:00. Στην προκειμένη περίπτωση, αν υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας και δεν έχει προηγηθεί μεταβολή του δηλωθέντος ωραρίου (είτε με Σταθερό είτε με Μεταβαλλόμενο/Τροποποιούμενο ανά ημέρα), πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο -εφόσον η επιχείρηση έχει επιλέξει το προαναγγελτικό σύστημα- αυτό θεωρείται αναντιστοιχία μεταξύ δηλωθέντος ωραρίου και σήμανσης της ψηφιακής κάρτας και, εφόσον διαπιστωθεί από την Επιθεώρηση Εργασίας, δύναται να επιβληθούν κυρώσεις.

 

6. Χρόνος Προετοιμασίας

Γενικά, ως χρόνος εργασίας θεωρείται κάθε περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας ο εργαζόμενος βρίσκεται στην διάθεση του εργοδότη και ασκεί τα καθήκοντά του, σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις για κάθε κατηγορία εργαζομένων (άρ. 170 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου – π.δ. 62/2025, Α΄ 121) ενώ δεν περιλαμβάνονται σε αυτόν οι διακοπές και τα διαλείμματα εργασίας (άρ. 172 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου – π.δ. 62/2025, Α΄ 121), καθώς και ο χρόνος προετοιμασίας του εργαζόμενου προς παροχή εργασίας [π.χ. η είσοδος στην περιοχή των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, η αλλαγή ενδυμασίας εφόσον αυτή απαιτείται λόγω της θέσης/καθηκόντων εργασίας, η μετάβαση στην θέση παροχής εργασίας, το πλύσιμο μετά την ολοκλήρωση της εργασίας κ.λπ., (ΑΠ 317/65)], εκτός αν υφίσταται διαφορετική συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Για τους εργαζόμενους επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ενδέχεται να απαιτείται χρόνος προετοιμασίας πριν την έναρξη της εργασίας και μετά την λήξη της.

Στην περίπτωση που ισχύει κάτι τέτοιο, ο χρόνος αυτός δεν αποτελεί χρόνο εργασίας και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη παράγραφο 2Β του άρθρου 580 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121), η σήμανση της ψηφιακής κάρτας πρέπει να πραγματοποιείται:

• Κατά την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, μετά από τον χρόνο προετοιμασίας προς ανάληψη εργασίας και

• Κατά την λήξη του δηλωθέντος ωραρίου, πριν από τον χρόνο προετοιμασίας προς αποχώρηση

Κατά κανόνα, ο χρόνος προετοιμασίας δεν δύναται να υπερβαίνει τα δέκα (10) λεπτά πριν την έναρξη της εργασίας και τα δέκα (10) λεπτά μετά τη λήξη της εργασίας για τους εργαζόμενους όλων των κλάδων επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Ειδικά για τους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις στον κλάδο της βιομηχανίας, χρόνος προετοιμασίας δεν δύναται να υπερβαίνει τα τριάντα (30) λεπτά πριν την έναρξη και τα τριάντα (30) λεπτά μετά την λήξη της εργασίας.

Περαιτέρω, σύμφωνα με την αριθμ. πρωτ. οικ. 26606/13-10-2025 Ερμηνευτική Εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων (ΑΔΑ: Ε6ΖΙ46ΝΛΔΓ-9ΒΦ) για τους εργαζόμενους στους κλάδους της Παροχής Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού [Πίνακας 4 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρίθμ. 49758/26-05-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπως ισχύει, για τους οποίους συχνά απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας, προβλέφθηκε ότι ο χρόνος αυτός δεν δύναται να υπερβαίνει τα τριάντα (30) λεπτά προ της έναρξης και τα τριάνταω 30) λεπτά μετά την λήξη της εργασίας κατ΄ αναλογία με τα ισχύοντα στον κλάδο της βιομηχανίας.

 

7. Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας για εργαζόμενους με Δανεισμό

Όπως έχει καταστεί σαφές, η υποχρέωση των επιχειρήσεων που είναι ενταγμένες στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας να διαθέτουν και να ενεργοποιούν ψηφιακές κάρτες για το σύνολο των εργαζομένων τους με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης, συμπεριλαμβάνει και τους εργαζόμενους που απασχολούνται στις ανωτέρω επιχειρήσεις μέσω δανεισμού1.

Δεδομένου ότι, κατά την διάρκεια του δανεισμού, ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης είναι αυτός που ασκεί το διευθυντικό δικαίωμα και συνεπώς καθορίζει τους ουσιαστικούς και τυπικούς όρους εργασίας του εργαζομένου, δηλαδή το είδος και τον τόπο εργασίας, ασκεί έλεγχο και εποπτεία σε αυτόν και ρυθμίζει τα χρονικά όρια εργασίας του, ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης είναι και αυτός που, κατά τη διάρκεια του δανεισμού, υποχρεούται να τηρεί τους αναγκαστικούς κανόνες της εργατικής νομοθεσίας, π.χ. τις διατάξεις για τα χρονικά όρια εργασίας και τις υπερωρίες, τις διατάξεις για την εργασία Κυριακών/ αργιών κ.ο.κ. και δεσμεύεται για την παροχή αμοιβής για πρόσθετη εργασία, υπερεργασία, υπερωρία και απασχόληση κατά ημέρα Κυριακή ή ημέρες αργίας, καθώς και για τήρηση των διατάξεων περί χρονικών ορίων εργασίας.

Ως εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης είναι αυτός ο οποίος βαρύνεται με την υποχρέωση εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας εργασίας, σε περίπτωση που η επιχείρηση του εντάσσεται, με βάση τον κύριο ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS, στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

Το ίδιο ισχύει και όταν ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης απασχολεί εργαζόμενους μέσω Επιχείρησης Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α.).

Αντιστρόφως, εφόσον ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης είναι επιχείρηση που ο κύριος ΚΑΔ της δεν περιλαμβάνεται στους υπόχρεους για τήρηση του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας εργασίας, οι εργαζόμενοί του, καθώς και αυτοί που έχουν παραχωρηθεί σε αυτόν μέσω δανεισμού, δεν έχουν υποχρέωση να διαθέτουν και να ενεργοποιούν ψηφιακή κάρτα εργασίας, ακόμα και αν οι τελευταίοι, είναι εργαζόμενοι επιχείρησης – εργοδότη που έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

 

8. Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας για εργαζόμενους σε «επιχειρήσεις – παρόχους» (εργολάβους)

Στους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας οι οποίοι έχουν ενταχθεί στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας δραστηριοποιούνται συχνά «επιχειρήσεις – πάροχοι» (εργολάβοι) στις οποίες ανατίθεται, από τον κύριο του έργου, μέρος της εκτέλεσης αυτού, μέσω συμβάσεων παροχής έργου.

Στην περίπτωση που το έργο ενδέχεται να παρέχεται, εντός ή εκτός των εγκαταστάσεων του εργολάβου, επισημαίνονται σχετικά τα εξής:

• Όταν ο εργολάβος δραστηριοποιείται σε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας που έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, τότε υφίσταται υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας από τους εργαζόμενους του, είτε οι εργασίες που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου εκτελούνται από αυτούς εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησής του εργολάβου, είτε αυτές εκτελούνται στις εγκαταστάσεις άλλου εργοδότη, ανεξάρτητα εάν ο τελευταίος αυτός εργοδότης έχει ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας ή όχι.

• Όταν ο εργολάβος δραστηριοποιείται σε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας που δεν έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, δεν υπάρχει υποχρέωση σήμανσης ψηφιακής κάρτας από τους εργαζομένους του.

9. Υποχρέωση υποβολής Ψηφιακής Οργάνωσης Χρόνου Εργασίας και Σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας για τους φορείς του Δημοσίου και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου που απασχολούν υπάλληλους Ι.Δ.Α.Χ. ή Ι.Δ.Ο.Χ.

Για τους φορείς του Δημοσίου και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου που απασχολούν υπάλληλους Ι.Δ.Α.Χ. ή Ι.Δ.Ο.Χ. και έχουν ήδη ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, βάσει σχετικών υπουργικών αποφάσεων (π.χ. συνταξιοδοτικά ταμεία με την υπ΄αριθμ. 16973/2025 (Β΄ 3271) Υ.Α., τα Δημόσια Νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, με την υπ΄ αρίθμ. 15441/2026 (Β΄ 3051) Υπουργική Απόφαση, οι δημόσιες επιχειρήσεις παροχής νερού, επεξεργασίας λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων κ.λπ.), υφίσταται υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας για τους Ιδιωτικού Δικαίου υπαλλήλους.

 

Ε. Διευκρινίσεις επί των νέων κλάδων που εντάχθηκαν στην ψηφιακή κάρτα εργασίας2

1. Κλάδος δραστηριοτήτων τηλεπικοινωνιών, δραστηριοτήτων προγραμματισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών, παροχής συμβούλων, υπολογιστικής υποδομής και άλλων δραστηριοτήτων υπηρεσιών πληροφορίας (Πίνακας 8 Υ.Α. 15441/28-05-2026)

Από την 2α Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την 12η Οκτωβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Στον κλάδο αυτό απασχολείται προσωπικό τεχνικών (π.χ. τεχνικοί δικτύων, μηχανικοί δικτύων, developers δικτύου, τεχνικοί πεδίου κ.λπ.), εμπορικών (π.χ. Account Manager, ICT Sales Specialist, Insurance Agent, κ.λπ.), εκπαιδευτικών (π.χ. Trainer, On the Job Trainer κ.λπ.) και λοιπών ειδικοτήτων (π.χ. οδηγοί, Ιατροί Εργασίας, Senior Presales Engineer, Solution Architect, Contract Management Supervisor κ.λπ.) κατά κανόνα σε όλη την ηπειρωτική και νησιωτική χώρα, σε έκτακτες ή και προγραμματισμένες εργασίες. Το προσωπικό αυτό, λόγω της φύσης της εργασίας του, σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχει σταθερό τόπο παροχής εργασίας αλλά απαιτείται για την εκτέλεση της εργασίας να μετακινείται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλο κατά την διάρκεια της ημέρας, από ημέρα σε ημέρα ή σε τακτά χρονικά διαστήματα εντός της εβδομάδας. Δεδομένης της φύσης της εργασίας αυτών των ειδικοτήτων και των σημείων παροχής των υπηρεσιών αυτών ανά την Επικράτεια, (π.χ. κατά μήκος των τηλεπικοινωνιακών δικτύων, σε απομακρυσμένους δορυφορικούς σταθμούς, επίγειους σταθμούς, περιφερειακά κέντρα ελέγχου κ.λπ.) κρίνεται σκόπιμη και για λόγους ασφαλείας ως προς την αδιάλειπτη λειτουργία των υπηρεσιών τηλεπικοινωνίων, και εξαιτίας του κοινωφελούς χαρακτήρα των υπηρεσιών, η αντιμετώπισή τους με διαφορετικό τρόπο από όσους βρίσκονται εντός εγκαταστάσεων της επιχείρησης. Συνεπώς, το προσωπικό που δεν έχει σταθερό τόπο παροχής εργασίας εξαιρείται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, στην περίπτωση παροχής υπηρεσιών εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης-εργοδότη λόγω της φύσης της εργασίας τους και του κοινωφελούς χαρακτήρα των υπηρεσιών που παρέχουν. Εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης – εργοδότη η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας παραμένει ακέραιη.

2. Κλάδος δραστηριοτήτων διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, όπως δραστηριότητες απασχόλησης, συνδυασμού βοηθητικών υπηρεσιών, καθαρισμού, υπηρεσιών τοπίου (Πίνακας 9 Υ.Α. 15441/28-05-2026)

Από την 2α Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την 12η Οκτωβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08­2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Α. Όσον αφορά, τους εργαζόμενους στον κλάδο των δραστηριοτήτων απασχόλησης και πιο συγκεκριμένα όσον αφορά στις Ε.Π.Α. διευκρινίζονται τα εξής:

Ι. Προσωρινά απασχολούμενοι σε Ε.Π.Α.

Οι εργαζόμενοι αυτοί για όσο χρόνο παραμένουν στη διάθεση της Ε.Π.Α. και απασχολούνται σε αυτήν, είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο, όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους εφόσον πρόκειται για επιχείρηση που εντάσσεται, με βάση τον κύριο ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS, στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας, σύμφωνα με τα γενικά ισχύοντα.

ΙΙ. Προσωρινά απασχολούμενοι μέσω τοποθέτησης σε τρίτο (έμμεσο) εργοδότη

Σε αυτή την περίπτωση, ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης είναι αυτός που ασκεί το διευθυντικό δικαίωμα. Ως εκ τούτου, οι προσωρινά απασχολούμενοι εργαζόμενοί του, έχουν υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας στις εγκαταστάσεις της επιχείρησής του, ΜΟΝΟ εάν η επιχείρηση αυτή, έχει ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα, με βάση τον κύριο ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS.

Αντιστρόφως, εφόσον ο έμμεσος εργοδότης είναι επιχείρηση που ο κύριος ΚΑΔ της δεν περιλαμβάνεται στους υπόχρεους για τήρηση του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας εργασίας, οι εργαζόμενοί του, καθώς και αυτοί που έχουν τοποθετηθεί σε αυτόν μέσω Ε.Π.Α., δεν έχουν υποχρέωση να διαθέτουν και να ενεργοποιούν ψηφιακή κάρτα εργασίας, ακόμα και αν οι τελευταίοι είναι εργαζόμενοι επιχείρησης – εργοδότη που έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

Β. Αναφορικά με τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους, επισημαίνεται ότι αυτές αποτελούν μια ειδική κατηγορία επιχειρήσεων εκ της φύσεως της δραστηριότητάς τους, καθώς το έργο τους είναι η παροχή υπηρεσιών καθαρισμού και άλλων βοηθητικών υπηρεσιών σε άλλες επιχειρήσεις/εγκαταστάσεις κ.α.. Αυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι των εν λόγω εταιρειών κατά κανόνα δεν έχουν φυσική παρουσία στις εγκαταστάσεις ή στην έδρα της επιχείρησης- εργοδότη τους.

Συνεπώς, για την εν λόγω κατηγορία επιχειρήσεων, ως κτιριακή εγκατάσταση της επιχείρησης θεωρείται ο εκάστοτε τόπος όπου παρέχεται το έργο της παροχής υπηρεσιών καθαρισμού και άλλων βοηθητικών υπηρεσιών και επομένως, οι εν λόγω εργαζόμενοι θα πρέπει να σημαίνουν την κάρτα τους, οπουδήποτε αυτοί παρέχουν τις υπηρεσίες τους.

Ι. Παροχή υπηρεσιών σε διαφορετικούς χώρους /εγκαταστάσεις για λογαριασμό του ίδιου εργοδότη εντός της ίδιας ημέρας

Διευκρινίζεται ότι εργαζόμενοι του συγκεκριμένου κλάδου, θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν δύο σημάνσεις κάρτας εντός της ημέρας, εκ των οποίων η πρώτη σήμανση (σήμανση εισόδου) θα πρέπει να είναι στον χώρο, όπου ξεκινά την εργασία τους και η δεύτερη σήμανση (σήμανση εξόδου) θα πρέπει να είναι στον χώρο που την ολοκληρώνουν. Εύλογα, η πρώτη ή η τελευταία σήμανση θα μπορεί να πραγματοποιείται και στις εγκαταστάσεις/έδρα της επιχείρησης, εφόσον η εργασία εκκινεί ή ολοκληρώνεται εντός αυτών.

ΙΙ. Παράλληλη απασχόληση σε διαφορετικούς εργοδότες εντός της ίδιας ημέρας Διευκρινίζεται ότι εργαζόμενοι του συγκεκριμένου κλάδου θα πρέπει να έχουν διαφορετικές σημάνσεις έναρξης και λήξης εργασίας ανά εργοδότη.

 

3. Κλάδος δραστηριοτήτων ανθρώπινης υγείας και σχετικών με την κοινωνική μέριμνα δραστηριοτήτων (Πίνακας 10 Υ.Α. 15441/28­05-2026)

Από την 2α Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την 12η Οκτωβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08­2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Η υποχρέωση σήμανσης ψηφιακής κάρτας εργασίας υφίσταται για υποστηρικτικό προσωπικό ατομικών επιχειρήσεων που διατηρούν ιατροί και οδοντίατροι (π.χ. προσωπικό διοικητικής/γραμματειακής υποστήριξης, νοσηλευτικό προσωπικό, προσωπικό καθαριότητας) με κύρια δραστηριότητα στους ως άνω κλάδους.

Για τον συγκεκριμένο κλάδο δραστηριοτήτων επισημαίνονται τα εξής:

Α. Από την ένταξη στο Σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας εξαιρούνται οι ιατροί και οι οδοντίατροι, σύμφωνα με την οικεία Υπουργική Απόφαση, που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους ως άνω κλάδους.

Β. Εργαζόμενοι με ειδικότητα τραυματιοφορέα ή διασώστη, καθώς και οδηγοί – πληρώματα ασθενοφόρου, λόγω της φύσης της εργασίας τους και του επείγοντος χαρακτήρα των καθηκόντων τους, εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας είτε απασχολούνται εκτός εγκαταστάσεων επιχείρησης- εργοδότη είτε εντός των εγκαταστάσεων.

Γ. Εργαζόμενοι με ειδικότητες που απαιτούν παροχή υπηρεσιών εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων μίας επιχείρησης-εργοδότη με συχνές μετακινήσεις εκτός του σταθερού τόπου εργασίας (νοσηλευτικές και μαιευτικές δραστηριότητες, δραστηριότητες φυσικοθεραπείας κλπ.) εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, όταν απασχολούνται εκτός εγκαταστάσεων επιχείρησης-εργοδότη. Εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης – εργοδότη η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας παραμένει ακέραιη.

Δ. Για το προσωπικό χειρουργείου -είτε ιατρών είτε οδοντιάτρων- (υποστηρικτικό και βοηθητικό προσωπικό, όπως νοσηλευτές, τραυματιοφορείς, βοηθοί θαλάμου, προσωπικό καθαριότητας και ειδικό τεχνικό προσωπικό) υφίσταται υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας. Οι ειδικότητες που λογίζονται ως ελάχιστη σύνθεση για προσωπικό χειρουργείου, δυνάμει του π.δ. 235/2000 (ΦΕΚ Α΄ 199) για την λειτουργία των ιδιωτικών κλινικών είναι οι εξής: νοσηλευτικό προσωπικό, προσωπικό καθαριότητας, μεταφορείς. Για το προσωπικό που απασχολείται για τον σκοπό μιας χειρουργικής επέμβασης απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας, ο οποίος δεν πρέπει να υπερβαίνει τα τριάντα (30) λεπτά πριν την έναρξη της βάρδιας και τα τριάντα (30) λεπτά μετά την λήξη αυτής.

4. Κλάδος δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών, όπως δραστηριότητες παροχής προσωπικών υπηρεσιών, κομμωτηρίων, κέντρων αισθητικής, ιαματικών λουτρών και παρόμοιων δραστηριοτήτων, δραστηριοτήτων γραφείων κηδειών και συναφών δραστηριοτήτων, υπηρεσιών διαμεσολάβησης για παροχή προσωπικών υπηρεσιών (Πίνακας 11 Υ.Α. 15441/28-05-2026)

Από την 2α Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την 12η Οκτωβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Για τον κλάδο των γραφείων κηδειών και συναφών δραστηριοτήτων, όπου η φύση της εργασίας και οι ιδιαιτερότητες που υφίστανται οδηγούν τους εργαζομένους συχνά εντός νοσοκομείων, ληξιαρχείων, κοιμητηρίων και αποτεφρωτηρίων, δεν υφίσταται υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης-εργοδότη. Εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης – εργοδότη η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας παραμένει ακέραιη, ακόμα και αν το διάστημα παραμονής των εργαζομένων σε αυτήν είναι ελάχιστο.

Για αισθητικούς-κοσμητολόγους, κουρείς-κομμωτές και άλλες ειδικότητες του κλάδου που παρέχουν υπηρεσίες εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων μίας επιχείρησης-εργοδότη, με συχνές μετακινήσεις εκτός του σταθερού τόπου εργασίας δεν υφίσταται υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης-εργοδότη. Εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης – εργοδότη η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας παραμένει ακέραιη.

5. Κλάδος δραστηριοτήτων συλλογής, επεξεργασίας και παροχής νερού, επεξεργασίας λυμάτων, δραστηριοτήτων εξυγίανσης, συλλογής, ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων (Πίνακας 12 Υ.Α. 18047/24-06-2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Στους ως άνω κλάδους δραστηριότητας υπάρχει προσωπικό τεχνικών ειδικοτήτων (π.χ. οδηγοί, τεχνικοί αποκατάστασης βλαβών, υδραυλικοί & τεχνίτες δικτύων, οδηγοί απορριμματοφόρων & φορτηγών, εργάτες συλλογής απορριμμάτων και συνοδοί απορριμματοφόρων, διαλογείς ανακυκλώσιμων υλικών κ.λπ.), οι οποίοι λόγω της φύσης του αντικειμένου της εργασίας , δεν παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε σταθερό τόπο εργασίας, αλλά κατά κανόνα μετακινούνται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλον κατά την διάρκεια της ημέρας, από ημέρα σε ημέρα ή σε τακτά χρονικά διαστήματα εντός της εβδομάδας.

Για τους εργαζόμενους των συγκεκριμένων κλάδων δεν υφίσταται υποχρέωση σήμανσης της κάρτας, όταν βρίσκονται εκτός των εγκαταστάσεων και απασχολούνται κατά τα ανωτέρω. Εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης – εργοδότη η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας παραμένει ακέραιη.

6. Κλάδος δραστηριοτήτων αποθήκευσης και υποστηρικτικών προς τη μεταφορά δραστηριοτήτων (Πίνακας 13 Υ.Α. 18047/24-06­2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

7. Κλάδος κεντρικών γραφείων και παροχής συμβουλών διαχείρισης, παροχής επιχειρηματικών συμβουλών και άλλων συμβουλών διαχείρισης (Πίνακας 14 Υ.Α. 18047/24-06 δραστηριοτήτων -2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήατος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Για τον συγκεκριμένο κλάδο δραστηριοτήτων επισημαίνονται τα εξής:

Α. Όταν οι εργαζόμενοι των κεντρικών γραφείων μια επιχείρησης μετακινούνται σε παραρτήματα αυτής με ίδιο ΑΦΜ, η υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας εφαρμόζεται, όπως και στην περίπτωση της μετακίνησης μεταξύ των υποκαταστημάτων μιας επιχείρησης (βλ.σχετ. Από εργαζομένους που μετακινούνται μεταξύ υποκαταστημάτων της ίδιας επιχείρησης της παρούσας εγκυκλίου).

8. Στην περίπτωση κατά την οποία εργαζόμενοι των κεντρικών γραφείων ενός Ομίλου μετακινούνται για να απασχοληθούν σε επιχειρήσεις του ιδίου Ομίλου με διαφορετικό Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), η μετακίνηση αυτή δεν συνιστά μετακίνηση μεταξύ υποκαταστημάτων αλλά συνιστά αλλαγή εργοδότη. Συνεπώς, θα πρέπει να υφίσταται πρόσληψη σε κάθε εργοδότη (δλδ σε κάθε διαφορετικό ΑΦΜ) και, εφόσον πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, η μετακίνηση μεταξύ αυτών εντός της ίδιας ημέρας θα πρέπει να συνοδεύεται από ζυγό αριθμό σημάνσεων εισόδου – εξόδου σε κάθε μία από αυτές.

Παράδειγμα:

Έστω ότι ένας εργαζόμενος απασχολείται σε επιχείρηση-εργοδότη με σταθερό τόπο εργασίας την Αθήνα και προκύπτει ανάγκη για αυθημερόν μετακίνηση σε κατάστημα της επιχείρησης-εργοδότη στην Πάτρα, το οποίο έχει διαφορετικό ΑΦΜ από την επιχείρηση-εργοδότη στην Αθήνα. Σε αυτήν την περίπτωση θα πρέπει να υπάρχει πρόσληψη και στο κατάστημα της Πάτρας για τον εργαζόμενο και κατά την μετάβασή του εκεί, να σημάνει την ψηφιακή του κάρτα.

