Α. Π.: 1825536: Ασφάλιση επαγγελματιών αναδόχων γονέων στον e-ΕΦΚΑ.
ΣΧΕΤ:- `Αρθρο 16 Ν. 4538/2018 , όπως διαμορφωμένο ισχύει με την παρ. 3 άρθρου 58 Ν.4997/2022
Η αρ. 19333/2023 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 1085/τ.Β΄/28-02-2023), όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με την αρ. 8102/2024 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 7304/τ.Β΄/31-12-2024)
Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του ν. 4538/2018 (ΦΕΚ 85/τ.Α΄/16-05-2018) «Μέτρα για την προώθηση των θεσμών της Αναδοχής και Υιοθεσίας και άλλες διατάξεις» στις οποίες περιλαμβάνονται οι διατάξεις του άρθρου 16, όπως διαμορφωμένες ισχύουν με την παρ. 3 του άρθρου 58 του Ν. 4997/2022 (ΦΕΚ 219/τ.Α΄/25-11-2022), που ορίζουν το καθεστώς ασφάλισης των επαγγελματιών αναδόχων γονέων σε παιδιά με αναπηρία και παιδιά με σοβαρές ψυχικές διαταραχές.
Κατ΄ εφαρμογή των ανωτέρω, εκδόθηκε η αριθμ. 19333/2023 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 1085/τ.Β΄/28-02-2023), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει με την αριθμ. 8102/2024 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 7304/τ.Β΄/31-12-2024), με τις διατάξεις των οποίων ρυθμίζονται, μεταξύ άλλων, θέματα που αφορούν στην ασφάλιση και εισφοροδότηση των επαγγελματιών αναδόχων.
ΓΕΝΙΚΑ
Σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο 16 του Ν. 4538/2018 , όπως διαμορφώθηκε και ισχύει, ανήλικος με σωματική ή ψυχική αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης της νοητικής και αναπτυξιακής, καθώς και ανήλικος χωρίς αναπηρία, εφόσον διαπιστώνεται αιτιολογημένα από τον αρμόδιο φορέα που τον έχει υπό την προστασία του ότι δεν είναι δυνατή με άλλον τρόπο η οικογενειακή αποκατάστασή του, δύναται να τοποθετείται σε επαγγελματία ανάδοχο, ύστερα από αξιολόγηση της καταλληλότητάς του, την παρακολούθηση βασικού και ειδικού προγράμματος εκπαίδευσης υποψήφιων αναδόχων γονέων και την εγγραφή του στο Ειδικό Μητρώο Υποψήφιων Επαγγελματιών Αναδόχων.
Ο επαγγελματίας ανάδοχος συνάπτει έγγραφη σύμβαση με τους φυσικούς γονείς ή τον επίτροπο, ή τον φορέα που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου και η αμοιβή του είναι μηνιαία και καταβάλλεται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.).
Ο επαγγελματίας ανάδοχος υπάγεται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ ως Μη Μισθωτός, σύμφωνα με τις διατάξεις του π. ΟΑΕΕ.
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
ΕΝΑΡΞΗ – ΛΗΞΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
Από τις προαναφερόμενες διατάξεις, η ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ ως Μη Μισθωτός (π. ΟΑΕΕ) εκκινεί και παύει σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 39Α του Ν. 4387/2016 , όπως ισχύει. Συγκεκριμένα, ο επαγγελματίας ανάδοχος, έχει την υποχρέωση έναρξης επιτηδεύματος στη Φορολογική Διοίκηση με ΚΑΔ: 87.90.11.02 «Υπηρεσίες Επαγγελματιών Αναδόχων Γονέων» και υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (π. ΟΑΕΕ) από την πρώτη ημέρα του μήνα έναρξης ή μεταβολής εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση.
Επισημαίνεται ότι ο φορέας εποπτείας της αναδοχής έχει υποχρέωση να διαβιβάσει τη σύμβαση στον e-ΕΦΚΑ, από την οποία προκύπτει η ημερομηνία έναρξης της επαγγελματικής αναδοχής και να ενημερώσει για την ακριβή ημερομηνία λήξης αυτής.
ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (έναρξης – λήξης)
Για την έναρξη ασφάλισης του επαγγελματία αναδόχου, ως Μη Μισθωτός π. ΟΑΕΕ, απαιτούνται η έναρξη επιτηδεύματος στη Φορολογική Διοίκηση (ΚΑΔ: 87.90.11.02 «Υπηρεσίες Επαγγελματιών Αναδόχων Γονέων») και η σύμβαση επαγγελματικής αναδοχής.
Για τη λήξη ασφάλιση, αντίστοιχα, απαιτούνται η λήξη επιτηδεύματος στη Φορολογική Διοίκηση, καθώς και η ημερομηνία λήξης της επαγγελματικής αναδοχής, κατόπιν ενημέρωσης του φορέα εποπτείας.
ΕΙΣΦΟΡΟΔΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 9 της Κ.Υ.Α. αριθμ. 19333/2023 όπως ισχύει, για κάθε μήνα υποχρεωτικής υπαγωγής στον e-ΕΦΚΑ (π. ΟΑΕΕ) καταβάλλονται από τον επαγγελματία ανάδοχο εισφορές Μη Μισθωτού σύμφωνα με τα άρθρα 39 και 41 του ν.4387/2016, όπως αντικαταστάθηκαν και ισχύουν με τα άρθρα 35 και 37 του ν. 4670/2020, καθώς και τυχόν συνεισπραττόμενα.
Από 01/01/2020, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4670/2020, οι Μη Μισθωτοί ασφαλισμένοι που υπάγονται στην ασφάλιση του π. ΟΑΕΕ καταβάλλουν εισφορές βάσει του νέου συστήματος ασφαλιστικών κατηγοριών. Ειδικότερα, θεσπίζονται έξι (6) ασφαλιστικές κατηγορίες, καθώς και μία (1) ειδική κατηγορία για νέους ασφαλισμένους κατά τα πρώτα πέντε (5) έτη ασφάλισης. Η επιλογή κατηγορίας είναι ελεύθερη και δηλώνεται ηλεκτρονικά, ενώ σε περίπτωση μη επιλογής, ο ασφαλισμένος κατατάσσεται αυτοδίκαια στην πρώτη (κατώτατη) κατηγορία. Οι εισφορές καταβάλλονται σε μηνιαία βάση, έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα. Σχετικές οδηγίες έχουν δοθεί με την αρ. 3/2020 Εγκύκλιο Οδηγία e-ΕΦΚΑ.
Στις περιπτώσεις που τα ανωτέρω πρόσωπα έχουν παράλληλη μισθωτή απασχόληση θα εισφοροδοτούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 36 του Ν. 4387/2016 , όπως έχουν αντικατασταθεί με το άρθρο 32 του Ν. 4670/2020 και ισχύουν.
Η παράλληλη μισθωτή απασχόληση θα δηλώνεται από τον ασφαλισμένο στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr – Ατομικός Λογαριασμός – Δικαιώματα Κοινωνικής Ασφάλισης -» Αίτηση – Δήλωση Παράλληλης Μισθωτής Απασχόλησης), προκειμένου να αναστέλλεται η έκδοση των ειδοποιητηρίων ασφαλιστικών εισφορών μέχρι την ολοκλήρωση της εκκαθαριστικής διαδικασίας. Σχετικές οδηγίες έχουν δοθεί με το αρ. πρωτ. 270762 /Σ.87724/15-07-2021 Γενικό Έγγραφο του e-ΕΦΚΑ.
Κατά την ετήσια εκκαθάριση λαμβάνονται υπόψη τα ποσά εισφορών ανά κλάδο από τη μισθωτή απασχόληση και καταβάλλεται από τον ασφαλισμένο στον e-ΕΦΚΑ, εφόσον προκύπτει, η διαφορά από την κατώτατη, κατά περίπτωση, προβλεπόμενη εισφορά ή από την εισφορά τυχόν ανώτερης επιλεγείσας κατηγορίας. Σχετικές οδηγίες έχουν δοθεί με την αρ. 43/2021 Εγκύκλιο Οδηγία του e-ΕΦΚΑ.
Της παρούσας να λάβει γνώση, με ευθύνη των προϊσταμένων Διευθύνσεων και Τμημάτων, το προσωπικό αρμοδιότητάς τους.
Α. Π.: 1830291: Αναβάθμιση της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ.) Οικοδομοτεχνικών Έργων, στο πλαίσιο υλοποίησης του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του e -Ε.Φ.Κ.Α. (Ο.Π.Σ. e -Ε.Φ.Κ.Α.)
Με το α.π. 1541090 /02.10.2025 Γενικό Έγγραφό μας γνωστοποιήθηκαν τεχνικές προδιαγραφές δημιουργίας αρχείων της αναβαθμισμένης ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ όλων των κατηγοριών (Οικοδομοτεχνικών Έργων, Κοινών Επιχειρήσεων, Δημοσίου)
Με το παρόν κοινοποιούμε, σε αντικατάσταση των αρχικών, τις τεχνικές προδιαγραφές δημιουργίας αρχείου της ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων (προσθήκη χαρακτήρων στα πεδία 63 & 65 των Στοιχείων Γραμμογράφησης, σελ. 5) Επίσης, παρέχονται:
• Οδηγίες για την συμπλήρωση όλων των πεδίων της ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων, που θα υποβάλλεται με αρχείο ή με φόρμα.
• Εγχειρίδιο Χρήσης της ηλεκτρονικής υπηρεσίας υποβολής της ΑΠΔ e – ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 2 του Ν 4670/2020 (ΦΕΚ 43 Α΄) οι Α.Π.Δ. e-ΕΦΚΑ όλων των κατηγοριών και όλων των τύπων (Κανονικές – 01 & Συμπληρωματικές – 04) υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω διαδικτύου, με συμπλήρωση φόρμας ή αρχείου.
Όπως έχει γνωστοποιηθεί, η αναβάθμιση της ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων θα υλοποιηθεί από τη μισθολογική περίοδο του Οκτωβρίου 2025 (10/2025) Για τον λόγο αυτό και προκειμένου να λάβει χώρα η μετάπτωση των αναγκαίων μηχανογραφικών δεδομένων, η «Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Α.Π.Δ. e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων» παραμένει από το Σάββατο 01.11.2025 και ώρα 00:00 έως και την Τρίτη 18.11.2025 και ώρα 12:00 προσωρινά μη διαθέσιμη.
Οι εργοδότες Οικοδομοτεχνικών Έργων θα μπορούν να συνδεθούν ξανά με την ανωτέρω υπηρεσία από την Τρίτη 18/11/2025, μετά τις 12:00, προκειμένου να υποβάλλουν ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων μισθολογικής περιόδου Οκτωβρίου 2025 (εμπρόθεσμη υποβολή) ή προγενέστερων μισθολογικών περιόδων (εκπρόθεσμη υποβολή) όλων των τύπων.
Επίσης, από τη Δευτέρα 03.11.2025, δεν είναι επιτρεπτή η παραλαβή από τις Τοπικές Διευθύνσεις e-ΕΦΚΑ χειρόγραφων ή με μαγνητικό μέσο ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων για οποιανδήποτε μισθολογική περίοδο.
Οι ΑΠΔ e-ΕΦΚΑ Οικοδομοτεχνικών Έργων, που θα υποβάλλονται εκπρόθεσμα στον φορέα, καθώς και τα υποχρεωτικά επισυναπτόμενα δικαιολογητικά αυτών, θα προωθούνται ηλεκτρονικά προς έλεγχο στις αρμόδιες Τοπικές Διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ (σχετ. Γεν. Έγγραφο τέως ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Γ99/1/38 /06.02.2012 ΑΔΑ Β02Γ4691ΩΓ-ΑΒΧ) Η εκτύπωση των αντίστοιχων αποδεικτικών υποβολής θα είναι διαθέσιμη μόνο μετά την έγκριση της εκπρόθεσμης υποβολής από την αρμόδια Τοπική Διεύθυνση.
Επισημαίνεται, ότι η είσοδος στην «Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής της αναβαθμισμένης ΑΠΔ Οικοδομοτεχνικών Έργων πραγματοποιείται με κωδικούς taxisnet» και όχι e-ΕΦΚΑ., ως οι οδηγίες του συνημμένου Εγχειριδίου Χρήσης.
Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, σε συνέχεια του Ν. 5218/2025 (Α΄ 125).
Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, σε συνέχεια του Ν. 5218/2025 (Α΄ 125).
Σχετ.: 1. Η με αρ. 102080/24.10.2022 (Β΄ 5623) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα «Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με την εξέταση επανορθωτικών μέτρων από την Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 ». 2. Η με αρ. πρωτ. 37122/21.04.2023 (ΑΔΑ: 6Β6Ξ46ΜΤΛΡ-ΩΟ0) εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα «Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με την υποβολή αιτημάτων για παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 (περί επάρκειας ή μη μέτρων αυτοκάθαρσης)». 3. Η με αρ. πρωτ. 12054/11.02.2025 (ΑΔΑ: Ψ1ΔΨ46ΝΛΣΞ-ΧΘΜ) εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης με θέμα «Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων οικονομικών φορέων προς αποκατάσταση της αξιοπιστίας τους, κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 73 παρ. 7, 8 και 9 του Ν. 4412/2016 (Α΄ 147), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 22 του Ν. 4782/2021 (Α΄ 36)». 4. Η με αρ. 17287/26.02.2025 (Β΄ 870) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης με θέμα «Τροποποίηση της υπ΄ αρ. 117036/17.11.2015 απόφασης του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού «Μεταβίβαση του δικαιώματος υπογραφής “Με εντολή Υπουργού” στον Γενικό Γραμματέα Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, στους Προϊσταμένους των Γενικών Διευθύνσεων, Διευθύνσεων και Τμημάτων της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού (Β΄ 2490)».
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.
1. Με την παρούσα εγκύκλιο παρέχονται οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές σχετικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, σε συνέχεια των αλλαγών που επήλθαν στο συναφές νομοθετικό πλαίσιο με το Ν. 5218/2025 (Α΄ 125).
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν. 5218/2025 , η ισχύς του οποίου εκκινεί από την 1η Οκτωβρίου 2025 (βλ. άρθρο 80 παρ. 2 του αυτού νόμου), αντικαθίσταται η παρ. 9 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 (Α΄ 147), το περιεχόμενο της οποίας διαμορφώνεται ως εξής: «9. Για τις ανάγκες των παρ. 7 και 8, με απόφαση του καθ΄ ύλην αρμόδιου Υπουργού συγκροτούνται οι ακόλουθες επιτροπές:
α) επιτροπή εξέτασης μέτρων αυτοκάθαρσης για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών, που απαρτίζεται από έναν (1) εκπρόσωπο της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), ως Πρόεδρο και δύο (2) εκπροσώπους της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, με τους αναπληρωτές τους, και
β) επιτροπή εξέτασης μέτρων αυτοκάθαρσης για δημόσιες συμβάσεις έργων, μελετών και τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, που απαρτίζεται από έναν (1) εκπρόσωπο της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), ως Πρόεδρο και δύο (2) εκπροσώπους της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τους αναπληρωτές τους.
Η θητεία των μελών των επιτροπών του προηγούμενου εδαφίου είναι τριετής. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ρυθμίζονται η διαδικασία αποστολής προς τις επιτροπές του πρώτου εδαφίου του σχεδίου απόφασης της αναθέτουσας αρχής για γνωμοδότηση, οι προϋποθέσεις εξέτασης και επανεξέτασης επανορθωτικών μέτρων που ελήφθησαν και για τα οποία έχουν ήδη εκδώσει γνώμη οι επιτροπές, ειδικότερα ζητήματα οργάνωσης και λειτουργίας των επιτροπών, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή της παρ. 8.».
Δυνάμει της εξουσιοδοτικής διάταξης του πρώτου εδαφίου της παρ. 9 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, έχουν εκδοθεί:
• η με αρ. πρωτ. 71973/18.09.2025 (ΑΔΑ: 6ΥΟ446ΝΛΣΞ-ΙΨΖ) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, με την οποία συγκροτήθηκε η Γνωμοδοτική Επιτροπή Εξέτασης Μέτρων Αυτοκάθαρσης για Δημόσιες Συμβάσεις Προμηθειών και Υπηρεσιών
Και
• η με αρ. πρωτ. 156390/29.09.2025 (ΑΔΑ: 603Π465ΧΘΞ-ΘΜΕ) απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, με την οποία συγκροτήθηκε η Γνωμοδοτική Επιτροπή Εξέτασης Μέτρων Αυτοκάθαρσης για Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Μελετών και Τεχνικών και Λοιπών Συναφών Επιστημονικών Υπηρεσιών.
3. Τούτων δοθέντων, από την 1η Οκτωβρίου 2025, τα αιτήματα των αναθετουσών αρχών για τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί των σχεδίων αποφάσεων περί της επάρκειας (ή μη) των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων, εξετάζονται από τις παραπάνω τριμελείς γνωμοδοτικές επιτροπές, αναλόγως του είδους της σύμβασης. Σημειώνεται, δε, ότι, τυχόν εκκρεμείς υποθέσεις εξέτασης επανορθωτικών μέτρων οικονομικών φορέων ενώπιον της πενταμελούς γνωμοδοτικής επιτροπής, που συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 111257/18.11.2022 (ΑΔΑ: ΨΠΓΟ46ΜΤΛΡ-0Ε3) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, περιέρχονται αυτοδικαίως, αναλόγως του είδους της σύμβασης, στις παραπάνω τριμελείς γνωμοδοτικές επιτροπές, οι οποίες αρμοδίως εκδίδουν σύμφωνη γνώμη επί των σχεδίων αποφάσεων των αναθετουσών αρχών εντός της τασσόμενης προθεσμίας των σαράντα (40) ημερών, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 3 §3 (περί αναστολής της προθεσμίας) και §4 (περί διακοπής της προθεσμίας) της υπό στοιχείο (1) Υ.Α.
Προς διευκόλυνση της κατανομής των υποθέσεων στις κατά περίπτωση αρμόδιες γνωμοδοτικές επιτροπές, οι αναθέτουσες αρχές αποστέλλουν τον ηλεκτρονικό φάκελο με το σχέδιο απόφασης, συνοδευόμενο από όλα τα σχετικά με την υπό κρίση υπόθεση στοιχεία, στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου:
• [email protected], όταν πρόκειται για αίτημα εξέτασης επανορθωτικών μέτρων οικονομικού φορέα που συμμετέχει σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης προμήθειας ή υπηρεσίας
Και
• [email protected], όταν πρόκειται για αίτημα εξέτασης επανορθωτικών μέτρων οικονομικού φορέα που συμμετέχει σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης έργου, μελέτης ή τεχνικής και συναφούς επιστημονικής υπηρεσίας.
4. Επί μεικτών συμβάσεων, επισημαίνονται τα κάτωθι σχετικά με την εξέταση των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων:
Όταν η δημόσια σύμβαση ενσωματώνει χαρακτηριστικά περισσότερων ειδών (μεικτή σύμβαση), ο νομικός χαρακτηρισμός της, κατ΄ εφαρμογή των ερμηνευτικών κανόνων του άρθρου 4 του Ν. 4412/2016 1, καθορίζει, μεταξύ άλλων, την αρμοδιότητα της γνωμοδοτικής επιτροπής επί της επάρκειας (ή μη) των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία ανάθεσης. Στις μεικτές συμβάσεις με αντικείμενο διαφορετικά είδη (έργα, προμήθειες, υπηρεσίες), το σύνολο των οποίων εμπίπτει στο ΒΙΒΛΙΟ I του Ν. 4412/2016, διακρίνονται οι εξής περιπτώσεις:
(i) στο πλαίσιο της ίδιας δημόσιας σύμβασης συνυπάρχουν στοιχεία δημόσιας σύμβασης έργου μαζί με στοιχεία δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών ή/και προμήθειας αγαθών, όπου τα μέτρα αυτοκάθαρσης των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία ανάθεσης, εξετάζονται από τη γνωμοδοτική επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 156390/29.09.2025 (ΑΔΑ: 603Π465ΧΘΞ-ΘΜΕ) απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, όταν το κύριο αντικείμενο της σύμβασης είναι το έργο, ή από τη γνωμοδοτική επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 71973/18.09.2025 (ΑΔΑ: 6ΥΟ446ΝΛΣΞ-ΙΨΖ) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, όταν το κύριο αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή υπηρεσιών ή η προμήθεια αγαθών
Και (ii) στο πλαίσιο της ίδιας δημόσιας σύμβασης συνυπάρχουν στοιχεία δημόσιας σύμβασης προμήθειας αγαθών μαζί με στοιχεία δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών, όπου τα επανορθωτικά μέτρα των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία ανάθεσης, εξετάζονται από τη γνωμοδοτική επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 71973/18.09.2025 (ΑΔΑ: 6ΥΟ446ΝΛΣΞ-ΙΨΖ) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, ανεξάρτητα από το εάν υψηλότερη είναι η εκτιμώμενη αξία των προς προμήθεια αγαθών ή των προς παροχή υπηρεσιών.
Αναφορικά με την υπό (i) περίπτωση, σημειώνεται ότι, κατά την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.)2, το κύριο αντικείμενο της σύμβασης προσδιορίζεται, κατά περίπτωση, στο πλαίσιο αντικειμενικής εξέτασης του συνόλου της σύμβασης και ο προσδιορισμός αυτός διενεργείται με βάση τις ουσιώδεις υποχρεώσεις του αναδόχου που υπερισχύουν έναντι όσων έχουν απλώς παρεπόμενο ή συμπληρωματικό χαρακτήρα. Η οικονομική αξία των επιμέρους στοιχείων της σύμβασης δεν μπορεί να αποτελέσει το αποκλειστικό κριτήριο για τον προσδιορισμό του κύριου αντικειμένου της σύμβασης, ωστόσο λαμβάνεται υπόψη ως κριτήριο το οποίο συνεκτιμάται με τα λοιπά.