Εργαζόμενοι σε υβριδικό μοντέλο (φυσική παρουσία και τηλεργασία)

Στον συγκεκριμένο κλάδο δραστηριοτήτων είναι συχνή η χρήση πολλαπλού τρόπου εκτέλεσης εργασίας χαρακτηρισμού εντός της ίδιας ημέρας. Στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II δίνεται η δυνατότητα πολλαπλού χαρακτηρισμού εντός της ίδιας ημέρας, για την περίπτωση που κάποιος δεν ξεκινά ή δεν ολοκληρώνει την εργασία του στον ίδιο τόπο παροχής εργασίας.

Παράδειγμα 1: Ένας εργαζόμενος που ξεκινά να εργάζεται με τηλεργασία και ολοκληρώνει την εργασία του με φυσική παρουσία στον τόπο παροχής εργασίας της επιχείρησης ή το αντίστροφο, οφείλει κατά την είσοδο και κατά την έξοδο από τον χώρο παροχής εργασίας με φυσική παρουσία να σημάνει την ψηφιακή του κάρτα.

Παράδειγμα 2: Ένας εργαζόμενος ξεκινά να εργάζεται με φυσική παρουσία στην επιχείρηση -εργοδότη, βγαίνει εκτός για παροχή υπηρεσιών στον χώρο του πελάτη και συνεχίζει την εργασία του από το σπίτι εντός της ίδια ημέρας, οφείλει κατά την είσοδο και κατά την έξοδο από τον χώρο παροχής εργασίας με φυσική παρουσία να σημάνει την ψηφιακή του κάρτα.

8. Κλάδος δραστηριοτήτων διαφήμισης, έρευνας αγοράς και δημοσκοπήσεων, δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας (Πίνακας 15 Υ.Α. 18047/24-06-2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Στους συγκεκριμένους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας περιλαμβάνονται και κατηγορίες εργαζομένων, όπως οι Ερευνητές Πεδίου, οι Συνεντευκτές, οι Υπεύθυνοι Προώθησης, οι Διοργανωτές Εκδηλώσεων, οι Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχέσεων, οι Υπεύθυνοι Παραγωγής Διαφημιστικών Βίντεο, εργαζόμενοι σε εξωτερικές παραγωγές κ.λπ., οι οποίοι λόγω της φύσης της εργασίας τους, συχνά εργάζονται εκτός εγκαταστάσεων της επιχείρησης-εργοδότη. Συνεπώς, οι συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων δεν έχουν υποχρέωση σήμανσης της κάρτας, μόνο όταν εργάζονται εκτός εγκαταστάσεων. Εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης – εργοδότη η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας παραμένει ακέραιη.

9. Κλάδος δραστηριοτήτων διοικητικών δραστηριοτήτων γραφείου, γραμματειακής υποστήριξης και άλλων δραστηριοτήτων παροχής υποστήριξης προς τις επιχειρήσεις, όπως δραστηριότητες τηλεφωνικών κέντρων, οργάνωσης συνεδρίων και εμπορικών εκθέσεων (Πίνακας 16 Υ.Α. 18047/24-06-2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

Για τον συγκεκριμένο κλάδο δραστηριοτήτων επισημαίνονται τα εξής:

Οι εργαζόμενοι στον κλάδο της οργάνωσης συνεδρίων και εμπορικών εκθέσεων (π.χ. υπεύθυνοι τεχνικής υποστήριξης, υπεύθυνοι οπτικοακουστικών μέσων, υπεύθυνοι σχεδιασμού χώρου και εκθεσιακών περιπτέρων κ.λπ.) εργάζονται κατ΄ εξοχήν και αποκλειστικά εκτός του σταθερού τόπου εργασίας, λόγω της φύσης της εργασίας, του έκτακτου χαρακτήρα και της έντονης μεταβλητότητας που υφίσταται. Οι εργαζόμενοι αυτοί θα εξαιρούνται από την σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις περιόδους οργάνωσης συνεδρίων, εκδηλώσεων, εμπορικών εκθέσεων, όταν απασχολούνται για συνεχόμενες ημέρες στον χώρο διεξαγωγής της εκάστοτε εκδήλωσης καθώς και όταν, στο πλαίσιο της ίδιας εργάσιμης ημέρας και της ίδιας εκδήλωσης, μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών χώρων ή εγκαταστάσεων παροχής υπηρεσιών.

10. Κλάδος δραστηριοτήτων τυχερών παιχνιδιών και στοιχήματων (Πίνακας 17 Υ.Α. 18047/24-06-2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

11. Κλάδος δραστηριοτήτων επισκευής και συντήρησης ηλεκτρονικών υπολογιστών και εξοπλισμού επικοινωνίας, ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης, επισκευής και συντήρησης μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών (Πίνακας 18 Υ.Α. 18047/24-06-2026)

Από την 29η Ιουνίου 2026, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου βάσει κωδικού κύριας δραστηριότητας (ΚΑΔ). Από την από την 16η Νοεμβρίου 2026 επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των Παραρτημάτων V και VI της υπ΄ αρίθμ. 80016/31-08-2022 (Β΄ 4629) Υπουργικής Απόφασης που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Οι εργαζόμενοι του κλάδου υποχρεούνται σε σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι εργοδότες υποχρεούνται σε εγκατάσταση και διάθεση σχετικών εφαρμογών προς τους εργαζομένους. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στις ενότητες Α έως Δ της παρούσας.

 

1 Ως δανεισμός ορίζεται η τριμερής σχέση, κατά την οποία ο αρχικός εργοδότης παραχωρεί (δηλαδή δανείζει) τις υπηρεσίες του εργαζόμενού του, με τη συγκατάθεση του τελευταίου, σε τρίτο εργοδότη για κάποιο χρονικό διάστημα και με σκοπό να χρησιμοποιηθεί από αυτόν για τις ανάγκες του και κάτω από τη δική του ευθύνη, χωρίς όμως να διακόπτεται ο ενοχικός δεσμός του εργαζομένου με τον αρχικό εργοδότη.