Παράδειγμα 1ο: Έστω ότι αναθέτουσα αρχή προκηρύσσει ανοικτό διαγωνισμό κάτω των ορίων για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης των κλιματιστικών μηχανημάτων και την προμήθεια υλικών επισκευής, με εκτιμώμενη αξία 34.000,00€, πλέον Φ.Π.Α. (20.000,00€ για τις υπηρεσίες συντήρησης των κλιματιστικών μηχανημάτων + 14.000,00€ για τα υλικά επισκευής). Η υπό ανάθεση σύμβαση είναι μεικτή σύμβαση υπηρεσιών και προμήθειας, με κύριο αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών συντήρησης των κλιματιστικών μηχανημάτων. Επομένως, αρμόδια επιτροπή για να γνωμοδοτήσει επί της επάρκειας (ή μη) των επανορθωτικών μέτρων οικονομικού φορέα που συμμετέχει στη σχετική διαδικασία ανάθεσης, είναι η επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 71973/18.09.2025 (ΑΔΑ: 6ΥΟ446ΝΛΣΞ-ΙΨΖ) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης.
Παράδειγμα 2ο: Έστω ότι αναθέτουσα αρχή προκηρύσσει ανοικτό διαγωνισμό άνω των ορίων για την προμήθεια εξοπλισμού για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων χιονοδρομικού κέντρου και, πιο συγκεκριμένα, για την προμήθεια αναβατήρων και συστήματος έκδοσης και ελέγχου ηλεκτρονικών εισιτηρίων, με εκτιμώμενη αξία 5.000.000,00€, πλέον Φ.Π.Α. Η υπό ανάθεση σύμβαση είναι μεικτή σύμβαση προμήθειας και έργου, με κύριο αντικείμενο την προμήθεια αναβατήρων και συστήματος έκδοσης και ελέγχου εισιτηρίων, στην οποία περιλαμβάνονται μη αυτοτελείς, παρεμπίπτουσες εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης (εκσκαφές, ηλεκτρολογικές εργασίες, ρευματοδοτήσεις κ.λπ.)3. Επομένως, αρμόδια επιτροπή για να γνωμοδοτήσει επί της επάρκειας (ή μη) των επανορθωτικών μέτρων οικονομικού φορέα που συμμετέχει στη σχετική διαδικασία ανάθεσης, είναι η επιτροπή που συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 71973/18.09.2025 (ΑΔΑ: 6ΥΟ446ΝΛΣΞ-ΙΨΖ) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης.
Καταληκτικά, ο προσδιορισμός του κύριου αντικειμένου της μεικτής σύμβασης εμπίπτει στην αποκλειστική ευθύνη της εκάστοτε αναθέτουσας αρχής και υπόκειται στον έλεγχο των (δικαιοδοτικών) οργάνων που καλούνται να κρίνουν επί διαφορών που ανακύπτουν κατά τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, και επ΄ ουδενί των γνωμοδοτικών επιτροπών εξέτασης μέτρων αυτοκάθαρσης, η αρμοδιότητα των οποίων έγκειται στη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί των σχεδίων αποφάσεων των αναθετουσών αρχών περί της επάρκειας ή μη των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων.
Γ. ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΠΡΟΣ ΑΡΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΜΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡ. (ΣΤ) ΤΗΣ §4 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 73 ΤΟΥ Ν. 4412/2016 – Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΗΣΣΟΝΟΣ ΑΞΙΑΣ ΚΥΡΩΣΕΩΝ.
5. Όπως έχει αποσαφηνιστεί με τις υπό στοιχεία (2) και (3) εγκυκλίους, αναγκαία προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της ευνοϊκής για τον οικονομικό φορέα διαδικασίας εξέτασης και αξιολόγησης των μέτρων αυτοκάθαρσης προς αποκατάσταση της αξιοπιστίας του, αποτελούν:
(i) η εκ μέρους του οικονομικού φορέα προηγούμενη δήλωση, σε επίπεδο προκαταρκτικής απόδειξης (δια του Ε.Ε.Ε.Σ.), όλων εκείνων των πραγματικών γεγονότων που ενδέχεται να στοιχειοθετούν λόγο αποκλεισμού στο πρόσωπό του
Και
(ii) η εκ μέρους των αρμοδίων οργάνων (επιτροπή διενέργειας διαγωνισμού & αποφαινόμενο όργανο) της κατά περίπτωση αναθέτουσας αρχής αιτιολογημένη κατάγνωση της συνδρομής συγκεκριμένου λόγου αποκλεισμού στο πρόσωπο του οικονομικού φορέα.
Μεταξύ των δυνητικών/προαιρετικών λόγων αποκλεισμού, η συμπερίληψη των οποίων στα έγγραφα της σύμβασης τους καθιστά υποχρεωτικούς, υπό την έννοια ότι η αναθέτουσα αρχή οφείλει να εξετάσει τη συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων εφαρμογής τους, συμπεριλαμβάνεται ο προβλεπόμενος από το άρθρο 73 §4 περ. (στ) του Ν. 4412/2016, σύμφωνα με το οποίο: «Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αποκλείουν από τη συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης οποιονδήποτε οικονομικό φορέα σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες καταστάσεις: […] (στ) εάν ο οικονομικός φορέας έχει επιδείξει σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη πλημμέλεια κατά την εκτέλεση ουσιώδους απαίτησης στο πλαίσιο προηγούμενης δημόσιας σύμβασης, προηγούμενης σύμβασης με αναθέτοντα φορέα ή προηγούμενης σύμβασης παραχώρησης που είχε ως αποτέλεσμα την πρόωρη καταγγελία της προηγούμενης σύμβασης, αποζημιώσεις ή άλλες παρόμοιες κυρώσεις, […]».
Όπως συνάγεται από τη γραμματική διατύπωση της περ. (στ) της §4 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016, η πλημμέλεια απαιτείται να είναι είτε σοβαρή είτε επαναλαμβανόμενη, δηλαδή η πλήρωση των προϋποθέσεων εφαρμογής του συγκεκριμένου λόγου αποκλεισμού ως προς τον χαρακτήρα της συμβατικής πλημμέλειας είναι διαζευκτική και όχι σωρευτική. Επομένως, οικονομικός φορέας δύναται να εμπίπτει στον οικείο λόγο αποκλεισμού, εφόσον επέδειξε «σοβαρή» πλημμέλεια ή εφόσον διέπραξε πέραν της μίας ελάσσονες παρατυπίες (βλ. αιτιολογική σκέψη 101 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ)4. Σε κάθε περίπτωση, για τηδιαπίστωση «σοβαρής» πλημμέλειας απαιτείται, κατ΄ αρχήν, να πραγματοποιηθεί συγκεκριμένη εκτίμηση και να εξατομικευθεί η στάση του οικονομικού φορέα, η δε εκτίμηση της αναθέτουσας αρχής οφείλει να διέπεται από την αρχή της αναλογικότητας και η όποια απόφασή της να ληφθεί αιτιολογημένα. Έπειτα, ενόψει της αρχής της αυτοτέλειας των διαγωνιστικών διαδικασιών, η κατάγνωση ή μη λόγου αποκλεισμού εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα εκάστης αναθέτουσας αρχής, χωρίς αυτή να δεσμεύεται από ανάλογες κρίσεις αναθετουσών αρχών στο πλαίσιο έτερων διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων.
Περαιτέρω, όπως έχει κριθεί νομολογιακά (ΔΕΦ ΑΘ 256/2024, σκ. 14), για τον προσδιορισμό της έννοιας «άλλες παρόμοιες κυρώσεις» δεν είναι κρίσιμη η ακριβής νομική φύση της κύρωσης, ούτε η ορολογική της εκφορά (πρόστιμο, ποινική ρήτρα, μείωση τιμήματος, έκπτωση επί της συμβατικής αξίας), αλλά το εάν συνιστά για τον οικονομικό φορέα δυσμενή συνέπεια, λόγω της παράβασης ουσιώδους υποχρέωσής του στο πλαίσιο προηγούμενης δημόσιας σύμβασης και ανεξάρτητα από το εάν επέφερε λύση της σύμβασης. Ακόμη, δεν ασκεί επιρροή η άσκηση διοικητικής ή/και ένδικης προσφυγής (που δεν αποτελούν μέτρα αυτοκάθαρσης) κατά της απόφασης επιβολής κύρωσης, εφόσον αυτή δεν έχει μέχρι την ημερομηνία υποβολής προσφοράς του οικονομικού φορέα ανακληθεί ή ακυρωθεί, αντίστοιχα (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. 1223/2025, σκ. 17).
6. Με το άρθρο 19 του Ν. 5218/2025 προστίθεται στο Ν. 4412/2016 άρθρο 202Α με τίτλο «Κυρώσεις ήσσονος αξίας», η ισχύς του οποίου εκκινεί από την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι τη 14η Ιουλίου 2025 (βλ. άρθρο 80 παρ. 1 του αυτού νόμου) και σύμφωνα με το οποίο: «Κυρώσεις των άρθρων 206, 207, 208, 213, 218, 219 και 220, συνολικού ύψους που δεν ξεπερνά τις δύο εκατοστιαίες μονάδες (2%), επί της αξίας της σύμβασης στο πλαίσιο της οποίας επιβλήθηκαν για την πλημμελή εκτέλεση απαίτησης σε οικονομικό φορέα, δεν θεωρούνται σοβαρή πλημμέλεια για την εφαρμογή της περ. (στ) της παρ. 4 του άρθρου 73, εφόσον ο οικονομικός φορέας έχει εξοφλήσει το σύνολο του ποσού στην αναθέτουσα αρχή, εκτός εάν η αναθέτουσα αρχή κρίνει διαφορετικά.
Η παράλειψη της δήλωσης των παραπάνω κυρώσεων στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης δεν λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή της περ. (ζ) του άρθρου 73, εκτός εάν ζητηθεί η συμπερίληψή τους από την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα.
Για τον υπολογισμό των δύο εκατοστιαίων μονάδων (2%) του πρώτου εδαφίου δεν υπολογίζονται οι κυρώσεις για τις οποίες τα επανορθωτικά μέτρα που έλαβαν οι οικονομικοί φορείς έχουν κριθεί επαρκή από την αρμόδια Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73.».
Με την ανωτέρω ρύθμιση θεσπίζεται χρηματικό όριο για τον χαρακτηρισμό ως «ήσσονος αξίας» των κυρώσεων των άρθρων 206 , 207 , 208 , 213 , 218 , 219 και 220 του Ν. 4412/2016 , οπότε σε μία τέτοια περίπτωση, κατ΄ αρχήν, δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αποκλεισμού της περ. (στ) της §4 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 περί «σοβαρής» πλημμέλειας κατά την εκτέλεση προηγούμενης δημόσιας σύμβασης, εφόσον ο οικονομικός φορέας έχει εξοφλήσει το σύνολο του ποσού στην αναθέτουσα αρχή5 και, άρα, δεν ενεργοποιείται η διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης επανορθωτικών μέτρων. Βάση υπολογισμού της κύρωσης (ή των κυρώσεων) αποτελεί η αξία της σύμβασης, χωρίς Φ.Π.Α.6, κατά την εκτέλεση της οποίας επιβλήθηκε (ή επιβλήθηκαν). Ωσαύτως, για τον υπολογισμό του χρηματικού ορίου των δύο εκατοστιαίων μονάδων (2%) λαμβάνονται υπόψη οι κυρώσεις των άρθρων 206, 207, 208, 213, 218, 219 και 220 του Ν. 4412/2016, χωρίς Φ.Π.Α. Ενώ, για τον υπολογισμό των δύο εκατοστιαίων μονάδων (2%) δεν λαμβάνονται υπόψη οι κυρώσεις των άρθρων 206, 207, 208, 213, 218, 219 και 220 του Ν. 4412/2016, ανεξαρτήτως του χρηματικού ύψους τους, για τις οποίες τα επανορθωτικά μέτρα που έχουν λάβει οι οικονομικοί φορείς έχουν κριθεί επαρκή από την Επιτροπή της §9 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016.
Παράλληλα, σε εναρμόνιση με την πάγια νομολογία του Δ.Ε.Ε.7, με την προσθήκη της επιφύλαξης «εκτός εάν η αναθέτουσα αρχή αποφασίσει διαφορετικά», διατηρείται η δυνατότητα των αναθετουσών αρχών να αξιολογούν ad hoc την ακεραιότητα και την αξιοπιστία των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης και να κρίνουν κατά πόσο έχει κλονιστεί η σχέση εμπιστοσύνης που πρέπει να τις συνδέει μαζί τους, συνεπεία της επιβολής κυρώσεων σε βάρος τους λόγω πλημμελειών κατά την εκτέλεση προηγούμενων δημοσίων συμβάσεων, η «σοβαρότητα» των οποίων δύναται να αφορά όχι μόνο ποσοτικά κριτήρια (π.χ. χρηματικό ύψος επιβληθείσας κύρωσης), αλλά και ποιοτικά κριτήρια (π.χ. σημαντικές ελλείψεις στα παρασχεθέντα προϊόντα/στις παρασχεθείσες υπηρεσίες). Περαιτέρω, διατηρείται η δυνατότητα των αναθετουσών αρχών να προβαίνουν σε κατάγνωση του λόγου αποκλεισμού της περ. (στ) της §4 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 περί «επαναλαμβανόμενης» πλημμέλειας στο πρόσωπο οικονομικών φορέων, σε περίπτωση επιβολής σε βάρος τους πολλαπλών κυρώσεων κατά την εκτέλεση πλειόνων συμβάσεων κατά την κρίσιμη χρονική περίοδο της τριετίας8, συναρτήσει της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής προσφορών στη διαδικασία ανάθεσης στην οποία συμμετέχουν, έστω και εάν οι κυρώσεις αυτές δεν υπερβαίνουν τις δύο εκατοστιαίες μονάδες (2%) επί της αξίας εκάστης σύμβασης, στο πλαίσιο της οποίας επιβλήθηκαν.
Παράδειγμα 3ο: Έστω ότι αναθέτουσα αρχή προκηρύσσει ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό άνω των ορίων για την προμήθεια επίπλων γραφείου, στον οποίο συμμετέχει οικονομικός φορέας στον οποίο, κατά την κρίσιμη τριετία, έχουν επιβληθεί δύο (2) πρόστιμα συνεπεία εκπρόθεσμης παράδοσης στο πλαίσιο δημόσιας σύμβασης με το ίδιο αντικείμενο, αξίας 50.000,00€, χωρίς Φ.Π.Α., το πρώτο ύψους 250,00€ και το δεύτερο ύψους 500,00€, τα οποία και δηλώνει στο Ε.Ε.Ε.Σ., σύμφωνα με ρητό όρο της οικείας διακήρυξης. Η αναθέτουσα αρχή δύναται, κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 19 του ν. 5218/2025, να κρίνει ότι, τα παραπάνω πρόστιμα συνιστούν «κυρώσεις ήσσονος αξίας», καθώς υπολείπονται των δύο εκατοστιαίων μονάδων (2%) της αξίας της σύμβασης στο πλαίσιο της οποίας επιβλήθηκαν (250€ + 500€ = 750€/50.000€ = 0,015 x 100 = 1,5%), και, άρα, δεν στοιχειοθετούν, κατ΄ αρχήν, στο πρόσωπο του οικονομικού φορέα τον λόγο αποκλεισμού της περ. (στ) της §4 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 περί «σοβαρής» πλημμέλειας, διατηρουμένης ωστόσο της δυνατότητάς της να κρίνει και διαφορετικά, μετά από εξατομικευμένη εκτίμηση της στάσης του οικονομικού φορέα.
Παράδειγμα 4ο: Έστω ότι αναθέτουσα αρχή προκηρύσσει ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό άνω των ορίων για την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού των κτιριακών της εγκαταστάσεων, στον οποίο συμμετέχει οικονομικός φορέας στον οποίο, κατά την κρίσιμη τριετία, έχουν επιβληθεί έξι (6) ποινικές ρήτρες συνεπεία πλημμελούς παροχής υπηρεσιών στο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων με το ίδιο αντικείμενο, η πρώτη ύψους 1.000,00€ κατά την εκτέλεση σύμβασης αξίας 100.000€, χωρίς Φ.Π.Α. (1.000€/100.000€ = 0,01 x 100 = 1%), η δεύτερη ύψους 1.400€ κατά την εκτέλεση σύμβασης αξίας 150.000€, χωρίς Φ.Π.Α. (1.400€/150.000€ = 0,0093 x 100 = 0,93%), η τρίτη ύψους 2.000€ κατά την εκτέλεση σύμβασης αξίας 225.000€, χωρίς Φ.Π.Α. (2.000€/225.000€ = 0,0088 x 100 = 0,88%), η τέταρτη ύψους 3.000€ κατά την εκτέλεση σύμβασης αξίας 280.000€, χωρίς Φ.Π.Α. (3.000€/280.000€ = 0,0107 x 100 = 1,07%), η πέμπτη ύψους 2.200€ κατά την εκτέλεση σύμβασης αξίας 120.000€, χωρίς Φ.Π.Α. (2.200€/120.000€ = 0,0183 x 100 = 1,83%) και η έκτη ύψους 200€ κατά την εκτέλεση σύμβασης αξίας 25.000€ (200€/25.000€ = 0,008 x 100 = 0,8%), τις οποίες και δηλώνει στο Ε.Ε.Ε.Σ., σύμφωνα με ρητό όρο της οικείας διακήρυξης. Η αναθέτουσα αρχή δύναται, μετά από εξατομικευμένη εκτίμηση της στάσης του οικονομικού φορέα, σε βάρος του οποίου έχουν επιβληθεί πολλαπλές κυρώσεις κατά την εκτέλεση πλειόνων συμβάσεων – γεγονός που ενδεχομένως υποδηλώνει παραβατική ροπή και υποτροπή εκ μέρους του – να κρίνει ότι στο πρόσωπό του στοιχειοθετείται ο λόγος αποκλεισμού της περ. (στ) της §4 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 περί «επαναλαμβανόμενης» πλημμέλειας, έστω και εάν κάθε ποινική ρήτρα υπολείπεται των δύο εκατοστιαίων μονάδων (2%) της αξίας εκάστης σύμβασης στο πλαίσιο της οποίας επιβλήθηκε.
Επιπρόσθετα, με την ανωτέρω ρύθμιση, για τις κυρώσεις των άρθρων 206, 207, 208, 213, 218, 219 και 220 του ν. 4412/2016, που δεν υπερβαίνουν τις δύο εκατοστιαίες μονάδες (2%) της αξίας της σύμβασης στο πλαίσιο της οποίας επιβλήθηκαν, θεσπίζεται εξαίρεση από τον κανόνα της προηγούμενης δήλωσής τους σε επίπεδο προκαταρκτικής απόδειξης (δια του Ε.Ε.Ε.Σ.)9 και, κατ΄ επέκταση, της συνδρομής στο πρόσωπο οικονομικού φορέα που παρέλειψε να τις δηλώσει του λόγου αποκλεισμού της περ. (ζ) της §4 του άρθρου 73 του Ν. 4412/2016 περί ψευδούς δήλωσης ή απόκρυψης πληροφοριών10 που, κατά δεσμία αρμοδιότητα, συνεπάγεται τον αποκλεισμό του11, εκτός εάν η αναθέτουσα αρχή με σχετικό ρητό όρο στα έγγραφα της σύμβασης προβλέψει την υποχρεωτική δήλωσή τους σε επίπεδο προκαταρκτικής απόδειξης δια του Ε.Ε.Ε.Σ.
Τούτων δοθέντων, εφιστάται η προσοχή στις αναθέτουσες αρχές στην τήρηση των ρυθμίσεων του άρθρου 19 του Ν. 5218/2025 , προσαρμοζόμενων αναλόγως των διακηρύξεων που εκδίδουν12.
7. Τέλος, σύμφωνα με την §3 του άρθρου 33 «Μεταβατικές διατάξεις του Μέρους Β΄» του Ν. 5218/2025: «3. Το άρθρο 19 εφαρμόζεται και σε διαδικασίες ανάθεσης σύμβασης που έχουν εκκινήσει πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, με την προϋπόθεση ότι, για αυτές, δεν έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί στους υποψήφιους αναδόχους ατομική διοικητική πράξη αξιολόγησης δικαιολογητικών συμμετοχής, προσφορών ή κατακύρωσης.».
Δ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ.
8. Για την εφαρμογή του άρθρου 5 (περί προϋποθέσεων επανεξέτασης επανορθωτικών μέτρων) της υπό στοιχείο (1) Υ.Α.13 εξακολουθούν να λαμβάνονται υπόψη οι γνωμοδοτήσεις που έχει εκδώσει η πενταμελής Γνωμοδοτική Επιτροπή Εξέτασης Επανορθωτικών Μέτρων, η οποία συγκροτήθηκε με τη με αρ. πρωτ. 111257/18.11.2022 (ΑΔΑ: ΨΠΓΟ46ΜΤΛΡ-0Ε3) απόφαση, που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 9 του Ν. 4412/2016 (Α΄ 147), όπως είχε τροποποιηθεί και ίσχυε με το άρθρο 22 του Ν. 4782/2021 (Α΄ 36).
9. Υπενθυμίζεται ότι, η διαδικασία «Εξέταση Επανορθωτικών Μέτρων»14, όπως αναμορφώθηκε σε συνέχεια των αλλαγών του ν. 5218/2025, έχει καταχωριστεί στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ» (https://mitos.gov.gr) με Μοναδικό Αριθμό Καταχώρησης 294797.
10. Για αμιγώς διαδικαστικά θέματα που αφορούν στην αποστολή των φακέλων επανορθωτικών μέτρων, μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Γραμματεία της αντίστοιχης Γνωμοδοτικής Επιτροπής στα εξής τηλέφωνα:
• 213.2124778 & 213.2141260 (Γραμματεία Γνωμοδοτικής Επιτροπής Εξέτασης Μέτρων Αυτοκάθαρσης για Δημόσιες Συμβάσεις Προμηθειών και Υπηρεσιών)
και
• 213.2141219 & 213.2141260 (Γραμματεία Γνωμοδοτικής Επιτροπής Εξέτασης Μέτρων Αυτοκάθαρσης για Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Μελετών και Τεχνικών και Λοιπών Συναφών Επιστημονικών Υπηρεσιών).
Η παρούσα να δημοσιευθεί στους ιστότοπους του Υπουργείου Ανάπτυξης (https://www.mindev.gov.gr/) και της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου (https://gge.mindev.gov.gr/) και να αναρτηθεί στον ιστοχώρο του Προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ».
ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΜΕ ΕΝΤΟΛΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ
Ο προϊστάμενος του Τμήματος Εξυπηρέτησης Κοινού και Πρωτοκόλλου Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
κ.α.α. ΓΕΝΝΑΙΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΑ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
1 `Αρθρο 4 «Μεικτές συμβάσεις (άρθρο 3 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ)» του ν. 4412/2016: «1. Η παράγραφος 2 εφαρμόζεται σε μεικτές συμβάσεις οι οποίες έχουν ως αντικείμενο διαφορετικά είδη συμβάσεων, το σύνολο των οποίων εμπίπτει στο παρόν Βιβλίο (άρθρα 3 έως 221). […] 2. Οι συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο δύο ή περισσότερα είδη συμβάσεων (έργα, υπηρεσίες ή προμήθειες) ανατίθενται, σύμφωνα με τις διατάξεις που εφαρμόζονται στο είδος της σύμβασης που χαρακτηρίζει το κύριο αντικείμενο της σχετικής σύμβασης. Στην περίπτωση μεικτών συμβάσεων που αποτελούνται εν μέρει από υπηρεσίες κατά την έννοια των άρθρων 107 έως 110 και εν μέρει από άλλες υπηρεσίες ή μεικτών συμβάσεων που αποτελούνται εν μέρει από υπηρεσίες και εν μέρει από προμήθειες, το κύριο αντικείμενο καθορίζεται, σύμφωνα με το ποια από τις εκτιμώμενες αξίες των αντίστοιχων υπηρεσιών ή προμηθειών είναι η υψηλότερη. [.] 6. Όταν τα διάφορα μέρη συγκεκριμένης σύμβασης δεν μπορούν να χωρισθούν αντικειμενικά, το ισχύον νομικό καθεστώς καθορίζεται με βάση το κύριο αντικείμενο της εν λόγω σύμβασης. [.]».
2 C-412/04 (Επιτροπή κατά Ιταλίας), σκ. 47-50.
3 Το συγκεκριμένο παράδειγμα εδράζεται στην ad hoc αρ. 2095/2022 απόφαση Ελεγκτικού Συνεδρίου σε Μείζονα Ολομέλεια.
4 «[.] Θα πρέπει επίσης (οι αναθέτουσες αρχές) να μπορούν να αποκλείουν υποψηφίους ή προσφέροντες των οποίων οι επιδόσεις σε παλαιότερες δημόσιες συμβάσεις παρουσίασαν σοβαρές αδυναμίες σε βασικές απαιτήσεις, όπως η αδυναμία παροχής ή εκτέλεσης, σημαντικές ελλείψεις στο παρασχεθέν προϊόν ή υπηρεσία με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό για τον οποίο προοριζόταν, ή ανάρμοστη διαγωγή που δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για την αξιοπιστία του οικονομικού φορέα. Το εθνικό δίκαιο θα πρέπει να προβλέπει τη μέγιστη διάρκεια αυτών των αποκλεισμών. Όταν βασίζονται σε λόγους προαιρετικού αποκλεισμού, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να δίδουν ιδιαίτερη προσοχή στην αρχή της αναλογικότητας. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορούν ελάσσονες παρατυπίες να οδηγήσουν στον αποκλεισμό οικονομικού φορέα. Όταν, ωστόσο, συρρέουν επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις ελασσόνων παρατυπιών, μπορεί να γεννηθούν αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία οικονομικού φορέα, οι οποίες μπορούν ενδεχομένως να δικαιολογούν τον αποκλεισμό του.».
5 Βλ. άρθρο 207 §5 του ν. 4412/2016: «5. Η είσπραξη του προστίμου και των τόκων επί της προκαταβολής γίνεται με παρακράτηση από το ποσό πληρωμής του προμηθευτή ή, σε περίπτωση ανεπάρκειας ή έλλειψης αυτού, με ισόποση κατάπτωση της εγγύησης καλής εκτέλεσης και προκαταβολής, αντίστοιχα, εφόσον ο προμηθευτής δεν καταθέσει το απαιτούμενο ποσό.» και άρθρο 218 §3 του ν. 4412/2016: «3. Το ποσό των ποινικών ρητρών αφαιρείται/συμψηφίζεται από/με την αμοιβή του αναδόχου.».
6 Βλ. άρθρο 2 §1 περ. (48) του ν. 4412/2016: «Για τους σκοπούς του παρόντος εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί: […] (48) όπου στον παρόντα νόμο αναφέρεται ποσό, προϋπολογισμός ή εκτιμώμενη αξία σύμβασης ή αξία της σύμβασης, νοείται χωρίς Φ.Π.Α., εκτός εάν άλλως ορίζεται στις επιμέρους διατάξεις αυτού».
7 Υπόθεση Meca Srl κατά Comune di Napoli, C-41/18, Υπόθεση Infraestruturas de Portugal και Futrifer Industrias Ferroviάrias κατά Toscca, C-66/22.
8 Βλ. άρθρο 73 §10 του ν. 4412/2016: «10. Εάν η περίοδος αποκλεισμού δεν έχει καθοριστεί με αμετάκλητη απόφαση, ορίζεται ότι στις περιπτώσεις της παρ. 1 η περίοδος αυτή ανέρχεται σε πέντε (5) έτη από την ημερομηνία της καταδίκης με αμετάκλητη απόφαση και στις περιπτώσεις της παρ. 4 στα τρία (3) έτη από την ημερομηνία έκδοσης πράξης που βεβαιώνει το σχετικό γεγονός.».
9 Κατά την πάγια νομολογία (βλ. όλως ενδεικτικά ΣτΕ 237/2019): «Οι οικονομικοί φορείς οφείλουν να δηλώνουν στο Ε.Ε.Ε.Σ. πραγματικά γεγονότα και η υποχρέωσή τους αυτή δεν αίρεται από εκτιμήσεις σχετικές με το εάν τα δηλούμενα πραγματικά περιστατικά συνιστούν λόγους αποκλεισμού ή με το εάν συνέτρεχαν λόγοι άρσεως του αποκλεισμού.».
10 Βλ. άρθρο 73 §4 περ. (ζ) του ν. 4412/2016: «4. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αποκλείουν από τη συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης οποιονδήποτε οικονομικό φορέα σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες καταστάσεις: […] (ζ) εάν ο οικονομικός φορέας έχει κριθεί ένοχος εκ προθέσεως σοβαρών απατηλών δηλώσεων, κατά την παροχή των πληροφοριών που απαιτούνται για την εξακρίβωση της απουσίας των λόγων αποκλεισμού ή την πλήρωση των κριτηρίων επιλογής, έχει αποκρύψει τις πληροφορίες αυτές ή [.]».
11 Κατά την πάγια νομολογία (βλ. όλως ενδεικτικά ΣτΕ 753-754/2020, 2514, 2646-2647/2022): «[.] ανακριβής δήλωση του διαγωνιζομένου σχετικά με τη (μη) συνδρομή λόγων αποκλεισμού, η οποία περιλαμβάνεται στο υποβαλλόμενο με την προσφορά του Ε.Ε.Ε.Σ. [.] συνεπάγεται, με τη διαπίστωσή του, την υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να θέσει εκτός διαγωνισμού τον διαγωνιζόμενο, η δήλωση του οποίου δια του Ε.Ε.Ε.Σ. διαπιστώνεται ότι είναι αντικειμενικά ανακριβής.».
12 Τα Υποδείγματα Διακηρύξεων Προμηθειών & Υπηρεσιών της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. είναι μη δεσμευτικής ισχύος και οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να προσαρμόζουν το περιεχόμενο των Διακηρύξεων που εκδίδουν σε τυχόν νομοθετικές ή κανονιστικές μεταβολές, χωρίς να δύνανται να επικαλεστούν μη αναθεώρηση των Υποδειγμάτων της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.
13 Όπως γίνεται παγίως δεκτό, η μετά την έκδοση της κανονιστικής διοικητικής πράξης λήξη της νομοθετικής εξουσιοδότησης, ή η λήξη ή αντικατάσταση ή κατάργηση του νόμου που την περιέχει, δεν συνεπάγεται την αυτοδίκαιη κατάργηση της κανονιστικής διοικητικής πράξης που εκδόθηκε βάσει της εξουσιοδοτικής διάταξης, εκτός εάν τούτο ορίζεται ρητώς στο νόμο ή προκύπτει σαφώς από αυτόν (ΝΣΚ Γνμδ 165/2008).
Τροποποίηση της υπ΄ αρ. 90097/29-09-2022 κοινής υπουργικής απόφασης «A. Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 3.000 ανέργων που ανήκουν σε δύσκολα εξυπηρετήσιμες πληθυσμιακές ομάδες. Β. Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 7.000 ανέργων που αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας» (Β΄ 5106).
Έχοντας υπόψη:
1. Το άρθρο 29 του Ν. 1262/1982 «Για την παροχή κινήτρων ενίσχυσης της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Χώρας και τροποποίηση συναφών διατάξεων» (Α΄ 70) και ιδίως την παρ. 1.
2. Την παρ. 6 του άρθρου 10 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (Ν. 2690/1999, Α΄ 45).
3. Τον ν. 2956/2001 «Αναδιάρθρωση ΟΑΕΔ και άλλες διατάξεις» (Α΄ 258).
4. Τον ν. 3469/2006 «Εθνικό Τυπογραφείο, Εφημερίς της Κυβερνήσεως και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 131).
5. Τον ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α΄ 143).
6. Το άρθρο 23 του Ν. 4488/2017 «Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου και λοιπές ασφαλιστικές διατάξεις, ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων, δικαιώματα ατόμων με αναπηρίες και άλλες διατάξεις» (Α΄ 137).
7. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133).
8. Τον ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α΄ 137).
9. Τον Ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) – Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α΄ 184).
10. Τον ν. 4765/2021 «Εκσυγχρονισμός του συστήματος προσλήψεων στον δημόσιο τομέα και ενίσχυση του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 6) και ιδίως την περ. ιζ της παρ. 2 του άρθρου 2.
11. Τον ν. 4772/2021 «Διενέργεια Γενικών Απογραφών έτους 2021 από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, επείγουσες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, επείγουσες δημοσιονομικές και φορολογικές ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις» (Α΄ 17), ιδίως το άρθρο 42 αυτού, περί της διαδικασίας ένταξης και χρηματοδότησης από το ΠΔΕ έργων χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ.
12. Τον Ν. 4822/2021 «Κύρωση της Σύμβασης Χρηματοδότησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δανειακής Σύμβασης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Παραρτημάτων τους και άλλες διατάξεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Α΄ 135).
13. Τον ν. 4921/2022 «Δουλειές Ξανά: Αναδιοργάνωση Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης και ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της, αναβάθμιση δεξιοτήτων εργατικού δυναμικού και διάγνωσης των αναγκών εργασίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 75).
14. Τα άρθρα 10 και 11 του Ν. 5038/2023 «Κώδικας Μετανάστευσης» (Α΄ 81).
15. Τον ν. 5101/2024 «Κύρωση του Προσαρτήματος στη Σύμβαση Χρηματοδότησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και της Ελληνικής Δημοκρατίας και του παραρτήματός του και του Προσαρτήματος στη Δανειακή Σύμβαση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και της Ελληνικής Δημοκρατίας και των παραρτημάτων του)» (Α΄ 53).
16. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων).
17. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 της Επιτροπής της 13ης Δεκεμβρίου 2023 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας.
18. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ΄ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης (OJ. EE L 187/1 της 26.6.2014) όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315 της Επιτροπής της 23ης Ιουνίου 2023 (EE L 167/1 της 30.06.2023).
19. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (L 57/17).
20. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης (L 57/1).
21. Την από 13 Ιουλίου 2021 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την Ελλάδα (ST 10152/21, ST 10152/21 ADD 1) όπως τροποποιήθηκε με την από 7 Δεκεμβρίου 2023 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της αξιολόγησης του αναθεωρημένου Σ.Α.Α. για την Ελλάδα (ST 15831/23, ST 15831/23 ADD 1).
22. Την από 21 Δεκεμβρίου 2021 Συμφωνία Επιχειρησιακών Ρυθμίσεων C(2021) 9754.
23. Την από 9 Ιουλίου 2024 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της στοχευμένης αναθεώρησης (targeted revision) του ΕΣΑΑ για την Ελλάδα (ST 11858/24, ADD 1).
23α. Την από 21 Ιανουαρίου 2025 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της στοχευμένης αναθεώρησης (targeted revision) του ΕΣΑΑ για την Ελλάδα (ST 17055/24, ADD 1).
23β. Την από 22 Ιουλίου 2025 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της αναθεώρησης του ΕΣΑΑ για την Ελλάδα (ST 11101/25, ADD 1).
24. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
25. Την παρ. 2 του άρθρου 12 του π.δ. 80/2016 «Ανάληψη υποχρεώσεων από τους διατάκτες» (Α΄ 145).
26. Το π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α΄ 168).
27. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181).
28. Το π.δ. 11/2022 «Οργανισμός του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.)» (Α΄ 25).
29. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).
30. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 131).
31. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α΄ 130) – Μεταβατικές Διατάξεις» (Α΄ 139).
32. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 91).
33. Την υπό στοιχεία Υ 12/7-7-2023 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Νικόλαο Παπαθανάση» (Β΄ 4403).
34. Την υπό στοιχεία 59886/ΕΥΚΕ913/11-6-2020 απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών «Λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Σώρευσης Κρατικών Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας» (Β΄ 2417 και Β΄ 3968).
35. Την υπό στοιχεία 119126ΕΞ2021/28.09.2021 υπουργική απόφαση «Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των Δράσεων και των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Β΄ 4498).
36. Την υπ΄ αρ. 58118/15-7-2016 απόφαση της Διοικήτριας του ΟΑΕΔ, με την οποία συστάθηκαν Γραφεία Παρακολούθησης των Ενεργητικών Πολιτικών Απασχόλησης στα ΚΠΑ 2.
37. Την υπ΄ αρ. 1539/50/28-05-2024 απόφαση του ΔΣ της Δ.ΥΠ.Α. «Νέος Κανονισμού εξέτασης ενστάσεων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης» (Β΄ 3571).
38. Την υπό στοιχεία 120141 ΕΞ 2021/30.09.2021 απόφαση του Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης περί Έγκρισης του Εγχειριδίου Διαδικασιών του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου του Ταμείου Ανάκαμψης (ΑΔΑ: 6ΝΞ3Η-ΨΘ0).
39. Το υπ΄ αρ. 54267/19-12-2024 έγγραφο του Τμήματος Κρατικών Ενισχύσεων της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού και Δημοσιονομικών Αναφορών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
40. Την υπό στοιχεία ΓΝ 008/2025 γνωμοδότηση (ΑΠ:18153 ΕΞ 2025/3-2-2025) της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
41. Την υπό στοιχεία 144638 ΕΞ 2021/17-11-2021 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών (ΑΔΑ: 6Τ5ΡΗ-03Ι) περί ένταξης του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως τροποποιήθηκε με τις υπό στοιχεία 139229 ΕΞ 2022/27-9-2022 (ΑΔΑ: ΨΚ7ΨΗ-ΡΞ6), 176401 ΕΞ 2022/01-12-2022 (ΑΔΑ: 9ΑΞ- ΒΗ-Β1Ν), και 57719 ΕΞ 2025/02-04-2025 (ΑΔΑ: ΡΙ1ΙΗ- ΞΜΝ) όμοιές της.
42. Την υπ΄ αρ. 94/29-01-2025 (ΑΔΑ: 6ΚΘΦ46ΜΤΛΡΧΥ1) απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περί ένταξης του έργου 2021ΤΑ03400006 στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) 2025, στη ΣΑ ΤΑ034.
43. Την υπ΄ αρ.17014/25-06-2025 απόφαση της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης περί ανακατανομής πιστώσεων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2025 στη ΣΑΤΑ 034 (ΑΔΑ: ΡΠ1046ΝΛΔΓ-9Υ0).
44. Την υπ΄ αρ. 90097/29-09-2022 κοινή υπουργική απόφαση «A. Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 3.000 ανέργων που ανήκουν σε δύσκολα εξυπηρετήσιμες πληθυσμιακές ομάδες. Β. Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 7.000 ανέργων αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας» (Β΄ 5106), όπως έχει τροποποιηθεί με τις υπ΄ αρ. 25300/9-03-2023 (Β΄ 1602) και 110291/15-12-2023 (Β΄ 7128) όμοιές της.
45. Την υπ΄ αρ. 1947/01.08.2025 απόφαση του ΔΣ της Δ.ΥΠ.Α. και το από 08-08-2025 μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας της Δ.ΥΠ.Α.
46. Την υπ΄ αρ. 22110/19.08.2025 εισήγηση της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
47. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται επιπλέον δαπάνη στον κρατικό προϋπολογισμό και στον Προϋπολογισμό της Δ.ΥΠ.Α. πέραν αυτής που έχει προβλεφθεί στην υπ΄ αρ. 90097/29-09-2022 (Β΄ 5106) κοινή υπουργική απόφαση. Βάσει της υπ΄ αρ. 94/29-1-2025 (ΑΔΑ: 6ΚΘΦ46ΜΤΛΡΧΥ1) απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για την υλοποίηση του προγράμματος από την έναρ¬ξη αυτού έως και τη λήξη του τρέχοντος έτους, το ύψος της επιχορήγησης στη Δ.ΥΠ.Α., έχει ανέλθει σε ποσό ύψους 77.861.000,00 €. Το υπολειπόμενο ποσό του εγκεκριμένου προϋπολογισμού θα επιχορηγηθεί κατά το έτος 2026.
48. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Απασχόληση Ευπαθών Κοινωνικών Ομάδων» και Μοναδικό Αριθμό Καταχώρισης (Μ.Α.Κ.) στο ΕΜΔΔ «Μίτος» “126575”, αποφασίζουμε:
Την τροποποίηση της υπ΄ αρ. 90097/29-09-2022 κοινής υπουργικής απόφασης «A. Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 3.000 ανέργων που ανήκουν σε δύσκολα εξυπηρετήσιμες πληθυσμιακές ομάδες. Β. Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση 7.000 ανέργων αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας» (Β΄ 5106), όπως ισχύει, ως ακολούθως:
Α. Επί του Κεφαλαίου Α:
1. Ο τίτλος του Κεφαλαίου Α τροποποιείται ως εξής:
«Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση έως 3.055 ανέργων που ανήκουν σε δύσκολα εξυπηρετήσιμες πληθυσμιακές ομάδες.».
2. Η παρ. 2 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Α τροποποιείται ως εξής:
«2. Αντικείμενο του προγράμματος είναι η δημιουργία έως 3.055 νέων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης, με την πρόσληψη ανέργων, εγγεγραμμένων στο μητρώο ανέργων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) που εντάσσονται σε μία από τις προανα- φερόμενες πληθυσμιακές ομάδες (ωφελούμενοι) στην παρ. 1».
3. Η παρ. 3 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Α τροποποιείται ως εξής:
«3. Δικαιούχοι: Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και γενικά εργοδότες του ιδιωτικού τομέα που ασκούν τακτικά οικονομική δραστηριότητα, σε όλη την επικράτεια. Όσον αφορά στην απασχόληση ατόμων με αναπηρία, δικαιούχοι είναι επιπρόσθετα οι επιχειρήσεις ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού καθώς και οι αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρίες ΟΤΑ.
Τα ανωτέρω ισχύουν και για τους δικαιούχους που έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα.»
4. Η παρ. 4 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Στοιχεία του Έργου
ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ (Measure) Μεταρρύθμιση Απασχόλησης Ενεργητικών Πολιτικών
ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΡΑΣΗΣ (ID ΕΣΑΑ) 16747
MIS ΕΡΓΟΥ: 5150094
Τίτλος έργου (Sub3) Επιχορήγηση της ΔΥΠΑ για την υλοποίηση του έργου: «Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση ανέργων που αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας»
Τίτλος υποέργου/ προγράμματος «Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση έως 3.055 ανέργων που ανήκουν σε δύσκολα εξυπηρετήσιμες πληθυσμιακές ομάδες»
Πυλώνας Ανάκαμψης (Pillar) 3. Απασχόληση, Συνοχή Δεξιότητες, Κοινωνική
`Αξονας (Component) 3.1 Αύξηση των θέσεων εργασίας και προώθηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας
Γεωγραφικές ενότητες υλοποίησης Όλες οι Διοικητικές Περιφέρειες
Είδος παρεχόμενων ενισχύσεων Επιχορήγηση (Grant)
Καθεστώς ενίσχυσης 1) Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2831 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας, είτε:
2) `Αρθρα 32 και 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315.
Το καθεστώς ενίσχυσης επιλέγεται κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης, από τον δυνητικά δικαιούχο.
Ταμείο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΤΑ 034)
Φορέας Υλοποίησης Δ.ΥΠ.Α.
Δαπάνη 51.324.000,00 €
5. Η παρ. 3 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α τροποποιείται ως εξής:
«Για την υλοποίηση του προγράμματος του παρόντος Κεφαλαίου προκαλείται δαπάνη ύψους έως του ποσού των πενήντα ενός εκατομμυρίων, τριακοσίων είκοσι τεσσάρων χιλιάδων ευρώ (51.324.000 ευρώ), η οποία βαρύνει τον προϋπολογισμό της Δ.ΥΠ.Α. (ΚΑΕ 2493), καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΤΑ 034).».