2 Υπ΄αρ. 15441/28-05-2026 και 18047/24-06-2026 Υπουργικές Αποφάσεις

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

31735 ΕΞ 01-09-2026 Καθορισμός Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:
1. Τον ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις».
2. Τον ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) – Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184), ιδίως το Κεφάλαιο Ι’, το άρθρο 84Α και την παρ. 51Α του άρθρου 107, όπως αυτά προστέθηκαν με τις παρ. 1 και 3 του άρθρου 38 του ν. 5099/2024 (Α’ 48).
3. Τον ν. 5160/2024 «Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, σχετικά με μέτρα για υψηλό κοινό επίπεδο κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρη την Ένωση, την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972, και την κατάργηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/1148 (Οδηγία NIS 2) και άλλες διατάξεις» (Α’ 195).
4. Το άρθρο 32 του ν. 5099/2024 «Λήψη μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 2022 σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ “Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες” και άλλες διατάξεις» (Α’ 48).
5. Τον ν. 5188/2025 «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/868 (πράξη για τη διακυβέρνηση δεδομένων) – Ορισμός αρμόδιας αρχής για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 (Κανονισμός για τη διαλειτουργική Ευρώπη) – Ηλεκτρονική εφαρμογή “mystreet” – Ρυθμίσεις για την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και λοιπές διατάξεις» (Α’ 49).
6. Τον ν. 5321/2026 «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) – Τροποποίηση του ν. 4961/2022 (Α’ 146) και άλλες διατάξεις» (Α’ 114).
7. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2014/910 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2014, σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά και την κατάργηση της οδηγίας 1999/93/ΕΚ.
8. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/868 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2022 σχετικά με την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση δεδομένων και την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1724 (πράξη για τη διακυβέρνηση δεδομένων).
9. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2022/1463 της Επιτροπής της 5ης Αυγούστου 2022 για τον καθορισμό των τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών του τεχνικού συστήματος διασυνοριακής αυτοματοποιημένης ανταλλαγής δικαιολογητικών και την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ» σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
10. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2023/138 της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2022 για την κατάρτιση καταλόγου συγκεκριμένων συνόλων δεδομένων υψηλής αξίας και τον καθορισμό των ρυθμίσεων για τη δημοσίευση και την περαιτέρω χρήση τους.
11. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2854 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2023, για εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη δίκαιη πρόσβαση σε δεδομένα και τη δίκαιη χρήση τους και για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2394 και της οδηγίας (ΕΕ) 2020/1828 (Κανονισμός για τα δεδομένα).
12. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/903 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Μαρτίου 2024, «σχετικά με τη θέσπιση μέτρων για υψηλό επίπεδο διαλειτουργικότητας του δημόσιου τομέα σε ολόκληρη την Ένωση (Κανονισμός για τη Διαλειτουργική Ευρώπη)».
13. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1183 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 όσον αφορά τη θέσπιση ευρωπαϊκού πλαισίου για την ψηφιακή ταυτότητα.
14. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2024/2979 της Επιτροπής της 28ης Νοεμβρίου 2024 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την ακεραιότητα και τις βασικές λειτουργίες των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας.
15. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2024/2977 της επιτροπής της 28ης Νοεμβρίου 2024 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου και τις ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών που εκδίδονται για τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας.
16. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2024/2981 της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2024, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την πιστοποίηση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας.
17. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των |Κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 300/2008, (ΕΕ) αριθ. 167/2013, (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη).
18. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1569 της Επιτροπής, της 29ης Ιουλίου 2025, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις εγκεκριμένες ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών και τις ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών που παρέχονται από ή για λογαριασμό φορέα του δημόσιου τομέα υπεύθυνου για αυθεντική πηγή.
19. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1572 της επιτροπής της 29ης Ιουλίου 2025 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον μορφότυπο και τις διαδικασίες κοινοποίησης πρόθεσης και επαλήθευσης σε σχέση με την έναρξη εγκεκριμένων υπηρεσιών εμπιστοσύνης.
20. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1420 της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2025, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη δημιουργία και τη λειτουργία ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων διαλειτουργικότητας.
21. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2025/327 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2025, σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας και για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/24/ΕΕ και του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2847.
22. Την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές για την ψηφιακή δεκαετία (2023/C 23/01).
23. Τις Κατευθυντήριες γραμμές για τις αξιολογήσεις Διαλειτουργικότητας που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο της Διαλειτουργικής Ευρώπης στις 05.12.24.
24. Τo πλαίσιο παρακολούθησης του Κανονισμού για τη Διαλειτουργική Ευρώπη που έχει προταθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών (Joint Research Center – JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Μετάβαση της παρακολούθησης από το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας στον Κανονισμό για τη Διαλειτουργική Ευρώπη», (DOI 10.2760/9683763).
25. Τις κατευθυντήριες γραμμές βέλτιστων πρακτικών για την ΕΕ του 2025, Κώδικας δεοντολογίας για την ενεργειακή απόδοση των κέντρων δεδομένων του Κοινού Κέντρου Ερευνών (Joint Research Center – JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, (DOI 10.2760/9449356).
26. Την Πρόταση για ένα Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας για Έξυπνες Πόλεις και Κοινότητες (Proposal for a European Interoperability Framework for Smart Cities and Communities (EIF4SCC)) (DOI:10.2799/816559).
27. Το Εγχειρίδιο πρακτικών για κοινότητες (The Communities of Practice Playbook), Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (DOI:10.2760/42416).
28. Την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας Στρατηγική εφαρμογής (COM(2017) 134 final 23-03-2017).
29. Την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο – Εφαρμογή της Στρατηγικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη (COM(2025) 723 final 08-10-2025) και ειδικότερα α) την ανάπτυξη εργαλειοθήκης για την Δημόσια Διοίκηση, β) τη χρήση Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στις Δημόσιες Υπηρεσίες και γ) την επικείμενη αναθεώρηση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας που θα ενσωματώνει κατευθυντήριες γραμμές με προτεραιότητα στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
30. Την υπό στοιχεία 118944 ΕΞ 23-10-2019 υπουργική απόφαση «Λειτουργία Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β’ 3990).
31. Την υπό στοιχεία 10238 ΕΞ 27-04-2020 υπουργική απόφαση «Αυθεντικοποίηση Χρηστών για τη χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης είτε μέσω των διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων της Δημόσιας Διοίκησης είτε μέσω των διαπιστευτηρίων των Πιστωτικών Ιδρυμάτων» (Β’ 1611).
32. Την υπό στοιχεία 29810 ΕΞ 23.10.2020 υπουργική απόφαση «Διαδικασία αυθεντικοποίησης υπαλλήλων του δημόσιου τομέα σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες» (Β’ 4798).
33. Την υπό στοιχεία 24596 ΕΞ 2023 υπουργική απόφαση «Αντικατάσταση της υπό στοιχεία 6810 ΕΞ 2021 κοινής υπουργικής απόφασης “Λειτουργία Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.)”» (Β’ 988).
34. Την υπό στοιχεία 25392/ΕΞ2025 υπουργική απόφαση «Ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή και διαδικτυακή υπηρεσία αναζήτησης των αναγνωριστικών αριθμών των μητρώων του δημόσιου τομέα από το Μητρώο Προσωπικού Αριθμού» (Β’ 4705).
35. Την υπό στοιχεία ΔΔΔΔ/Φ.ΕΜΔΔ/19169/2024 υπουργική απόφαση «Ζητήματα οργάνωσης και τήρησης του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών “Μίτος”, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 90 του ν. 4727/2020 (Α’ 184).
36. Την υπό στοιχεία 5620 ΕΞ 26-02-2021 υπουργική απόφαση «Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων για την υποβολή αιτήσεων και την έκδοση εγγράφων μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr- ΕΨΠ) καθώς και για τη χρήση των θυρίδων φορέων και χρηστών που τηρούνται σε αυτή» (Β’ 849) .
37. Την υπό στοιχεία 36126 ΕΞ 05-09-2022 υπουργική απόφαση «Τροποποίηση της υπό στοιχεία 5620 ΕΞ 2021 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας “Ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων για την υποβολή αιτήσεων και την έκδοση εγγράφων μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ) καθώς και για τη χρήση των θυρίδων φορέων και χρηστών που τηρούνται σε αυτή” (Β’ 849)» (Β’ 4693).
38. Την υπό στοιχεία 38428 ΕΞ 29-10-2021 υπουργική απόφαση «Κανόνες για την παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών» (Β’ 5231).
39. Την υπό στοιχεία 17270 ΕΞ 4-4-2023 υπουργική απόφαση «Υπηρεσία Ενιαίας Ψηφιακής Υποστήριξης (ΕΨΥsupport.gov.gr) υπηρεσιών που προσφέρονται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (ΕΨΠ – gov.gr)» (Β’ 2220).
40. Την υπό στοιχεία 11654 ΕΞ 31-03-2026 υπουργική απόφαση «Καθορισμός των λεπτομερειακών, τεχνικών και διαδικαστικών θεμάτων για την εφαρμογή του Κεφαλαίου Ι’ του ν. 4727/2020 “Ψηφιακή Διακυβέρνηση [Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024]- Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες [Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972] και άλλες διατάξεις” (Α’ 184)» (Β’ 2235).
41. Την υπό στοιχεία 120301 ΕΞ 18-6-2021 υπουργική απόφαση «Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού» (Β’ 2894).
42. Την υπό στοιχεία 2563/2025 υπουργική απόφαση «Έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής Κυβερνοασφάλειας 2026 – 2030».
43. Το π.δ. 40/2020 «Οργανισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α’ 85).
44. Το άρθρο 11 του π.δ. 77/ 2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130).
45. Την υπ’ αρ. 1961/2025 απόφαση του Πρωθυπουργού και των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Σύσταση Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β’ 3804).
46. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131).
47. Την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για το Ευρωπαϊκό πλαίσιο διαλειτουργικότητας – Στρατηγική εφαρμογής (COM(2017) 134 final).
48. Την ανάγκη διαμόρφωσης ενός συνεκτικού, αποτελεσματικού και φιλικού προς τον χρήστη ψηφιακού περιβάλλοντος για την αλληλεπίδραση των πολιτών και των επιχειρήσεων με το δημόσιο τομέα, δημιουργίας ενιαίας ψηφιακής εικόνας και ταυτότητας της Δημόσιας Διοίκησης και θέσπισης κατάλληλου υποβάθρου για την υλοποίηση ολοκληρωμένων και διαλειτουργικών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών.
49. Την ανάγκη εναρμόνισης του Ελληνικού Πλαισίου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τις δεσμευτικές απαιτήσεις Ευρωπαϊκών Κανονισμών και ιδίως του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 για τη Διαλειτουργική Ευρώπη.
50. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκύπτει δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.
51. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ, 
αποφασίζουμε:
Άρθρο 1
Σκοπός 
Σκοπός της παρούσας απόφασης είναι ο καθορισμός του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχετικά με τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη συντήρηση και τη λειτουργία των διαδικτυακών τόπων και των πληροφοριακών συστημάτων της δημόσιας διοίκησης, την ανάπτυξη και την παροχή ολοκληρωμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών από τους φορείς του δημόσιου τομέα, συμβατών με τις απαιτήσεις της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – Ε.Ψ.Π.), τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας σε οργανωτικό, σημασιολογικό και τεχνολογικό επίπεδο, για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων των φορέων του δημόσιου τομέα και του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, την ταυτοποίηση και την ηλεκτρονική αναγνώριση πολιτών και επιχειρήσεων σε ψηφιακές υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, τη διαχείριση του συνεργατικού περιβάλλοντος για την εφαρμογή του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και την ανάπτυξη υπολογιστικά αποδοτικών εφαρμογών και συστημάτων, που συνεισφέρουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, και τη φιλοξενία τους σε υποδομές κυβερνητικού νέφους. Επίσης η παρούσα καθορίζει το πλαίσιο για τον συντονισμό και την υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών του Δημοσίου για την εφαρμογή του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Άρθρο 2
Ορισμοί 
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ισχύουν οι κάτωθι ορισμοί:
1. «Διαλειτουργικότητα»: Η ικανότητα των οργανισμών να αλληλεπιδρούν προς την κατεύθυνση της επίτευξης αμοιβαίως ωφέλιμων στόχων, οι οποίοι αφορούν στην ανταλλαγή πληροφοριών και γνώσης μεταξύ των εν λόγω οργανισμών διά μέσου των επιχειρησιακών διαδικασιών που υποστηρίζουν, με αξιοποίηση των οικείων συστημάτων Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για τη μεταξύ τους ανταλλαγή δεδομένων.
2. «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας» (EIF): Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας (European Interoperability Framework, EIF) αποτελεί πλαίσιο διαλειτουργικότητας που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 23 Μαρτίου 2017 (COM (2017) 134) και παρέχει συγκεκριμένες συστάσεις για τη δημιουργία διασυνοριακών ψηφιακών δημοσίων υπηρεσιών.
3. «Δεσμευτική απαίτηση»: Κάθε υποχρέωση, απαγόρευση, προϋπόθεση, κριτήριο ή όριο νομικού, οργανωτικού, σημασιολογικού ή τεχνικού χαρακτήρα, που καθορίζεται από οντότητα της Ένωσης ή φορέα του δημόσιου τομέα και αφορά μία ή περισσότερες διευρωπαϊκές ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και επηρεάζει τη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, σύμφωνα με το άρθρο 2, (σημείο 15) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 για τη Διαλειτουργική Ευρώπη.
4. «Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα»: Κάθε πράξη ή σειρά πράξεων που πραγματοποιείται με ή χωρίς τη χρήση αυτοματοποιημένων μέσων, σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα ή σε σύνολα δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διάρθρωση, η αποθήκευση, η προσαρμογή ή η μεταβολή, η ανάκτηση, η αναζήτηση πληροφοριών, η χρήση, η κοινολόγηση με διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλη μορφή διάθεσης, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, ο περιορισμός, η διαγραφή ή η καταστροφή.
5. «Ρυθμιστικό δοκιμαστήριο διαλειτουργικότητας»: Ελεγχόμενο περιβάλλον που δημιουργείται από οντότητα της Ένωσης ή φορέα του δημόσιου τομέα για την ανάπτυξη, την κατάρτιση, τη δοκιμή και την επικύρωση καινοτόμων λύσεων διαλειτουργικότητας, κατά περίπτωση υπό πραγματικές συνθήκες, το οποίο υποστηρίζει τη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα των διευρωπαϊκών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για περιορισμένο χρονικό διάστημα υπό ρυθμιστική εποπτεία, όπως ορίζεται στο Άρθρο 2 (σημείο 14) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 για τη Διαλειτουργική Ευρώπη.
6. «GovTech»: Η συνεργασία βάσει τεχνολογίας μεταξύ φορέων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που στηρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα, όπως ορίζεται στο Άρθρο 2, (σημείο 9) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 για τη Διαλειτουργική Ευρώπη.
7. «Μέτρα καινοτομίας για κυβερνητικές τεχνολογίες GovTech»: Η συνεργασία σε θέματα Κυβερνητικών Τεχνολογιών μεταξύ φορέων του δημόσιου τομέα, ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, νεοφυών επιχειρήσεων και καινοτόμων Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών για τη στήριξη της καινοτομίας και της ευελιξίας στον δημόσιο τομέα και, την προώθηση της χρήσης εργαλείων διαλειτουργικότητας στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.
8. «Ψηφιακή δημόσια υπηρεσία»: Οποιαδήποτε υπηρεσία που παρέχεται από φορέα του δημόσιου τομέα εξ αποστάσεως με ηλεκτρονικά μέσα και συνίσταται ιδίως στην παραγωγή, διακίνηση και διαχείριση πληροφοριών, δεδομένων και ηλεκτρονικών εγγράφων και στην πραγματοποίηση συναλλαγών.
9. «Ολοκληρωμένη Ψηφιακή Υπηρεσία (ή Ολοκληρωμένη Δημόσια Υπηρεσία)»: Το αποτέλεσμα της συγκέντρωσης και της διασύνδεσης των υπηρεσιών της δημόσιας διοίκησης με τέτοιο τρόπο ώστε οι χρήστες να έχουν πρόσβαση σε αυτές μέσω μιας ενιαίας απρόσκοπτης εμπειρίας με βάση τις ανάγκες τους.
10. «Προστατευμένα δεδομένα» δεδομένα που εμπίπτουν 
α) στο άρθρο 3 του Κανονισμού (EE) 2022/868 όπως εμπορικού, επιχειρηματικού, επαγγελματικού και εταιρικού απορρήτου, στατιστικού απορρήτου, προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας τρίτων, προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,
β) δεδομένα που εμπίπτουν στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/327 και ιδίως προσωπικά ηλεκτρονικά δεδομένα υγείας.
11. «Κανόνες Υποχρεωτικοί»: Υποχρεωτικοί είναι οι κανόνες που η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις και προδιαγραφές που τίθενται είναι επιβεβλημένη για τους φορείς του Δημόσιου τομέα. Οι κανόνες αυτοί συνοδεύονται από φράσεις όπως «ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ», «ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ», «ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΝΑ», «ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ», «ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ», ή συνώνυμές τους, που επιβάλουν ή απαγορεύουν προδιαγραφές και αφορούν Κανόνες Υποχρεωτικούς.
12. «Κανόνες Προαιρετικοί»: Προαιρετικοί κανόνες είναι αυτοί, για τους οποίους είναι δυνατή η μη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές που τίθενται, μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον αυτό τεκμηριώνεται επαρκώς. Σε διαφορετική περίπτωση η συμμόρφωση με αυτούς, είναι υποχρεωτική. Οι κανόνες αυτοί συνοδεύονται από φράσεις όπως «ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΝΑ», «ΔΕΝ ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΝΑ», «ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ ΝΑ», «ΔΥΝΑΤΑΙ ΝΑ», «ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ».
13. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης ισχύουν οι ορισμοί:
α) του άρθρου 2 του ν. 4727/2020 (Α’ 48),
β) του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 όπως αυτό τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1183,
γ) του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/868.
δ) του άρθρου 1 του εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1463,
ε) του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 για τη Διαλειτουργική Ευρώπη,
στ) του άρθρου 2 εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2979 για τις βασικές λειτουργίες των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας,
ζ) του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/327.
Άρθρο 3
Πεδίο εφαρμογής
1. Το Πλαίσιο Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ΠΠΥΨΗΔ) εφαρμόζεται από τους φορείς του Δημόσιου τομέα που περιλαμβάνει τη Γενική Κυβέρνηση, τα εκτός αυτής νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ) καθώς και τις εκτός αυτής δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς του Κεφαλαίου Α του ν. 3429/2005, ανεξαρτήτως εάν έχουν εξαιρεθεί από την εφαρμογή του, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014.
2. Η παρούσα απόφαση δεν θίγει αρμοδιότητες των φορέων της προηγούμενης παραγράφου που αφορούν τη δημόσια ασφάλεια, την άμυνα και την εθνική ασφάλεια, ούτε συνεπάγεται την παροχή πληροφοριών η γνωστοποίηση των οποίων θα ήταν αντίθετη προς τα ουσιώδη συμφέροντα της δημόσιας ασφάλειας, της άμυνας ή της εθνικής ασφάλειας.
Άρθρο 4
Αρχές του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης 
Το ΠΠΥΨΔ διέπεται από τις αρχές της απρόσκοπτης παροχής υψηλού επιπέδου ψηφιακών υπηρεσιών από τους φορείς του άρθρου 3 της παρούσας, της εναρμόνισης με τις ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την ψηφιακή διακυβέρνηση και την διασυνοριακή διαλειτουργικότητα μεταξύ της Ελλάδας και των λοιπών κρατών – μελών της Ε.Ε. Στο πλαίσιο αυτό, ενσωματώνει ρυθμίσεις για την αξιολόγηση διαλειτουργικότητας πριν από την ανάληψη δεσμευτικών απαιτήσεων για διευρωπαϊκές ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, υιοθετεί κανόνες, προδιαγραφές και πρότυπα συμβατά με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας, εφαρμόζει ειδικό σχήμα διακυβέρνησης διαλειτουργικότητας βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 και ενθαρρύνει την αξιοποίηση των μέτρων στήριξης της διαλειτουργικής Ευρώπης του εν λόγω Κανονισμού.
Άρθρο 5
Αρχές σχεδιασμού, ανάπτυξης, λειτουργίας και συντήρησης των διαδικτυακών τόπων και των πληροφοριακών συστημάτων της δημόσιας διοίκησης
1. Οι διαδικτυακοί τόποι των φορέων της Δημόσιας Διοίκησης (Δημόσιοι Διαδικτυακοί Τόποι – ΔΔΤ) αποτελούν την πύλη εισόδου πολιτών, επιχειρήσεων και φορέων στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες που παρέχουν οι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης. Η λειτουργία των διαδικτυακών τόπων των φορέων αυτών διέπεται από τις αρχές που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι της παρούσας.
2. Σε κάθε Δημόσιο Διαδικτυακό Τόπο επιβάλλεται να καθορίζεται πολιτική διαχείρισης που να προβλέπει με σαφήνεια για κάθε τμήμα περιεχομένου, έγγραφο ή υπηρεσία του φορέα που διατίθεται ηλεκτρονικά μέσω αυτού ποια μονάδα ή στέλεχος του φορέα είναι υπεύθυνο για την ακρίβεια, εγκυρότητα, ποιότητα και ασφάλειά του.
3. Σε κάθε δημόσιο φορέα ορίζεται Διαχειριστής για κάθε ιστότοπο που διατηρεί, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την επικαιροποίηση και αναβάθμιση του δικτυακού τόπου όποτε αυτό απαιτείται. Κατά την άσκηση των καθηκόντων του ο Διαχειριστής οφείλει να συνεργάζεται με όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και με τα Γραφεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης του ν. 4622/2019.
4. Σε κάθε δημόσιο φορέα ορίζεται Τεχνικά Υπεύθυνος του ΔΔΤ ή αρμόδια οργανική μονάδα ή υπάλληλος του φορέα με τις κατάλληλες τεχνικές γνώσεις.
5. Σε κάθε δημόσιο φορέα ορίζεται υπεύθυνος για τη χρήση δεδομένων, για την ασφαλή και αποτελεσματική διαχείριση των δεδομένων και για την προώθηση του διαμοιρασμού και της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων.
6. Για την ονοματοδοσία των διαδικτυακών τόπων οι φορείς οφείλουν να τηρούν τους κανόνες και τα πρότυπα που προβλέπονται στο Κεφάλαιο 3 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης, αποδίδοντας ιδίως έμφαση στη γλώσσα, στον τρόπο γραφής και στο μέγεθος του ονόματος χώρου. Επίσης στο Παράρτημα Ι αναφέρονται οι υποχρεωτικές αρμοδιότητες του διαχειριστή και τεχνικού υπεύθυνου του διαδικτυακού τόπου.
7. Κάθε φορέας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης και έχει υποχρέωση διάθεσης υπηρεσιών στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), ακολουθεί κατά τη σχεδίαση και τη δημιουργία της όσον αφορά την εικαστική παρουσίαση και ταυτότητα, τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις της απόφασης Υ.Α. 38428 ΕΞ 29-10-2021 «Κανόνες για την παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών» (Β’ 5231). Για τις ήδη λειτουργούσες ιστοσελίδες, οι φορείς οφείλουν να προβούν σε κατάλληλες μεταβολές της εικαστικής παρουσίασής τους, ώστε να εναρμονίζονται με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις του προηγούμενου εδαφίου.
Το περιεχόμενο των ΔΔΤ θα πρέπει να προσαρμόζεται δυναμικά στο μέγεθος και τις δυνατότητες της συσκευής των χρηστών, ανεξάρτητα από τη συσκευή που χρησιμοποιείται για την πρόσβαση σε αυτούς (π.χ. υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, φορητές συσκευές όπως tablets κ.λπ.).
8. Η δομή και το περιεχόμενο των ΔΔΤ θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανόνες που προβλέπονται στα Κεφάλαια 5 και 6 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
9. Οι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης ενσωματώνουν στους διαδικτυακούς τόπους τους μηχανή αναζήτησης (στο περιεχόμενό τους) και παρέχουν σαφείς πληροφορίες για τις διαδικασίες επικοινωνίας των επισκεπτών τους με τις υπηρεσίες των φορέων, σύμφωνα με τους ειδικότερους κανόνες που προβλέπονται στο Κεφάλαιο 5 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης. Στο πλαίσιο αυτό δύνανται να χρησιμοποιούνται και ψηφιακοί βοηθοί βασισμένοι σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, μόνο εφόσον αυτό αιτιολογείται από την πολυπλοκότητα του περιεχομένου και των ψηφιακών υπηρεσιών του ΔΔΤ.
10. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης διατηρούν τους δικτυακούς τόπους ως τόπους ελεύθερης και χωρίς περιορισμούς πρόσβασης, με σκοπό την πληροφόρηση και την ενημέρωση των φυσικών ή νομικών προσώπων ή έτερων νομικών οντοτήτων, σχετικά με δημόσιες πολιτικές, δράσεις ή προγράμματα που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν, εκτός αν προβλέπεται άλλως από τον οικείο φορέα για λόγους διαφύλαξης κρατικού απορρήτου ή απορρήτου που προστατεύεται από διάταξη νόμου. Για τον σκοπό αυτό οι φορείς τηρούν τους κανόνες προσβασιμότητας που προβλέπονται στο Κεφάλαιο 7 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
11. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης τηρούν τις διαδικασίες και τους κανόνες που αφορούν την παροχή υπηρεσιών ενημέρωσης των χρηστών, τη λειτουργία χώρων συζήτησης χρηστών και τη διασύνδεση με τα επιχειρησιακά συστήματα φορέων, όπως οι εν λόγω διαδικασίες και κανόνες προβλέπονται στο Κεφάλαιο 8 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
12. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης τηρούν τις διαδικασίες και τις αρχές για την αξιολόγηση του περιεχομένου και των υπηρεσιών του διαδικτυακού τους τόπου που προβλέπονται στο Κεφάλαιο 9 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
13. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης τηρούν τις διαδικασίες και τους κανόνες που αφορούν την υποστήριξη των ηλεκτρονικών υπηρεσιών τους και προβλέπονται στο Κεφάλαιο 10 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
14. Η παροχή υπηρεσιών ψηφιακής διακυβέρνησης σέβεται και προστατεύει τα ατομικά δικαιώματα όπως αυτά προκύπτουν από το Σύνταγμα και την εθνική, ενωσιακή και διεθνή νομοθεσία και ιδίως την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τα Ψηφιακά Δικαιώματα και Αρχές που έχει συνυπογραφεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου.
15. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης τηρούν τους κανόνες που αφορούν τις κατηγορίες χρηστών και τα δικαιώματα πρόσβασης και προβλέπονται στο Κεφάλαιο 11 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
16. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης μεριμνούν για τη διάδοση των διαδικτυακών τόπων τους σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που προβλέπονται στο Κεφάλαιο 12 του Παραρτήματος Ι της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 6
Αρχές ανάπτυξης και παροχής ολοκληρωμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών από τους φορείς του δημόσιου τομέα, συμβατών με τις απαιτήσεις της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr Ε.Ψ.Π.)
1. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης και έχουν υποχρέωση διάθεσης υπηρεσιών στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – Ε.Ψ.Π.) αναπτύσσουν και παρέχουν ολοκληρωμένες ηλεκτρονικές υπηρεσίες που είναι συμβατές με τις απαιτήσεις της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – Ε.Ψ.Π.) του άρθρου 22 του ν. 4727/2020.
Κάθε φορέας του δημόσιου τομέα υποχρεούται να συνεργάζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ώστε η παροχή των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών του να διενεργείται αποκλειστικά μέσα από την Ε.Ψ.Π.. Σε περιπτώσεις υφιστάμενων συστημάτων ή μεταβατικής περιόδου, διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα με την Ε.Ψ.Π., σύμφωνα με τις εκάστοτε σχετικές οδηγίες.
Άρθρο 7
Διασφάλιση της διαλειτουργικότητας σε οργανωτικό, σημασιολογικό και τεχνολογικό επίπεδο, για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων των φορέων του δημόσιου τομέα και του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (Κ.Ε.Δ.)
1. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης οφείλουν να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα με παράλληλη συμμόρφωση με την Πολιτική Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ., την Πολιτική Ορθής Χρήσης των διαδικτυακών υπηρεσιών, καθώς και τις διατάξεις για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ώστε να διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων τους και του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (Κ.Ε.Δ.) του άρθρου 84 παρ. 2 του ν. 4727/2020.
2. Τα δομικά στοιχεία που συνθέτουν το οικοσύστημα της διαλειτουργικότητας, περιλαμβάνουν την εργαλειοθήκη διαλειτουργικότητας, τη δημόσια συμμετοχή, την ασφάλεια και προστασία της ιδιωτικότητας και το κέντρο γνώσης και υποστήριξης. Το οικοσύστημα της διαλειτουργικότητας συμπληρώνεται επίσης με τις πολιτικές διακυβέρνησης των ολοκληρωμένων δημοσίων υπηρεσιών και αναπτύσσεται σύμφωνα με τις αρχές διαλειτουργικότητας καλύπτοντας τις ανάγκες των τεσσάρων επιπέδων διαλειτουργικότητας.
3. Οι βασικές αρχές του Εθνικού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας είναι σε συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας και με τον Κανονισμό για τη Διαλειτουργική Ευρώπη. Οι κανόνες, οι προδιαγραφές, οι διαδικασίες και τα πρότυπα για τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας σε οργανωτικό, σημασιολογικό και τεχνολογικό επίπεδο για τους φορείς του δημόσιου τομέα καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 8
Αρχές ταυτοποίησης και ηλεκτρονικής αναγνώρισης πολιτών και επιχειρήσεων σε ψηφιακές υπηρεσίες του δημόσιου τομέα
1. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης οφείλουν να μεριμνούν και να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα κατά την ταυτοποίηση και ηλεκτρονική αναγνώριση πολιτών και επιχειρήσεων προκειμένου να επιτυγχάνεται υψηλό επίπεδο ασφάλειας των πληροφοριών και προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, οφείλουν ιδίως να μεριμνούν για την ασφάλεια των συστημάτων, δικτύων και πληροφοριών καθώς και για την ανθεκτικότητά τους, σε εναρμόνιση με την Εθνική Στρατηγική Κυβερνοασφάλειας.
2. Οι φορείς οφείλουν να υποστηρίζουν τις μεθόδους διασυνοριακής αυθεντικοποίησης που προβλέπονται στο πλαίσιο των Κανονισμών ΕΕ/910/2014 και ΕΕ/1183/2024.
3. Σε εθνικό επίπεδο η ταυτοποίηση πρέπει να διενεργείται με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:
• Με τη χρήση των κωδικών-διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, όπως περιγράφεται στο άρθρο 84, παρ. 1 του ν. 4727/2020.
• Με τη χρήση των κωδικών-διαπιστευτηρίων των συστημάτων ηλεκτρονικής τραπεζικής (e-banking) των πιστωτικών ιδρυμάτων, όπως ορίζονται στο στοιχείο 1 της παρ. 1 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013 (ΕΕ L 176), περιλαμβανομένων των υποκαταστημάτων τους, όπως ορίζονται στο στοιχείο 17 της παρ. 1 του άρθρου 4 του εν λόγω Κανονισμού, όταν τα υποκαταστήματα αυτά βρίσκονται στην Ελλάδα είτε η έδρα τους βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε σύμφωνα με το άρθρο 36 του ν. 4261/2014 (Α’ 107) σε τρίτη χώρα, του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, καθώς και των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και των ιδρυμάτων πληρωμών όπως ορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 4537/2018 (Α’ 84).
• Με τη χρήση εγκεκριμένου πιστοποιητικού ηλεκτρονικής υπογραφής.
4. Οι βασικές αρχές, οι κανόνες και οι διαδικασίες που διέπουν την ταυτοποίηση και την ηλεκτρονική αναγνώριση πολιτών και επιχειρήσεων σε ψηφιακές υπηρεσίες των φορέων του δημόσιου τομέα καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 9
Διαχείριση συνεργατικού περιβάλλοντος για την εφαρμογή του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης
1. Η οργάνωση, η διαμόρφωση και η διαχείριση του συνεργατικού περιβάλλοντος για την εφαρμογή του παρόντος Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης λαμβάνει υπόψη το Ενιαίο Σημείο Πληροφόρησης του άρθρου 6 του ν. 5188/2025, το Μητρώο Διαλειτουργικότητας και το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος» των άρθρων 89 και 90, αντίστοιχα, του ν. 4727/2020 και αξιοποιεί τους ακόλουθους μηχανισμούς:
• Κέντρο Γνώσης και Υποστήριξης σε θέματα Διαλειτουργικότητας
• Κοινότητα Διαλειτουργικότητας
• Πύλη Διαλειτουργικότητας e-gif.gov.gr
• Μηχανισμός Αξιολόγησης Διαλειτουργικότητας με τη συμμετοχή της Κοινότητας Διαλειτουργικότητας
• Μηχανισμός Παρακολούθησης Εφαρμογής του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τη συμμετοχή της Κοινότητας Διαλειτουργικότητας
• Μηχανισμός Eνημέρωσης και Επικαιροποίησης του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τη συμμετοχή της Κοινότητας Διαλειτουργικότητας
2. H Κοινότητα Διαλειτουργικότητας αποτελεί ένα ευρύ σύνολο οντοτήτων, προερχόμενων από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, που συμμετέχουν ή/και επηρεάζονται και ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη διαλειτουργικών ψηφιακών υπηρεσιών. Η ουσιαστική συμμετοχή της Κοινότητας Διαλειτουργικότητας στην εφαρμογή και διάδοση του Πλαισίου Διαλειτουργικότητας, προϋποθέτει την υιοθέτηση συμμετοχικών μεθόδων σε όλο το φάσμα των δράσεων και διαδικασιών διακυβέρνησής της. Η λειτουργία της κοινότητας επιτρέπει την εμπλοκή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, πέρα από όσους συνήθως εμπλέκονται, στον σχεδιασμό, την παραγωγή και την αξιολόγηση νέων ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Δημιουργεί ένα ασφαλέστερο περιβάλλον συμμετοχής και μάθησης που οδηγεί στην ανάπτυξη καινοτομίας καθώς και στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό αξιοποιούνται οι πρακτικές της κοινότητας για τη Διαλειτουργική Ευρώπη, που λειτουργεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο (Interoperable Europe Community).
3. Οι ειδικότεροι κανόνες και οι διαδικασίες που διέπουν τη διαχείριση του συνεργατικού περιβάλλοντος καθορίζονται στο Παράρτημα IV της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 10
Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας – Ρυθμιστικά δοκιμαστήρια διαλειτουργικότητας
1. Οι φορείς της παραγράφου 1 του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης οφείλουν να διενεργούν αξιολόγηση διαλειτουργικότητας των δεσμευτικών απαιτήσεων πριν λάβουν απόφαση σχετικά με νέες ή ουσιωδώς τροποποιημένες απαιτήσεις ψηφιακών υπηρεσιών, εκτός εάν έχει ήδη διενεργηθεί αξιολόγηση διαλειτουργικότητας ή όταν οι απαιτήσεις αξιοποιούν λύσεις που παρέχονται από οντότητες της Ένωσης. Η αξιολόγηση διαλειτουργικότητας των δεσμευτικών απαιτήσεων, προσδιορίζει και αξιολογεί με κατάλληλο τρόπο τις επιπτώσεις των απαιτήσεων στη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα των φορέων του δημόσιου τομέα και του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (Κ.Ε.Δ.), καθώς και των όσων αναφέρονται στο άρθρο 3 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903, ήτοι τις επιπτώσεις των δεσμευτικών απαιτήσεων στη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, εμπλέκοντας 
α) το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας, 
β) τους συμφεροντούχους τους οποίους αφορούν οι δεσμευτικές απαιτήσεις, 
γ) τις λύσεις για τη διαλειτουργική Ευρώπη.
2. Τα βασικά βήματα για την αξιολόγηση διαλειτουργικότητας απαιτούν: 
α) την αποδελτίωση των δεσμευτικών απαιτήσεων που προκύπτουν από ευρωπαϊκούς κανονισμούς, 
β) τον εντοπισμό των διευρωπαϊκών ψηφιακών δημοσίων υπηρεσιών στις οποίες θα εφαρμόζονται οι εν λόγω δεσμευτικές απαιτήσεις, 
γ) τον εντοπισμό των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που επηρεάζονται, 
δ) τον εντοπισμό λύσεων της διαλειτουργικής Ευρώπης που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην υλοποίηση της απαίτησης, 
ε) τη διενέργεια της αξιολόγησης διαλειτουργικότητας, 
στ) τη σύνταξη αναφοράς που υποβάλλεται στην Πύλη της Διαλειτουργικής Ευρώπης και ειδικότερα στο χώρο αξιολογήσεων και στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Σημειώνεται ότι οι αναφορές αξιολογήσεων διαλειτουργικότητας ακολουθούν το λεξικό αξιολόγησης διαλειτουργικότητας που έχει οριστεί από την κοινότητα Σημασιολογικής Διαλειτουργικότητας (Semantic Interoperability Community-SEMIC).
3. Οι φορείς της προηγούμενης παραγράφου δύνανται να συμμετέχουν σε ρυθμιστικά δοκιμαστήρια διαλειτουργικότητας των άρθρων 11 και 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 με σκοπό ιδίως την προώθηση της καινοτομίας και την υλοποίηση καινοτόμων ψηφιακών λύσεων διαλειτουργικότητας.
4. Στο Παράρτημα ΙV περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις των φορέων για την αξιολόγηση της διαλειτουργικότητας και τη χρήση και λειτουργία ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων διαλειτουργικότητας με έμφαση στα ακόλουθα:
α) Τη διάκριση των περιπτώσεων που είναι νομικά υποχρεωτική η αξιολόγηση διαλειτουργικότητας
β) Οδηγίες για τη διεξαγωγή μιας αξιολόγησης διαλειτουργικότητας
γ) Την τεκμηρίωση μιας αξιολόγησης και τη δημιουργία των σχετικών αναφορών
δ) Τη δημοσίευση σε επίσημο ιστότοπο, μηχανικά αναγνώσιμη και με συγκεκριμένο περιεχόμενο, όπως απαιτείται από τον Κανονισμό για τη Διαλειτουργική Ευρώπη
ε) Οδηγίες για την οργάνωση της διαδικασίας αξιολόγησης εντός του δημόσιου φορέα
5. Κάθε δημόσιος φορέας ορίζει συντονιστή διαλειτουργικότητας με τις αρμοδιότητες που ορίζονται στο άρθρο 17 του Κανονισμού για τη Διαλειτουργική Ευρώπη όσον αφορά τις εθνικές αρμόδιες αρχές.
Άρθρο 11
Ανάπτυξη υπολογιστικά αποδοτικών εφαρμογών και συστημάτων, που συνεισφέρουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, και φιλοξενία τους σε υποδομές κυβερνητικού νέφους
1. Το παρόν Πλαίσιο Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης αποβλέπει στην ανάπτυξη υπολογιστικά αποδοτικών εφαρμογών και συστημάτων με σκοπό την εξοικονόμηση ενεργειακών πόρων και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, στο πλαίσιο της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης.
2. Οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης μεριμνούν για την ανάπτυξη κουλτούρας βιωσιμότητας κατά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος πλαισίου και ενθαρρύνουν την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού τους με πρακτικές πράσινου λογισμικού που καταναλώνει λιγότερη ενέργεια κατά την εκτέλεση, απαιτεί λιγότερους πόρους (CPU, μνήμη, αποθήκευση) και συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
3. Οι αρχές, οι ειδικότεροι κανόνες και οι προδιαγραφές για την ανάπτυξη υπολογιστικά αποδοτικών εφαρμογών και συστημάτων που συνεισφέρουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, από φορείς του δημόσιου τομέα και τη φιλοξενία τους σε υποδομές κυβερνητικού νέφους καθορίζονται στο Παράρτημα V της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 12
Μέτρα καινοτομίας για κυβερνητικές τεχνολογίες (GovTech)
1. Οι φορείς του άρθρου 3 παρ. 1 της παρούσας Απόφασης συνεργάζονται μεταξύ τους, με ερευνητικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα και με καινοτόμους οργανισμούς συμπεριλαμβανομένων, εταιρειών και μη κερδοσκοπικών φορέων σε θέματα σχεδιασμού, ανάπτυξης και λειτουργίας δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και με νεοφυείς επιχειρήσεις, καινοτόμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών με σκοπό τη στήριξη της καινοτομίας και της ευελιξίας στον δημόσιο τομέα και, την προώθηση της χρήσης αποτελεσματικών εργαλείων διαλειτουργικότητας στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.
2. Για την επίτευξη των στόχων της προηγούμενης παραγράφου οι φορείς του άρθρου 3 παρ. 1 της παρούσας Απόφασης προωθούν δράσεις και πρωτοβουλίες στήριξης ενός ανοικτού οικοσυστήματος Κυβερνητικών τεχνολογιών που φέρνει σε επαφή δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς σε εθνικό και σε διασυνοριακό επίπεδο.
3. Οι δημόσιοι φορείς μεριμνούν ώστε ένα ποσοστό των αναθέσεων συμβάσεων για ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες να γίνεται μέσα από μηχανισμούς συμβάσεων καινοτομίας, προεμπορικών συμβάσεων και προσκλήσεων σε διαγωνισμούς καινοτομίας.
Άρθρο 13
Δημοσιοποίηση του Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης 
Το παρόν Πλαίσιο Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναρτάται από την έναρξη ισχύος του στον διαδικτυακό τόπο: www.e-gif.gov.gr.
Άρθρο 14
Καταργούμενες διατάξεις 
Από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης καταργείται η υπό στοιχεία ΥΑΠ/Φ.40.4/1/989/10.4.2012 απόφαση του Υφυπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης «Κύρωση Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης» (Β’ 1301).
Άρθρο 15
Δημοσίευση – Έναρξη ισχύος
Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2026
Ο Υπουργός
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ
Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

136488 ΕΞ 27-08-2026 Κοινοποίηση ενιαίου κωδικοποιημένου κειμένου με τη διοικητική κωδικοποίηση της νομοθεσίας για τον Κώδικα Εμμέσων Φόρων Επί Συναλλαγών και Λοιπών Εμμέσων Φόρων Αριθμ. 136488 ΕΞ 2026

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τον Κώδικα έμμεσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και λοιπών έμμεσων φόρων (ν. 5177/2025, Α’ 21).

2. Την παρ. 55 του άρθρου 83 του ν. 5104/2024 «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (Α’ 58).

3. Το π.δ 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181) και ιδίως το άρθρο 35 αυτού.

4. Το π.δ 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων» (Α’ 123) και ιδίως την παρ. 1 του άρθρου 1 αυτού.

5. Το π.δ 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασίας Υπουργείων-Σύσταση, Κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών-Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130) και ιδίως το δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 3 αυτού.

6. Το άρθρο 54 του ν. 4955/2022 (Α’ 139).

7. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου-Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών-Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού-Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130)-Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139).

8. Το π.δ 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α’ 44).

9. Την υπ’ αρ. 65/17.06.2026 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτριο Μαρκόπουλο» (Β’ 3550).

10. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

11. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133).

12. Την περ. θ’ της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 3469/2006 «Εθνικό Τυπογραφείο, Εφημερίς της Κυβερνήσεως και λοιπές διατάξεις» (Α’ 131).

13. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

14. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Κοινοποιούμε τη διοικητική κωδικοποίηση της νομοθεσίας για τον Κώδικα Εμμέσων Φόρων επί των Συναλλαγών και Λοιπών Εμμέσων Φόρων, του ν. 5177/2025 (Α’ 21) μετά την τροποποίησή του από τον ν. 5259/2025 (Α’ 228).

Το ενιαίο κωδικοποιημένο κείμενο της νομοθεσίας για τον Κώδικα Εμμέσων Φόρων επί των Συναλλαγών και Λοιπών Εμμέσων Φόρων είναι αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και έχει λάβει την κάτωθι ψηφιακή υπογραφή:

Άρθρο 2
Έναρξη ισχύος

Η απόφαση αυτή ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 27 Αυγούστου 2026

Ο Υφυπουργός
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

440/9/26-08-2026 Ρύθμιση ζητημάτων για τη διαδικασία διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων ακινήτου σύμφωνα με το Κεφάλαιο Β’ του Μέρους Β’ του ν. 5142/2024 (Α’ 158) (πλατφόρμα metavoles)

ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ»

Έχοντας υπόψη:

1. Τον ν. 5142/2024 (Α’ 158) και ειδικότερα το Κεφάλαιο Β’ του Μέρους Β’ (Διαδικασία Διόρθωσης Γεωμετρικών Στοιχείων Ακινήτου) και ειδικότερα τα άρθρα 7, 8, 9 και 10, την παρ. 2 (περ. γ’ δ’ και ε’) του άρθρου 31, τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 32, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 29 του ν. 5321/2026 (Α’ 114) και την περ. β του άρθρου 33.

2. Τον ν. 4512/2018 (Α’ 5).

3. Την υπ’ αρ. 2640798/26.08.2026 εισήγηση της Γενικής Διευθύντριας.

4. Το γεγονός ότι:
α) Από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αλλά η δαπάνη αυτή βαρύνει αποκλειστικά τον προϋπολογισμό του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» και έχει δεσμευθεί με την υπό στοιχεία ΑΕΔΔ. 203/2026 (ΑΔΑ: Ρ2Φ446ΜΨΦΖ-40Η).
β) Με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο: «Ρύθμιση ζητημάτων για τη διαδικασία διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων ακινήτου σύμφωνα με το Κεφάλαιο Β’ του Μέρους Β’ του ν. 5142/2024 (πλατφόρμα metavoles)»,

αποφασίζει:

Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 

Αντικείμενο της παρούσας απόφασης αποτελεί ο καθορισμός της διαδικασίας και η ρύθμιση συναφών ζητημάτων, διαδικαστικού, τεχνικού και λεπτομερειακού χαρακτήρα, για τη διόρθωση των γεωμετρικών στοιχείων των ακινήτων σύμφωνα με το Κεφάλαιο Β’ του Μέρους Β’ του ν. 5142/2024 (άρθρα 7, 8, 9 και 10), με την ψηφιακή υποβολή αιτήσεων και κάθε άλλου μέσου (αντιρρήσεων, προσφυγών) διά της χρήσης ειδικής διαδικτυακής εφαρμογής (πλατφόρμα metavoles), σε αντικατάσταση της προβλεπόμενης στην παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998 (Α’ 275) διαδικασίας για τη διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων των κτηματολογικών εγγραφών, και της προβλεπόμενης στην περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 18 του ν. 2664/1998 διαδικασίας για διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων γεωτεμαχίων, λόγω πρόδηλου σφάλματος, με την επιφύλαξη των οριζόμενων στο πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 32 του ν. 5142/2024.

Άρθρο 2
Διαδικασία για την υποβολή της αίτησης διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων και την κοινοποίησή της

1. Η κατά το άρθρο 8 του ν. 5142/2024 ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης για τη διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων διενεργείται από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο εξής «Χρήστης Αιτών», που έχει έννομο συμφέρον και επιτυγχάνεται τεχνικά με τη χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών, καθώς και κάθε εξουσιοδοτημένο από αυτό πρόσωπο. Η ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων για τη διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο διενεργείται μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής της πλατφόρμας metavoles. Η αίτηση, μετά την υποβολή της, πρωτοκολλείται στο Σύστημα Πληροφορικής του Εθνικού Κτηματολογίου και εγγράφεται αυτοματοποιημένα στα τηρούμενα κτηματολογικά βιβλία και στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου του αιτούντος, καθώς και στα κτηματολογικά φύλλα των ακινήτων των δικαιούχων που τυχόν επηρεάζονται από την αποδοχή της διόρθωσης, στη θέση που καταχωρίζεται και η κατά την παρ. 2 του άρθρου 13 του ν. 2664/1998 αγωγή.

2. Για την εισαγωγή στη δικτυακή εφαρμογή ηλεκτρονικής υποβολής των αιτήσεων της παρ. 1 που διαχειρίζεται το Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», ο «Χρήστης Αιτών» εισάγει τους κωδικούς που διαθέτει για την εισαγωγή στο taxisnet. Ο «Χρήστης Αιτών» μετά την εισαγωγή του στην εφαρμογή, συμπληρώνει τη φόρμα της ηλεκτρονικής αίτησης και τα προβλεπόμενα σε αυτήν πεδία.

3. Εξουσιοδοτημένο πρόσωπο σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 μπορεί να είναι κάθε φυσικό πρόσωπο. Δικαίωμα υποβολής της αίτησης, κατόπιν εξουσιοδότησης, έχει και ο Μηχανικός που του ανατίθεται η εντολή από τον αιτούντα για τη σύνταξη και την ηλεκτρονική υποβολή του διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών προς λήψη ηλεκτρονικού αποδεικτικού (ΚΗΔ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ ΔΝΕΠ/27623/1752/2018 (Β’ 2216) απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΥΠΡΓ/47426/6888/19-07-2018 (Β’ 3017) όμοια απόφαση για την ηλεκτρονική υποβολή των τοπογραφικών διαγραμμάτων και των διαγραμμάτων γεωμετρικών μεταβολών στη βάση δεδομένων του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο». Για την εισαγωγή του Μηχανικού στην δικτυακή εφαρμογή metavoles και την πιστοποίησή του ως χρήστη, προς το σκοπό υποβολής της αίτησης διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων, ισχύουν τα οριζόμενα στην ίδια υπουργική απόφαση.

4. Για τις υποβαλλόμενες αιτήσεις σύμφωνα με τις παρ. 1,2 και 3, διενεργούνται κατά την εκτέλεση της διαδικασίας συστημικοί έλεγχοι πληρότητας και ορθότητας.

5. Κατά την πρώτη εφαρμογή του ν. 5142/2024 και μέχρι την έκδοση σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 5142/2024, όπως τροποποιήθηκε και αντικαταστάθηκε με άρθρο 29 του ν. 5321/2026 (Α’ 114), της απόφασης του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη διαπίστωση της συνδρομής των λειτουργικών και τεχνικών προϋποθέσεων για την λειτουργική εφικτότητα της διενέργειας της αυτοματοποιημένης ψηφιακής κοινοποίησης της αίτησης διόρθωσης του άρθρου 8 που υποβάλλεται μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής της της πλατφόρμας metavoles, όπου προβλέπεται στο ίδιο άρθρο η αυτοματοποιημένη ψηφιακή κοινοποίηση της εν λόγω αίτησης, αυτή (η κοινοποίηση) διενεργείται με δικαστικό επιμελητή, με επιμέλεια του αιτούντος. Για την κοινοποίηση με Δικαστικό Επιμελητή, εφαρμόζονται οι παρ. 8, 9 και 11 του άρθρου 8.

Άρθρο 3
Έκδοση, λήψη και κοινοποίηση αποφάσεων

1. Επί των αιτήσεων διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων του άρθρου 8 του ν. 5142/2024 που υποβάλλονται σύμφωνα με τα προηγούμενα άρθρα της παρούσας, εκδίδονται αποφάσεις από τους Μηχανικούς, υπαλλήλους ή απασχολούμενους με σύμβαση μίσθωσης έργου στην υπηρεσία του Τμήματος Συντονισμού Περιφερειακών Τεχνικών Υπηρεσιών της Διεύθυνσης Κτηματολογίου του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο (κεντρική υπηρεσία), καθώς και στα κατά τόπους Κτηματολογικά Γραφεία του ν. 4512/2018 (Α’ 5), που αποκτούν και διαθέτουν ιδιότητα Πιστοποιημένου Μηχανικού σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5142/2024.

2. Κάθε εκδιδόμενη απόφαση σύμφωνα με την παρ. 1 έχει μορφή pdf, φέρει προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή του εκδότη και το εκτύπωμά της, που αναρτάται, λογίζεται ως επίσημο αντίγραφο. Για κάθε βήμα της διαδικασίας επεξεργασίας και καταχώρισης, ενημερώνεται ο ψηφιακός φάκελος με το κατάλληλο στάδιο.

3. Σύμφωνα με το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 5142/2024, όπως τροποποιήθηκε και αντικαταστάθηκε με άρθρο 29 του ν. 5321/2026 (Α’ 114), κατά την πρώτη εφαρμογή του ν. 5142/2024 και μέχρι την έκδοση σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της ίδιας παραγράφου, της απόφασης του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη διαπίστωση της συνδρομής των λειτουργικών και τεχνικών προϋποθέσεων για την λειτουργική εφικτότητα της διενέργειας της αυτοματοποιημένης ψηφιακής κοινοποίησης της εκδιδόμενης απόφασης επί της αίτησης διόρθωσης του άρθρου 8, όπου προβλέπεται στο ίδιο άρθρο η αυτοματοποιημένη ψηφιακή κοινοποίηση της εν λόγω απόφασης, αυτή (η κοινοποίηση) διενεργείται στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις που υποχρεωτικά δηλώνουν ο αιτών μετά την υποβολή της αίτησης και όσοι εκ των επηρεαζόμενων όμορων ιδιοκτητών υπέβαλαν τη συναίνεση ή την αντίρρησή τους, μετά την πρώτη κοινοποίηση της αίτησης διόρθωσης.

Άρθρο 4
Διαδικασία για την υποβολή αντιρρήσεων μετά την κοινοποίηση της αίτησης διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων

1. Η υποβολή των αντιρρήσεων επί της αίτησης διόρθωσης, μετά την κοινοποίησή της στους επηρεαζόμενους όμορους δικαιούχους ή λοιπούς συγκυρίους/συνδικαιούχους, όπως προβλέπεται στις παρ. 5 και 6 του άρθρου 8 του ν. 5142/2024, διενεργείται ψηφιακά σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 13 του ίδιου άρθρου και εντός της προβλεπόμενης νόμιμης προθεσμίας, μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής της πλατφόρμας metavoles.

2. Οι αντιρρήσεις που θα πρέπει να περιέχουν πλήρη και τεκμηριωμένη αιτιολογία για την τεκμηρίωσή τους, δύνανται να συνοδεύονται από κάθε πρόσφορο πληροφοριακό και τεχνικό στοιχείο για την τεκμηρίωσή τους. Κατά την υποβολή της αντίρρησης, ο υποβάλλων επηρεαζόμενος δικαιούχος ή συγκύριος επιβεβαιώνει ή καταχωρίζει την διεύθυνση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του, στην οποία γίνονται στο εξής όλες οι μεταγενέστερες κοινοποιήσεις.

3. Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 32 του ν. 5142/2024, όπως τροποποιήθηκε και αντικαταστάθηκε με άρθρο 29 του ν. 5321/2026 (Α’ 114), κατά την πρώτη εφαρμογή του ν. 5142/2024 και μέχρι την έκδοση και την έναρξη της ισχύος της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 13Α του ν. 2664/1998 για τον καθορισμό της αποδεκτής απόκλισης εμβαδού, επί των αντιρρήσεων που υποβάλλονται σύμφωνα με την παρ. 12 του άρθρου 8 επί των αιτήσεων διόρθωσης του ίδιου άρθρου, εκδίδονται αποφάσεις από τους Μηχανικούς, υπαλλήλους ή απασχολούμενους με σύμβαση μίσθωσης έργου, της υπηρεσίας του Τμήματος Συντονισμού Περιφερειακών Τεχνικών Υπηρεσιών της Διεύθυνσης Κτηματολογίου του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο (κεντρική υπηρεσία), καθώς και στα κατά τόπους Κτηματολογικά Γραφεία του ν. 4512/2018 (Α’ 5), που αποκτούν και διαθέτουν ιδιότητα Πιστοποιημένου Μηχανικού σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5142/2024.

Άρθρο 5
Διαδικασία για την υποβολή προσφυγών κατά των εκδιδόμενων αποφάσεων

1. Μετά την έκδοση και κοινοποίηση της απόφασης με την οποία γίνεται δεκτή η αίτηση διόρθωσης των γεωμετρικών στοιχείων, σύμφωνα με την παρ. 13 του άρθρου 8, ο έχων έννομο συμφέρον δύναται να ασκήσει αντιρρήσεις και να υποβάλει προσφυγή ενώπιον του αρμόδιου Κτηματολογικού Δικαστή κατά τα οριζόμενα στο ίδιο άρθρο και εντός της προβλεπόμενης νόμιμης προθεσμίας. Η εγγραφή της προσφυγής στα κτηματολογικά βιβλία διενεργείται με επιμέλεια του προσφεύγοντος και η σχετική αίτηση εγγραφής υποβάλλεται μόνο ηλεκτρονικά σύμφωνα με τις εκδοθείσες αποφάσεις του ΔΣ του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο για την ηλεκτρονική υποβολή εγγραπτέων πράξεων, κατ’ εξουσιοδότηση των ν. 2664/1998 και ν. 4512/2018.

2. Η άσκηση και η υποβολή προσφυγής ενώπιον του Δευτεροβάθμιου Οργάνου του άρθρου 10, κατά απορριπτικής απόφασης, ολικά ή μερικά, που εξεδόθη επί αίτησης διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων του άρθρου 8, από τον αιτούντα, διενεργείται ψηφιακά σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 10 και εντός της προβλεπόμενης νόμιμης προθεσμίας, μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής της πλατφόρμας metavoles. Με τον ίδιο τρόπο ασκείται και υποβάλλεται προσφυγή ενώπιον του ίδιου Δευτεροβάθμιου Οργάνου από τον επηρεαζόμενο δικαιούχο ή συγκύριο/συνδικαιούχο που τυχόν υπέβαλε αντιρρήσεις, εμπρόθεσμα και αιτιολογημένα, κατά της αρχικής αίτησης διόρθωσης σύμφωνα με την παρ. 12 του άρθρου 8, στρεφόμενος κατά απόφασης που εξεδόθη σύμφωνα με το άρθρο 9 και με την οποία έγινε δεκτή η αίτηση διόρθωσης. Η προσφυγή ενώπιον του Δευτεροβάθμιου Οργάνου του άρθρου 10, μετά την υποβολή της, σύμφωνα με τα προηγούμενα εδάφια, πρωτοκολλείται στο Σύστημα Πληροφορικής του Εθνικού Κτηματολογίου και εγγράφεται αυτοματοποιημένα στα τηρούμενα κτηματολογικά βιβλία και στα κτηματολογικά φύλλα των ακινήτων που καταχωρίστηκε η αίτηση διόρθωσης επί της οποίας εξεδόθη η προσβαλλόμενη απόφαση, στη θέση που καταχωρίζεται και η κατά την παρ. 2 του άρθρου 13 του ν. 2664/1998 αγωγή.

3. Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 32 του ν. 5142/2024, κατά την πρώτη εφαρμογή του ν. 5142/2024 και μέχρι την έκδοση και την έναρξη της ισχύος της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 13Α του ν. 2664/1998 για τον καθορισμό της αποδεκτής απόκλισης εμβαδού, όπου στο άρθρο 9 προβλέπεται απόφαση του Πιστοποιημένου Μηχανικού, αυτή εκδίδεται από τους Μηχανικούς, υπαλλήλους ή απασχολούμενους με σύμβαση μίσθωσης έργου, της υπηρεσίας του Τμήματος Συντονισμού Περιφερειακών Τεχνικών Υπηρεσιών της Διεύθυνσης Κτηματολογίου του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο (κεντρική υπηρεσία), καθώς και στα κατά τόπους Κτηματολογικά Γραφεία του ν. 4512/2018 (Α’ 5), που αποκτούν και διαθέτουν ιδιότητα Πιστοποιημένου Μηχανικού σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5142/2024.

4. Μετά την έκδοση και κοινοποίηση της απόφασης του Δευτεροβαθμίου Οργάνου της παρ. 2 του άρθρου 10, ο έχων έννομο συμφέρον δύναται να ασκήσει αντιρρήσεις και να υποβάλει προσφυγή ενώπιον του αρμόδιου Κτηματολογικού Δικαστή κατά τα οριζόμενα στο ίδιο άρθρο και εντός της προβλεπόμενης νόμιμης προθεσμίας. Η εγγραφή της προσφυγής στα κτηματολογικά βιβλία διενεργείται με επιμέλεια του προσφεύγοντος και η σχετική αίτηση εγγραφής υποβάλλεται μόνο ηλεκτρονικά σύμφωνα με τις εκδοθείσες αποφάσεις του ΔΣ του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο για την ηλεκτρονική υποβολή εγγραπτέων πράξεων, κατ’εξουσιοδότηση των ν. 2664/1998 και 4512/2018.

Άρθρο 6
Ενσωμάτωση εκδιδόμενων αποφάσεων για τη διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων 

Η ενσωμάτωση των αποφάσεων που εκδίδονται κατά την παρ. 13 του άρθρου 8, την παρ. 5 του άρθρου 9 και την παρ. 3 του άρθρου 10 του ν. 5142/2024, διενεργείται από τους Μηχανικούς, υπαλλήλους ή απασχολούμενους με σύμβαση μίσθωσης έργου, της υπηρεσίας του Τμήματος Συντονισμού Περιφερειακών Τεχνικών Υπηρεσιών της Διεύθυνσης Κτηματολογίου του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο (κεντρική υπηρεσία), καθώς και στα κατά τόπους Κτηματολογικά Γραφεία του ν. 4512/2018 (Α’ 5), που αποκτούν και διαθέτουν ιδιότητα Πιστοποιημένου Μηχανικού σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5142/2024.

Η ενσωμάτωση των αποφάσεων διενεργείται στην ψηφιακή χωρική βάση σύμφωνα με τις προδιαγραφές για την τήρηση και την ενημέρωση των κτηματολογικών διαγραμμάτων.

Άρθρο 7
Ειδικότερα ζητήματα για την ανάπτυξη και τη λειτουργία της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων (metavoles)-Διαλειτουργικότητες- Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

1. Για τους σκοπούς της παρούσας, η εφαρμογή «metavoles» αντλεί δεδομένα από πληροφοριακά συστήματα των φορέων του δημόσιου τομέα και ιδίως: α) Τις βάσεις δεδομένων του Φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο», β) Το Πληροφοριακό Σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, γ) Το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕΠ).

2. Όλες οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητες διενεργούνται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 και το άρθρο 47 του ν. 4623/2019 (Α’ 134).

3. Ο Φορέας «Ελληνικό Κτηματολόγιο» ορίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας, κατά την έννοια της περ. 7 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων – ΓΚΠΔ), για τους σκοπούς της λειτουργίας της εφαρμογής. Η επεξεργασία έχει ως νομική βάση την εκπλήρωση καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον, σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ΓΚΠΔ, το οποίο συνίσταται στην παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για την απλούστευση και ψηφιοποίηση της διαδικασίας για την υποβολή και εξέταση αιτημάτων γεωμετρικών διορθώσεων σε κτηματογραφημένα ακίνητα και την τήρηση και ενημέρωση της χωρικής ψηφιακής βάσης, αρμοδιότητας του ΝΠΔΔ «Ελληνικό Κτηματολόγιο» σύμφωνα με τις εκδιδόμενες αποφάσεις. Κάθε επεξεργασία διενεργείται σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων, τον ν. 4624/2019 (Α’ 137), το ισχύον Πλαίσιο Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων του Φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο» και την Πολιτική Ορθής Χρήσης Διαδικτυακών υπηρεσιών του Φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο».

Άρθρο 8
Τεχνικά και οργανωτικά μέτρα

1. Ο Φορέας «Ελληνικό Κτηματολόγιο» έχει την υποχρέωση λήψης και διαρκούς τήρησης των κατάλληλων και αναγκαίων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας για την εξασφάλιση της κατάλληλης πληροφοριακής υποδομής, ώστε να εξυπηρετείται απρόσκοπτα η ταχύτατη απόκριση των παρεχόμενων διαδικτυακών υπηρεσιών και η ασφαλής φύλαξη των δεδομένων, πληροφοριών και εγγράφων που εισάγονται και διακινούνται και, κατ’ ελάχιστον, η καταγραφή και παρακολούθηση των προσβάσεων, η διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας και της προστασίας των διακινούμενων δεδομένων από κάθε παραβίαση, καθώς και από σκόπιμη ή τυχαία απειλή. Σε περίπτωση που ανακύπτει οιαδήποτε απόκλιση, τεχνική ή λειτουργική, η υπηρεσία διακόπτεται και επαναλειτουργεί μετά την άρση της. Για τις προσβάσεις που εκτελούνται από τους αιτούντες, φυσικά και νομικά πρόσωπα και Μηχανικούς με τη χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών, τηρείται από τον Φορέα ηλεκτρονικό πρωτόκολλο.

2. Οι χρήστες τηρούν τα κατάλληλα και αναγκαία τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ασφάλειας των δεδομένων και εγγράφων της εφαρμογής και κάθε άλλο μέτρο που διασφαλίζει την προστασία από μη εγκεκριμένη ή παράνομη επεξεργασία ή τυχαία απώλεια, καταστροφή ή φθορά ή την αποτροπή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης τρίτων.

3. Ο Φορέας, μέχρι την έναρξη ισχύος της της παρούσας, οφείλει να συντάξει και να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του το «Εγχειρίδιο Λειτουργίας της Εφαρμογής Ηλεκτρονικής Υποβολής Αιτήσεων Διόρθωσης Γεωμετρικών Στοιχείων (πλατφόρμα metavoles)».

Άρθρο 9
Καθορισμός της ημερομηνίας για την έναρξη ισχύος του Κεφαλαίου Β’ του Μέρους Β’ του ν. 5142/2024

1. Ως ημερομηνία για την έναρξη ισχύος του Κεφαλαίου Β’ του Μέρους Β’ του ν. 5142/2024 (άρθρα 7, 8, 9 και 10) ορίζεται η 18η Σεπτεμβρίου 2026.

2. Από την ίδια ημερομηνία και την έναρξη ισχύος της παρούσας, σύμφωνα με το άρθρο 33 του ίδιου νόμου (περ. β’), καταργούνται η παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998 (Α’ 275), περί διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων των κτηματολογικών εγγραφών, και η περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 18 του ν. 2664/1998, περί πρόδηλου σφάλματος που αφορά σε γεωμετρικά στοιχεία γεωτεμαχίου, με την επιφύλαξη των οριζομένων στο πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 32 του ν. 5142/2024, όπου, κατά την πρώτη εφαρμογή του ίδιου νόμου, όταν δικαιούχος ακινήτων για τα οποία υποβάλλεται η αίτηση διόρθωσης ή επηρεαζόμενος ως όμορος εξ αυτής είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή φορέας της Γενικής Κυβέρνησης, κατά την έννοια της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) και μέχρι την έκδοση της απόφασης του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της ίδιας παραγράφου, εξακολουθεί να ισχύει η διαδικασία γεωμετρικών διορθώσεων της παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998 (Α’ 275).

Άρθρο 10

Ως ημερομηνία για την έναρξη ισχύος της παρούσας ορίζεται η 18η Σεπτεμβρίου 2026.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 26 Αυγούστου 2026

Ο Πρόεδρος
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΙΠΑΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

2791/04-09-2026 Τροποποίηση της υπ’ αρ. 53381/01-07-2026 απόφασης του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Διαδικασία ενίσχυσης των Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας» (Β’ 4141)

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:
α. Της παρ. 5 του άρθρου 68 του ν. 4662/2020 «Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, αναδιάρθρωση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αναβάθμιση συστήματος εθελοντισμού πολιτικής προστασίας, αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού και άλλες διατάξεις» (Α’ 27),
β. του άρθρου 53 του ν. 5281/2026 «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών – Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων – Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού – Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας – Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής και λοιπές διατάξεις Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν. 4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024» (Α’ 28),
γ. του άρθρου 90 του Κώδικα της νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά (π.δ. 63/2005 Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133),
δ. του π.δ. 70/2021 «Σύσταση Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α’ 161),
ε. του π.δ. 17/2026 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργού» (Α’ 55),
στ. της υπ’ αρ. 53381/01-07-2026 απόφασης του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Διαδικασία ενίσχυσης των Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας» (Β’ 4141).