6. Η παρ. 6 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α τροποποιείται ως εξής:
ΕΝΑΡΞΗ ΕΡΓΟΥ 1o ΤΡΙΜΗΝΟ 2022
ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΕΡΓΟΥ 30/4/2026
7. Η παρ. 7 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
8. Για την παρακολούθηση του προγράμματος χρησιμοποιούνται οι κάτωθι δείκτες:
9. RFC 11.1 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες 0-17,
10. FC 11.2 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες 18-29,
11. FC 11.3 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες 30-54,
12. FC 11.4 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες άνω των 55 ετών
13. FC 11.5 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες 0-17,
14. FC 11.6 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες 18-29,
15. FC 11.7 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες 30-54,
16. FC 11.8 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες άνω των 55 ετών,
17. FC 14.1 Αριθμός νέων ηλικίας 15-29 ετών που λαμβάνουν στήριξη – άνδρες,
18. FC 14.2 Αριθμός νέων ηλικίας 15-29 ετών που λαμβάνουν στήριξη – γυναίκες».
8. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«Οι ενισχύσεις για την απασχόληση που προβλέπονται στην παρούσα δράση, χορηγούνται:
α. Είτε βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis),
β. Είτε βάσει των άρθρων 32 ή/και 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315.».
9. Η περ. Α. της παρ. 8 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«Α. Για τις επιχειρήσεις που δεν επιλέγουν ως καθεστώς ενίσχυσης τα άρθρα 32 ή/και 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315:
1. Οι ενισχύσεις χορηγούνται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis).
2. Τα μέτρα ενίσχυσης τα οποία πληρούν το σύνολο των κριτηρίων που καθορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 θεωρείται ότι δεν ανταποκρίνονται στο σύνολο των κριτηρίων της παρ. 1 του άρθρου 107 της Συνθήκης και, συνεπώς, δεν υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 108 της Συνθήκης. Συναφώς, πρέπει να εξετάζεται η τήρηση των σχετικών προϋποθέσεων.
3. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, οι τομείς της πρωτογενούς παραγωγής προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας (όπως τα προϊόντα αυτά ορίζονται στο άρθρο 5 στοιχεία α) και β) του Κανονισμού (ΕΕ) 1379/2013), της μεταποίησης και εμπορίας προϊόντων αλιείας ή υδατοκαλλιέργειας, εφόσον το ποσό της ενίσχυσης καθορίζεται με βάση την τιμή ή την ποσότητα των προϊόντων που αγοράζονται ή διατίθενται στην αγορά, της πρωτογενούς παραγωγής γεωργικών προϊόντων (όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού), της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων (όταν το ποσό της ενίσχυσης καθορίζεται με βάση την τιμή ή την ποσότητα τέτοιων προϊόντων που αγοράζονται από πρωτογενείς παραγωγούς ή διατίθενται στην αγορά από τις οικείες επιχειρήσεις ή όταν η ενίσχυση συνοδεύεται από την υποχρέωση απόδοσής της εν μέρει ή εξ ολοκλήρου σε πρωτογενείς παραγωγούς), των εξαγωγών προς τρίτες χώρες ή κράτη-μέλη (ιδίως δε τις ενισχύσεις που συνδέονται άμεσα με τις εξαγόμενες ποσότητες, με τη δημιουργία και τη λειτουργία δικτύου διανομής ή με άλλες τρέχουσες δαπάνες που σχετίζονται με την εξαγωγική δραστηριότητα) και των ενισχύσεων, για τις οποίες τίθεται ως όρος η χρήση εγχώριων αγαθών ή υπηρεσιών αντί των εισαγόμενων, δεν είναι επιλέξιμοι για ενισχύσεις δυνάμει της παρούσας.
4. Όταν μια επιχείρηση δραστηριοποιείται σε τομείς οι οποίοι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 (άρθρο 1) και σε έναν ή περισσότερους από τους τομείς οι οποίοι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω Κανονισμού ή ασκούν άλλες δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής αυτού, ο Κανονισμός εφαρμόζεται σε ενισχύσεις χορηγούμενες στους τελευταίους αυτούς τομείς ή δραστηριότητες, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται με κατάλληλα μέσα όπως ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων ή ο διαχωρισμός των λογαριασμών, ότι οι δραστηριότητες στους τομείς που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού δεν τυγχάνουν ενίσχυσης ήσσονος σημασίας που χορηγείται δυνάμει της παρούσας, εφόσον κατά την ανάρτηση της εντολής κενής θέσης υποβάλλεται Υπεύθυνη Δήλωση, στην οποία αναφέρεται ρητά ότι το επιχορηγούμενο προσωπικό δεν πρόκειται να απασχοληθεί στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών.
5. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2831 αναφέρεται σε «ενιαία επιχείρηση» (παρ. 2 του άρθρου 2). Για τους σκοπούς του εν λόγω Κανονισμού και του παρόντος προγράμματος στην έννοια της «ενιαίας επιχείρησης» περιλαμβάνονται όλες οι επιχειρήσεις που έχουν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες σχέσεις μεταξύ τους:
α) Μια επιχείρηση κατέχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή των εταίρων άλλης επιχείρησης·
β) Μια επιχείρηση έχει το δικαίωμα να διορίζει ή να παύει την πλειοψηφία των μελών του διοικητικού, διαχειριστικού ή εποπτικού οργάνου άλλης επιχείρησης·
γ) Μια επιχείρηση έχει το δικαίωμα να ασκεί δεσπόζουσα επιρροή σε άλλη επιχείρηση βάσει σύμβασης που έχει συνάψει με αυτήν ή δυνάμει ρήτρας του καταστατικού αυτής της τελευταίας·
δ) Μια επιχείρηση η οποία είναι μέτοχος ή εταίρος άλλης επιχείρησης ελέγχει μόνη της, βάσει συμφωνίας που έχει συνάψει με άλλους μετόχους ή εταίρους της εν λόγω επιχείρησης, την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή των εταίρων αυτής της επιχείρησης.
Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν οποιαδήποτε από τις σχέσεις που αναφέρονται στα ανωτέρω στοιχεία (α) έως (δ) με μία ή περισσότερες άλλες επιχειρήσεις θεωρούνται, επίσης, ενιαία επιχείρηση.
6. Στον έλεγχο ορίων μεμονωμένων ενισχύσεων αθροίζονται οι ενισχύσεις τις οποίες έχει λάβει η ωφελούμενη επιχείρηση και όλες οι επιχειρήσεις που συνιστούν με αυτήν «ενιαία επιχείρηση», κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού, το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγούνται ανά κράτος μέλος σε μία ενιαία επιχείρηση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των 300.000 ευρώ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών. Πιο συγκεκριμένα, η περίοδος η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του ανώτατου επιτρεπτού ποσού των χορηγηθεισών ενισχύσεων βασίζεται στην ακριβή ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης και καλύπτει ακριβώς τα τρία προηγούμενα έτη, δηλαδή την ίδια ημερομηνία του τρίτου έτους που προηγείται της χορήγησής της.
7. Σε περίπτωση συγχωνεύσεων ή εξαγορών, όλες οι προηγούμενες ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που έχουν ήδη χορηγηθεί σε οποιαδήποτε από τις συγχωνευόμενες επιχειρήσεις λαμβάνονται υπόψη για να προσδιοριστεί κατά πόσο η νέα ενίσχυση ήσσονος σημασίας στη νέα ή στην εξαγοράζουσα επιχείρηση υπερβαίνει το σχετικό ανώτατο όριο. Οι ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που είχαν χορηγηθεί νομίμως πριν από τη συγχώνευση ή την εξαγορά παραμένουν νόμιμες.
8. Αν μια επιχείρηση διασπαστεί σε δύο ή περισσότερες χωριστές επιχειρήσεις, η ενίσχυση ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκε πριν από τη διάσπαση καταλογίζεται στην επιχείρηση που έλαβε αυτή την ενίσχυση, η οποία είναι κατά κανόνα η επιχείρηση που ανέλαβε τις δραστηριότητες για τις οποίες χρησιμοποιήθηκε η ενίσχυση ήσσονος σημασίας. Εάν ο εν λόγω καταλογισμός δεν είναι δυνατός, οι ενισχύσεις ήσσονος σημασίας πρέπει να κατανέμονται αναλογικά με βάση τη λογιστική αξία των ιδίων κεφαλαίων των νέων επιχειρήσεων κατά την πραγματική ημερομηνία της διάσπασης.
9. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, ενισχύσεις ήσσονος σημασίας οι οποίες χορηγούνται βάσει του εν λόγω Κανονισμού μπορούν να σωρεύονται με ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2832.
Επιπλέον, μπορούν να σωρεύονται με ενισχύσεις ήσσονος σημασίας οι οποίες χορηγούνται βάσει του Κανονισμού(ΕΕ) 1408/2013 και του Κανονισμού (ΕΕ) 717/2014 (παρ. 2 του άρθρου 5 του Κανονισμού(ΕΕ) 2023/2831) μέχρι το σχετικό ανώτατο όριο που καθορίζεται στην- παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
10. Απαγορεύεται η σώρευση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγούνται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 με άλλες κρατικές ενισχύσεις για τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, αν η σώρευση αυτή οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης σχετικής έντασης ενίσχυσης ή του ποσού ενίσχυσης που έχει καθοριστεί με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα κάθε περίπτωσης σε κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία ή απόφαση που έχει εκδώσει η Επιτροπή.
11. Ο σχετικός έλεγχος σώρευσης διενεργείται μέσω υποβληθείσας κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης (ανάρτηση της εντολής κενής θέσης) υπεύθυνης δήλωσης εκ μέρους της δικαιούχου επιχείρησης, στην οποία αναφέρεται οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση ήσσονος σημασίας έλαβε η οικεία επιχείρηση σε επίπεδο ενιαίας επιχείρησης, όπως έχει οριστεί ανωτέρω βάσει του παραπάνω Κανονισμού ή άλλων Κανονισμών για ενισχύσεις ήσσονος σημασίας κατά τα τρία προηγούμενα έτη από τη χορήγηση της ενίσχυσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, καθώς και μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Σώρευσης Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 59886/ ΕΥΚΕ913/11.6.2020 (Β΄ 2417 – ΑΔΑ: ΩΦ7Π46ΜΤΛΡ-ΔΝΩ) κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών σχετικά με τη λειτουργία του ΠΣΣΕ- ΗΣ και του αρχείου της Υπηρεσίας της Δ.ΥΠ.Α. (ΚΠΑ 2).
12. Ειδικότερα, ο δυνητικός ωφελούμενος στα σχετικά πεδία αναφέρει κάθε ενίσχυση ήσσονος σημασίας την οποία έλαβε σε επίπεδο ενιαίας επιχείρησης βάσει του εν λόγω Κανονισμού ή άλλων Κανονισμών για ενισχύσεις ήσσονος σημασίας κατά τα τρία προηγούμενα έτη από τη χορήγηση της ενίσχυσης και βεβαιώνει ότι το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που έχουν χορηγηθεί στην ενιαία επιχείρηση κατά τα τρία προηγούμενα έτη από τη χορήγηση της ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας ενίσχυσης, δεν υπερβαίνει το ποσό των 300.000 ευρώ (παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831), το οποίο ισχύει ανεξαρτήτως της μορφής της ενίσχυσης ήσσονος σημασίας ή του επιδιωκόμενου από αυτήν στόχου και ανεξάρτητα από το αν η ενίσχυση που χορηγείται το οικείο κράτος μέλος χρηματοδοτείται εξολοκλήρου ή εν μέρει με πόρους ενωσιακής προέλευσης. Για τους σκοπούς του ανώτατου ορίου που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 οι ενισχύσεις εκφράζονται ως επιχορήγηση σε μετρητά. Σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ακαθάριστα ποσά, δηλαδή πριν αφαιρεθεί ο οποιοσδήποτε φόρος ή άλλη επιβάρυνση. Όταν η ενίσχυση χορηγείται με άλλη μορφή από την επιχορήγηση, ως ποσό της ενίσχυσης λογίζεται το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης.
13. Το προβλεπόμενο ανώτατο όριο χορηγούμενης ενίσχυσης αφορά σε «ενιαία» επιχείρηση.
Σε περίπτωση υποβολής αιτήσεων ενίσχυσης, στο πλαίσιο του παρόντος Κεφαλαίου, από περισσότερες ή όλες τις επιχειρήσεις που συνθέτουν ενιαία επιχείρηση και εφόσον, κατόπιν διασταύρωσης των σχετικών αιτήσεων διαπιστωθεί ότι το συνολικό ποσό που αιτούνται οι εν λόγω επιχειρήσεις υπερβαίνει τα ανώτατα κατά περίπτωση όρια της ανωτέρω παραγράφου, το ύψος της ενίσχυσης για κάθε μία από αυτές μειώνεται αναλογικά, με βάση το αιτούμενο από κάθε μία επιχείρηση ποσό, προκειμένου το συνολικό εγκριθέν ποσό ενίσχυσης ανά ενιαία επιχείρηση να μην υπερβαίνει τα εν λόγω όρια. Σε περίπτωση που με τη χορήγηση νέας ενίσχυσης σημειωθεί υπέρβαση του ανώτατου ορίου, η εν λόγω νέα ενίσχυση δεν υπάγεται στο ευεργέτημα του παρόντος Κανονισμού.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί εκ των υστέρων υπέρβαση του σχετικού ανώτατου ποσού ενίσχυσης ήσσονος σημασίας, το σύνολο του ποσού που χορηγήθηκε είναι άμεσα απαιτητό, εντόκως από την ημερομηνία που τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ολοσχερή εξόφληση του ποσού, με το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως αυτό καθορίζεται σύμφωνα με την Ανακοίνωση της 2008/C14/02 σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης, καθώς και όσα προβλέπονται στα άρθρα 9 έως και 11 του Κεφαλαίου V του Κανονισμού (EE) 794/2004 της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 2004 (L140), εφαρμοζόμενου κατά τα λοιπά του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190).
14. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται καταχωρίζονται σε κεντρικό μητρώο σε εθνικό ή ενωσιακό επίπεδο. Οι πληροφορίες στο κεντρικό μητρώο περιλαμβάνουν τα στοιχεία ταυτοποίησης του δικαιούχου, το ποσό της ενίσχυσης, την ημερομηνία χορήγησης, τη χορηγούσα αρχή, το μέσο ενίσχυσης και τον σχετικό τομέα βάσει της στατιστικής ταξινόμησης των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ένωση («ταξινόμηση NACE»). Το κεντρικό μητρώο δημιουργείται κατά τρόπον ώστε να καθιστά δυνατή την εύκολη πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συμμόρφωση με τους κανόνες της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, μεταξύ άλλων μέσω της ψευδωνυμοποίησης συγκεκριμένων καταχωρίσεων, όταν απαιτείται.
15. Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη καταχωρίζουν τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην παρ. 1 του ιδίου άρθρου στο κεντρικό μητρώο για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται από οποιαδήποτε αρχή του οικείου κράτους μέλους εντός 20 εργάσιμων ημερών από τη χορήγηση της ενίσχυσης. Οι εν λόγω πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που λαμβάνονται από ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς οι οποίοι εφαρμόζουν καθεστώτα ενισχύσεων ήσσονος σημασίας καταχωρίζονται εντός 20 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της αναφοράς σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 6 του Κανονισμού. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν την ακρίβεια των δεδομένων που περιέχονται στο κεντρικό μητρώο. Οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που εφαρμόζουν καθεστώτα ενισχύσεων ήσσονος σημασίας αναφέρουν στο κράτος μέλος το συνολικό ποσό της ενίσχυσης ήσσονος σημασίας που έλαβαν, σε τριμηνιαία βάση και εντός 10 ημερών από τη λήξη ενός δεδομένου τριμήνου. Η ημερομηνία χορήγησης είναι η τελευταία ημέρα του τριμήνου.
16. Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη τηρούν αρχεία με τις καταχωρισμένες πληροφορίες σχετικά με την ενίσχυση ήσσονος σημασίας επί 10 έτη από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης.
17. Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, η Δ.ΥΠ.Α. χορηγεί νέα ενίσχυση ήσσονος σημασίας βάσει του προγράμματος του παρόντος Κεφαλαίου, μόνο αφού εξακριβώσει ότι η νέα ενίσχυση ήσσονος σημασίας δεν αυξάνει το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που έχουν χορηγηθεί στην οικεία επιχείρηση σε επίπεδο που υπερβαίνει το ανώτατο όριο που καθορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 3 του εν λόγω Κανονισμού και ότι τηρούνται όλοι οι όροι που καθορίζονται σε αυτόν.
18. Σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν κεντρικό μητρώο σε εθνικό επίπεδο υποβάλλουν στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους συγκεντρωτικά δεδομένα σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκαν για το προηγούμενο έτος. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία περιλαμβάνουν τον αριθμό των δικαιούχων, το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκαν και το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκαν ανά τομέα [με χρήση της «ταξινόμησης NACE»]. Η πρώτη υποβολή δεδομένων θα αφορά τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που θα χορηγηθούν από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με προηγούμενες περιόδους, όταν τα συγκεντρωτικά δεδομένα είναι διαθέσιμα.
19. Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, ο δυνητικός δικαιούχος ενημερώνεται σε έγγραφη ή ηλεκτρονική μορφή μέσω της εγκριτικής απόφασης από την υπηρεσία ΚΠΑ 2 της Δ.ΥΠ.Α. για το ύψος του ποσού της ενίσχυσης, καθώς και ότι πρόκειται για ενίσχυση ήσσονος σημασίας παραπέμποντας άμεσα στον εν λόγω Κανονισμό. Σε περίπτωση που μια ενίσχυση ήσσονος σημασίας χορηγείται σύμφωνα με το παρόν πρόγραμμα, σε περισσότερες επιχειρήσεις και οι εν λόγω επιχειρήσεις λαμβάνουν διαφορετικά ποσά ενίσχυσης, το οικείο κράτος μέλος δύναται να επιλέξει να εκπληρώσει την υποχρέωσή του γνωστοποιώντας στις επιχειρήσεις ένα ποσό που αντιστοιχεί στο μέγιστο ποσό ενίσχυσης το οποίο προβλέπεται να χορηγηθεί. Στις περιπτώσεις αυτές, αυτό το καθορισμένο ποσό λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να προσδιοριστεί αν υπάρχει συμμόρφωση με το ανώτατο όριο που καθορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
20. Ως ημερομηνία χορήγησης της συνολικής ενίσχυσης νοείται η ημερομηνία της εγκριτικής απόφασης (παρ. 3 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831), ανεξάρτητα από την ημερομηνία καταβολής της.
Οι ενισχύσεις που καταβάλλονται σε δόσεις ανάγονται στην αξία τους κατά το χρόνο χορήγησής τους, με το προεξοφλητικό επιτόκιο που ισχύει κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης (παρ. 6 του άρθρου 3 Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831).».
10. H υποπαρ. Α της παρ. 2 του άρθρου 3 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«Α) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2023/2831 ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΉΣΣΟΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ (DE- MINIMIS)
1. Για την υπαγωγή στο πρόγραμμα βάσει του Κανονισμού (EE) 2023/2831, πρέπει η επιχείρηση να μην έχει προβεί σε μείωση του προσωπικού της κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής (ημερολογιακά). Εφόσον ο αριθμός του προσωπικού κατά την ημερομηνία έναρξης του ελεγχόμενου τριμήνου είναι ίδιος και κατά την ημερομηνία υποβολής (ανεξάρτητα εάν στο διάστημα αυτό υπάρχουν μεταβολές του προσωπικού) είναι δυνατή η ένταξη της επιχείρησης στο πρόγραμμα. Η ανωτέρω προϋπόθεση περί μη μείωσης προσωπικού θα πρέπει να τηρείται και για το χρονικό διάστημα από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της εγκριτικής απόφασης υπαγωγής της επιχείρησης στο πρόγραμμα.
2. Ως μείωση προσωπικού κατά το τρίμηνο που προηγείται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης υπαγωγής θεωρείται:
α) η καταγγελία της σύμβασης εργασίας,
β) η αλλαγή του καθεστώτος απασχόλησης από πλήρη σε μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση,
γ) η εθελουσία έξοδος που γίνεται με πρωτοβουλία του εργοδότη, μέσω προγραμμάτων παροχής οικονομικών κυρίως κινήτρων εθελούσιας εξόδου,
δ) η οικειοθελής αποχώρηση που λογίζεται ως καταγγελία σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 38 του Ν. 4488/2017 (Α΄ 137),
ε) η θέση εργαζόμενου σε διαθεσιμότητα και
στ) η άσκηση του δικαιώματος επίσχεσης εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 325 του Α.Κ..
Στις περιπτώσεις από α) έως δ) η επιχείρηση, προκειμένου να ενταχθεί στο πρόγραμμα, πρέπει να καλύψει τη μείωση έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής.
Σε περίπτωση που η επιχείρηση έχει προβεί σε μείωση του προσωπικού, αλλά έχει προβεί σε προγενέστερη νέα πρόσληψη υπαλλήλου, μέσα στον ίδιο μήνα που έχει λάβει χώρα η μείωση, μπορεί να ενταχθεί στη δράση.
3. Δεν θεωρείται μείωση προσωπικού κατά το τρίμηνο που προηγείται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης υπαγωγής:
α) η καταγγελία σύμβασης εργασίας λόγω συνταξιοδότησης,
β) η καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου για πειθαρχικούς λόγους, μετά από μήνυση για αξιόποινη πράξη,
γ) καταγγελία σύμβασης ορισμένου χρόνου (πριν τη λήξη της) που οφείλεται σε σπουδαίο λόγο που αφορά στον εργαζόμενο,
δ) η λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου,
ε) η φυλάκιση και ο θάνατος,
στ) η οικειοθελής αποχώρηση και
ζ) η αδυναμία ανανέωσης της άδειας διαμονής και πρόσβασης στην αγορά εργασίας αλλοδαπών εργαζόμενων. Για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Οι ανωτέρω προϋποθέσεις ισχύουν και για επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν, μετά από μεταβίβαση ή αλλαγή νομικής μορφής ή διάλυση και επαναλειτουργία στον ίδιο ή σε άλλο χώρο, από τους ίδιους ή άλλους εταίρους, με το αυτό αντικείμενο δραστηριότητας.