2. Την υπ’ αρ. 16126/20-09-2022 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας «Δικαιολογητικά και διαδικασία εγγραφής των Εθελοντικών Οργανώσεων και των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας στο Ενιαίο Μητρώο Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας (Ε.Μ.Ε.Π.Π.)» (Β’ 5087).

3. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

4. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με τίτλο «Ενίσχυση των Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας» και Μ.Α.Κ. στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ: 151793,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1
Μεταβολή προθεσμίας υποβολής αιτήσεων χρηματικής επιδότησης Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας-Τροποποίηση του άρθρου 2 της υπ’ αρ. 53381/01-07-2026 (Β’ 4141) απόφασης του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας 

Στο άρθρο 2 της υπ’ αρ. 53381/01-07-2026 (Β’ 4141) απόφασης του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, περί χρηματικής επιδότησης εθελοντικών οργανώσεων έτους 2026 – μεταβατικής διάταξης, οι λέξεις «εντός δύο (2) μηνών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εντός τριών (3) μηνών» και το άρθρο 2 διαμορφώνεται ως εξής: «Ειδικά για το έτος 2026, η αίτηση και το απολογιστικό σχέδιο της παρ. 1 του άρθρου 1 υποβάλλονται από τις εθελοντικές οργανώσεις εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης του Τμήματος Εθελοντισμού.».

Άρθρο 2
Έναρξη ισχύος 

Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Μαρούσι, 4 Σεπτεμβρίου 2026

Ο Υπουργός
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΤΟΥΡΝΑΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Α.1180/2026 Καθορισμός αρμοδίων οργάνων και διαδικασίας ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων, διαδικασίας επιβολής και επιμέτρησης των κυρώσεων, περιπτώσεων υποτροπής και διαδικασίας προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού από τη δυνατότητα υποβολής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025


ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΩΝ,
ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ,
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΩΝ (ΔΙΣΥΠΑ)
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ (ΔΤΕ)

Πληροφορίες : Κωνσταντίνος Κουντούρης
Ευδοκία Πιπερίδου
Τηλέφωνο : 210 8802463,
210 8802428
Ταχ. Δ/νση : Δομοκού 5, Αθήνα
Ταχ. Κωδικ. : 10445
E-mail : [email protected]

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

A 1180/2026

Θέμα: «Καθορισμός αρμοδίων οργάνων και διαδικασίας ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων, διαδικασίας επιβολής και επιμέτρησης των κυρώσεων, περιπτώσεων υποτροπής και διαδικασίας προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού από τη δυνατότητα υποβολής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025».

ΑΠΟΦΑΣΗ
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1) Τον ν. 5264/2025 «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις» (Α’ 239) και ιδίως το άρθρο 63Α και τις περ. γ’ και ε’ της παρ. 5 του άρθρου 78 αυτού.

2) Τον ν. 5326/2026 «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις» (Α’ 125) και ιδίως την παρ 3 του άρθρου 105 αυτού.

3) Τον ν. 4914/2022 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας «Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.» και άλλες διατάξεις» (Α’ 61).

4) Τον ν. 5104/2024 «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (Α’ 58) και ιδίως το άρθρο 5 αυτού, περί ψηφιακής κοινοποίησης πράξεων, αποφάσεων και λοιπών εγγράφων.

5) Τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).

6) Τον ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α’ 137).

7) Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

8) Το Κεφάλαιο Α’ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του μέρους πρώτου του ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α’ 94) και ιδίως το άρθρο 7, την παρ. 1 του άρθρου 14 και το άρθρου 41 αυτού.

9) Τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45) και ιδίως τα άρθρα 6, 7 και 13 έως 15.

10) Τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).

11) Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2021 σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που πρέπει να καταρτίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ) και να χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1307/2013.

12) Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 (L 435).

13) Τον κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2022/127 της Επιτροπής της 7ης Δεκεμβρίου 2021 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με κανόνες για τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τις εγγυήσεις και τη χρήση του ευρώ (L 20/95).

14) Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2022/128 της Επιτροπής Δεκεμβρίου 2021 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τους ελέγχους, τις εγγυήσεις και τη διαφάνεια.

15) Την Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής C(2022) 8270 final της 21.11.2022 για την έγκριση του Στρατηγικού Σχεδίου της Ελλάδας για την ΚΓΠ 2023-2027 για ενωσιακή στήριξη που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

16) Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, L 119).

17) Τo άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), σε συνδυασμό με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019.

18) Την υπό στοιχεία Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28.01.2013 κοινή απόφαση του Υπουργού και του Υφυπουργού Οικονομικών «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Β’ 130 Διορθώσεις Σφαλμάτων Β’ 372), σε συνδυασμό με την υποπαρ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016 (Α’ 94).

19) Την υπ’ αρ. 1/20.01.2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με το πρώτο εδάφιο της παρ. 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016, την υπ’ αρ. 39/3/30.11.2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ, την υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 17-01-2020 (ΥΟΔΔ 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθώς και την υπ’ αρ. 7608 ΕΞ 17-01-2025 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Υ.Ο.Δ.Δ. 11).

20) Την υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23.10.2020 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με θέμα «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β’ 4738).

21) Την υπό στοιχεία Α.1076/02-05-2024 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με θέμα «Καθορισμός των προϋποθέσεων, της διαδικασίας και κάθε άλλου ειδικότερου θέματος εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 5 του ν. 5104/2024 (Α’ 58) για την ψηφιακή κοινοποίηση πράξεων, αποφάσεων και λοιπών εγγράφων που εκδίδει η Φορολογική Διοίκηση» (Β’ 2670).

22) Την υπ’ αρ. 1040/28.03.2023 απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου “ΣΔΕ” παρεμβάσεων ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027» (Β’ 2179).

23) Την υπό στοιχεία ΔΔΑΔ Ε 1191816 ΕΞ 2018/28.12.2018 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με θέμα «Καθορισμός των οργάνων, των κριτηρίων και της διαδικασίας Διαχείρισης Απόδοσης των υπαλλήλων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, σύμφωνα με το άρθρο 28 του ν. 4389/2016 (Α’ 94)» (Β’ 6225).

24) Την υπό στοιχεία Α.1161/03-08-2026 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με θέμα «Υποβολή Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης έτους 2026 για τη λήψη αγροτικών ενισχύσεων στο πλαίσιο του ΣΣΚΑΠ 2023-2027» (Β’ 4808).

25) Την υπό στοιχεία Ε.2045/04-08-2026 εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ «Υποβολή Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης έτους 2026 για τη λήψη αγροτικών ενισχύσεων στο πλαίσιο του ΣΣΚΑΠ 2023-2027» (ΑΔΑ: Ε4Ω246ΜΠ3Ζ1ΡΧ).

26) Την ανάγκη εξειδίκευσης των αρμοδίων οργάνων της ΑΑΔΕ, της διαδικασίας ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων, των οργάνων και της διαδικασίας επιβολής των κυρώσεων της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, της διαδικασίας και εξειδίκευσης των κριτηρίων επιμέτρησης των κυρώσεων, των περιπτώσεων υποτροπής και της διαδικασίας προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των παρ. 3 και 4 του ιδίου άρθρου.

27) Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

28) Το γεγονός η παρούσα δεν αφορά σε νέα διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,

αποφασίζουμε:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

1. Με την παρούσα καθορίζονται:

α) τα αρμόδια όργανα και οι οργανικές μονάδες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων («ΑΑΔΕ»), για τον έλεγχο των προσώπων της παρ. 1 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025,

β) η διαδικασία ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων της παρ. 3 του ίδιου άρθρου

γ) τα όργανα και η διαδικασία επιβολής των κυρώσεων των περ. α) και β) της παρ. 3 του ιδίου άρθρου

δ) η διαδικασία επιμέτρησης και η εξειδίκευση των κριτηρίων επιμέτρησης των κυρώσεων,

ε) οι περιπτώσεις υποτροπής,

στ) η διαδικασία προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού από τη δυνατότητα υποβολής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ),

ζ) τα τεχνικά ζητήματα και η προθεσμία διενέργειας των ελέγχων, καθώς και

η) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των παρ. 3 και 4 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

2. Η παρούσα εφαρμόζεται στα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 και αφορά στην τήρηση των υποχρεώσεων των παρ. 1 και 2 και τη διαπίστωση των παραβάσεων της παρ. 3 του ίδιου άρθρου.

Δεν θίγει και δεν υποκαθιστά:

α) τις ανακτήσεις που αφορούν στους δικαιούχους των ενισχύσεων και διενεργούνται κατ’ εφαρμογή του ενωσιακού και του εθνικού δικαίου της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και

β) τις κυρώσεις που επιβάλλονται δυνάμει άλλων διατάξεων, ιδίως της φορολογικής και της τελωνειακής νομοθεσίας.

3. Η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων της παρούσας δεν αναιρεί την υποχρέωση συμμόρφωσης των δικαιούχων των ενισχύσεων με τις διατάξεις του ενωσιακού και του εθνικού δικαίου, ιδίως με τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2021/2115 και (ΕΕ) 2021/2116, ούτε θίγει την απορρέουσα από αυτές ευθύνη του δικαιούχου.

Άρθρο 2
Ορισμοί 

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (εφεξής ΑΑΔΕ) αποτελεί τον διαπιστευμένο Οργανισμό Πληρωμών της Ελλάδας, κατά το άρθρο 63 του ν. 5264/2025, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 του ν. 4914/2022, ασκούσα τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στο άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 και στον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2022/127.

Για τους σκοπούς της παρούσας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «Απλή παράβαση»: κάθε παράβαση των υποπερ. αα), αβ) και αγ) της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

β) «Αποκλεισμός»: η προσωρινή ή οριστική στέρηση του δικαιώματος του Ελεγχόμενου Προσώπου να υποβάλλει ΕΑΕ για λογαριασμό Δικαιούχων, καθώς και η αντίστοιχη αναστολή ή απενεργοποίηση της πρόσβασής του στις οικείες ψηφιακές εφαρμογές της ΑΑΔΕ με την ιδιότητα αυτή.

γ) «Δικαιούχος»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα που αιτείται ή λαμβάνει ενίσχυση και εξουσιοδοτεί το Ελεγχόμενο Πρόσωπο της παρ. 1 του άρθρου 63Α για την υποβολή, τροποποίηση ή εν γένει διαχείριση της ΕΑΕ.

δ) «ΕΑΕ»: η ετήσια αίτηση που υποβάλλεται ψηφιακά από τον γεωργό στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ), μέσω της εφαρμογής myAGRO της ψηφιακής πύλης myAADE, για τη δήλωση της γεωργικής ή κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης και τη χορήγηση των προβλεπόμενων ενισχύσεων.

ε) «Έλεγχος»: κάθε ενέργεια συλλογής, διασταύρωσης, αξιολόγησης και επαλήθευσης στοιχείων, διοικητικού, επιτόπιου, ψηφιακού ή μικτού χαρακτήρα, που διενεργείται από τα αρμόδια όργανα της ΑΑΔΕ προς διαπίστωση τήρησης των υποχρεώσεων και τέλεσης των παραβάσεων του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

στ) «Ελεγκτικό Κλιμάκιο»: το διμελές όργανο υπαλλήλων που ορίζεται κατά την παρ. 5 του άρθρου 5 και διενεργεί τον έλεγχο.

ζ) «Ελεγχόμενο Πρόσωπο»: κάθε πρόσωπο της παρ. 1 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, καθώς και κάθε άλλη κατηγορία προσώπων που έχει προστεθεί νομίμως κατ’ εφαρμογή της παρ. 6 του άρθρου 78 του ίδιου νόμου, το οποίο εξουσιοδοτείται από τον Δικαιούχο, κατόπιν έγγραφης συμφωνίας, να υποβάλλει, να τροποποιεί και εν γένει να διαχειρίζεται έναντι αμοιβής ΕΑΕ για λογαριασμό του. Τα πρόσωπα που προστίθενται δυνάμει της περ. α) της παρ. 6 του άρθρου 78 υπάγονται στις υποχρεώσεις της παρ. 2 και στις κυρώσεις της παρ. 3 του άρθρου 63Α από την έναρξη ισχύος της πράξης προσθήκης τους και εφεξής.

η) «Κύρωση»: το διοικητικό πρόστιμο και ο προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ, που επιβάλλονται κατά την παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

θ) «Σοβαρή παράβαση»: κάθε παράβαση των υποπερ. βα) έως βστ) της περ. β) της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

ι) «Σύγκρουση Συμφερόντων»: η κατάσταση του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, όπως εξειδικεύεται στο άρθρο 3 της υπ’ αρ. Α.1161/03-08-2026 απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ (Β’ 4808).

ια) «Υποτροπή»: η τέλεση από το ίδιο Ελεγχόμενο Πρόσωπο της ίδιας ή ομοειδούς παράβασης της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 εντός τριών (3) ετών από τη νόμιμη κοινοποίηση προηγούμενης απόφασης επιβολής κυρώσεων για παράβαση της ιδίας παραγράφου, υπό τους όρους του άρθρου 10 της παρούσας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ

Άρθρο 3
Αρμόδια όργανα και οργανικές μονάδες της ΑΑΔΕ

1. Αρμόδια για τον έλεγχο και τη διαπίστωση των παραβάσεων της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 ορίζεται η Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) της ΑΑΔΕ και όλες οι υπαγόμενες σε αυτήν Διευθύνσεις και Τμήματα, κατά λόγο αρμοδιότητας, σύμφωνα με τον Οργανισμό της ΑΑΔΕ.

2. Η οργανική μονάδα που διενεργεί συγκεκριμένο έλεγχο ορίζεται στην εντολή ελέγχου, λαμβανομένων υπόψη του αντικειμένου, του είδους, της έκτασης και του τόπου διενέργειάς του. Για τη διενέργεια του ελέγχου ορίζονται ένας ή περισσότεροι υπάλληλοι της αρμόδιας οργανικής μονάδας. Εφόσον απαιτείται λόγω της φύσης ή της έκτασης του ελέγχου, συγκροτείται ελεγκτικό κλιμάκιο. Ιδίως ορίζονται αρμόδιες οι κάτωθι Διευθύνσεις της ΓΔΕΛΕΠ:

α) Διεύθυνση Τεχνικών Ελέγχων (ΔΤΕ): επιλέγει κατάλληλο δείγμα βάσει μεθοδολογίας για τη διεξαγωγή των ελέγχων, εισηγείται τη διενέργεια ελέγχων και εισηγείται την επιβολή κυρώσεων προς τον/την Προϊστάμενο/η της ΓΔΕΛΕΠ βάσει των αποτελεσμάτων ελέγχου,

β) Διεύθυνση Άμεσων Ενισχύσεων και Αγοράς (ΔΑΕΑ) και Διεύθυνση Προγραμμάτων Ενισχύσεων Αγροτικής Ανάπτυξης (ΔΙΠΕΑΑ): δύνανται να εισηγούνται προς την ΔΤΕ τη διενέργεια ελέγχων σε περίπτωση ευρημάτων,

γ) Περιφερειακές Διευθύνσεις Ελέγχων και Ενισχύσεων (ΠΔΕΕ): διενεργούν ανά Περιφέρεια αρμοδιότητας τους διοικητικούς ελέγχους οι οποίοι τους ανατίθενται από τη ΔΤΕ και συντάσσουν έκθεση διαπίστωσης της παράβασης βάσει των αποτελεσμάτων ελέγχου τους.

δ) Η Διεύθυνση Συντονισμού, Προγραμματισμού και Αναφορών: συντονίζει χρονοδιαγραμματικά τους ελέγχους, βάσει και των λοιπών εργασιών των ΠΔΕΕ ώστε να ολοκληρώνονται.

3. Σε κάθε περίπτωση εντολή διενέργειας ελέγχου δύναται να δίδεται από τον/την Προϊστάμενο/η της ΓΔΕΛΕΠ, χωρίς προηγούμενη εισήγηση.

4. Οι αρμόδιες οργανικές μονάδες συνεργάζονται, κατά λόγο αρμοδιότητας, με την Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων (ΓΔΨΗΦΥΣ) καθώς και λοιπές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ για ψηφιακές διασταυρώσεις, άντληση και επεξεργασία στοιχείων, τεχνική υποστήριξη και τεχνική εφαρμογή του αποκλεισμού.

Άρθρο 4
Αντικείμενο του ελέγχου-Ελεγχόμενες υποχρεώσεις και δέουσα επιμέλεια

1. Αντικείμενο του ελέγχου αποτελεί η τήρηση, από τα Ελεγχόμενα Πρόσωπα και για κάθε EAE που υποβάλλεται από αυτά, των υποχρεώσεων της παρ. 2 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, λαμβανομένων υπόψη και των προβλεπόμενων στην υπό στοιχεία Α.1161/03-08-2026 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ και ιδίως:

α) η τήρηση φακέλου τεκμηρίωσης, κατ’ ελάχιστον σε ψηφιακή μορφή, ο οποίος τίθεται στη διάθεση των αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων κατόπιν αιτήματός τους, στον οποίο περιλαμβάνονται ιδίως:

αα) η έγγραφη συμφωνία, που έχει καταρτισθεί μεταξύ αυτών και του γεωργού,

αβ) έγγραφο ή ψηφιακό αρχείο, από το οποίο προκύπτει ότι, σε περίπτωση ΚΥΔ, νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, η διοίκηση ή ο νόμιμος εκπρόσωπος αυτών έχει ενημερώσει τους εργαζομένους, συνεργάτες ή άλλους προστηθέντες που συμμετέχουν στην υποβολή, τροποποίηση ή διαχείριση ΕΑΕ για τις περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, την υποχρέωση αποχής τους από κάθε σχετική ενέργεια όταν συντρέχει τέτοια περίπτωση, καθώς και την υποχρέωση άμεσης ενημέρωσης των ελεγχόμενων προσώπων,

αγ) τα στοιχεία και δικαιολογητικά που προσκομίζονται από τον γεωργό και συνδέονται με την υποβολή ή διαχείριση της ΕΑΕ, τα οποία δεν αναρτώνται στην ΕΑΕ, καθώς και

αδ) τα δεδομένα που αντλούνται από πληροφοριακά συστήματα τρίτων φορέων τη στιγμή της υποβολής, εφόσον μπορούν να αποθηκευτούν ψηφιακά αυτοτελώς,

β) η τήρηση των όρων εμπιστευτικότητας των στοιχείων και δεδομένων που περιέρχονται σε γνώση τους, η λήψη των αναγκαίων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για την προστασία τους, καθώς και η τήρηση των υποχρεώσεων ασφάλειας συστημάτων και πληροφοριών και της εκάστοτε ισχύουσας Πολιτικής Ασφάλειας Πληροφοριών και Δεδομένων της ΑΑΔΕ,

γ) η αποχή από καταστάσεις σύγκρουσης συμφερόντων, κατά την περ. ια) του άρθρου 2, καθώς και η μη υποβολή, τροποποίηση ή διαχείριση ΕΑΕ από πρόσωπα για τα οποία ισχύει η απαγόρευση του άρθρου 3 της υπό στοιχεία Α.1161/03-08-2026 απόφασης, ήτοι από υπαλλήλους που υπηρετούν στις Ειδικές Υπηρεσίες του ΣΣ ΚΑΠ, στις υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των εποπτευόμενων φορέων του που έχουν οριστεί ως Ενδιάμεσοι Φορείς κατά το άρθρο 13 του ν. 4914/2022, στη ΓΔΕΛΕΠ, στη Διεύθυνση Ανάπτυξης Εφαρμογών Αγροτικών Ενισχύσεων (ΔΑΝΕΑΓΕ) της ΓΔΨΗΦΥΣ, στη Διεύθυνση Εσωτερικού Ελέγχου (ΔΕΣΕΛ) και στη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΣΥΠ) της ΑΑΔΕ, καθώς και στις ΔΑΟ/ΔΑΟΚ των οικείων Περιφερειών,

δ) η επίδειξη της δέουσας επιμέλειας κατά την υποβολή, τροποποίηση και εν γένει διαχείριση της ΕΑΕ, ιδίως ως προς:

δα) την ορθή ψηφιοποίηση και καταχώριση των δηλούμενων αγροτεμαχίων σύμφωνα με τα δεδομένα νόμιμης κατοχής και χρήσης γης, που προσκομίζονται από τον γεωργό, καθώς και τις προδιαγραφές και λειτουργικές απαιτήσεις του ΟΣΔΕ

δβ) τον έλεγχο πληρότητας και τυπικής ορθότητας όλων των υποβαλλόμενων στοιχείων και δικαιολογητικών, είτε αυτά προέρχονται εκ μεταφοράς από προηγούμενες ΕΑΕ είτε υποβάλλονται για πρώτη φορά με την τρέχουσα ΕΑΕ αναφορικά με: i) την ύπαρξη των απαιτούμενων κατά περίπτωση δικαιολογητικών, όπως Ε9, μισθωτηρίων ή άλλων εγγράφων από τα οποία προκύπτει η νόμιμη κατοχή και χρήση γης, ii) την πληρότητα των συνοδευτικών και υποβαλλόμενων στοιχείων και δικαιολογητικών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην κείμενη νομοθεσία, iii) την αναγραφή στα στοιχεία και δικαιολογητικά των ελάχιστων τυπικών δεδομένων, που απαιτούνται ανά κατηγορία εγγράφου, όπως ιδίως υπογραφές, ημερομηνίες, στοιχεία ταυτοποίησης και λοιπές τυπικές ενδείξεις (ενδεικτικά ύπαρξη προβλέψεων μισθώματος, διάρκειας σύμβασης και περιγραφής του αντικειμένου αυτής), iv) τη συμφωνία των στοιχείων που καταχωρίζονται στην ΕΑΕ, με τα στοιχεία που προκύπτουν από τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά ή από λοιπά πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ ή τρίτων φορέων, τη στιγμή της άντλησης, v) τη συμβατότητα των αναρτώμενων αρχείων με τους κανόνες καταχώρισης και τις λειτουργικές απαιτήσεις του πληροφοριακού συστήματος ΟΣΔΕ και

δγ) την αποχή από την οριστικοποίηση της ΕΑΕ όταν προκύπτει πρόδηλη ασυμβατότητα η οποία δεν έχει αρθεί ή όταν έχουν γνώση ότι η δήλωση περιλαμβάνει ψευδή, ανακριβή ή νοθευμένα στοιχεία, ή όταν αποκρύπτονται από τα Ελεγχόμενα Πρόσωπα υπαίτια στοιχεία ή δικαιολογητικά που επηρεάζουν ουσιωδώς τη χορήγηση, το ύψος ή τη διατήρηση της ενίσχυσης,

ε) η πλήρης συνεργασία και η διευκόλυνση της διενέργειας ελέγχου από τα αρμόδια όργανα της ΑΑΔΕ, τον Οργανισμό Πιστοποίησης και τις λοιπές ελεγκτικές αρχές και η παροχή προς την ΑΑΔΕ όλων των στοιχείων ή πληροφοριών που έχουν στη διάθεση τους και η μη, εν γνώση τους, παροχή αναληθών ή παραπλανητικών στοιχείων.

2. Τα ελεγχόμενα πρόσωπα δεν δύνανται να αντιτάξουν στην ΑΑΔΕ άγνοια στοιχείων και πληροφοριών που δεν περιέχονται στον ψηφιακό φάκελο, εφόσον αυτά έχουν περιληφθεί στην ΕΑΕ.

3. Η επίδειξη δέουσας επιμέλειας της περ. δ) της παρ. 1 δεν εκτείνεται στην εξακρίβωση της γνησιότητας των στοιχείων, των δικαιολογητικών και των δεδομένων, στην επαλήθευση όσων στοιχείων και δεδομένων αντλούνται από άλλα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ ή τρίτων φορέων, ούτε στη διαπίστωση της συνδρομής των ουσιαστικών προϋποθέσεων επιλεξιμότητας, για τις οποίες αποκλειστικά υπεύθυνος παραμένει ο Δικαιούχος, εκτός αν τα στοιχεία ή τα δικαιολογητικά είναι προδήλως αβάσιμα, ανακριβή ή αναντίστοιχα προς τον σκοπό για τον οποίο προσκομίζονται.

4. Για την ταυτοποίηση του προσώπου που ενήργησε αξιοποιείται το ψηφιακό αρχείο ενεργειών που τηρούν το ΟΣΔΕ και τα λοιπά πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, στο οποίο αποτυπώνονται ο χρόνος κάθε ενέργειας, ο χρήστης που την πραγματοποίησε, η ιδιότητα υπό την οποία ενήργησε και το είδος της ενέργειας.

5. Τυχόν διαφορές μεταξύ του γεωργού και των Ελεγχόμενων Προσώπων, που αφορούν την εξουσιοδότηση, την παροχή υπηρεσιών ή εν γένει τη μεταξύ τους σχέση αποτελούν ιδιωτικές διαφορές, η επίλυση των οποίων δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της ΑΑΔΕ. Οι διαφορές αυτές δεν επηρεάζουν την ευθύνη του γεωργού για την ορθή, πλήρη, ακριβή και εμπρόθεσμη υποβολή, τροποποίηση ή οριστικοποίηση της ΕΑΕ, και δεν αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων περί ευθύνης των Ελεγχόμενων Προσώπων.

Άρθρο 5
Είδη ελέγχων- Εντολή ελέγχου

1. Η αρμόδια οργανική μονάδα του άρθρου 3 δύναται, πριν ή μετά την λήξη της προθεσμίας υποβολής των ΕΑΕ εκάστου έτους και την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποσφαλμάτωσής τους, να διενεργεί ελέγχους στα Ελεγχόμενα Πρόσωπα ως προς την τήρηση των υποχρεώσεων της παρ. 2 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

Οι παραβάσεις της παρ. 3 του ιδίου άρθρου διαπιστώνονται κατόπιν ελέγχου, ο οποίος διενεργείται αυτεπαγγέλτως επί τη βάσει ιδίως:

α) ευρημάτων διοικητικού, επιτόπιου, διασταυρωτικού, δειγματοληπτικού ή άλλου ελέγχου επί ΕΑΕ Δικαιούχου και λοιπής επεξεργασίας ενδείξεων των πληροφοριακών συστημάτων του Οργανισμού Πληρωμών,

β) καταγγελίας τρίτου προσώπου,

γ) αναφοράς δημόσιας αρχής, ενωσιακού οργάνου ή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας,

δ) πορίσματος ελέγχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου ή του Οργανισμού Πιστοποίησης.

2. Εφόσον, κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 1, προκύπτουν ενδείξεις τέλεσης παράβασης της παρ. 3 του άρθρου 63Α, ο/η Προϊστάμενος/η της αρμόδιας οργανικής μονάδας του άρθρου 3 συντάσσει και υπογράφει εισήγηση για τη διενέργεια ελέγχου προς τον/την Προϊστάμενο/η της ΓΔΕΛΕΠ, ο/η οποίος/α εκδίδει εντολή ελέγχου. Στην εντολή ελέγχου προσδιορίζονται:

α) ο αριθμός και η ημερομηνία της εντολής ελέγχου,

β) η οργανική μονάδα στην οποία ανατίθεται η διενέργεια του ελέγχου,

γ) το Ελεγχόμενο Πρόσωπο και τα στοιχεία ταυτοποίησής του (ονοματεπώνυμο ή επωνυμία, διεύθυνση κατοικίας ή έδρα, ΑΦΜ, τηλέφωνο, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου),

δ) το αντικείμενο και το εύρος του ελέγχου, με αναφορά στις ελεγχόμενες υποχρεώσεις της παρ. 2 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025,

ε) το ελεγχόμενο έτος ή τα ελεγχόμενα έτη υποβολής ΕΑΕ και οι ΕΑΕ που υπάγονται στον έλεγχο,

στ) το είδος του ελέγχου και ιδίως επιτόπιος, απομακρυσμένος, διοικητικός ή μικτός,

ζ) η προθεσμία ολοκλήρωσης του ελέγχου.

3. Το εύρος του ελέγχου δύναται να διευρυνθεί, με συμπληρωματική εντολή, εφόσον κατά τη διενέργειά του ανακύψουν ενδείξεις παραβάσεων που δεν καλύπτονται από την αρχική εντολή.

4. Η έκταση και η διάρκεια του ελέγχου τελούν σε αναλογία προς τη φύση, το αντικείμενο και τη βαρύτητα των ελεγχόμενων υποχρεώσεων και δεν υπερβαίνουν το αναγκαίο για τη διαπίστωση της παράβασης μέτρο. Ο έλεγχος ολοκληρώνεται εντός της προθεσμίας της περ. ζ) της παρ. 2, εντός έξι (6) μηνών από την έκδοση της εντολής. Η προθεσμία αυτή δύναται να παρατείνεται με αιτιολογημένη πράξη του οργάνου που εξέδωσε την εντολή, ιδίως λόγω της έκτασης ή πολυπλοκότητας του ελέγχου ή της ανάγκης διενέργειας συμπληρωματικών ελεγκτικών ενεργειών. Ο έλεγχος διενεργείται από διμελές Ελεγκτικό Κλιμάκιο, το οποίο ορίζεται από τον/την Προϊστάμενο/η της οργανικής μονάδας, στην οποία ανατέθηκε ο έλεγχος και απαρτίζεται από υπαλλήλους της ΓΔΕΛΕΠ κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ με συναφή εμπειρία στο αντικείμενο του ελέγχου. Συντονιστής του Ελεγκτικού Κλιμακίου είναι ο/η Προϊστάμενος της εν λόγω οργανικής μονάδας που διενεργεί τον έλεγχο, ο/η οποίος/α συνυπογράφει την έκθεση διαπίστωσης της παράβασης της παρ. 1 του άρθρου 6.

5. Πριν από την έναρξη του ελέγχου, τα μέλη του Ελεγκτικού Κλιμακίου και ο Συντονιστής αυτού υποβάλλουν στον/στην Προϊστάμενο/η της ΓΔΕΛΕΠ δήλωση περί μη συνδρομής κωλύματος ή σύγκρουσης συμφερόντων, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45). Επί συνδρομής κωλύματος το μέλος απέχει και αντικαθίσταται με συμπληρωματική πράξη του οργάνου που το όρισε.

Άρθρο 6
Διαδικασία διαπίστωσης των παραβάσεων και επιβολής κυρώσεων

1. Εφόσον, κατόπιν ολοκλήρωσης της διαδικασίας ελέγχου του άρθρου 5, διαπιστωθεί παράβαση της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 το Ελεγκτικό Κλιμάκιο και ο Συντονιστής του συντάσσουν και υπογράφουν έκθεση διαπίστωσης της παράβασης, η οποία περιέχει κατ’ ελάχιστον το είδος και το χρόνο τέλεσης της παράβασης, καθώς και τα πλήρη στοιχεία του Ελεγχόμενου Προσώπου και την αποστέλλουν στην αρμόδια οργανική μονάδα του άρθρου 3.

2. Η έκθεση της παρ. 1 κοινοποιείται ψηφιακά από την αρμόδια οργανική μονάδα της ΓΔΕΛΕΠ στο Ελεγχόμενο Πρόσωπο μαζί με κλήση σε προηγούμενη ακρόαση κατά το άρθρο 6 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), σύμφωνα με το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Ι και τη διαδικασία του άρθρου 5 του ν. 5104/2024.

Η κλήση περιλαμβάνει τα πραγματικά περιστατικά, τη νομική υπαγωγή τους στις οικείες υποπεριπτώσεις της παρ. 3 του άρθρου 63Α, τα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία στηρίζονται, καθώς και το προβλεπόμενο εύρος των κυρώσεων που ενδέχεται να επιβληθούν. Το Ελεγχόμενο Πρόσωπο καλείται να εκθέσει τις απόψεις του εγγράφως, είτε μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, είτε μέσω συστημένης επιστολής ή με ιδιόχειρη υποβολή, εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση της κλήσης, η οποία δύναται, κατόπιν αιτήσεώς του, να παραταθεί άπαξ και έως δέκα (10) ημέρες. Το Ελεγχόμενο Πρόσωπο δικαιούται να λάβει γνώση των στοιχείων του διοικητικού φακέλου που θεμελιώνουν τις διαπιστώσεις.

3. Εφόσον συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της παρ. 8 του άρθρου 7, αυτοτελής κλήση σε προηγούμενη ακρόαση, με το περιεχόμενο του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2, κοινοποιείται και σε καθένα από τα φυσικά πρόσωπα που ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον. Παράλειψη της κλήσης αυτής καθιστά την πράξη μη νόμιμη κατά το μέρος που βαρύνει τα πρόσωπα αυτά, χωρίς να θίγεται το κύρος της ως προς το Ελεγχόμενο Πρόσωπο.

4. Μετά την αξιολόγηση των εγγράφων απόψεων που υποβλήθηκαν, εφόσον δεν διαπιστώνεται παράβαση, η υπόθεση τίθεται στο αρχείο με αιτιολογημένη πράξη του/της Προϊσταμένου/ης της ΓΔΕΛΕΠ, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας οργανικής μονάδας του άρθρου 3, η οποία κοινοποιείται με ψηφιακά μέσα στο Ελεγχόμενο Πρόσωπο. Πρόδηλα τυπικές ή επουσιώδεις πλημμέλειες που δεν συγκροτούν παράβαση συγκεκριμένης υποπερίπτωσης της παρ. 3 του άρθρου 63Α καταγράφονται στην οριστική έκθεση χωρίς επιβολή κύρωσης.

5. Εφόσον, από τα στοιχεία του φακέλου και τις απόψεις του Ελεγχόμενου Προσώπου ή μετά την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας της παρ. 2, διαπιστώνεται η τέλεση της παράβασης, το Ελεγκτικό Κλιμάκιο και ο Συντονιστής του αποστέλλουν το πλήρη φάκελο του ελέγχου στον/ην Προϊστάμενος/η της αρμόδιας οργανικής μονάδας του άρθρου 3, η οποία συντάσσει και υπογράφει μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου με την οποία εισηγείται την επιβολή κυρώσεων, η οποία περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα πραγματικά περιστατικά, την κατηγορία της παράβασης και τα κριτήρια επιμέτρησης των κυρώσεων, κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στο άρθρο 8 προς τον/την Προϊστάμενο της ΓΔΕΛΕΠ. Ακολούθως, ο/η Προϊστάμενος/η της ΓΔΕΛΕΠ συντάσσει και υπογράφει εισήγηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ για την επιβολή των κυρώσεων.

6. Οι κυρώσεις επιβάλλονται από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ με πράξη επιβολής κυρώσεων, ο τύπος και το περιεχόμενο της οποίας καθορίζονται στο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ. Η πράξη επιβολής κυρώσεων περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:

α) τα στοιχεία του Ελεγχόμενου Προσώπου,

β) την εντολή ελέγχου,

γ) το αντικείμενο και την περίοδο,

δ) τα πραγματικά περιστατικά, και ιδίως τον χρόνο και τον τόπο τέλεσης της παράβασης,

ε) τα αποδεικτικά στοιχεία του φακέλου του ελέγχου, στα οποία στηρίζεται η επιβαλλόμενη κύρωση,

στ) τη συγκεκριμένη παράβαση,

ζ) την αξιολόγηση των απόψεων,

η) την εξατομικευμένη αξιολόγηση των κριτηρίων επιμέτρησης,

θ) το ύψος του προστίμου και τον τρόπο προσδιορισμού του εντός του νόμιμου εύρους,

ι) τη διαπίστωση ή μη υποτροπής,

ια) το είδος και τη διάρκεια αποκλεισμού,

ιβ) τα στοιχεία βεβαίωσης και καταβολής

ιγ) εφόσον συντρέχει περίπτωση, τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων των παρ. 7 και 8 του άρθρου 7, με κατονομασία των τυχόν συνευθυνόμενων φυσικών προσώπων,

ιδ) τη δυνατότητα προσβολής της πράξης με άσκηση προσφυγής, σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).

7. Η πράξη επιβολής κυρώσεων, κοινοποιείται με ψηφιακά μέσα, ενώ η οφειλή καταχωρίζεται στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ. Η ψηφιακή κοινοποίηση συντελείται με ανάρτηση της πράξης στον λογαριασμό του Ελεγχόμενου Προσώπου ή του νόμιμου ή φορολογικού εκπροσώπου ή αντιπροσώπου του στην ψηφιακή πύλη myAADE, στην οικεία ψηφιακή εφαρμογή ή σε οποιοδήποτε υποδειχθέν από την ηλεκτρονική ειδοποίηση σημείο του δικτυακού τόπου της ΑΑΔΕ ή στην εφαρμογή «Μητρώο και Επικοινωνία – Τα Μηνύματά μου», και με αποστολή ηλεκτρονικής ειδοποίησης στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

8. Προκειμένου περί νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, η νομιμότητα της κοινοποίησης δεν θίγεται σε περίπτωση παραίτησης του νόμιμου ή του φορολογικού εκπροσώπου ή του φορολογικού αντιπροσώπου, εφόσον κατά τον χρόνο της κοινοποίησης δεν είχε γνωστοποιηθεί στην ΑΑΔΕ ο διορισμός νέου.

9. Η πράξη θεωρείται ότι έχει νομίμως κοινοποιηθεί μετά την παρέλευση δέκα (10) ημερών από την ανάρτησή της, κατά την παρ. 7, και την ηλεκτρονική ειδοποίηση, της προθεσμίας αρχομένης από την ενέργεια που λαμβάνει χώρα τελευταία, εφόσον δεν προκύπτει προγενέστερος χρόνος παραλαβής. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί η συνδρομή των προϋποθέσεων των παρ. 7 και 8 του άρθρου 7, η πράξη επιβολής κυρώσεων συγκοινοποιείται και στον Δικαιούχο.

10. Το επιβαλλόμενο πρόστιμο εντάσσεται ως δημόσιο έσοδο (ν. 4978/2022, Α’ 190) στον Αναλυτικό Λογαριασμό Εσόδων (Α.Λ.Ε.) «1560989001» «Λοιπά πρόστιμα και χρηματικές ποινές» του κρατικού προϋπολογισμού, βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΕΔΕ (ν. 4978/2022, Α’ 190), Για τις ανάγκες της διαδικασίας βεβαίωσης και είσπραξης, η αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ δύναται να συντάσσει χρηματικό κατάλογο, ο οποίος διαβιβάζεται στις αρμόδιες Δ.Ο.Υ. ή ΚΕ.Β.ΕΙΣ.. Σε περίπτωση που απαιτείται διαγραφή τυχόν αχρεωστήτως επιβληθέντων προστίμων μετά από δικαστική απόφαση, το όργανο που συνέταξε τον χρηματικό κατάλογο εκδίδει αντίστοιχη πράξη διαγραφής και την αποστέλλει στην/στο αρμόδια/ο Δ.Ο.Υ. ή ΚΕ.Β.ΕΙΣ..

11. Κατά της πράξης επιβολής κυρώσεων, επιτρέπεται η άσκηση προσφυγής ενώπιον του κατά τόπον και καθ’ ύλην αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου, σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), με την επιφύλαξη των οριζόμενων στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 για τα αχρεώστητα ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΚΥΡΩΣΕΙΣ – ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗΣΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗΣ

Άρθρο 7
Κυρώσεις

1. Για τις παραβάσεις της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, επιβάλλονται μία ή περισσότερες από τις κυρώσεις που προβλέπονται στην ίδια παράγραφο, με βάση τα πραγματικά περιστατικά κάθε περίπτωσης και τα κριτήρια του άρθρου 8.

2. Για τις «απλές παραβάσεις» της περ. α) της παρ. 3, για τις οποίες επιβάλλεται πρόστιμο από πέντε χιλιάδες (5.000) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ ανά παράβαση και προσωρινός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ έως δύο (2) έτη ενίσχυσης, σύμφωνα με το άρθρο 63Α.

3. Οι κυρώσεις για τις υποπερ. αα) και αγ) της περ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 63Α επιβάλλονται μόνον αν από την παράβαση έχει προκληθεί ζημία σε βάρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του κρατικού προϋπολογισμού.

4. Για τις «σοβαρές παραβάσεις» της περ. β) της παρ. 3, για τις οποίες επιβάλλεται πρόστιμο από είκοσι χιλιάδες (20.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ και προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από την δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ, σύμφωνα με το άρθρο 63Α.

5. Πρόστιμα για σοβαρή παράβαση δεν επιβάλλονται, αν το Ελεγχόμενο Πρόσωπο αποδείξει κατά τη διαδικασία ελέγχου ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα.

6. Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, επιβάλλεται μία (1) ή περισσότερες από τις κυρώσεις του παρόντος.

7. Η αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη του Ελεγχόμενου Προσώπου με τον Δικαιούχο για την καταβολή στην ΑΑΔΕ του ανακτώμενου ποσού γεννάται, κατά την παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά: α) διαπιστωθείσα παράβαση της περ. β) της παρ. 3, β) αιτιώδης σύνδεσμος της παράβασης με την παράνομη ή αχρεώστητη καταβολή ενίσχυσης, γ) ποσό ενίσχυσης άνω του ποσού των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ανά ΕΑΕ. Η συνδρομή των προϋποθέσεων αυτών διαπιστώνεται με την έκθεση ελέγχου του άρθρου 6.

8. Αν το Ελεγχόμενο Πρόσωπο είναι νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρόν, πέραν αυτού, και τα φυσικά πρόσωπα που ήταν διευθυντές, διαχειριστές ή διευθύνοντες σύμβουλοι και γενικώς εντεταλμένοι στη διοίκησή του κατά τον χρόνο τέλεσης της παράβασης. Τα πρόσωπα αυτά κατονομάζονται ρητώς στην πράξη επιβολής κυρώσεων, με μνεία της ιδιότητας υπό την οποία βαρύνονται και του χρόνου κατά τον οποίο την είχαν, και καλούνται αυτοτελώς σε προηγούμενη ακρόαση κατά την παρ. 3 του άρθρου 6. Η ευθύνη της παρούσας αφορά αποκλειστικά στην καταβολή του ανακτώμενου ποσού.

9. Η ευθύνη των παρ. 7 και 8 αφορά στην επιστροφή αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών, δεν συνιστά κύρωση της παρ. 3 του άρθρου 63Α και δεν υπόκειται στη διαδικασία επιμέτρησης του άρθρου 8.

Για την επιστροφή των ποσών αυτών εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 6 του άρθρου 28 του ν. 2520/1997 (Α’ 173), σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

10. Ειδικά για το έτος υποβολής ΕΑΕ 2026, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 105 του ν. 5326/2026, τα κατώτατα και ανώτατα όρια των προστίμων για τις απλές παραβάσεις της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 μειώνονται στο ένα πέμπτο και διαμορφώνονται από χίλια (1.000) έως τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ ανά παράβαση.

Άρθρο 8
Κριτήρια και διαδικασία επιμέτρησης

1. Το ύψος του προστίμου και, κατά περίπτωση, το είδος και η διάρκεια του αποκλεισμού προσδιορίζονται εντός των ορίων του άρθρου 63Α κατόπιν εξατομικευμένης αξιολόγησης της σοβαρότητας, της έκτασης, της διάρκειας, του βαθμού υπαιτιότητας, της επανάληψης και της προκληθείσας ή δυνητικής ζημίας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Δημοσίου.

2. Για τη σοβαρότητα λαμβάνονται υπόψη ιδίως η φύση της υποχρέωσης, ο βαθμός επηρεασμού της ακρίβειας, πληρότητας και αξιοπιστίας της ΕΑΕ, η επίδραση στη δυνατότητα ελέγχου, η έκθεση εμπιστευτικών πληροφοριών ή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η χρήση στοιχείων ή δικαιολογητικών προδήλως αβάσιμων, ανακριβών ή αναντίστοιχων προς τον σκοπό για τον οποίο προσκομίζονται και η επίδραση στη χορήγηση.

3. Για την έκταση λαμβάνονται υπόψη ιδίως ο αριθμός των ΕΑΕ, των δικαιούχων και των ετών ενίσχυσης που επηρεάστηκαν, το εύρος των στοιχείων ή δεδομένων και ο μεμονωμένος ή συστηματικός χαρακτήρας της συμπεριφοράς.

4. Για τη διάρκεια λαμβάνονται υπόψη το χρονικό διάστημα διατήρησης της παράβασης, ο χρόνος έως τη διακοπή ή αποκατάστασή της και η διατήρηση των συνεπειών της. Για στιγμιαία παράβαση η διάρκεια δεν συνεκτιμάται αυτοτελώς, εκτός αν οι συνέπειες εξακολουθούν να υφίστανται.

5. Για τον βαθμό υπαιτιότητας λαμβάνεται υπόψη αν η παράβαση τελέστηκε με δόλο ή βαριά ή ελαφριά αμέλεια. Για τον καθορισμό του βαθμού υπαιτιότητας δύναται να λαμβάνεται υπόψη και τυχόν οικειοθελής και έγκαιρη γνωστοποίηση από το Ελεγχόμενο Πρόσωπο προς την ΑΑΔΕ ανακρίβειας ή παράλειψης σχετικής με την ΕΑΕ. Σε κάθε περίπτωση, η γνωστοποίηση του προηγούμενου εδαφίου θα πρέπει να πραγματοποιείται πριν από την έναρξη της διαδικασίας ελέγχου όπως ορίζεται στο άρθρο 5.

6. Για την επανάληψη λαμβάνεται υπόψη η προηγούμενη τέλεση ίδιας ή ομοειδούς παράβασης από το ίδιο Ελεγχόμενο Πρόσωπο.

7. Για τη ζημία λαμβάνονται υπόψη το ύψος της πραγματικής ζημίας, το ύψος ενίσχυσης που καταβλήθηκε ή διατηρήθηκε αχρεωστήτως ή παρανόμως, το ύψος ενίσχυσης που επιδιώχθηκε να καταβληθεί και η πιθανότητα και έκταση δυνητικής ζημίας.

8. Το ακριβές ποσό προσδιορίζεται εντός του νόμιμου εύρους με ειδική αιτιολογία, από την οποία προκύπτει η επίδραση κάθε κρίσιμου κριτηρίου στην τελική επιμέτρηση.

9. Η ίδια πραγματική περίσταση δεν συνεκτιμάται περισσότερες από μία φορές.

10. Αν διαπιστώνονται περισσότερες αυτοτελείς παραβάσεις, κάθε παράβαση αξιολογείται και επιμετράται χωριστά. Περισσότερα ευρήματα θεωρούνται ενιαία παράβαση μόνο όταν απορρέουν από την ίδια πράξη ή παράλειψη και δεν συνιστούν αυτοτελή παράβαση διαφορετικής υποχρέωσης. Η σχετική κρίση αιτιολογείται ειδικώς.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΥΠΟΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ

Άρθρο 9
Υποτροπή

1. Υποτροπή συντρέχει όταν το ίδιο Ελεγχόμενο πρόσωπο τελεί εκ νέου ίδια ή ομοειδή παράβαση, της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 εντός τριών (3) ετών από την κοινοποίηση της προηγούμενης πράξης επιβολής κυρώσεων.

2. Ως αφετηρία της τριετίας λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία νόμιμης κοινοποίησης της προηγούμενης πράξης επιβολής κυρώσεων και ως καταληκτικό σημείο ο χρόνος τέλεσης της νέας παράβασης.

3. Σε περίπτωση υποτροπής ως προς απλή παράβαση, διπλασιάζονται τα κατώτατα και ανώτατα όρια του προστίμου και ο χρόνος προσωρινού αποκλεισμού, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 63Α. Ειδικά για το έτος υποβολής ΕΑΕ 2026, ως προς τις απλές παραβάσεις της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025 ο διπλασιασμός χωρεί επί των μειωμένων ορίων της παρ. 10 του άρθρου 7.

Η υποτροπή αιτιολογείται ειδικώς με αναφορά στην προηγούμενη πράξη, στην ημερομηνία κοινοποίησής της, στην υποπερίπτωση της προηγούμενης παράβασης και στον χρόνο και την υποπερίπτωση της νέας παράβασης.

4. Σε περίπτωση που η προηγούμενη πράξη επιβολής κυρώσεων επί της οποίας στηρίχθηκε η κρίση περί υποτροπής ακυρωθεί αμετακλήτως με δικαστική απόφαση ή ανακληθεί νομίμως, η μεταγενέστερη πράξη επιβολής κυρώσεων ανακαλείται ή τροποποιείται αυτεπαγγέλτως από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ κατά το μέρος που αφορά την προσαύξηση λόγω υποτροπής. Η σχετική ενέργεια της Διοίκησης πραγματοποιείται το συντομότερο δυνατό και, κατά κανόνα, εντός τριών (3) μηνών από τότε που η ΑΑΔΕ έλαβε γνώση της δικαστικής ή ανακλητικής απόφασης.