4. Μη Επιλέξιμοι τομείς δραστηριότητας των δικαιούχων:
α) Επιχειρήσεις, φορείς, υπηρεσίες και οργανισμοί που διέπονται, όσον αφορά την πρόσληψη του προσωπικού τους, από τις διατάξεις του ν. 2190/1994 (Α΄ 28) και του ν. 3812/2009 (Α΄ 234). Εξαιρούνται οι αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρίες ΟΤΑ που ασκούν τακτικά οικονομική δραστηριότητα και οι επιχειρήσεις ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού για την απασχόληση ωφελουμένων Ατόμων με Αναπηρία.
β. Οι επιχειρήσεις στις οποίες έχουν επιβληθεί πρόστιμα, σύμφωνα με τον ν. 4488/2017, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών πριν από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αίτησης χρηματοδότησης:
αα. Τρεις (3) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα της Επιθεώρησης Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπ΄ αρ. 80016/31-8-2022 (Β΄ 4629) υπουργική απόφαση, όπως ισχύει, ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από τρεις (3) διενεργηθέντες ελέγχους, ή
ββ. Δύο (2) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα της Επιθεώρησης Εργασίας ή του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) για παραβάσεις που αφορούν αδήλωτη εργασία, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από δύο (2) διενεργηθέντες ελέγχους. Ο δυνητικός δικαιούχος κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης δηλώνει υπεύθυνα ότι δεν έχουν επιβληθεί σε βάρος του οι ως άνω κυρώσεις.
γ. Επιχειρήσεις που δεν τηρούν την αρχή της “Ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών και πρόληψης διακρίσεων”. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται αν προασπίζεται η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και αποτρέπεται κάθε διάκριση λόγω φύλου, φυλής, εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας, πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας, γενετήσιου προσανατολισμού καθώς και στις περιπτώσεις που απασχολούνται άτομα με αναπηρία, η εξασφάλιση της προσβασιμότητας τους στους χώρους εργασίας.
δ. Επιχειρήσεις εις βάρος των οποίων εκκρεμεί διαταγή ανάκτησης κατόπιν προηγούμενης απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή και του Δικαστηρίου, με την οποία μία ενίσχυση κηρύσσεται παράνομη και ασυμβίβαστη.
ε. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς στους οποίους δεν εφαρμόζεται ο Καν. ΕΕ 2023/2831 (άρθρα 1 και 2). Στην περίπτωση επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς στους οποίους δεν εφαρμόζεται ο Καν. ΕΕ 2023/2831, αλλά ταυτόχρονα δραστηριοποιούνται και σε έναν ή περισσότερους από τους τομείς οι οποίοι είναι επιλέξιμοι, η επιχείρηση δύναται να ενταχθεί στη δράση υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται με κατάλληλα μέσα, ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων ή η διάκριση του κόστους, ότι οι δραστηριότητες στους τομείς που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού δεν τυγχάνουν ενίσχυσης ήσσονος σημασίας και εφόσον κατά την αίτηση χρηματοδότησης υποβάλλεται Υπεύθυνη Δήλωση, στην οποία αναφέρεται ρητά ότι το επιχορηγούμενο προσωπικό δεν πρόκειται να απασχοληθεί στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών.
στ. Τα νυχτερινά κέντρα.
ζ. Οι επιχειρήσεις προώθησης προϊόντων ή/και παροχής υπηρεσιών μέσω τηλεφώνου.
η. Εξωχώριες εταιρείες, υποκαταστήματα ή γραφεία αυτών, όπως και επιχειρήσεις που στην εταιρική τους σύνθεση συμμετέχουν εξωχώριες εταιρείες.
θ. Τα ΚΤΕΛ, ΚΤΕΛ ΑΕ και οι ιδιοκτήτες ή και οι συνιδιοκτήτες ενταγμένων σε αυτά.
ι. Κάθε οντότητα που δεν ασκεί τακτικά οικονομική δραστηριότητα.
ια. Οι επιχειρήσεις με έδρα την οικία του εργοδότη οι οποίες δεν διαθέτουν διαμορφωμένο διακριτό επαγγελματικό χώρο για την απασχόληση των ωφελουμένων, εκτός των επιχειρήσεων οι οποίες λόγω της φύσης της δραστηριότητάς τους, απασχολούν το προσωπικό εκτός του χώρου της έδρας τους (όπως υπηρεσίες εκμετάλλευσης φορτηγών, υπηρεσίες εκμετάλλευσης ταξί, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι).
ιβ. Οι συστεγαζόμενες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις οι οποίες στον χώρο όπου θα απασχοληθεί το επιχορηγούμενο άτομο (έδρα ή υποκατάστημα) συστεγάζονται με άλλη επιχείρηση.
Δεν αποτελεί κριτήριο χαρακτηρισμού μιας επιχείρησης ως συστεγαζόμενης, αν αυτή εξυπηρετείται (βάσει ισχύουσας συμβάσεως για την εγκατάσταση της σε δομές ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας όπως είναι οι θερμοκοιτίδες, τα τεχνολογικά πάρκα, οι χώροι συνεργασίας/co-working spaces).
ιγ. Οι επιχειρήσεις που δημιουργηθήκαν μετά από μεταβίβαση ή αλλαγή νομικής μορφής ή διάλυση ή/και επαναλειτουργία ή δημιουργία νέας επιχείρησης ή εκμίσθωση από τους ίδιους εταίρους στον ίδιο ή σε άλλο χώρο με το αυτό αντικείμενο δραστηριότητας. Ωστόσο, οι εν λόγω επιχειρήσεις δύναται να ενταχθούν στη δράση μόνο εφόσον επιθυμούν να προσλάβουν επιπλέον προσωπικό σε σχέση με αυτό που είχε η προηγούμενη.».
11. Η περ. α) της υποπαρ. Α της παρ. 2 του άρθρου 4 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«α) Για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να επιχορηγηθούν βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις Ενισχύσεις Ήσσονος Σημασίας (De- Minimis):
Όλες οι κατηγορίες ωφελουμένων της ανωτέρω παραγράφου να είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων των Υπηρεσιών της Δ.ΥΠ.Α τουλάχιστον κατά την ημερομηνία υπόδειξής τους.».
12. Ο τίτλος της παρ. Α) του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«Α) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2023/2831 ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΗΣΣΟΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ (DE- MINIMIS)».
13. Η υποπαρ. 3 της παρ. Α) του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Δημόσια Δαπάνη – Διάρκεια Υλοποίησης:
Η συνολική διάρκεια της επιχορήγησης του προγράμματος ορίζεται στους είκοσι τέσσερις (24) μήνες. Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης που μπορεί να λάβει μία επιχείρηση για κάθε ωφελούμενο είναι: 16.800 ευρώ [24 ΜΗΝΕΣ x 700ευρώ].
Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης που μπορεί να λάβει μία ενιαία επιχείρηση, δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσόν των 300.000€ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών (3) ετών, τηρουμένων των προϋποθέσεων σώρευσης του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
Σε περίπτωση υποβολής αιτήσεων ενίσχυσης, στο πλαίσιο της παρούσας, από περισσότερες ή όλες τις επιχειρήσεις που συνθέτουν ενιαία επιχείρηση και εφόσον, κατόπιν διασταύρωσης των σχετικών αιτήσεων διαπιστωθεί ότι το συνολικό ποσό που αιτούνται οι εν λόγω επιχειρήσεις υπερβαίνει τα ανώτατα κατά περίπτωση όρια της παρούσας παραγράφου, το ύψος της ενίσχυσης για κάθε μία από αυτές μειώνεται αναλογικά, με βάση το αιτούμενο από κάθε μία επιχείρηση ποσό, προκειμένου το συνολικό εγκριθέν ποσό ενίσχυσης ανά ενιαία επιχείρηση να μην υπερβαίνει τα εν λόγω όρια. Σε περίπτωση που με τη χορήγηση νέας ενίσχυσης σημειωθεί υπέρβαση του ανώτατου ορίου, η εν λόγω νέα ενίσχυση δεν υπάγεται στο ευεργέτημα του παρόντος Κανονισμού.
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διατηρήσουν τις επιχορηγούμενες θέσεις για οκτώ (8) επιπλέον μήνες μετά τη λήξη του χρονικού διαστήματος της επιχορήγησης. Οι αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρίες ΟΤΑ και οι επιχειρήσεις ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού για την απασχόληση ωφελουμένων Ατόμων με Αναπηρία δεν υποχρεούνται να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας μετά το πέρας του χρονικού διαστήματος της επιχορήγησης.
Τα ανωτέρω ισχύουν και για τους δικαιούχους που έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα.».
14. Μετά το δεύτερο εδάφιο της υποπαρ. 3 της παρ. Β) του άρθρου 5, προστίθεται νέο εδάφιο ως εξής:
«Οι αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρίες ΟΤΑ και οι επιχειρήσεις ΟΤΑ Α ΄ και Β΄ βαθμού για την απασχόληση ωφελουμένων Ατόμων με Αναπηρία δεν υποχρεούνται να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας μετά το πέρας του χρονικού διαστήματος της επιχορήγησης.».
Β. Επί του Κεφαλαίου Β:
15. Ο τίτλος του Κεφαλαίου Β τροποποιείται ως εξής:
«Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση έως 7.130 ανέργων που αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας.».
16. Η παρ. 2 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Β τροποποιείται ως εξής:
“Αντικείμενο του προγράμματος είναι η δημιουργία έως 7.130 θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης, με την πρόσληψη ανέργων, εγγεγραμμένων στο μητρώο ανέργων της Δ.ΥΠ.Α., που εντάσσονται ανήκουν σε μία από τις προαναφερόμενες πληθυσμιακές ομάδες στην παρ. 1».
17. Η παρ. 4 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής: «4. Στοιχεία του Έργου προϋπολογισμό της Δ.ΥΠ.Α. (ΚΑΕ 2493), καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΤΑ 034).».
ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ (Measure) Μεταρρύθμιση Απασχόλησης Ενεργητικών Πολιτικών
ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΡΑΣΗΣ (ID ΕΣΑΑ) 16747
MIS ΕΡΓΟΥ: 5150094
Τίτλος έργου (Sub3) Επιχορήγηση της ΔΥΠΑ για την υλοποίηση του έργου: «Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση ανέργων που αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας»
Τίτλος υποέργου/ πρόγραμμα Β «Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την απασχόληση έως 7.130 ανέργων που αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ένταξη ή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας»
Πυλώνας Ανάκαμψης (Pillar) 3. Απασχόληση, Συνοχή Δεξιότητες, Κοινωνική Συνοχή
`Αξονας (Component) 3.1 Αύξηση των θέσεων εργασίας και προώθηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας
Γεωγραφικές ενότητες υλοποίησης Όλες οι Διοικητικές Περιφέρειες
Είδος παρεχόμενων ενισχύσεων Επιχορήγηση (Grant)
Καθεστώς ενίσχυσης 1) Κανονισμός (ΕΞ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), είτε
2) `Αρθρο 32 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315.
Το καθεστώς ενίσχυσης επιλέγεται κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης, από τον δυνητικά δικαιούχο.
Ταμείο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΤΑ 034)
Φορέας Υλοποίησης Δ.ΥΠ.Α.
Δαπάνη 59.892.000,00 €
18. Η παρ. 3 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Β τροποποιείται ως εξής:
«Για την υλοποίηση του προγράμματος του παρόντος Κεφαλαίου προκαλείται δαπάνη ύψους έως του ποσού των πενήντα εννέα εκατομμυρίων οκτακοσίων ενενήντα δύο χιλιάδων ευρώ (59.892.000 ευρώ), η οποία βαρύνει τον
19. Η παρ. 6 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Β τροποποιείται ως εξής:
ΕΝΑΡΞΗ ΕΡΓΟΥ 1o ΤΡΙΜΗΝΟ 2022
ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΕΡΓΟΥ 30/4/2026
20. Η παρ. 7 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
“7. Για την παρακολούθηση του προγράμματος χρησιμοποιούνται οι κάτωθι δείκτες:
– RRFC 11.1 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες 0-17,
– RRFC 11.2 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες 18-29,
– RRFC 11.3 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες 30-54,
– RRFC 11.4 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-άνδρες άνω των 55 ετών
– RRFC 11.5 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες 0-17,
– RRFC 11.6 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες 18-29,
– RRFC 11.7 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες 30-54,
– RRFC 11.8 Αριθμός ατόμων που εργάζονται ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας-γυναίκες άνω των 55 ετών,
– RRFC 14.1 Αριθμός νέων ηλικίας 15-29 ετών που λαμβάνουν στήριξη – άνδρες,
– RRFC 14.2 Αριθμός νέων ηλικίας 15-29 ετών που λαμβάνουν στήριξη – γυναίκες».
21. Το πρώτο εδάφιο της υποπαρ. 1 της παρ. 8 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
«Οι ενισχύσεις για την απασχόληση που προβλέπονται στην παρούσα δράση, χορηγούνται:
α. Είτε βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis),
β. Είτε βάσει του άρθρου 32 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315.».
22. Η περ. Α. της παρ. 8 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
«Α. Για τις επιχειρήσεις που δεν επιλέγουν ως καθεστώς ενίσχυσης το άρθρο 32 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315:
1. Οι ενισχύσεις χορηγούνται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis).
2. Τα μέτρα ενίσχυσης τα οποία πληρούν το σύνολο των κριτηρίων που καθορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 θεωρείται ότι δεν ανταποκρίνονται στο σύνολο των κριτηρίων της παρ. 1 του άρθρου 107 της Συνθήκης και, συνεπώς, δεν υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 108 της Συνθήκης. Συναφώς, πρέπει να εξετάζεται η τήρηση των σχετικών προϋποθέσεων.
3. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, οι τομείς της πρωτογενούς παραγωγής προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας (όπως τα προϊόντα αυτά ορίζονται στο άρθρο 5 στοιχεία α) και β) του Κανονισμού (ΕΕ) 1379/2013), της μεταποίησης και εμπορίας προϊόντων αλιείας ή υδατοκαλλιέργειας, εφόσον το ποσό της ενίσχυσης καθορίζεται με βάση την τιμή ή την ποσότητα των προϊόντων που αγοράζονται ή διατίθενται στην αγορά, της πρωτογενούς παραγωγής γεωργικών προϊόντων (όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού), της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων (όταν το ποσό της ενίσχυσης καθορίζεται με βάση την τιμή ή την ποσότητα τέτοιων προϊόντων που αγοράζονται από πρωτογενείς παραγωγούς ή διατίθενται στην αγορά από τις οικείες επιχειρήσεις ή όταν η ενίσχυση συνοδεύεται από την υποχρέωση απόδοσής της εν μέρει ή εξ ολοκλήρου σε πρωτογενείς παραγωγούς), των εξαγωγών προς τρίτες χώρες ή κράτη- μέλη (ιδίως δε τις ενισχύσεις που συνδέονται άμεσα με τις εξαγόμενες ποσότητες, με τη δημιουργία και τη λειτουργία δικτύου διανομής ή με άλλες τρέχουσες δαπάνες που σχετίζονται με την εξαγωγική δραστηριότητα) και των ενισχύσεων, για τις οποίες τίθεται ως όρος η χρήση εγχώριων αγαθών ή υπηρεσιών αντί των εισαγόμενων, δεν είναι επιλέξιμοι για ενισχύσεις δυνάμει της παρούσας.
4. Όταν μια επιχείρηση δραστηριοποιείται σε τομείς οι οποίοι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 (άρθρο 1) και σε έναν ή περισσότερους από τους τομείς οι οποίοι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω Κανονισμού ή ασκούν άλλες δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής αυτού, ο Κανονισμός εφαρμόζεται σε ενισχύσεις χορηγούμενες στους τελευταίους αυτούς τομείς ή δραστηριότητες, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται με κατάλληλα μέσα όπως ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων ή ο διαχωρισμός των λογαριασμών, ότι οι δραστηριότητες στους τομείς που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού δεν τυγχάνουν ενίσχυσης ήσσονος σημασίας που χορηγείται δυνάμει της παρούσας, εφόσον κατά την ανάρτηση της εντολής κενής θέσης υποβάλλεται Υπεύθυνη Δήλωση, στην οποία αναφέρεται ρητά ότι το επιχορηγούμενο προσωπικό δεν πρόκειται να απασχοληθεί στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών.
5. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2831 αναφέρεται σε «ενιαία επιχείρηση» (παρ. 2 του άρθρου 2). Για τους σκοπούς του εν λόγω Κανονισμού και του παρόντος προγράμματος στην έννοια της «ενιαίας επιχείρησης» περιλαμβάνονται όλες οι επιχειρήσεις που έχουν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες σχέσεις μεταξύ τους:
α) Μια επιχείρηση κατέχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή των εταίρων άλλης επιχείρησης·
β) Μια επιχείρηση έχει το δικαίωμα να διορίζει ή να παύει την πλειοψηφία των μελών του διοικητικού, διαχειριστικού ή εποπτικού οργάνου άλλης επιχείρησης·
γ) Μια επιχείρηση έχει το δικαίωμα να ασκεί δεσπόζουσα επιρροή σε άλλη επιχείρηση βάσει σύμβασης που έχει συνάψει με αυτήν ή δυνάμει ρήτρας του καταστατικού αυτής της τελευταίας·
δ) Μια επιχείρηση η οποία είναι μέτοχος ή εταίρος άλλης επιχείρησης ελέγχει μόνη της, βάσει συμφωνίας που έχει συνάψει με άλλους μετόχους ή εταίρους της εν λόγω επιχείρησης, την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή των εταίρων αυτής της επιχείρησης.
Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν οποιαδήποτε από τις σχέσεις που αναφέρονται στα ανωτέρω στοιχεία (α) έως (δ) με μία ή περισσότερες άλλες επιχειρήσεις θεωρούνται, επίσης, ενιαία επιχείρηση.
6. Στον έλεγχο ορίων μεμονωμένων ενισχύσεων αθροίζονται οι ενισχύσεις τις οποίες έχει λάβει η ωφελούμενη επιχείρηση και όλες οι επιχειρήσεις που συνιστούν με αυτήν «ενιαία επιχείρηση», κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού, το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγούνται ανά κράτος μέλος σε μία ενιαία επιχείρηση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των 300.000 ευρώ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών. Πιο συγκεκριμένα, η περίοδος η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του ανώτατου επιτρεπτού ποσού των χορηγηθεισών ενισχύσεων βασίζεται στην ακριβή ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης και καλύπτει ακριβώς τα τρία προηγούμενα έτη, δηλαδή την ίδια ημερομηνία του τρίτου έτους που προηγείται της χορήγησής της.
7. Σε περίπτωση συγχωνεύσεων ή εξαγορών, όλες οι προηγούμενες ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που έχουν ήδη χορηγηθεί σε οποιαδήποτε από τις συγχωνευόμενες επιχειρήσεις λαμβάνονται υπόψη για να προσδιοριστεί κατά πόσο η νέα ενίσχυση ήσσονος σημασίας στη νέα ή στην εξαγοράζουσα επιχείρηση υπερβαίνει το σχετικό ανώτατο όριο. Οι ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που είχαν χορηγηθεί νομίμως πριν από τη συγχώνευση ή την εξαγορά παραμένουν νόμιμες.
8. Αν μια επιχείρηση διασπαστεί σε δύο ή περισσότερες χωριστές επιχειρήσεις, η ενίσχυση ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκε πριν από τη διάσπαση καταλογίζεται στην επιχείρηση που έλαβε αυτή την ενίσχυση, η οποία είναι κατά κανόνα η επιχείρηση που ανέλαβε τις δραστηριότητες για τις οποίες χρησιμοποιήθηκε η ενίσχυση ήσσονος σημασίας. Εάν ο εν λόγω καταλογισμός δεν είναι δυνατός, οι ενισχύσεις ήσσονος σημασίας πρέπει να κατανέμονται αναλογικά με βάση τη λογιστική αξία των ιδίων κεφαλαίων των νέων επιχειρήσεων κατά την πραγματική ημερομηνία της διάσπασης.
9. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, ενισχύσεις ήσσονος σημασίας οι οποίες χορηγούνται βάσει του εν λόγω Κανονισμού μπορούν να σωρεύονται με ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2832.
Επιπλέον, μπορούν να σωρεύονται με ενισχύσεις ήσσονος σημασίας οι οποίες χορηγούνται βάσει του Κανονισμού(ΕΕ) 1408/2013 και του Κανονισμού (ΕΕ) 717/2014 (παρ. 2 του άρθρου 5 του Κανονισμού(ΕΕ) 2023/2831) μέχρι το σχετικό ανώτατο όριο που καθορίζεται στο άρθρο 3 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
10. Απαγορεύεται η σώρευση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγούνται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 με άλλες κρατικές ενισχύσεις για τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, αν η σώρευση αυτή οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης σχετικής έντασης ενίσχυσης ή του ποσού ενίσχυσης που έχει καθοριστεί με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα κάθε περίπτωσης σε κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία ή απόφαση που έχει εκδώσει η Επιτροπή.