5. Μεταβολή στο πρόσωπο του νομίμου εκπροσώπου ή στη σύνθεση των εταίρων ή μετόχων του Ελεγχόμενου Προσώπου δεν επηρεάζει τη διαπίστωση της υποτροπής.

Άρθρο 10
Προσωρινός και οριστικός αποκλεισμός

1. Ο προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ δύναται να επιβάλλεται σωρευτικά με το πρόστιμο, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

2. Επί απλών παραβάσεων, επιβάλλεται προσωρινός αποκλεισμός που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη ενίσχυσης.

3. Επί σοβαρών παραβάσεων, επιβάλλεται προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός. Σε περίπτωση προσωρινού αποκλεισμού για τις παραβάσεις αυτές η διάρκειά του καθορίζεται κατά περίπτωση κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του παρόντος.

4. Οριστικός αποκλεισμός επιβάλλεται εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) συντρέχει τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες περιστάσεις: αα) έχει διαπιστωθεί σοβαρή παράβαση, η οποία τελέστηκε με δόλο, ή ββ) υποτροπή σοβαρής παράβασης κατά το άρθρο 9,

β) αιτιολογείται ότι η επιβολή προσωρινού αποκλεισμού δεν αποτελεί επαρκές και πρόσφορο μέτρο για την αποτροπή επανάληψης της παράβασης και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ελληνικού Δημοσίου.

5. Ο προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός επιβάλλεται με την ίδια πράξη επιβολής κυρώσεων του Διοικητή της ΑΑΔΕ, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6. Η ισχύς του αποκλεισμού άρχεται από την επομένη της νόμιμης κοινοποίησης της πράξης.

6. Ο αποκλεισμός καταχωρείται ψηφιακά στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και διασυνδέεται με τις ψηφιακές εφαρμογές υποβολής ΕΑΕ, ώστε να αποκλείεται τεχνικά η αποδοχή νέων εξουσιοδοτήσεων και η υποβολή ΕΑΕ από το αποκλεισθέν πρόσωπο κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού.

7. Η επιβολή του αποκλεισμού δεν θίγει το κύρος των ΕΑΕ που έχουν υποβληθεί πριν από την έναρξη ισχύος του. Η ΑΑΔΕ ενημερώνει με ψηφιακά μέσα τους Δικαιούχους των ΕΑΕ που έχουν υποβληθεί από το αποκλεισθέν πρόσωπο για το γεγονός του αποκλεισμού, ώστε να καθίσταται δυνατή η ανάκληση της εξουσιοδότησης μέσω της οικείας εφαρμογής και η εξουσιοδότηση άλλου προσώπου ή η απευθείας ενέργεια του Δικαιούχου για τις τυχόν απαιτούμενες ενέργειες επί των ΕΑΕ αυτών.

8. Με τη συμπλήρωση του χρόνου του προσωρινού αποκλεισμού, αυτός αίρεται αυτοδικαίως από τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και το Ελεγχόμενο Πρόσωπο επανακτά αυτοδικαίως το δικαίωμα υποβολής ΕΑΕ. Διαγραφή της καταχώρισης χωρεί επίσης σε περίπτωση ακύρωσης ή ανάκλησης της πράξης αποκλεισμού.

9. Κατά της πράξης επιβολής προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού επιτρέπεται η άσκηση προσφυγής κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 11 του άρθρου 6.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 11
Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

1. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα διενεργείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, τον ν. 4624/2019 και τις ειδικότερες διατάξεις που διέπουν τη λειτουργία της ΑΑΔΕ ως Οργανισμού Πληρωμών.

2. Η ΑΑΔΕ επεξεργάζεται μόνο τα δεδομένα που είναι αναγκαία για τον έλεγχο, τη διαπίστωση της παράβασης, την προηγούμενη ακρόαση, την επιβολή και εκτέλεση της κύρωσης, τη διαπίστωση υποτροπής και τον διοικητικό, δικαστικό ή ενωσιακό έλεγχο.

3. Πρόσβαση έχουν μόνο τα αρμόδια όργανα και υπηρεσίες, κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς τους και σύμφωνα με την αρχή της αναγκαίας γνώσης.

4. Τα δεδομένα διατηρούνται για όσο απαιτείται σύμφωνα με τις εφαρμοζόμενες διατάξεις περί διοικητικών αρχείων, είσπραξης δημοσίων εσόδων, υποτροπής, δικαστικής προστασίας και ενωσιακών ελέγχων.

5. Τα ειδικότερα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα καθορίζονται και εφαρμόζονται σύμφωνα με τις πολιτικές ασφάλειας πληροφοριών και προστασίας δεδομένων της ΑΑΔΕ.

Άρθρο 12
Παραρτήματα 

Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας τα ακόλουθα Υποδείγματα:

α) ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Ι: Κλήση σε προηγούμενη ακρόαση,

β) ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ: Πράξη επιβολής κυρώσεων της παρ. 3 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος

1. Η παρούσα εφαρμόζεται επί παραβάσεων που τελούνται στο πλαίσιο ΕΑΕ του έτους 2026 και εφεξής, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025.

2. Η παρούσα απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ANΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

2252.2-13/60356/26/28-08-2026 Καταβολή της αποζημίωσης των κοινωνικών εκπτώσεων της παρ. 1 του άρθρου 253 του ν. 5297/2026 (Α’ 64) Αριθμ. 2252.2-13/60356/26/2026

(ΦΕΚ Β’ 5356/31-08-2026)

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:
α. Του άρθρου 253 και ιδίως της παρ. 3 του ν. 5297/2026 «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 – Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 – Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 – Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις.» (Α’ 64),
β. του ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α’ 143),
γ. του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της Κεντρικής Δημόσιας Διοίκησης» (Α’ 133),
δ. του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) – Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184),
ε. του άρθρου 2 του ν. 4948/2022 «Κύρωση Κώδικα νομοθεσίας θαλάσσιων ενδομεταφορών και δικαιωμάτων επιβατών» (Α’ 125),
στ. του Κανονισμού (ΕΟΚ) 3577/1992 του Συμβουλίου της 7ης Δεκεμβρίου 1992 για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές στο εσωτερικό των κρατών μελών (θαλάσσιες ενδομεταφορές- καμποτάζ),
ζ. του π.δ. 120/1997 «Εγκατάσταση ή χρησιμοποίηση ηλεκτρονικού συστήματος κράτησης θέσεως και έκδοσης εισιτηρίων επιβατών και αποδείξεων μεταφοράς οχημάτων στα επιβατηγά και επιβατηγά – οχηματαγωγά πλοία» (Α’ 110),
η. του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την παρ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133),
θ. του π.δ. 70/2015 (Α’ 114) περί ανασύστασης του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου και μετονομασία του σε Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής,
ι. του π.δ. 80/2016 «Ανάληψη υποχρεώσεων από τους διατάκτες» (Α’ 145),
ια. του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181),
ιβ. του π.δ. 13/2018 «Οργανισμός Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής» (Α’ 26),
ιγ. του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131),
ιδ. του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α’ 44),
ιε. του ν.δ. 496/1974 «Περί Λογιστικού των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου» (Α’ 204) και σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 4337/2015 (Α’ 129),
ιστ. της υπό στοιχεία 102928/ΕΞ2023/23 απόφασης «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β’ 4441).

2. Την υπ’ αρ. 3324.1/01/13 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου «Καθορισμός υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας στα Ε/Γ και Ο/Γ συμβατικά και ταχύπλοα πλοία (Β’ 1728).

3. Την υπ’ αρ. 09/28-7-2026 Γνωμοδότηση του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών.

4. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας, σύμφωνα με το υπ’ αρ. 2811.8/60172/2026 εισηγητικό σημείωμα ΥΝΑΝΠ/ΓΔΟΥ προκαλείται για κάθε έτος δαπάνη σε βάρος του τακτικού προϋπολογισμού ύψους εξήντα εκατομμυρίων ευρώ (€ 60.000.000).

5. Το γεγονός ότι με την υπ’ αρ. 3324.1/01/13/15.7.2013 (Β’ 1728) απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου επιβλήθηκαν στις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις υποχρεώσεις, μεταξύ άλλων, παροχής υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς υπό ειδικούς όρους και προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η εφαρμογή των προβλεπόμενων υποχρεωτικών εκπτώσεων επί των ναύλων, οι οποίες αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων κατηγοριών επιβατών και στην εξασφάλιση της απρόσκοπτης παροχής υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς.

6. Τα άρθρα106 και 107 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και τη σχετική δευτερογενή ενωσιακή νομοθεσία.

7. Το γεγονός ότι η οικονομική ενίσχυση που χορηγείται με την παρούσα απόφαση αποσκοπεί στην ενίσχυση των δικαιούχων καταναλωτών υπηρεσιών μεταφοράς σε νησιά μέσω αντιστάθμισης του οικονομικού κόστους που υφίστανται οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις από την εφαρμογή των ως άνω υποχρεωτικών εκπτώσεων, οι οποίες τους έχουν επιβληθεί, έχουν δε σε κάθε περίπτωση προεχόντως κοινωνικό χαρακτήρα.

8. Το γεγονός ότι αφενός οι δικαιούχοι καταναλωτές απολαμβάνουν τις προβλεπόμενες εκπτώσεις και η πραγματική αξία αυτών των εκπτώσεων που αποδεδειγμένα χορηγούνται με την υποχρεωτική εφαρμογή των κοινωνικών εκπτώσεων καταβάλλεται στις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις και αφετέρου σε περίπτωση που το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων όλων των δικαιούχων που προκύπτει από την εκκαθάριση της κάθε φάσης υπερβαίνει το ύψος της διαθέσιμης εγκεκριμένης πίστωσης, η διαθέσιμη πίστωση κατανέμεται αναλογικά στους δικαιούχους, ανάλογα με το ποσοστό της αποζημίωσης που αντιστοιχεί σε καθέναν από αυτούς, και ως εκ τούτου αποκλείεται το ενδεχόμενο το ποσό της αποζημίωσης να συνιστά «υπεραντιστάθμιση», καθώς αυτό δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση όχι μόνο το μέτρο του αναγκαίου αλλά ούτε του πραγματικού για την κάλυψη του καθαρού κόστους της επιβληθείσας υποχρέωσης.

9. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Διαδικασία καθορισμού δικαιούχων αποζημίωσης των κοινωνικών εκπτώσεων της παρ. 1 του άρθρου 253 του ν. 5297/2026 (Α’ 64), τρόπου υπολογισμού, προσκομιζομένων δικαιολογητικών, τρόπου και χρόνου εκκαθάρισης και καταβολής των ποσών, διενέργειας διασταυρώσεων και άλλων θεμάτων»,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1
Σκοπός – Αντικείμενο 

Σκοπός της παρούσας είναι ο καθορισμός:

α) Των δικαιούχων αποζημίωσης της πραγματικής αξίας των εκπτώσεων της παρ. 1 του άρθρου 253 του ν. 5297/2026 (Α’ 64),

β) του τρόπου υπολογισμού της αποζημίωσης και μηχανισμού ελέγχου αποφυγής υπεραποζημίωσης και επιστροφής τυχόν τέτοιας,

γ) των όρων και των προϋποθέσεων χορήγησης αυτής,

δ) της διαδικασίας και των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την υποβολή των αιτημάτων αποζημίωσης,

ε) της διαδικασίας, του τρόπου και του χρόνου εκκαθάρισης και καταβολής της αποζημίωσης στους δικαιούχους,

στ) του τρόπου διενέργειας δειγματοληπτικών ελέγχων και

ζ) κάθε άλλου ειδικότερου, τεχνικού και λεπτομερειακού θέματος.

Άρθρο 2
Δικαιούχοι υποβολής αιτημάτων αποζημίωσης

1. Πραγματικοί ωφελούμενοι των εκπτώσεων είναι οι προβλεπόμενες στην υπ’ αρ. 3324.1/01/13 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου «Καθορισμός υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας στα Ε/Γ και Ο/Γ συμβατικά και ταχύπλοα πλοία» (Β’ 1728) κατηγορίες καταναλωτών.

2. Αιτήματα αποζημίωσης υποβάλλονται από τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες θαλασσίων ενδομεταφορών και εφαρμόζουν εκπτώσεις σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 4948/2022 (Α’ 125) και την υπ’ αρ. 3324.1/01/13/15.7.2013 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου (Β’ 1728),όπως κάθε φορά ισχύει, τηρούμενων των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων (για τους σκοπούς της παρούσας δικαιούχοι της αποζημίωσης).

3. α) Οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, που βάσει των παρ. 1 και 2 του άρθρου 1 του π.δ. 120/1997 (Α’ 110), έχουν την υποχρέωση εφοδιασμού, εγκατάστασης ή αποδεδειγμένης συμβατικής χρήσης του Ηλεκτρονικού Συστήματος Κράτησης Θέσεων και Έκδοσης Εισιτηρίων επιβατών και Αποδείξεων μεταφοράς οχημάτων (Η.Σ.Κ.Θ.Ε.Ε.Α.), εφεξής «Δικαιούχοι εντός Η.Σ.Κ.Θ.Ε.Ε.Α.», οφείλουν να συμμορφώνονται πλήρως με την εν λόγω υποχρέωση. Η μη τήρηση της εν λόγω υποχρέωσης συνεπάγεται τον αποκλεισμό του δικαιούχου από την αποζημίωση.

β) Οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, που βάσει της παρ. 3 του άρθρου 1 του π.δ. 120/1997 (Α’ 110), όπως ισχύει, εξαιρούνται από την υποχρέωση εφοδιασμού, εγκατάστασης ή αποδεδειγμένης συμβατικής χρήσης του Η.Σ.Κ.Θ.Ε.Ε.Α., εφεξής «Δικαιούχοι εκτός Η.Σ.Κ.Θ.Ε.Ε.Α.», καθώς και οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, οι οποίοι εκτελούν δρομολόγια στις συνδέσεις του Πίνακα 2 του Παραρτήματος ΙΙ οφείλουν να υποβάλλουν τα απαιτούμενα στοιχεία ανά δραστηριοποιούμενο πλοίο για τον υπολογισμό της αποζημίωσης τους στις αρμόδιες λιμενικές αρχές, καθώς η παράλειψη υποβολής των στοιχείων αυτών συνεπάγεται τον αποκλεισμό τους από την αποζημίωση.

Άρθρο 3
Τρόπος υπολογισμού της αποζημίωσης – Πόροι

1. Η αποζημίωση των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων του άρθρου 2 καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και καταβάλλεται σε δύο Φάσεις εκάστου έτους, τη Φάση Α’, η οποία αφορά στη χρονική περίοδο από την 1η Νοεμβρίου του εκάστοτε προηγούμενου έτους μέχρι και την 31η Μαΐου του εκάστοτε τρέχοντος έτους και τη Φάση Β’, η οποία αφορά στη χρονική περίοδο από την 1η Ιουνίου μέχρι και την 31η Οκτωβρίου εκάστου τρέχοντος έτους. Το ποσό της αποζημίωσης καταβάλλεται με το πέρας κάθε Φάσης. Ειδικά για το έτος 2026 η αποζημίωση της Φάσης Α’ αφορά στο χρονικό διάστημα από την 1η Μαρτίου έως και την 31η Μαΐου 2026.

2. Η δαπάνη που προκαλείται από την αποζημίωση καλύπτεται με την κατ’ έτος εγγραφή, πιστώσεων συνολικού ύψους εξήντα εκατομμυρίων ευρώ (€60.000.000) στον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τον σκοπό αυτό. Ποσοστό ίσο με σαράντα τοις εκατό (40%) της κατ’ έτος διατιθέμενης πίστωσης διατίθεται για την κάλυψη της αποζημίωσης της Α’ Φάσης, ενώ το υπόλοιπο εξήντα τοις εκατό (60%) διατίθεται για την κάλυψη της αποζημίωσης της Β’ Φάσης. Ειδικά για το έτος 2026 θα διατεθεί ποσοστό ίσο με τριάντα τοις εκατό (30%) για την κάλυψη της αποζημίωσης της Α’ Φάσης, και εβδομήντα τοις εκατό (70%) για την κάλυψη της αποζημίωσης της Β’ Φάσης, ενώ ποσοστό δύο και μισό τοις εκατό (2,5%) των πιστώσεων της Α’ Φάσης του έτους 2026 θα ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της έναντι καταβολής της Α’ Φάσης του έτους 2026 των δικαιούχων ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες εκτελούν δρομολόγια στις συνδέσεις του Πίνακα 2 του Παραρτήματος ΙΙ. Σε περίπτωση που το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων όλων των Δικαιούχων, όπως προκύπτει από την εκκαθάριση κάθε φάσης, υπερβαίνει το ύψος της διαθέσιμης εγκεκριμένης πίστωσης, η διαθέσιμη πίστωση κατανέμεται αναλογικά μεταξύ των Δικαιούχων, με εφαρμογή ενιαίου ποσοστού επί του ποσού της αποζημίωσης που αναλογεί σε κάθε δικαιούχο, ώστε το συνολικό ποσό των καταβαλλόμενων αποζημιώσεων να μην υπερβαίνει το ύψος της διαθέσιμης πίστωσης.

3. Ειδικά για το έτος 2026 (Α’ και Β’ Φάση), η σχετική δαπάνη καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κατόπιν ενίσχυσης πιστώσεων ύψους εξήντα εκατομμυρίων ευρώ (€ 60.000.000)από τις υπό κατανομή πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού των Γενικών Κρατικών Δαπανών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

4. Το ύψος της αποζημίωσης κάθε δικαιούχου ακτοπλοϊκής επιχείρησης προσδιορίζεται με βάση τις κατηγορίες των υποχρεωτικών εκπτώσεων, τον αριθμό των εκπτωτικών εισιτηρίων που έχει εκδώσει ανά κατηγορία έκπτωσης και την πραγματική συνολική αξία των εκπτώσεων ανά κατηγορία, όπως τις διέθεσε κατά το χρονικό διάστημα κάθε Φάσης και αποδεικνύεται από τα δικαιολογητικά που προσκομίζει σύμφωνα με το άρθρο 4.

5. Η συνολικώς καταβαλλόμενη αποζημίωση για κάθε επιχείρηση δεν δύναται να υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση τη συνολική αξία των εκπτώσεων των εισιτηρίων υποχρεωτικών εκπτώσεων που διατέθηκαν σύμφωνα με τα προσκομιζόμενα από τους Δικαιούχους δικαιολογητικά του άρθρου 4.

6. Ειδικά, για το έτος 2026 και προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία καταβολής αποζημίωσης για την Α’ Φάση, το ποσό της αποζημίωσης θα καταβληθεί ως ποσό «έναντι» της τελικώς δικαιούμενης αποζημίωσης για όλο το έτος και θα υπολογιστεί δυνάμει αλγόριθμου, ο οποίος αναλύεται στο παράρτημα Ι. Τα ποσά της έναντι καταβολής στρογγυλοποιούνται στο πλησιέστερο ακέραιο ευρώ πριν από την καταβολή τους. Κατά τη Β’ Φάση θα διενεργηθεί οριστικός υπολογισμός της αποζημίωσης και για τις δύο φάσεις δυνάμει των δικαιολογητικών που θα προσκομίσουν οι Δικαιούχοι σύμφωνα με το άρθρο 4.Το ποσό που θα καταβληθεί κατά την Α’ φάση θα συμψηφιστεί με το οριστικώς προσδιορισθέν ποσό αποζημίωσης, σύμφωνα με την παρ. 5 του παρόντος, και θα καταβληθεί στον δικαιούχο το τυχόν υπολειπόμενο ποσό. Σε περίπτωση που το καταβληθέν ποσό υπερβαίνει το οριστικώς δικαιούμενο ποσό αποζημίωσης, το υπερβάλλον ποσό αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν, έντοκα με βάση τουλάχιστον το επιτόκιο ανάκτησης της ΕΕ από τη στιγμή της καταβολής του, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Για το πρώτο έτος εφαρμογής δίδεται στους δικαιούχους η δυνατότητα υποβολής αίτησης μόνο στη Β’ φάση για την εκκαθάριση της αποζημίωσης για όλο το έτος.

7. Σε περίπτωση έγκρισης του καθεστώτος ενίσχυσης με αναγνώριση διαφορετικού τρόπου κατανομής αποζημιώσεων σε δικαιούχους, το υπερβάλλον ποσό που τυχόν έχει καταβληθεί σε ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις θα επιστραφεί εντόκως από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ με βάση τουλάχιστον το επιτόκιο ανάκτησης της ΕΕ.

8. Όσες ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις είναι επιφορτισμένες και με Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (ΥΓΟΣ), πρέπει η λογιστική σε επίπεδο επιχείρησης να μπορεί να επαληθεύσει την απουσία υπεραντιστάθμισης για κάθε μια ΥΓΟΣ.

Άρθρο 4
Διαδικασία και δικαιολογητικά καταβολής αποζημίωσης

1. Για τις πληρωμές κάθε Φάσης, οι δικαιούχοι φορείς οφείλουν να προσκομίζουν στη Διεύθυνση Θαλασσίων Συγκοινωνιών (Δ.Θ.Σ.),εντός δεκαπέντε(15) ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης κάθε Φάσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 3, τα εξής δικαιολογητικά πληρωμής, τα οποία η Δ.Θ.Σ. ελέγχει και ακολούθως διαβιβάζει στην αρμόδια οικονομική υπηρεσία για την εκτέλεση των πληρωμών:

α) Αίτημα καταβολής αποζημίωσης υπογεγραμμένο από τον νόμιμο εκπρόσωπο ή νομίμως εξουσιοδοτημένο προς τούτο πρόσωπο, το οποίο επέχει θέση Υπεύθυνης Δήλωσης του ν. 1599/1986, όπου βεβαιώνεται η τήρηση των όρων και προϋποθέσεων χορήγησης της ενίσχυσης σύμφωνα με το υπόδειγμα του παραρτήματος ΙΙΙ. Κατά την Α’ Φάση οι Δικαιούχοι συμπληρώνουν και υποβάλλουν την Υπεύθυνη Δήλωση Α. Από τη Β’ Φάση κι εφεξής οι Δικαιούχοι συμπληρώνουν και υποβάλλουν την Υπεύθυνη Δήλωση Β.

β) Έγγραφο με το οποίο να αποδεικνύεται η νόμιμη εκπροσώπηση της Δικαιούχου ακτοπλοϊκής επιχείρησης από το πρόσωπο το οποίο υπογράφει τις υπεύθυνες δηλώσεις και την αναλυτική κατάσταση του παρόντος άρθρου.

γ) Πιστοποιητικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας σε ισχύ.

δ) Αποδεικτικό έγγραφο τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) με δικαιούχο την επιχείρηση, στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η πίστωση του προβλεπόμενου ποσού.

ε) Υπεύθυνες δηλώσεις των νομίμων εκπροσώπων ή των νομίμως εξουσιοδοτημένων προς τούτο προσώπων των δικαιούχων ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων οι οποίες θα περιλαμβάνουν πίνακα με τις κατηγορίες των εκπτώσεων, τον αριθμό των εκπτωτικών εισιτηρίων ανά κατηγορία έκπτωσης και τη συνολική αξία των εκπτώσεων ανά κατηγορία όπως αυτές διατέθηκαν για το χρονικό διάστημα κάθε Φάσης, σύμφωνα με τα στοιχεία από τα συστήματα κρατήσεων και τα λογιστικά αρχεία της κάθε επιχείρησης, αρμοδίως θεωρημένα.

στ) Υπογεγραμμένη αρμοδίως αναλυτική κατάσταση των εκδοθέντων εισιτηρίων στα οποία έχει εφαρμοστεί έκπτωση με τον κωδικό του κάθε εισιτηρίου ή οποιοδήποτε άλλο επίσημο έγγραφο, υπογεγραμμένο από τον νόμιμο εκπρόσωπο ή νομίμως εξουσιοδοτημένο προς τούτο πρόσωπο, το οποίο μπορεί να πιστοποιήσει τα παραπάνω.
Ειδικά για την «έναντι» καταβολή της Α’ Φάσης του έτους 2026 υποβάλλονται μόνο τα δικαιολογητικά α-δ εντός δεκαπέντε (ημερολογιακών) ημερών από την ημέρα ανακοίνωσης σχετικής πρόσκλησης για την υποβολή αιτήσεων η οποία θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Στην προθεσμία προσκόμισης των δικαιολογητικών της Β’ Φάσης του αυτού έτους, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η εκκαθάριση της αποζημίωσης, υποβάλλονται τα δικαιολογητικά α-στ.