11. Ο σχετικός έλεγχος σώρευσης διενεργείται μέσω υποβληθείσας κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης (ανάρτηση της εντολής κενής θέσης) υπεύθυνης δήλωσης εκ μέρους της δικαιούχου επιχείρησης, στην οποία αναφέρεται οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση ήσσονος σημασίας έλαβε η οικεία επιχείρηση σε επίπεδο ενιαίας επιχείρησης, όπως έχει οριστεί ανωτέρω βάσει του παραπάνω Κανονισμού ή άλλων Κανονισμών για ενισχύσεις ήσσονος σημασίας κατά τα τρία προηγούμενα έτη από τη χορήγηση της ενίσχυσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, καθώς και μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Σώρευσης Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 59886/ ΕΥΚΕ913/11.6.2020 (Β΄ 2417 – ΑΔΑ: ΩΦ7Π46ΜΤΛΡ-ΔΝΩ) κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών σχετικά με τη λειτουργία του ΠΣΣΕ- ΗΣ και του αρχείου της Υπηρεσίας της Δ.ΥΠ.Α. (ΚΠΑ 2).
12. Ειδικότερα, ο δυνητικός ωφελούμενος στα σχετικά πεδία αναφέρει κάθε ενίσχυση ήσσονος σημασίας την οποία έλαβε σε επίπεδο ενιαίας επιχείρησης βάσει του εν λόγω Κανονισμού ή άλλων Κανονισμών για ενισχύσεις ήσσονος σημασίας κατά τα τρία προηγούμενα έτη από τη χορήγηση της ενίσχυσης και βεβαιώνει ότι το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που έχουν χορηγηθεί στην ενιαία επιχείρηση κατά τα τρία προηγούμενα έτη από τη χορήγηση της ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας ενίσχυσης, δεν υπερβαίνει το ποσό των 300.000 ευρώ (παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831), το οποίο ισχύει ανεξαρτήτως της μορφής της ενίσχυσης ήσσονος σημασίας ή του επιδιωκόμενου από αυτήν στόχου και ανεξάρτητα από το αν η ενίσχυση που χορηγείται το οικείο κράτος μέλος χρηματοδοτείται εξολοκλήρου ή εν μέρει με πόρους ενωσιακής προέλευσης. Για τους σκοπούς του ανώτατου ορίου που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 οι ενισχύσεις εκφράζονται ως επιχορήγηση σε μετρητά. Σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ακαθάριστα ποσά, δηλαδή πριν αφαιρεθεί ο οποιοσδήποτε φόρος ή άλλη επιβάρυνση. Όταν η ενίσχυση χορηγείται με άλλη μορφή από την επιχορήγηση, ως ποσό της ενίσχυσης λογίζεται το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης.
13. Το προβλεπόμενο ανώτατο όριο χορηγούμενης ενίσχυσης αφορά σε «ενιαία» επιχείρηση.
Σε περίπτωση υποβολής αιτήσεων ενίσχυσης, στο πλαίσιο του παρόντος Κεφαλαίου, από περισσότερες ή όλες τις επιχειρήσεις που συνθέτουν ενιαία επιχείρηση και εφόσον, κατόπιν διασταύρωσης των σχετικών αιτήσεων διαπιστωθεί ότι το συνολικό ποσό που αιτούνται οι εν λόγω επιχειρήσεις υπερβαίνει τα ανώτατα κατά περίπτωση όρια της ανωτέρω παραγράφου, το ύψος της ενίσχυσης για κάθε μία από αυτές μειώνεται αναλογικά, με βάση το αιτούμενο από κάθε μία επιχείρηση ποσό, προκειμένου το συνολικό εγκριθέν ποσό ενίσχυσης ανά ενιαία επιχείρηση να μην υπερβαίνει τα εν λόγω όρια. Σε περίπτωση που με τη χορήγηση νέας ενίσχυσης σημειωθεί υπέρβαση του ανώτατου ορίου, η εν λόγω νέα ενίσχυση δεν υπάγεται στο ευεργέτημα του παρόντος Κανονισμού.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί εκ των υστέρων υπέρβαση του σχετικού ανώτατου ποσού ενίσχυσης ήσσονος σημασίας, το σύνολο του ποσού που χορηγήθηκε είναι άμεσα απαιτητό, εντόκως από την ημερομηνία που τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ολοσχερή εξόφληση του ποσού, με το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως αυτό καθορίζεται σύμφωνα με την Ανακοίνωση της 2008/C14/02 σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης, καθώς και όσα προβλέπονται στα άρθρα 9 έως και 11 του Κεφαλαίου V του Κανονισμού (EE) 794/2004 της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 2004 (L140), εφαρμοζόμενου κατά τα λοιπά του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190).
14. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται καταχωρίζονται σε κεντρικό μητρώο σε εθνικό ή ενωσιακό επίπεδο. Οι πληροφορίες στο κεντρικό μητρώο περιλαμβάνουν τα στοιχεία ταυτοποίησης του δικαιούχου, το ποσό της ενίσχυσης, την ημερομηνία χορήγησης, τη χορηγούσα αρχή, το μέσο ενίσχυσης και τον σχετικό τομέα βάσει της στατιστικής ταξινόμησης των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ένωση («ταξινόμηση NACE»). Το κεντρικό μητρώο δημιουργείται κατά τρόπον ώστε να καθιστά δυνατή την εύκολη πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συμμόρφωση με τους κανόνες της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, μεταξύ άλλων μέσω της ψευδωνυμοποίησης συγκεκριμένων καταχωρίσεων, όταν απαιτείται.
15. Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη καταχωρίζουν τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην παρ. 1 του ιδίου άρθρου στο κεντρικό μητρώο για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται από οποιαδήποτε αρχή του οικείου κράτους μέλους εντός 20 εργάσιμων ημερών από τη χορήγηση της ενίσχυσης. Οι εν λόγω πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που λαμβάνονται από ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς οι οποίοι εφαρμόζουν καθεστώτα ενισχύσεων ήσσονος σημασίας καταχωρίζονται εντός 20 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της αναφοράς σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 6 του Κανονισμού. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν την ακρίβεια των δεδομένων που περιέχονται στο κεντρικό μητρώο. Οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που εφαρμόζουν καθεστώτα ενισχύσεων ήσσονος σημασίας αναφέρουν στο κράτος μέλος το συνολικό ποσό της ενίσχυσης ήσσονος σημασίας που έλαβαν, σε τριμηνιαία βάση και εντός 10 ημερών από τη λήξη ενός δεδομένου τριμήνου. Η ημερομηνία χορήγησης είναι η τελευταία ημέρα του τριμήνου.
16. Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη τηρούν αρχεία με τις καταχωρισμένες πληροφορίες σχετικά με την ενίσχυση ήσσονος σημασίας επί 10 έτη από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης.
17. Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, η Δ.ΥΠ.Α. χορηγεί νέα ενίσχυση ήσσονος σημασίας βάσει του προγράμματος του παρόντος Κεφαλαίου, μόνο αφού εξακριβώσει ότι η νέα ενίσχυση ήσσονος σημασίας δεν αυξάνει το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που έχουν χορηγηθεί στην οικεία επιχείρηση σε επίπεδο που υπερβαίνει το ανώτατο όριο που καθορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 3 του εν λόγω Κανονισμού και ότι τηρούνται όλοι οι όροι που καθορίζονται σε αυτόν.
18. Σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 τα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν κεντρικό μητρώο σε εθνικό επίπεδο υποβάλλουν στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους συγκεντρωτικά δεδομένα σχετικά με τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκαν για το προηγούμενο έτος. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία περιλαμβάνουν τον αριθμό των δικαιούχων, το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκαν και το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγήθηκαν ανά τομέα [με χρήση της «ταξινόμησης NACE»]. Η πρώτη υποβολή δεδομένων θα αφορά τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που θα χορηγηθούν από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με προηγούμενες περιόδους, όταν τα συγκεντρωτικά δεδομένα είναι διαθέσιμα.
19. Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, ο δυνητικός δικαιούχος ενημερώνεται σε έγγραφη ή ηλεκτρονική μορφή μέσω της εγκριτικής απόφασης από την υπηρεσία ΚΠΑ 2 της Δ.ΥΠ.Α. για το ύψος του ποσού της ενίσχυσης, καθώς και ότι πρόκειται για ενίσχυση ήσσονος σημασίας παραπέμποντας άμεσα στον εν λόγω Κανονισμό. Σε περίπτωση που μια ενίσχυση ήσσονος σημασίας χορηγείται σύμφωνα με το παρόν πρόγραμμα, σε περισσότερες επιχειρήσεις και οι εν λόγω επιχειρήσεις λαμβάνουν διαφορετικά ποσά ενίσχυσης, το οικείο κράτος μέλος δύναται να επιλέξει να εκπληρώσει την υποχρέωσή του γνωστοποιώντας στις επιχειρήσεις ένα ποσό που αντιστοιχεί στο μέγιστο ποσό ενίσχυσης το οποίο προβλέπεται να χορηγηθεί. Στις περιπτώσεις αυτές, αυτό το καθορισμένο ποσό λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να προσδιοριστεί αν υπάρχει συμμόρφωση με το ανώτατο όριο που καθορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831.
20. Ως ημερομηνία χορήγησης της συνολικής ενίσχυσης νοείται η ημερομηνία της εγκριτικής απόφασης (παρ. 3 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831), ανεξάρτητα από την ημερομηνία καταβολής της.
Οι ενισχύσεις που καταβάλλονται σε δόσεις ανάγονται στην αξία τους κατά το χρόνο χορήγησής τους, με το προεξοφλητικό επιτόκιο που ισχύει κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης (παρ. 6 του άρθρου 3 Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831).».
23. H παρ. 2 του άρθρου 3 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Προϋποθέσεις υπαγωγής
Α) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2023/2831 ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΉΣΣΟΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ (DE- MINIMIS)
1. Για την υπαγωγή στο πρόγραμμα βάσει του Κανονισμού (EE) 2023/2831, πρέπει η επιχείρηση να μην έχει προβεί σε μείωση του προσωπικού της κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής (ημερολογιακά). Εφόσον ο αριθμός του προσωπικού κατά την ημερομηνία έναρξης του ελεγχόμενου τριμήνου είναι ίδιος και κατά την ημερομηνία υποβολής (ανεξάρτητα εάν στο διάστημα αυτό υπάρχουν μεταβολές του προσωπικού) είναι δυνατή η ένταξη της επιχείρησης στο πρόγραμμα. Η ανωτέρω προϋπόθεση περί μη μείωσης προσωπικού θα πρέπει να τηρείται και για το χρονικό διάστημα από την ημερο¬μηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της εγκριτικής απόφασης υπαγωγής της επιχείρησης στο πρόγραμμα.
2. Ως μείωση προσωπικού κατά το τρίμηνο που προηγείται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης υπαγωγής θεωρείται: α) η καταγγελία της σύμβασης εργασίας, β) η αλλαγή του καθεστώτος απασχόλησης από πλήρη σε μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, γ) η εθελουσία έξοδος που γίνεται με πρωτοβουλία του εργοδότη, μέσω προγραμμάτων παροχής οικονομικών κυρίως κινήτρων εθελούσιας εξόδου, δ) η οικειοθελής αποχώρηση που λογίζεται ως καταγγελία σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 38 του Ν. 4488/2017 (Α΄ 137), ε) η θέση εργαζόμενου σε διαθεσιμότητα και στ) η άσκηση του δικαιώματος επίσχεσης εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 325 του Α.Κ.. Στις περιπτώσεις από α) έως δ) η επιχείρηση, προκειμένου να ενταχθεί στο πρόγραμμα, πρέπει να καλύψει τη μείωση έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής. Σε περίπτωση που η επιχείρηση έχει προβεί σε μείωση του προσωπικού, αλλά έχει προβεί σε προγενέστερη νέα πρόσληψη υπαλλήλου, μέσα στον ίδιο μήνα που έχει λάβει χώρα η μείωση, μπορεί να ενταχθεί στη δράση.
3. Δεν θεωρείται μείωση προσωπικού κατά το τρίμηνο που προηγείται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης υπαγωγής: α) η καταγγελία σύμβασης εργασίας λόγω συνταξιοδότησης, β) η καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου για πειθαρχικούς λόγους, μετά από μήνυση για αξιόποινη πράξη, γ) καταγγελία σύμβασης ορισμένου χρόνου (πριν τη λήξη της) που οφείλεται σε σπουδαίο λόγο που αφορά στον εργαζόμενο, δ) η λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου, ε) η φυλάκιση και ο θάνατος, στ) η οικειοθελής αποχώρηση και ζ) η αδυναμία ανανέωσης της άδειας διαμονής και πρόσβασης στην αγορά εργασίας αλλοδαπών εργαζόμενων. Για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Οι ανωτέρω προϋποθέσεις ισχύουν και για επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν, μετά από μεταβίβαση ή αλλαγή νομικής μορφής ή διάλυση και επαναλειτουργία στον ίδιο ή σε άλλο χώρο, από τους ίδιους ή άλλους εταίρους, με το αυτό αντικείμενο δραστηριότητας.
4. Μη Επιλέξιμοι τομείς δραστηριότητας των δικαιούχων:
α. Επιχειρήσεις, φορείς, υπηρεσίες και οργανισμοί που διέπονται, όσον αφορά την πρόσληψη του προσωπικού τους, από τον ν. 2190/1994 (Α΄ 28) και τον ν. 3812/2009 (Α΄ 234).
β. Οι επιχειρήσεις στις οποίες έχουν επιβληθεί πρόστιμα, σύμφωνα με τον ν. 4488/2017, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών πριν από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αίτησης χρηματοδότησης: αα. Τρεις (3) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα της Επιθεώρησης Εργασίας για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπ΄ αρ. 80016/31-8-2022 (Β΄ 4629) υπουργική απόφαση, όπως ισχύει, ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από τρεις (3) διενεργηθέντες ελέγχους, ή ββ. Δύο (2) πράξεις επιβολής προστίμου από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα της Επιθεώρησης Εργασίας ή του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) για παραβάσεις που αφορούν αδήλωτη εργασία, οι οποίες προκύπτουν αθροιστικά από δύο (2) διενεργηθέντες ελέγχους. Ο δυνητικός δικαιούχος κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης δηλώνει υπεύθυνα ότι δεν έχουν επιβληθεί σε βάρος του οι ως άνω κυρώσεις.
γ. Επιχειρήσεις που δεν τηρούν την αρχή της “Ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών και πρόληψης διακρίσεων”. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται αν προασπίζεται η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και αποτρέπεται κάθε διάκριση λόγω φύλου, φυλής, εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας, πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας, γενετήσιου προσανατολισμού καθώς και στις περιπτώσεις που απασχολούνται άτομα με αναπηρία, η εξασφάλιση της προσβασιμότητας τους στους χώρους εργασίας.
δ. Επιχειρήσεις εις βάρος των οποίων εκκρεμεί διαταγή ανάκτησης κατόπιν προηγούμενης απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή και του Δικαστηρίου, με την οποία μία ενίσχυση κηρύσσεται παράνομη και ασυμβίβαστη.
ε. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της αλιείας, υδατοκαλλιέργειας, της πρωτογενούς παραγωγής γεωργικών προϊόντων, της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων, των εξαγωγών προς τρίτες χώρες ή κράτη-μέλη και των ενισχύσεων για τις οποίες τίθεται ως όρος η χρήση εγχώριων αγαθών στις οποίες δεν εφαρμόζεται ο Καν. (ΕΕ) 2023/2831. (βλ. αναλυτικότερα άρθρο 1, παρ. 1 του Καν. 2023/2831). Στην περίπτωση επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς στους οποίους δεν εφαρμόζεται ο Καν. (ΕΕ) 2023/2831, αλλά ταυτόχρονα δραστηριοποιούνται και σε έναν ή περισσότερους από τους τομείς οι οποίοι είναι επιλέξιμοι, η επιχείρηση δύναται να ενταχθεί στο πρόγραμμα υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται με κατάλληλα μέσα, ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων ή η διάκριση του κόστους, ότι οι δραστηριότητες στους τομείς που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού δεν τυγχάνουν ενίσχυσης ήσσονος σημασίας και εφόσον κατά την αίτηση χρηματοδότησης υποβάλλεται Υπεύθυνη Δήλωση, στην οποία αναφέρεται ρητά ότι το επιχορηγούμενο προσωπικό δεν πρόκειται να απασχοληθεί στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών.
στ. Τα νυχτερινά κέντρα.
ζ. Οι επιχειρήσεις προώθησης προϊόντων ή/και παροχής υπηρεσιών μέσω τηλεφώνου.
η. Εξωχώριες εταιρείες, υποκαταστήματα ή γραφεία αυτών, όπως και επιχειρήσεις που στην εταιρική τους σύνθεση συμμετέχουν εξωχώριες εταιρείες.
θ. Τα ΚΤΕΛ, ΚΤΕΛ ΑΕ και οι ιδιοκτήτες ή και οι συνιδιοκτήτες ενταγμένων σε αυτά.
ι. Κάθε οντότητα που δεν ασκεί τακτικά οικονομική δραστηριότητα.
ια. Οι επιχειρήσεις με έδρα την οικία του εργοδότη οι οποίες δεν διαθέτουν διαμορφωμένο διακριτό επαγγελματικό χώρο για την απασχόληση των ωφελουμένων, εκτός των επιχειρήσεων οι οποίες λόγω της φύσης της δραστηριότητάς τους, απασχολούν το προσωπικό εκτός του χώρου της έδρας τους (όπως υπηρεσίες εκμετάλλευσης φορτηγών, υπηρεσίες εκμετάλλευσης ταξί, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι).
ιβ. Οι συστεγαζόμενες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις οι οποίες στον χώρο όπου θα απασχοληθεί το επιχορηγούμενο άτομο (έδρα ή υποκατάστημα) συστεγάζονται με άλλη επιχείρηση. Δεν αποτελεί κριτήριο χαρακτηρισμού μιας επιχείρησης ως συστεγαζόμενης, αν αυτή εξυπηρετείται (βάσει ισχύουσας συμβάσεως για την εγκατάσταση της σε δομές ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας όπως είναι οι θερμοκοιτίδες, τα τεχνολογικά πάρκα, οι χώροι συνεργασίας/co-working spaces).
ιγ. Οι επιχειρήσεις που δημιουργηθήκαν μετά από μεταβίβαση ή αλλαγή νομικής μορφής ή διάλυση ή/και επαναλειτουργία ή δημιουργία νέας επιχείρησης ή εκμίσθωση από τους ίδιους εταίρους στον ίδιο ή σε άλλο χώρο με το αυτό αντικείμενο δραστηριότητας. Ωστόσο, οι εν λόγω επιχειρήσεις δύναται να ενταχθούν στη δράση μόνο εφόσον επιθυμούν να προσλάβουν επιπλέον προσωπικό σε σχέση με αυτό που είχε η προηγούμενη.».
24. Η περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 4 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
«α) για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να επιχορηγηθούν βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις Ενισχύσεις Ήσσονος Σημασίας (De- Minimis):
i. άνεργες μητέρες, οι οποίες επιστρέφουν στην αγορά εργασίας μετά την ανατροφή των παιδιών τους και έχουν τουλάχιστον ένα τέκνο έως 15 (δεκαπέντε) ετών και εξάμηνη ανεργία,
ii. άνεργοι άνω των 55 ετών με 12μηνη ανεργία,
iii. άνεργοι με 24μηνη ανεργία,
iv. άνεργα άτομα που δεν έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση ή που έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς στη συνέχεια να έχουν προχωρήσει σε ανώτερη βαθμίδα εκπαίδευσης,
v. άνεργα μέλη μονογονεϊκών οικογενειών, και
vi. άνεργοι ρομά.».
25. Το στοιχείο vi. της παρ. 2 του άρθρου 4 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
«vi. Οι άνεργοι ρομά να είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων των Υπηρεσιών της Δ.ΥΠ.Α.:
α) κατά την υπόδειξή τους στην περίπτωση επιχείρησης που εντάσσεται στο πρόγραμμα βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 ή β) για χρονικό διάστημα 6 μηνών στην περίπτωση επιχείρησης που εντάσσεται στο πρόγραμμα βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό(ΕΕ) 2023/1315. Οι εν λόγω άνεργοι να διαθέτουν βεβαίωση από υπηρεσίες των Κέντρων Κοινότητας, Παραρτημάτων Ρομά ή Κοινωνικών Υπηρεσιών των Δήμων (ή/και από κοινωνικές υπηρεσίες ΟΤΑ) περί κατοικίας στον οικισμό/καταυλισμό.».
26. Ο τίτλος της παρ. Α) του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Α αντικαθίσταται ως εξής:
«Α) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2023/2831 ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΉΣΣΟΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ (DE- MINIMIS)».
27. Η υποπαρ. 3 της παρ. Α) του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Β αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Δημόσια Δαπάνη – Διάρκεια Υλοποίησης:
Για την πρόσληψη ατόμων που ορίζονται στην υπο- παρ. α) της παρ. 1 του άρθρου 4 του παρόντος κεφαλαίου, η συνολική διάρκεια της επιχορήγησης του προγράμματος ορίζεται στους δώδεκα (12) μήνες. Το ανώτερο ποσό επιχορήγησης που μπορεί να λάβει μία επιχείρηση για κάθε ωφελούμενο είναι 8.400ευρώ = 12 ΜΗΝΕΣ x 700ευρώ.
Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης που μπορεί να λάβει μία ενιαία επιχείρηση, δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσόν των 300.000€ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών (3) ετών, τηρουμένων των προϋποθέσεων σώρευσης του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831. Σε περίπτωση υποβολής αιτήσεων ενίσχυσης, στο πλαίσιο της παρούσας, από περισσότερες ή όλες τις επιχειρήσεις που συνθέτουν ενιαία επιχείρηση και εφόσον, κατόπιν διασταύρωσης των σχετικών αιτήσεων διαπιστωθεί ότι το συνολικό ποσό που αιτούνται οι εν λόγω επιχειρήσεις υπερβαίνει τα ανώτατα κατά περίπτωση όρια της παρούσας παραγράφου, το ύψος της ενίσχυσης για κάθε μία από αυτές μειώνεται αναλογικά, με βάση το αιτούμενο από κάθε μία επιχείρηση ποσό, προκειμένου το συνολικό εγκριθέν ποσό ενίσχυσης ανά ενιαία επιχείρηση να μην υπερβαίνει τα εν λόγω όρια. Σε περίπτωση που με τη χορήγηση νέας ενίσχυσης σημειωθεί υπέρβαση του ανώτατου ορίου, η εν λόγω νέα ενίσχυση δεν υπάγεται στο ευεργέτημα του παρόντος Κανονισμού.
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διατηρήσουν τις επιχορηγούμενες θέσεις για τέσσερις (4) επιπλέον μήνες μετά τη λήξη του χρονικού διαστήματος της επιχορήγησης.».
Γ. Επί του Κεφαλαίου Γ:
28. Η περ. ε της παρ. 2 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Γ αντικαθίσταται ως εξής:
«ε. Επισυναπτόμενα έγγραφα:
Οι δυνητικά δικαιούχοι επισυνάπτουν στην ηλεκτρονική αίτηση: και Υπεύθυνη Δήλωση, επικυρωμένη από δημόσια αρχή ή μέσω του gov.gr, του ν.1599/1986 και σχετικά έγγραφα:
α) Υπεύθυνη Δήλωση του ν.1599/1986 (Α΄ 75) σχετικά:
i. Είτε με τη σώρευση των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis) και τη μη απασχόληση του επιχορηγούμενου προσωπικού στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι), ii. είτε με τη σώρευση των ενισχύσεων και τη μη απασχόληση του επιχορηγούμενου προσωπικού στο εξαιρούμενο αντικείμενο εργασιών του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ) καθώς και εάν μια επιχείρηση είναι προβληματική, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά προκειμένου να αξιολογηθεί,
β) Υπεύθυνη Δήλωση του ν.1599/1986 σχετικά με τη μη ύπαρξη εκκρεμότητας αναφορικά με διαδικασία ανάκτησης προηγούμενης παράνομης και ασυμβίβαστης κρατικής ενίσχυσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
γ) Υπεύθυνη Δήλωση του ν.1599/1986 με τα στοιχεία ταυτότητας (κατ΄ ελάχιστον, όνομα, επώνυμο, αριθμός φορολογικού μητρώου και ημερομηνία γέννησης) του/των πραγματικού/ων δικαιούχου/ων της ενίσχυσης, κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 6 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 30 αυτής.
δ) Υπεύθυνη Δήλωση περί ορισμού των πραγματικών δικαιούχων της ενίσχυσης, κατά την έννοια των παρ. 17 και 18 του άρθρου 3 του Ν. 4557/2018, σύμφωνα με τη Διαδικασία Δ20 «Συλλογή και Καταχώρηση δεδομένων» του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ) των Δράσεων και Έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας σύμφωνα με το άρθρο 22.2.δ. του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Αφορά εταίρους της επιχείρησης με ποσοστό συμμετοχής 5% και άνω, η οποία υπογράφεται από τον νόμιμο εκπρόσωπο της επιχείρησης ή τον υπεύθυνο έργου που έχει οριστεί για τη δράση (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI). Η εν λόγω Υπεύθυνη Δήλωση του ν. 1599/1986 συνοδεύει σχετική εκτύπωση των στοιχείων και πληροφοριών από το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων του άρθρου 20 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), αφού αυτοί καταχωρίζονται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.), με τη χρήση των κωδικών διαπιστευτηρίων (TAXISnet) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.). Ειδικότερα: α) Για τις περιπτώσεις οντοτήτων που έχουν υποχρέωση εγγραφής στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων του άρθρου 20 του Ν. 4557/2018 (Α΄ 139), προσκομίζεται σχετική εκτύπωση των στοιχείων και πληροφοριών από το εν λόγω Μητρώο, συνοδευόμενη από Υπεύθυνη Δήλωση της παρ. 4 του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986 (Α΄ 75), αρμοδίως υπογεγραμμένη, στην οποία δηλώνονται τα ανωτέρω αναφερθέντα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων του αποδέκτη των κονδυλίων ή του αναδόχου (κατ΄ ελάχιστον, όνομα, επώνυμο, αριθμός φορολογικού μητρώου και ημερομηνία γέννησης), όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, το οποίο ενσωματώθηκε στην παρ. 17 του άρθρου 3 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139). β) Για τις περιπτώσεις εισηγμένων εταιρειών σε ρυθμιζόμενη αγορά ή σε Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης, προσκομίζονται τα στοιχεία που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 20 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), τα οποία, σε κάθε περίπτωση, συνοδεύονται από Υπεύθυνη Δήλωση της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75), αρμοδίως υπογεγραμμένη, στην οποία δηλώνονται τα στοιχεία των φυσικών προσώπων (κατ΄ ελάχιστον, όνομα, επώνυμο, αριθμός φορολογικού μητρώου και ημερομηνία γέννησης) που κατέχουν άμεσα ή έμμεσα μετοχές με δικαίωμα ψήφου άνω του 5% ή που λογίζονται ως Πραγματικοί Δικαιούχοι (εφεξής ΠΔ) κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849. Αν, και μόνο εφόσον εξαντληθούν όλα τα δυνατά μέσα και ελλείψει βάσιμων υποψιών, δεν προσδιοριστεί κανένα πρόσωπο ως πραγματικός δικαιούχος κατά την έννοια των ανωτέρω, το ή τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν θέση ανώτατου διοικητικού στελέχους διευθύνοντος την εταιρεία δύνανται να θεωρούνται ως πραγματικοί δικαιούχοι. Η προαναφερθείσα υποχρέωση προσκόμισης Υπεύθυνης Δήλωσης εφαρμόζεται και για την περίπτωση που ο οικονομικός φορέας ανάδοχος είναι αλλοδαπός φορέας, οπότε και προσκομίζεται κείμενο ανάλογης αποδεικτικής αξίας, σύμφωνα με τις διατάξεις της χώρας προέλευσής του, το οποίο συνοδεύεται από επίσημη μετάφρασή του στα Ελληνικά κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 454 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και άρθρου 36 του Κώδικα περί Δικηγόρων (ν. 4194/2013). Σε περίπτωση επικαιροποίησης των στοιχείων των π.δ. μέχρι την ολοκλήρωση του Προγράμματος, οι δικαιούχοι επιχειρήσεις υποχρεούνται να προβούν σε ενημέρωση της Δ.ΥΠ.Α. για την επικαιροποίηση αυτών εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ως αυτές ορίζονται κατά περίπτωση στους νόμους ν. 4557/2018 (Α΄ 139) και ν. 3556/2007 (Α΄ 91). Οι υποβαλλόμενες Υπεύθυνες Δηλώσεις των δικαιούχων επιχειρήσεων πρέπει να είναι επικυρωμένες από δημόσια αρχή ή από το Gov.gr.
Κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης πραγματοποιούνται διασταυρώσεις δεδομένων, ώστε να επαληθευτεί η ακρίβεια των δηλωθέντων στοιχείων και να αποφευχθούν οι κίνδυνοι απάτης σε βάρος του ενωσιακού προϋπολογισμού.
Ο δικαιούχος αποδέχεται ότι τα μηνύματα που αποστέλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και στην ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail) που έχει δηλώσει, επέχουν θέση κοινοποίησης και συνεπάγονται την έναρξη όλων των έννομων προθεσμιών και συνεπειών. Πρέπει να τηρούνται οι απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016, του ν.4624/2019 καθώς και τα όσα ορίζονται από τις αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, προκειμένου να διασφαλίζονται όλες οι σχετικές προβλέψεις για την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων και την προστασία τόσο των εν λόγω δεδομένων όσο και των δικαιωμάτων των υποκειμένων τους.
Σε περίπτωση που μια επιχείρηση ή ένα υποκατάστημα επιχείρησης έχει υποβάλει αίτηση και θελήσει να την τροποποιήσει/διορθώσει, τότε μπορεί να υποβάλει ηλεκτρονικά νέα αίτηση, η οποία θα ισχύει εφεξής, ακυρώνοντας κάθε προηγούμενη.
Η ως άνω διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί όσες φορές χρειαστεί μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής της αίτησης υπαγωγής η επιχείρηση λαμβάνει αποδεικτικό με αριθμό πρωτοκόλλου και ημερομηνία υποβολής.».
29. Η παρ. 4 του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Γ αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ των δικαιούχων και των Υπηρεσιών Απασχόλησης της Δ.ΥΠ.Α., επιλύεται με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής Εξέτασης Ενστάσεων (Κ.ΕΠ.Ε.Ε.), σύμφωνα με την υπ΄ αρ. 1539/50/28-5-2024 απόφαση Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α. (Β΄ 3571).
2. Οι ενστάσεις κατά απόρριψης της αίτησης υπαγωγής, καθώς και οι αντιρρήσεις κατά απόρριψης καταβολής ενίσχυσης, διακοπής κ.λπ. υποβάλλονται εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση του αποτελέσματος και απευθύνονται στο Γρ. ΕΚΟ Γραφείο/Τμήμα Παρακολούθησης Ενεργητικών Πολιτικών της αρμόδιας Υπηρεσίας (ΚΠΑ2). Όλες οι ενστάσεις με τα τυχόν προσκομιζόμενα δικαιολογητικά εξετάζονται από το αρμόδιο όργανο κατόπιν διαβίβασής τους από τα αρμόδια Γρ. ΕΚΟ ή ΚΠΑ2.
3. Όλες οι ενστάσεις/αντιρρήσεις με τα τυχόν προσκομιζόμενα δικαιολογητικά εξετάζονται αρχικά από την Π.ΕΠ.Ε.Ε. της οικείας Περιφερειακής Διεύθυνσης στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκει το ΚΠΑ2 του δικαιούχου, η οποία γνωμοδοτεί προκειμένου να εξετασθούν από την Κ.ΕΠ.Ε.Ε. Οι αποφάσεις επί των αντιρρήσεων, οι οποίες είναι επαρκώς αιτιολογημένες και αναφέρουν αναλυτικά τις διατάξεις και τους όρους της δράσης που παραβιάστηκαν εκδίδονται από την Κ.ΕΠ.Ε.Ε. μέσα σε τρεις (3) μήνες από την διατύπωση γνώμης της Π.ΕΠ.Ε.Ε. Η Γραμματεία της Π.ΕΠ.Ε.Ε. γνωστοποιεί τις αποφάσεις της εγγράφως ή με ηλεκτρονικό τρόπο στο αρμόδιο ΚΠΑ2.
Στην περίπτωση έγκρισης της ένστασης/αντίρρησης του δικαιούχου από την Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων, εκδίδεται εγκριτική απόφαση από τον Προϊστάμενο του ΚΠΑ2. Σε περίπτωση απόρριψης της ένστασης/αντίρρησης παραμένει σε ισχύ η απορριπτική απόφαση ή η εγκριτική απόφαση που είχε αρχικά εκδοθεί.».
30. Η παρ. 3 του άρθρου 3 του Κεφαλαίου Γ αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Καταβολή ενίσχυσης
Το Γραφείο/Τμήμα Παρακολούθησης Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών της αρμόδιας Υπηρεσίας (ΚΠΑ 2), ύστερα από την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης και των δικαιολογητικών για την καταβολή της επιχορήγησης και μετά τον σχετικό διοικητικό έλεγχο, προβαίνει στην έκδοση σχετικής εγκριτικής απόφασης για την καταβολή της ενίσχυσης.
Η διαδικασία και ο τρόπος της καταβολής της ως άνω ενίσχυσης προσδιορίζονται στη Δημόσια Πρόσκληση.
Η δικαιούχος επιχείρηση υποβάλλει αίτηση για καταβολή της επιχορήγησης μετά τη λήξη κάθε διμήνου απασχόλησης. Οι αιτήσεις καταβολής επιχορήγησης για κάθε δίμηνο απασχόλησης δύναται να υποβληθούν και σε οποιοδήποτε χρονικό διάστημα της διάρκειας του προγράμματος χωρίς να θεωρούνται εκπρόθεσμες. Εκπρόθεσμες θεωρούνται οι αιτήσεις που υποβάλλονται μετά την παρέλευση τριών (3) μηνών από τη λήξη του προγράμματος. Είναι δυνατή η επιμήκυνση της ως άνω προθεσμίας κατά τριάντα (30) ημέρες, ύστερα από απόφαση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας.
Τα ανωτέρω ισχύουν και για τους δικαιούχους που έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα.».
31. Το όγδοο εδάφιο του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Γ αντικαθίσταται ως εξής:
«Ειδικότερα για τις επιχειρήσεις:
α. που επιλέγουν να επιχορηγηθούν βάσει του Καν. (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (De Minimis), ο/η αντικαταστάτης που προσλαμβάνεται είναι της ίδιας ειδικότητας με τον/την αρχικά προσλαμβανόμενο/η και υποδεικνύεται με συστατικό σημείωμα από τους εργασιακούς συμβούλους της Υπηρεσίας (ΚΠΑ2).».
32. Η παρ. 7 του άρθρου 9 του Κεφαλαίου Γ αντικαθίσταται ως εξής:
«7. Η Δ.ΥΠ.Α. διατηρεί το σύνολο των αρχείων υπό τη μορφή είτε πρωτοτύπων είτε αντιγράφων των πρωτοτύπων ή σε κοινώς αποδεκτούς φορείς δεδομένων περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών εκδόσεων των πρωτότυπων εγγράφων ή εγγράφων που υπάρχουν μόνο σε ηλεκτρονική μορφή, επί 10 έτη από την ημερομηνία χορήγησης της τελευταίας ενίσχυσης δυνάμει του καθεστώτος του Κανονισμού de minimis (ΕΕ) 2023/2831 ή του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 όπως έχει τροποποιηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315.».
33. Το Παράρτημα I [Υπεύθυνη Δήλωση ν.1599/1986 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΩΡΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΗΣΣΟΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ (De-Minimis)] και το Παράρτημα ΙΙΙ (ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΠΑ2 με μειωμένη στελέχωση σε Διοικητικό Προσωπικό), αντικαθίστανται ως εξής:
Κατά τα λοιπά ισχύει η υπ΄ αρ. 90097/29-09-2022 (Β΄ 5106) κοινή υπουργική απόφαση.
Τροποποίηση της υπό στοιχεία 1065606/7222/ΔΕ-Β΄/18.7.2000 (Β΄ 951) απόφασης του Υπουργού Οικονομικών αναφορικά με την εξαίρεση υπόχρεων από την υποβολή συμφωνητικών.
Τροποποίηση της υπό στοιχεία 1065606/7222/ΔΕ-Β΄/18.7.2000 (Β΄ 951) απόφασης του Υπουργού Οικονομικών αναφορικά με την εξαίρεση υπόχρεων από την υποβολή συμφωνητικών.
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Της παρ. 7 του άρθρου 32 του Ν. 2648/1998 «Ρυθμίσεις δασμολογικού και φορολογικού περιεχομένου, τροποποίηση του Κώδικα Φορολογικής Δικονομίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 238),
β) της παρ. 16 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990 «Μέτρα για την περιστολή της φοροδιαφυγής, διαρρυθμίσεις στην άμεση και έμμεση φορολογία και άλλες διατάξεις» (Α΄ 43),
γ) του Κεφαλαίου Α΄ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του Ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94),
δ) της υπό στοιχεία Δ. ΟΡΓ. Α 1125859 ΕΞ 2020/23.10.2020 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β΄ 4738).
2. Την υπό στοιχεία Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28.1.2013 κοινή απόφαση του Υπουργού και του Υφυπουργού Οικονομικών «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Β΄ 130 και Β΄ 372), σε συνδυασμό με την περ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 (Α΄ 94).
3. Την υπό στοιχεία 1065606/7222/ΔΕ-Β΄/18.07.2000 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών «α) Εξαίρεση των χρηματιστηριακών επιχειρήσεων από την υποβολή ορισμένων συμφωνητικών της παρ. 16 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990 – β) Καθορισμός διαφορετικού τρόπου υποβολής των συμφωνητικών της ίδιας παραγράφου, άρθρου και νόμου» (Β΄ 951).
4. Την υπ΄ αρ. 1/20.1.2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 , την υπ΄ αρ. 39/3/30.11.2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Α.Δ.Ε., την υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 2020/17.01.2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθώς και την υπ΄ αρ. 7608/17.1.2025 (Υ.Ο.Δ.Δ. 11) απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περί ανανέωσης της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
5. Την υπό στοιχεία Α.1057/2025 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Καθορισμός των κατηγοριών φορολογουμένων, οι οποίοι υποχρεούνται να παρέχουν αυτομάτως πληροφορίες για την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, του τρόπου, του χρόνου και της διαδικασίας υποβολής των πληροφοριών αυτών, καθώς και κάθε άλλου αναγκαίου θέματος για την εφαρμογή του Ψηφιακού Πελατολογίου Οχημάτων» (Β΄ 1828).
6. Το γεγονός ότι, δύναται να αποφευχθεί η πρόσθετη επιβάρυνση της υφιστάμενης διαδικασίας υποβολής των συμφωνητικών που καταρτίζουν με τους πελάτες τους στις τριμηνιαίες καταστάσεις της παρ. 16 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990 για φορολογική αξιοποίηση, εφόσον οι οντότητες που ορίζονται στην υπό στοιχεία Α.1057/2025 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθίστανται υπόχρεες τήρησης Ψηφιακού Πελατολογίου Οχημάτων και προβαίνουν στην εγγραφή και απεικόνιση συναλλαγών χονδρικής ή λιανικής με λήπτες των σχετικών υπηρεσιών, σε πραγματικό χρόνο και σε κάθε περίπτωση πριν την έναρξη παροχής των υπηρεσιών αυτών.
7. Το γεγονός ότι, από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης, δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
8. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:
`Αρθρο 1
Μετά την παρ. 1 της υπό στοιχεία 1065606/7222/ΔΕ-Β΄/18.7.2000 (Β΄ 951) απόφασης του Υπουργού Οικονομικών, προστίθεται παρ. 1α ως εξής:
«1α. Εξαιρούμε τις οντότητες, οι οποίες, σύμφωνα με την υπό στοιχεία Α.1057/2025 (Β΄ 1828) απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθίστανται υπόχρεες τήρησης Ψηφιακού Πελατολογίου Οχημάτων, από την υποχρέωση υποβολής στην “Κατάσταση Συμφωνητικών παρ. 16 άρθρου 8 του Ν. 1882/1990” των συμφωνητικών που καταρτίζουν με τους πελάτες τους.».
`Αρθρο 2
Έναρξη ισχύος
Η απόφαση αυτή καταλαμβάνει συμφωνητικά που καταρτίζονται από την ημερομηνία έναρξης υποχρεωτικής τήρησης του Ψηφιακού Πελατολογίου Οχημάτων, όπως αυτή ορίζεται στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 7 της υπό στοιχεία Α.1057/2025 (Β΄ 1828) απόφασης του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.
Τροποποίηση των υπό στοιχεία: α) Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) (Β΄ 4738), ως προς τη σύσταση Υποδιεύθυνσης και Τμήματος στην ίδια Υποδιεύθυνση της Διεύθυνσης Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.) της Γ.Δ.Φ. και τον ανακαθορισμό της δομής και των αρμοδιοτήτων της ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ., καθώς και των αρμοδιοτήτων της Τ.Π. Αχαΐας και του Τελωνείου Πατρών της Γ.Δ.Τ. και Ε.Φ.Κ., την αναστολή λειτουργίας των Γραφείων και τον ανακαθορισμό των αρμοδιοτήτων των Τμημάτων της Υποδιεύθυνσης Β΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνείων της Διεύθυνσης Επιχειρησιακών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΠΙ.ΔΙ.) της Γ.Δ.ΗΛΕ.Δ. και τον ορισμό του χρόνου έναρξης λειτουργίας του Αυτοτελούς Γραφείου Β΄ – Πληροφορικής Υποστήριξης της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών (ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε.) της Γ.Δ.Φ.Λ. και β) Δ6Α 1112903 ΕΞ 2014/31-07-2014 (Β΄ 2153 και Β΄ 2291) απόφασης της Γενικής Γραμματέως της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών.
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ/23-10-2020 «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) (Β΄ 4738), ως προς τη σύσταση Υποδιεύθυνσης και Τμήματος στην ίδια Υποδιεύθυνση της Διεύθυνσης Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.) της Γ.Δ.Φ. και τον ανακαθορισμό της δομής και των αρμοδιοτήτων της ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ., καθώς και των αρμοδιοτήτων της Τ.Π. Αχαΐας και του Τελωνείου Πατρών της Γ.Δ.Τ. και Ε.Φ.Κ., την αναστολή λειτουργίας των Γραφείων και τον ανακαθορισμό των αρμοδιοτήτων των Τμημάτων της Υποδιεύθυνσης Β΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνείων της Διεύθυνσης Επιχειρησιακών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΠΙ.ΔΙ.) της Γ.Δ.ΗΛΕ.Δ. και τον ορισμό του χρόνου έναρξης λειτουργίας του Αυτοτελούς Γραφείου Β΄ – Πληροφορικής Υποστήριξης της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών (ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε.) της Γ.Δ.Φ.Λ. και β) Δ6Α 1112903 ΕΞ 2014/31-07-2014 (Β΄ 2153 και Β΄ 2291) απόφασης της Γενικής Γραμματέως της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Του Κεφαλαίου Α΄ του Μέρους Πρώτου του Ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα του άρθρου 2 , των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 , του άρθρου 7 , της παρ. 1, των υποπερ. αα), ββ) και γγ) της περ. θ) της παρ. 4 και των παρ. 5 και 6 του άρθρου 14 , του άρθρου 19 , καθώς και των παρ. 1 έως 5 του άρθρου 41 αυτού ,
β) του άρθρου 20 του Ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133) και
γ) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 ,
δ) του άρθρου 81 του Ν. 1892/1990 «Για τον εκσυγχρονισμό και την Ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Α΄ 101).