ζ) Κάθε αναγκαίο άλλο στοιχείο που θα απαιτηθεί κατά την διαδικασία εκκαθάρισης, το αιτείται η αρμόδια υπηρεσία απευθείας από τον Δικαιούχο.

2. Ειδικά για το έτος 2026 στην περίπτωση που οι Δικαιούχοι δεν προβούν σε υποβολή δήλωσης κατά την Α’ φάση, αλλά προβούν στη Β’ φάση σε αίτηση εκκαθάρισης της αποζημίωσης για όλο το έτος, οφείλουν να προσκομίσουν το σύνολο των δικαιολογητικών α-στ με στοιχεία και των δύο φάσεων.

3. Η άπρακτη παρέλευση της τασσόμενης προθεσμίας υποβολής των απαιτούμενων δικαιολογητικών επιφέρει τον αποκλεισμό του δικαιούχου από το μέτρο και την έκπτωσή του από το δικαίωμα λήψης της αποζημίωσης. Ειδικά για το έτος 2026 σε περίπτωση που ο δικαιούχος απωλέσει την προθεσμία της Α’ Φάσης και δεν υποβάλει αίτηση και δικαιολογητικά για την έναντι καταβολή, μπορεί να υποβάλει αίτηση στη Β’ Φάση σύμφωνα με τα οριζόμενα στο έκτο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 3.

4. Σε περίπτωση που στον δικαιούχο κατεβλήθη έναντι ποσό στην Α’ φάση και ο τελευταίος δεν προσκόμισε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά στη Β’ φάση για την εκκαθάριση όλου του έτους, το ποσό της προκαταβολής αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

Άρθρο 5
Διαδικασία, τρόπος και χρόνος εκκαθάρισης και καταβολής των ποσών αποζημίωσης

1. Για την πληρωμή της αποζημίωσης σε κάθε δικαιούχο ακτοπλοϊκή επιχείρηση εκδίδεται χρηματικό ένταλμα στο όνομα του δικαιούχου, αντίστοιχου του ποσού που έχει προσκομιστεί, υπολογιστεί και διαβιβαστεί στις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες για την κάθε Φάση.

2. Οι σχετικές πληρωμές πραγματοποιούνται με ευθύνη των αρμόδιων οικονομικών υπηρεσιών μέσω έκδοσης εντολής πληρωμής, μετά από έλεγχο του πλήρους φακέλου δικαιολογητικών, προκειμένου να διασφαλίζεται η νομιμότητα και η κανονικότητα της σχετικής δαπάνης. Η Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής εκκαθαρίζει την εν λόγω δαπάνη.

3. Για την πληρωμή, απαιτούνται από την Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής τουλάχιστον τα εξής:
(i) αντίγραφο της απόφασης ανάληψης υποχρέωσης,
(ii) κατάσταση πληρωμής δαπάνης υπογεγραμμένη από την αρμόδια Υπηρεσία Διατάκτη, ήτοι τη Διεύθυνση Θαλασσίων Συγκοινωνιών με την οποία βεβαιώνονται:
α) ο λογαριασμός οικονομικής ταξινόμησης (ΑΛΕ),
β) ο φορέας του οποίου επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός,
γ) το οικονομικό έτος του προϋπολογισμού τον οποίο βαρύνει η δαπάνη,
δ) τα στοιχεία του δικαιούχου (επωνυμία, ταχυδρομική διεύθυνση, ΑΦΜ),
ε) η αρμόδια Δ.Ο.Υ. του δικαιούχου,
στ) το δικαιούμενο ποσό αποζημίωσης κατόπιν ελέγχου των στοιχείων του πίνακα του άρθρου 4 παρ. 1 ε,
ζ) οι τυχόν κρατήσεις και ο φόρος,
η) το συνολικό καθαρό πληρωτέο ποσό.

Άρθρο 6
Έλεγχος/Μηχανισμός αποφυγής υπερβάλλουσας αποζημίωσης 

Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής διενεργούν ελέγχους για την επαλήθευση της ορθότητας των στοιχείων και της συνδρομής των προϋποθέσεων χορήγησης της αποζημίωσης και την αποφυγή υπερβάλλουσας αποζημίωσης κάθε διετία. Οι Δικαιούχοι υποχρεούνται να θέτουν στη διάθεση των υπηρεσιών κάθε στοιχείο ή δικαιολογητικό που ζητείται για τη διενέργεια των ανωτέρω ελέγχων.

Οι Δικαιούχοι υποχρεούνται να τηρούν και να φυλάσσουν όλα τα δικαιολογητικά, παραστατικά και λοιπά στοιχεία που αφορούν στη χορηγηθείσα αποζημίωση για χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών από την ημερομηνία καταβολής της τελευταίας ενίσχυσης και να τα θέτουν στη διάθεση των αρμόδιων οργάνων, εφόσον ζητηθούν.

Τα στοιχεία δύνανται να τηρούνται σε έγγραφη ή ηλεκτρονική μορφή, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

Σε περίπτωση που κατά τον έλεγχο διαπιστωθεί υπεραποζημίωση μιας δικαιούχου επιχείρησης, το υπερβάλλον ποσό ανακτάται εντόκως από τη στιγμή που τέθηκε στη διάθεσή της με βάση τουλάχιστον το επιτόκιο ανάκτησης της ΕΕ.

Άρθρο 7
Έναρξη Ισχύος 

Η παρούσα απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και για το χρονικό διάστημα που καλύπτει η σχετική απόφαση έγκρισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Πειραιάς, 28 Αυγούστου 2026

Οι Υπουργοί

Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ

Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

136529 ΕΞ 27-08-2026 Κοινοποίηση ενιαίου κωδικοποιημένου κειμένου με τη διοικητική κωδικοποίηση της νομοθεσίας για τον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας Αριθμ. 136529 ΕΞ 2026

(ΦΕΚ Β’ 5374/01-09-2026)

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τον ν. 5219/2025 (Α’ 130), όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους και από τις διατάξεις του ν. 5264/2025 (Α’ 239).

2. Την παρ. 55 του άρθρου 83 του ν. 5104/2024 «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (Α’ 58).

3. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181) και ιδίως του άρθρου 35 αυτού.

4. Το π.δ. 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων» (Α’ 123) και ιδίως την παρ. 1 του άρθρου 1 αυτού.

5. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασίας Υπουργείων-Σύσταση, Κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών-Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130) και ιδίως το δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 3 αυτού.

6. Το άρθρο 54 του ν. 4955/2022 (Α’ 139), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 164 του ν. 4972/2022 (Α΄ 181).

7. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου-Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών-Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού-Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139).

8. Το π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α’ 44).

9. Την υπό στοιχεία 65/17-06-2026 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτριο Μαρκόπουλο» (Β’3550).

10. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

11. Το άρθρο 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα» (π.δ. 63/2005, Α’ 98), σε συνδυασμό με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133).

12. Την περ. θ’ της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 3469/2006 «Εθνικό Τυπογραφείο, Εφημερίς της Κυβερνήσεως και λοιπές διατάξεις» (Α’ 131).

13. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

14. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ»,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Κοινοποιούμε ενιαίο κωδικοποιημένο κείμενο με τη διοικητική κωδικοποίηση της νομοθεσίας για τον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, του ν. 5219/2025 (Α’ 130) όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους από τον ν. 5264/2025 (Α’ 239). Το ενιαίο κωδικοποιημένο κείμενο της νομοθεσίας για τον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας είναι αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και έχει λάβει την κάτωθι ψηφιακή υπογραφή:

ΑΔΑ: Ε4ΘΨΗ-Ο0Β
Digitally singned by Ministry
of Digital Governance
Date: 2026.05.06
15:07:23 ΕΕSΤ
Location: Athens

Άρθρο 2
Έναρξη ισχύος

Η απόφαση αυτή ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως

Αθήνα, 27 Αυγούστου 2026

Ο Υφυπουργός
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

137687 ΕΞ 31-08-2026 Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος επιδότησης πετρελαίου κίνησης

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Την από 25.03.2026 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Επείγουσες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της αύξησης του ενεργειακού κόστους και την προστασία πληττόμενων κλάδων της οικονομίας» (Α’ 46), που κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 5292/2026 (Α’ 53) και ιδίως το άρθρο δεύτερο, την παρ. 2 και την περ. β της παρ. 5 του άρθρου πέμπτου αυτής.

2. Το Κεφάλαιο ΙΑ «Ψηφιακή Διαφάνεια – Πρόγραμμα Διαύγεια» του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184) και τον ν. 3469/2006 «Εθνικό Τυπογραφείο, Εφημερίς της Κυβερνήσεως και λοιπές διατάξεις» (Α’ 131).

3. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

4. Τον ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α’ 143).

5. Τον ν. 3054/2002 «Οργάνωση της αγοράς πετρελαιοειδών και άλλες διατάξεις» (Α’ 230).

6. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131).

7. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181).

8. Την υπ’ αρ. 102928 ΕΞ 2023/10.7.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β’ 4441).

9. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133).

10. Την από 11.3.2026 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Επείγουσες ρυθμίσεις για την ανάσχεση φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας» (Α’ 37), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 5289/2026 (Α’ 45).

11. Την υπό στοιχεία 51478 ΕΞ 2026/30.03.2026 κοινή υπουργική απόφαση «Χορήγηση επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 1783), την υπό στοιχεία 64963 ΕΞ 27-04-2026 κοινή υπουργική απόφαση «Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 2396), την υπό στοιχεία 83528 ΕΞ 27-05-2026 κοινή υπουργική απόφαση «Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος και ύψους επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 2999) και την υπό στοιχεία 123044 ΕΞ 28-07-2026 κοινή υπουργική απόφαση «Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος και ύψους επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 4694).

12. Την υπ’ αρ. 21333/12.03.2026 κοινή υπουργική απόφαση «Ανάσχεση φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας. Καθορισμός του ειδικού κόστους διανομής για τις νησιωτικές περιοχές» (Β’ 1412).

13. Την υπ’ αρ. 21330/12.03.2026 υπουργική απόφαση «Περιστολή φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας. Καθορισμός της διαδικασίας ελέγχου και της επιβολής κυρώσεων των άρθρων πρώτου και δεύτερου της από 11/3/2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 37) καθώς και κλιμάκωση των προστίμων, εξειδίκευση των κατηγοριών των αγαθών που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών και άλλες λεπτομέρειες» (Β’ 1411).

14. Το από 26.03.2026 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων.

15. Το υπό στοιχεία 2/73074/ΔΠΓΚ/28.8.2026 έγγραφο της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

16. Το γεγονός ότι εξακολουθεί να υφίσταται ανάγκη για επιδότηση της τιμής του λίτρου πετρελαίου κίνησης λόγω της αύξησης που συνεχίζει να καταγράφεται στην τιμή του πετρελαίου και της συνεπακόλουθης αύξησης του κόστους των μετακινήσεων και του μεταφορικού κόστους.

17. Το γεγονός ότι η παρούσα δεν αφορά σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ.

18. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης προκαλείται πρόσθετη δαπάνη για το τρέχον οικονομικό έτος και ειδικότερα για τον μήνα Σεπτέμβριο 2026 σε βάρος των υπό κατανομή πιστώσεων του Ειδικού Φορέα 1024-711-0000000 «Γενικές Κρατικές Δαπάνες» του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία εξαρτάται από πραγματικά γεγονότα και εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο ποσό των τριάντα εκατομμυρίων (30.000.000) ευρώ,

αποφασίζουμε:

Άρθρο ΜΟΝΟ 

Την αναπροσαρμογή του χρονικού διαστήματος επιδότησης του πετρελαίου κίνησης και της περιόδου εφαρμογής της υπό στοιχεία 51478 ΕΞ 2026/30.03.2026 κοινής υπουργικής απόφασης «Χορήγηση επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 1783), όπως αυτή παρατάθηκε ή αναπροσαρμόστηκε κατά περίπτωση με την υπό στοιχεία 64963 ΕΞ 27-04-2026 κοινή υπουργική απόφαση «Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 2396), την υπό στοιχεία 83528 ΕΞ 27-05-2026 κοινή υπουργική απόφαση «Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος και ύψους επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 2999) και την υπό στοιχεία 123044 ΕΞ 28-07-2026 κοινή υπουργική απόφαση «Αναπροσαρμογή χρονικού διαστήματος και ύψους επιδότησης πετρελαίου κίνησης» (Β’ 4694), για χρονικό διάστημα ενός (1) μηνός, ήτοι από την 1η έως και την 30ή Σεπτεμβρίου 2026.

Το ύψος της επιδότησης παραμένει για το χρονικό διάστημα από την 1η έως και την 30ή Σεπτεμβρίου 2026 στο ποσό των οκτώ λεπτών του ευρώ (0,08 €) προ ΦΠΑ ανά λίτρο πετρελαίου κίνησης.

Η ισχύς της απόφασης αυτής αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 31 Αυγούστου 2026

Ο Υπουργός
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ

Ο Υφυπουργός
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

137219 ΕΞ 28-08-2026 2η τροποποίηση της υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 κοινής υπουργικής απόφασης με τίτλο «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» (Β’ 3058)

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:
i) Του ν. 4914/2022 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας “Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.” και άλλες διατάξεις» (Α’ 61) και ιδίως της παρ. 31 του άρθρου 63,
ii) του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) – Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α’ 184),
iii) του ν. 4821/2021 «Εκσυγχρονισμός του Ελληνικού Κτηματολογίου, νέες ψηφιακές υπηρεσίες και ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις» και ιδίως του άρθρου 102 (Α’ 134),
iv) του ν. 4936/2022 «Εθνικός Κλιματικός Νόμος – Μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επείγουσες διατάξεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την προστασία του περιβάλλοντος» (Α’ 105) και ιδίως του άρθρου 39,
v) του ν. 3912/2011 «Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης» (Α’ 17), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4608/2019 «Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και προσέλκυση Στρατηγικών Επενδύσεων και άλλες διατάξεις» (Α’ 66),
vi) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των Κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133),
vii) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133),
viii) του ν. 5140/2024 «Νέο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και συμπληρωματικές διατάξεις» (Α’ 154),
ix) του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειες, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων,
x) του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1058 της 24ης Ιουνίου 2021, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1914 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 2025, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής [ΕΕΕΕ L231/60],
xi) του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1056 όσον αφορά σε ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση στρατηγικών προκλήσεων στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης,
xii) του Κανονισμού (EE) 2023/2831 της 13ης Δεκεμβρίου 2023 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας,
xiii) της υπό στοιχεία C(2021)5617/29.7.2021 απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027» (CCI 2021EL16FFPA001),
xiv) της υπό στοιχεία 6045 final/26.08.2022 Εκτελεστικής Απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027, όπως τροποποιήθηκε από την C(2024) 3743 final/29.05.2024 (1ης Αναθεώρηση) και την C(2026) 1063 final/16.02.2026 Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής (2η Αναθεώρηση),
xv) των υπό στοιχεία C(2026) 1187/16-02-2026, C(2026) 907/16-02-2026, C(2026) 1221/04-03-2026, C(2026) 1079/16-02-2026, C(2026) 1082/16-02-2026, C(2026) 1084/16-02-2026, C(2026) 1323/04-3-2026, C(2026) 1428/04-3-2026, C(2026) 1058/16-02-2026, C(2026) 1083/16-02-2026, C(2026) 1236/04-03-2026, C(2026) 908/16-02-2026, C(2026) 1085/16-02-2026 αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση των δεκατριών (13) Περιφερειακών Προγραμμάτων 2021-2027,
xvi) της υπ’ αρ. 114947/29.11.2022 υπουργικής απόφασης «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (Β’ 6132),
xvii) της υπ’ αρ. 110565/17.11.2022 υπουργικής απόφασης «Διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης ενστάσεων επί των αποτελεσμάτων αξιολόγησης προτάσεων ένταξης στα Προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027 [ένσταση της παρ. 7 του άρθρου 36 του ν. 4914/2022 (Α’ 61)]» (Β’ 5958),
xviii) της υπό στοιχεία 115474 ΕΞ 7-8-2024 υπουργικής απόφασης «Τροποποίηση και αντικατάσταση της υπ’ αρ. 114274/28.11.2022 απόφασης “Διαδικασίες ελέγχου νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων στο πλαίσιο των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027 (έλεγχος δημοσίων συμβάσεων του άρθρου 38 του ν. 4914/2022, Α’ 61)” (Β’ 6131)» (Β’ 4921),
xix) της υπ’ αρ. 5483/20.01.2023 κοινής υπουργικής απόφασης «Διαδικασίες δημοσιονομικών διορθώσεων και αναζήτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στα Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027» (Β’ 390),
xx) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181),
xxi) του πδ 40/2020 «Οργανισμός Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α’ 85),
xxii) του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130),
xxiii) του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139),
xxiv) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131),
xxv) του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α’ 44),
xxvi) του π.δ. 35/2026 «Διορισμός Αναπληρωτή Υπουργού και Υφυπουργών» (Α’ 93),
xxvii) της υπό στοιχεία Υ21/22.12.2025 απόφασης του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Νικόλαο Παπαθανάση» (Β’ 7190),
xxviii) της υπό στοιχεία 65/17-06-2025 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτριο Μαρκόπουλο» (Β’ 3550),
xxix) των υπ’ αρ. 1674/12-5-2026 (ΑΔΑ: 9ΔΟ57ΛΒ-ΘΥΔ), 1517/8-4-2026 (ΑΔΑ: 62ΨΝ7Λ6-6Ο6), 1898/ 8-4-2026 (ΑΔΑ: 6Ν87ΛΛ-ΧΔΥ), 841/8-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΤΦΘ7Λ9-ΥΨΙ), 809/16-4-2026 (ΑΔΑ: 63Ε07ΛΗ-Δ5Θ), 643/ 6-4-2026 (ΑΔΑ: ΨΕΟΤ7ΛΕ-ΟΕΒ), 868/24.04.2026 (ΑΔΑ: 94Φ37ΛΨ-ΔΚΒ), 934/21-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΖΜΠ7Λ7-Σ5Χ), 1285/1-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΑΒΗ7ΛΚ-64Ζ), 108065/2-04-2026/ΟΕ:11/05/2026 (ΑΔΑ: 6ΜΞΥ7Λ1-ΖΘΦ), 775/20-5-2026 (ΑΔΑ: ΨΝΦΠ7ΛΩ-ΟΕΠ), 792/6-4-2026 (ΑΔΑ: ΡΛ267ΛΞ-Ρ7Μ), 1981/21-4-2026 (ΑΔΑ: Ψ87Γ7ΛΡ-353) αποφάσεων εκχώρησης πόρων προς την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027,
xxx) της υπό στοιχεία 118944 ΕΞ/23.10.2019 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β’ 3990),
xxxi) της υπό στοιχεία 3981ΕΞ/23.02.2020 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Παροχή Υπηρεσίας Αυθεντικοποίησης Χρηστών oAuth2.0 σε Πληροφοριακά Συστήματα τρίτων Φορέων» (Β’ 762),
xxxii) του π.δ. 12/2020 «Οργανισμός Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας» (Α’ 17),
xxxiii) του π.δ 2/2023 «Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 12/2020 “Οργανισμός Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.)” (Α’ 17)» (Α’ 2),
xxxiv) του από 27.11/14.12.1926 π.δ. «Περί κωδικοποιήσεως των περί συστάσεως Τεχνικού Επιμελητηρίου κειμένων διατάξεων» (Α’ 430),
xxxv) του ν. 1486/1984 «Τροποποίηση των διατάξεων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος» (Α’ 161).
xxxvi) Την υπ’ αρ. 134453/23.12.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Οικονομικών «Ρυθμίσεις για τις πληρωμές των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων – ΠΔΕ (Τροποποίηση και αντικατάσταση της κοινής υπουργικής απόφασης 46274/26.09.2014 (Β’ 2857).

2. Την υπό στοιχεία 78750 ΕΞ 2026/ΥΠΕΘΟ 19/05/02026 εισηγητική έκθεση Οικονομικών Επιπτώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την υπό στοιχεία 57036/1500/22-5-2026 ΥΠΕΝ- εισηγητική έκθεση Οικονομικών Επιπτώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος κι Ενέργειας.

3. Tην υπό στοιχεία 86272 ΕΞ 02-06-2026 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» (Β’ 3058).

4. Tην υπό στοιχεία 116171 ΕΞ 2026/15.07.2026 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Τροποποίηση της υπό στοιχεία 86272ΕΞ/02-06-2026 κοινής υπουργικής απόφασης με τίτλο “Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”” (Β’ 3058)» (Β’ 4372).

5. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

6. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,

αποφασίζουμε:

Tην 2η τροποποίηση της υπό στοιχεία 86272 ΕΞ 02-06-2026 κοινής υπουργικής απόφασης «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» (Β’ 3058) ως εξής:

Άρθρο 1

Στον πίνακα της παρ. 3 του άρθρου 3, όπου αναφέρεται η λέξη «παιδί» ή «παιδιά», αντικαθίσταται από τις λέξεις «ανήλικο τέκνο» ή «ανήλικα τέκνα» αντίστοιχα, και ο πίνακας διαμορφώνεται ως εξής:

Εισοδηματική κατηγορία Ι Εισοδηματική κατηγορία ΙΙ
Α/Α Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025 Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025
1 Άγαμος (μονοπρόσωπο νοικοκυριό) 18.000€ 25.000€
2 Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς ανήλικα τέκνα 25.000€ 35.000€
3 Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 ανήλικο τέκνο 30.000€ 40.000€
4 Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 ανήλικα τέκνα ή 35.000€ 45.000€
5 Μονογονεϊκή με 1 ανήλικο τέκνο 28.000€ 39.000€
6 Για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο (Έγγαμος/ΜΣΣ/Μονογονεϊκή) +5.000€ +5.000€

Άρθρο 2

Η παρ. 11 του άρθρου 3 αντικαθίσταται ως εξής:

11. Κάθε νοικοκυριό, δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που αιτείται, ο/η σύζυγός του/ΜΣΣ ή τα εξαρτώμενα μέλη του νοικοκυριού, δύναται να υποβάλει Αίτηση Χρηματοδότησης για μία (1) ή περισσότερες κλειστές κατοικίες στις οποίες έχει τα δικαιώματα της παρ. 1.α του παρόντος, χωρίς περιορισμό ως προς τον αριθμό τους, και επιπρόσθετα για έως μία (1) ανοικτή κατοικία της παρ. 1.β., υπό την προϋπόθεση ότι για αυτές πληρούνται αυτοτελώς τα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 4.

Άρθρο 3

Στην παρ. 4 του άρθρου 8, μετά το τέταρτο εδάφιο, προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Ειδικά για τις αιτήσεις που αφορούν σε ανοικτά ακίνητα, η χρονική προτεραιοποίησή τους θα γίνει με βάση εισοδηματικά κριτήρια» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:

4. Κατά το δεύτερο στάδιο, η Αίτηση Χρηματοδότησης υποβάλλεται στο πληροφοριακό σύστημα υλοποίησης της δράσης, το οποίο διαχειρίζεται το ΤΕΕ. Η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας της παρ. 3 αποτελεί προαπαιτούμενο για την υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης. Η υποβολή των Αιτήσεων Χρηματοδότησης θα διενεργηθεί σε διακριτές χρονικά φάσεις (προτεραιότητες), ανάλογα με την κατηγορία των ακινήτων (κλειστά/ανοικτά). Κατά πρώτη φάση θα υποβληθούν Αιτήσεις Χρηματοδοτήσεις, που θα αφορούν αποκλειστικά σε κλειστά ακίνητα και στη συνέχεια αυτές που θα αφορούν σε ανοικτά. Ειδικά για τις αιτήσεις που αφορούν σε ανοικτά ακίνητα, η χρονική προτεραιοποίησή τους θα γίνει με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Περαιτέρω χρονική προτεραιοποίηση υποβολής Αίτησης Χρηματοδότησης, μεταξύ των αιτήσεων σε κάθε μία από τις δύο αυτές φάσεις μπορεί να περιληφθεί στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Πρόσκληση, που θα εκδώσει η ΕΥΔ ΠΕΚΑ. Η αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης θα είναι άμεση.

Κατά τα λοιπά, εξακολουθεί να ισχύει η υπό στοιχεία 86272 ΕΞ 02-06-2026 (Β’ 3058) κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης “Ανακαίνιση Κατοικίας”» όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία 116171 ΕΞ 2026/15.07.2026 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 28 Αυγούστου 2026

Οι Υπουργοί

Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ

Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΣΤΑΥΡΟΣ Ν. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ

Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
ΔΟΜΝΑ – ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ

Ψηφιακής Διακυβέρνησης
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος
ΕΣΠΑ Banner Αφίσα ESPA Banner