2. Την υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄ 4738) απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και ειδικότερα των άρθρων 26, 37, 42Ε, 55, 58, και 77 αυτής.
3. Την υπό στοιχεία Δ6Α 1112903 ΕΞ 2014/31-07-2014 «Μεταβίβαση εξουσιοδότησης υπογραφής “Με εντολή Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων” στους Προϊσταμένους Γενικών Διευθύνσεων, Διευθύνσεων, Υποδιευθύνσεων, Τμημάτων και Αυτοτελών Τμημάτων, καθώς και στους Υπευθύνους Αυτοτελών Γραφείων και Γραφείων της Κεντρικής Υπηρεσίας και των Ειδικών Αποκεντρωμένων και Περιφερειακών Υπηρεσιών της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων» (Β΄ 2153 και διόρθωση σφάλματος Β΄ 2291) απόφαση της Γενικής Γραμματέως της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών και ειδικότερα τα άρθρα 2 και 3 αυτής.
4. Τα μηνύματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας από:
α) 12/02/2025 και 13/02/2025 του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.) της Γ.Δ.Φ.,
β) 17/10/2025 και 20/10/2025 σε ορθή επανάληψη του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Γ.Δ.Τ. και Ε.Φ.Κ.),
γ) 21/10/2025 του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυν¬σης Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.),
δ) 22/10/2025 της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (Γ.Δ.ΗΛΕ.Δ.) και
ε) 22/10/2025 της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού (Δ.Δ.Α.Δ.).
5. Την υπό στοιχεία Δ.Π.Δ.Α. Α.Α.Δ.Ε. Ε 303392 ΕΞ 2025 ΕΜΠ/24-10-2025 βεβαίωση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Τεχνικών Υπηρεσιών (Γ.Δ.Ο.Τ.Υ.) της ΑΑΔΕ, καθώς και την υπό στοιχεία Δ.Ο.Δ. Α.Α.Δ.Ε. Α 1145690 ΕΞ 2024/19-12-2024 (Α.Δ.Α. ΨΗΟ346ΜΠ3Ζ-Ν1Ω) απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, περί ανάληψης υποχρέωσης.
6. Την υπ΄ αρ. 1 της 20-1-2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 , την υπ΄ αρ. 39/3/30-11-2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ, καθώς και τις υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 2020/17-1-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) και 7608 ΕΞ2025/17-1-2025 (Υ.Ο.Δ.Δ. 11) αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αντίστοιχα, με θέμα «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)».
7. Την ανάγκη διασφάλισης της εύρυθμης και αποτελεσματικής λειτουργίας Υπηρεσιών της ΑΑΔΕ, που επιτυγχάνεται με: α) τη σύσταση στη Διεύθυνση Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.) της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας (Γ.Δ.Φ.) μίας (1) οργανικής μονάδας επιπέδου Υποδιεύθυνσης, με τίτλο «Υποδιεύθυνση – Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Λογιστικών Προτύπων» και ενός (1) Τμήματος με τίτλο «Τμήμα Α΄- Λογιστικών Προτύπων» στην ίδια Υποδιεύθυνση και συνολικά τον ανακαθορισμό της δομής της ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ., καθώς και αρμοδιοτήτων της Τελωνειακής Περιφέρειας Αχαΐας και του Τελωνείου Πατρών της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Γ.Δ.Τ. και Ε.Φ.Κ.), β) τον ορισμό του χρόνου έναρξης λειτουργίας του Αυτοτελούς Γραφείου Β΄ – Πληροφορικής Υποστήριξης της ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε. της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.) της ΑΑΔΕ, γ) την αναστολή λειτουργίας των Γραφείων «Α΄- Ε.Φ.Κ.» και «Β΄- Ταμειακής – Λογιστικής Διαχείρισης και Ηλεκτρονικών Πληρωμών» του Τμήματος H΄ της Υποδιεύθυνσης Β΄ της Διεύθυνσης Επιχειρησιακών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΠΙ.ΔΙ.) της Γ.Δ.ΗΛΕ.Δ. και τον ανακαθορισμό αρμοδιοτήτων των Τμημάτων της ως άνω Υποδιεύθυνσης και δ) την τροποποίηση της δεύτερης εν θέματι απόφασης.
8. Το γεγονός ότι, από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης εκτιμάται ότι θα προκληθεί επιπλέον δαπάνη η οποία δεν θα υπερβεί το ποσό των 6.963€ περίπου για το έτος 2025 και το ποσό των 41.777€ για κάθε επόμενο έτος, η οποία εγγράφεται στους ΑΛΕ της Μείζονος Κατηγορίας 21 «Παροχές σε Εργαζομένους» του Προϋπολογισμού του Ειδικού Φορέα 1024-801-0000000 της ΑΑΔΕ, που σχετίζονται με την καταβολή ειδικής αμοιβής βάσει αξιολόγησης θέσεων εργασίας και τις σχετικές εργοδοτικές εισφορές. Ειδικά για το τρέχον έτος, σημειώνεται ότι η ανωτέρω προκαλούμενη δαπάνη θα αντιμετωπιστεί από την υπό στοιχεία Δ.Ο.Δ. Α.Α.Δ.Ε. Α 1145690 ΕΞ 2024/19-12-2024 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης του Διοικητή της ΑΑΔΕ με ΑΔΑ: ΨΗΟ346ΜΠ3Ζ-Ν1Ω.
9. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:
10. Στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και ειδικότερα:
Ι. Από δημοσιεύσεως της παρούσας:
1) Στη Διεύθυνση Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.) της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας (Γ.Δ.Φ.):
α) Συστήνουμε μία (1) Υποδιεύθυνση, με τίτλο «Υποδιεύθυνση – Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και
Λογιστικών Προτύπων» στην οποία μεταφέρουμε το υφιστάμενο «Τμήμα Α΄ – Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Διαβίβασης Δεδομένων» αυτής, το μετονομάζουμε σε «Τμήμα Β΄- Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Διαβίβασης Δεδομένων» και ανακαθορίζουμε τις αρμοδιότητές του.
β) Συστήνουμε στην ως άνω Υποδιεύθυνση – Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Λογιστικών Προτύπων ένα (1) Τμήμα, με τίτλο «Τμήμα Α΄ – Λογιστικών Προτύπων» στο οποίο μεταφέρουμε μέρος των αρμοδιοτήτων του υφιστάμενου Τμήματος «Α΄ – Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Διαβίβασης Δεδομένων» και καθορίζουμε τις αρμοδιότητές του.
γ) Ανακαθορίζουμε τη δομή της και ειδικότερα μετονομάζουμε τα υφιστάμενα Τμήματα «Β΄ – Υποστήριξης Ελεγκτικής Διαδικασίας», «Γ΄- Διοικητικών και Ποινι¬κών Κυρώσεων και Παρακολούθησης Δικαστηριακής Νομολογίας» και «Δ΄ – Αντιμετώπισης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, Αυτόματης Ανταλλαγής Πληροφοριών και Ειδικών Ελέγχων» αυτής σε Αυτοτελή Τμήματα «Γ΄ – Υποστήριξης Ελεγκτικής Διαδικασίας», «Δ΄ – Διοικητικών και Ποινικών Κυρώσεων και Παρακολούθησης Δικαστηριακής Νομολογίας» και «Ε΄ – Αντιμετώπισης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, Αυτόματης Ανταλλαγής Πληροφοριών και Ειδικών Ελέγχων», αντίστοιχα.
2) Μεταφέρουμε τις αρμοδιότητες του Τελωνείου Πατρών, κατά το μέρος που αφορούν στις άδειες απλουστευμένων διαδικασιών εισαγωγών – εξαγωγών στην Τελωνειακή Περιφέρεια Αχαΐας.
3) Στην Υποδιεύθυνση Β΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνείων της Διεύθυνσης Επιχειρησιακών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΠΙ.ΔΙ.):
α) Αναστέλλουμε τη λειτουργία των Γραφείων Α΄- Ε.Φ.Κ. και Β΄- Ταμειακής – Λογιστικής Διαχείρισης και Ηλεκτρονικών Πληρωμών που υπάγονται στο Τμήμα H΄ – Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και Ταμειακής Διαχείρισης αυτής, μέχρι την έκδοση νεότερης απόφασής μας, με την οποία θα οριστεί η επανέναρξη λειτουργίας αυτών και μέχρι τότε ορίζουμε ότι οι αρμοδιότητές τους θα ασκούνται από το Τμήμα H΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και Ταμειακής Διαχείρισης και το Τμήμα ΣΤ΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνειακών Ελέγχων, της ως άνω Υποδιεύθυνσης, αντίστοιχα, και
β) ανακαθορίζουμε τις αρμοδιότητες των Τμημάτων της.
ΙΙ. Από 03/11/2025, ορίζουμε την έναρξη λειτουργίας του Αυτοτελούς Γραφείου Β΄ – Πληροφορικής Υποστήριξης της ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε. της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.) της ΑΑΔΕ.
Β. Τροποποιούμε την απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄ 4738), ως ακολούθως:
I. Από δημοσιεύσεως της παρούσας:
α) Στο άρθρο 26 «Διεύθυνση Επιχειρησιακών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΠΙ.ΔΙ.)» και ειδικότερα στην υποπαρ. Β΄ «ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Β΄ – ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ» της παρ. 3, αντικαθιστούμε:
αα) Την υποπερ. (β) της περ. «I. Τμήμα Ε΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Διευκόλυνσης Εμπορίου και Οικονομικών Φορέων», ως εξής:
«(β) Η μελέτη, η αναγνώριση, η ανάλυση των επιχειρησιακών απαιτήσεων, η αναλυτική καταγραφή τους, η σύνταξη των λειτουργικών προδιαγραφών και η ιεράρχηση όλων των απαιτήσεων, που σχετίζονται, ενδεικτικά, με: αα) την ενιαία θυρίδα (Single Window),
ββ) την εισαγωγή εμπορευμάτων και τη θέση αυτών σε ελεύθερη κυκλοφορία, σε ελεύθερη κυκλοφορία και ανάλωση ή σε ειδικό καθεστώς και την απλουστευμένη διαδικασία εισαγωγής,
γγ) το Δασμολόγιο (TARIC) και τον αυτόματο υπολογισμό δασμών/φόρων,
δδ) τη Δασμολογητέα αξία εμπορευμάτων, εε) την εξαγωγή, την επανεξαγωγή και την απλουστευμένη διαδικασία εξαγωγής και στστ) το CDS.»,
αβ) την υποπερ. (α) της περ. «II. Τμήμα ΣΤ΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνειακών Ελέγχων», ως εξής:
«(α) Η μελέτη, η αναγνώριση, η ανάλυση των επιχειρησιακών απαιτήσεων, η αναλυτική καταγραφή τους, η σύνταξη των λειτουργικών προδιαγραφών και η ιεράρχηση όλων των απαιτήσεων, που σχετίζονται, ενδεικτικά, με: αα) τη διαχείριση Υποθέσεων και Υποστήριξης Αποφάσεων του Ολοκληρωμένου Τελωνειακού Πληροφοριακού Συστήματος Παροχής Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών, ββ) το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Ελεγκτικών Υπηρεσιών, που απευθύνεται στα Τελωνεία και γγ) την παρακολούθηση Φυσικών και Ανθρώπινων Πόρων.»,
αγ) την περ. «III. Τμήμα Z΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνειακών Διαδικασιών», ως εξής:
«III. Τμήμα Z΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Τελωνειακών Διαδικασιών
Η μελέτη, η αναγνώριση, η ανάλυση των επιχειρησιακών απαιτήσεων, η αναλυτική καταγραφή τους, η σύνταξη των λειτουργικών προδιαγραφών και η ιεράρχηση όλων των απαιτήσεων, που σχετίζονται, ενδεικτικά, με: αα) τις Συνοπτικές Διασαφήσεις Εισόδου, τα Δηλωτικά, τις Διασαφήσεις Προσωρινής Εναπόθεσης, ββ) Ανάλυσης Κινδύνου (DSS) και γγ) τη Διαμετακόμιση (TRANSIT).»,
αδ) την περ. «IV. Τμήμα H΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και Ταμειακής Διαχείρισης», ως εξής:
«IV. Τμήμα H΄- Απαιτήσεων και Ελέγχου Εφαρμογών Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και Ταμειακής Διαχείρισης
1. Οι αρμοδιότητες του Τμήματος κατανέμονται μεταξύ των Γραφείων του, ως κάτωθι:
(α) Γραφείο Α΄ – Ε.Φ.Κ.
Η μελέτη, η αναγνώριση, η ανάλυση των επιχειρησιακών απαιτήσεων, η αναλυτική καταγραφή τους, η σύνταξη των λειτουργικών προδιαγραφών και η ιεράρχηση όλων των απαιτήσεων, που σχετίζονται, ενδεικτικά, με: α) τα εμπορεύματα που υπόκεινται σε Ε.Φ.Κ., β) τα τέλη ταξινόμησης οχημάτων, γ) τις ηλεκτρονικές διαδικασίες ενδοκοινοτικής διακίνησης και ελέγχου προϊόντων Ε.Φ.Κ., δ) τις Επιστροφές Ε.Φ.Κ., ε) τις `Αδειες και τις Εγκρίσεις, στ) τις Εγγυήσεις, ζ) το μητρώο συναλλασσομένων με τα Τελωνεία και με τη διαχείριση εσωτερικών χρηστών.».
(β) Γραφείο Β΄ – Ταμειακής – Λογιστικής Διαχείρισης και Ηλεκτρονικών Πληρωμών
Η μελέτη, η αναγνώριση, η ανάλυση των επιχειρησιακών απαιτήσεων, η αναλυτική καταγραφή τους, η σύνταξη των λειτουργικών προδιαγραφών και η ιεράρχηση όλων των απαιτήσεων για θέματα Ταμειακής – Λογιστικής Διαχείρισης και Ηλεκτρονικών Πληρωμών.
2. Μέχρι την επανέναρξη λειτουργίας των ως άνω Γραφείων του Τμήματος Η΄ η οποία θα οριστεί με νεότερη απόφαση, οι αρμοδιότητες του Γραφείου Α΄ – Ε.Φ.Κ. θα ασκούνται από το Τμήμα H΄ της Υποδιεύθυνσης Β΄ και οι αρμοδιότητες του Γραφείου Β΄ – Ταμειακής – Λογιστικής Διαχείρισης και Ηλεκτρονικών Πληρωμών θα ασκούνται από το Τμήμα ΣΤ΄ της ίδιας Υποδιεύθυνσης.».
β) Αντικαθιστούμε το άρθρο 37 «Διεύθυνση Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.)», ως εξής:
«`Αρθρο 37
Διεύθυνση Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.)
1. – Ο επιχειρησιακός στόχος της Διεύθυνσης Ελεγκτικών Διαδικασιών (ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ.) είναι ο ακόλουθος:
Η διασφάλιση της ορθής και ενιαίας εφαρμογής της νομοθεσίας που αφορά στους φορολογικούς ελέγχους, καθώς και στους ελέγχους δέουσας επιμέλειας, προκειμένου να επιτευχθεί η βελτίωση: α) της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του φοροελεγκτικού μηχανισμού και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των φορολογουμένων και β) της ποιότητας του ελεγκτικού έργου του φοροελεγκτικού μηχανισμού για τη μεγιστοποίηση της διασφάλισης των συμφερόντων του Δημοσίου.
2. – Η Διεύθυνση διαρθρώνεται σε μία Υποδιεύθυνση και πέντε (5) Τμήματα, από τα οποία τα τρία (3) Αυτοτελή, υπαγόμενα απευθείας στον Προϊστάμενο αυτής, ως κατωτέρω:
Α.- ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ
α) Τμήμα Α΄- Λογιστικών Προτύπων
β) Τμήμα Β΄- Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Διαβίβασης Δεδομένων
Β.- ΑΥΤΟΤΕΛΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΥΠΑΓΟΜΕΝΑ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ
α) Αυτοτελές Τμήμα Γ΄ – Υποστήριξης Ελεγκτικής Διαδικασίας
β) Αυτοτελές Τμήμα Δ΄ – Διοικητικών και Ποινικών Κυρώσεων και Παρακολούθησης της Δικαστηριακής Νομολογίας
γ) Αυτοτελές Τμήμα Ε΄ – Αντιμετώπισης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, Αυτόματης Ανταλλαγής Πληροφοριών και Ειδικών Ελέγχων.
3.- Οι αρμοδιότητες της ΔΙ.ΕΛ.ΔΙ. κατανέμονται στην Υποδιεύθυνση, στα Τμήματα και στα Αυτοτελή Τμήματα αυτής, ως ακολούθως:
Α. ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ
I. Τμήμα Α΄- Λογιστικών Προτύπων
(α) Η μελέτη και η εισήγηση για την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου και η κατάρτιση κανονιστικών πράξεων, εγκυκλίων και οδηγιών για θέματα που αφορούν στην τήρηση λογιστικών αρχείων (βιβλίων και έκδοση στοιχείων), στη χρήση Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (Φ.Η.Μ.), καθώς και στον καταλογισμό παραβάσεων και στην επιβολή προστίμων για τη μη συμμόρφωση με τις κείμενες διατάξεις, περί τήρησης βιβλίων, έκδοσης στοιχείων, υποχρέωσης χρήσης Φ.Η.Μ., ηλεκτρονικής διαβίβασης δεδομένων, με βάση τις εισηγήσεις του Τμήματος Β΄ και τις διαμορφούμενες συνθήκες, τάσεις, μεταβολές και απαιτήσεις του ευρύτερου οικονομικού περιβάλλοντος και του φοροελεγκτικού και φοροεισπρακτικού μηχανισμού, καθώς και η μέριμνα για την ερμηνεία αυτών.
(β) Η παροχή κατευθύνσεων και οδηγιών στις Ελεγκτικές Υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.), η παρακολούθηση της ορθής, ενιαίας και ομοιόμορφης εφαρμογής της εγχώριας και ενωσιακής σχετικής νομοθεσίας και η ενσωμάτωση της δεύτερης, όπου απαιτείται, στην εγχώρια νομοθεσία.
(γ) Η μέριμνα για την έρευνα και τη μελέτη του τρόπου διεξαγωγής των εργασιών κατά κλάδο επιχειρήσεων και η διατύπωση πορισμάτων σχετικών με την τήρηση των βιβλίων, που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.
(δ) Η μελέτη και η κατάρτιση εγχειριδίων μερικών επιτόπιων ελέγχων, πρόληψης, κατά λόγο αρμοδιότητας, με βάση τις σχετικές με την τήρηση λογιστικών αρχείων επιχειρησιακές απαιτήσεις.
(ε) Η συμμετοχή και η εκπροσώπηση σε ομάδες εργασίας, συνέδρια και συσκέψεις, καθώς και στη διαπραγμάτευση προτάσεων στην Ε.Ε. και σε διεθνείς οργανισμούς, σε θέματα με αντικείμενο τους ενιαίους κανόνες τιμολόγησης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ηλεκτρονική τιμολόγηση από κοινού με το Τμήμα Β΄.
(στ) Η διοικητική και γραμματειακή υποστήριξη της Διεύθυνσης.
II. Τμήμα Β΄ – Ψηφιακής Απεικόνισης Συναλλαγών και Διαβίβασης Δεδομένων
(α) Η μελέτη και η εισήγηση προς το Τμήμα Α΄ για την κατάρτιση κανονιστικών πράξεων, εγκυκλίων και οδηγιών για θέματα που αφορούν στην ηλεκτρονική διαβίβαση δεδομένων, στον καταλογισμό παραβάσεων και στην επιβολή προστίμων για τη μη συμμόρφωση με τις σχετικές προς την ηλεκτρονική διαβίβαση δεδομένων υποχρεώσεις.
(β) Η επιχειρησιακή υποστήριξη:
αα) των Ηλεκτρονικών Βιβλίων “MyData” και η εισήγηση για τη συνολική και συνδυαστική αξιοποίηση των δεδομένων αυτών, που διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ, στα πλαίσια των ως άνω βιβλίων,
ββ) της Ηλεκτρονικής Διαβίβασης Δεδομένων,
γγ) της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης και
δδ) του Ηλεκτρονικού Δελτίου Αποστολής.
(γ) Η συμμετοχή και η εκπροσώπηση σε ομάδες εργασίας, συνέδρια και συσκέψεις, καθώς και στη διαπραγμάτευση προτάσεων στην Ε.Ε. και σε διεθνείς οργανισμούς, σε θέματα με αντικείμενο τους ενιαίους κανόνες τιμολόγησης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ηλεκτρονική τιμολόγηση από κοινού με το Τμήμα Α΄.
(δ) Η μελέτη και η κατάρτιση εγχειριδίων ή θεματικών ενοτήτων για τον τρόπο ηλεκτρονικής διαβίβασης δεδομένων, κατόπιν μελέτης του τρόπου διεξαγωγής των εργασιών κατά κλάδο επιχειρήσεων.
Β. ΑΥΤΟΤΕΛΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΥΠΑΓΟΜΕΝΑ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ
I. Αυτοτελές Τμήμα Γ΄- Υποστήριξης Ελεγκτικής Διαδικασίας
(α) Η έκδοση εγκυκλίων και οδηγιών με την παροχή γενικών και επί μέρους λύσεων και απαντήσεων σε ερωτήματα ελέγχου, καθώς και η υποστήριξη των Ελεγκτικών Υπηρεσιών της Γ.Δ.Φ.Λ., σε θέματα ελέγχου.
(β) Η διαχείριση θεμάτων, που αφορούν στο φορολογικό πιστοποιητικό.
(γ) Η εκπόνηση: αα) οδηγών ελέγχων και ελάχιστων ελεγκτικών επαληθεύσεων για ελέγχους, που διενεργούν οι Ελεγκτικές Υπηρεσίες της Γ.Δ.Φ.Λ., πλην των Υ.Ε.Δ.Δ.Ε., για τους οποίους θα εφαρμόζονται μέθοδοι έμμεσου προσδιορισμού φορολογητέας ύλης, καθώς και η μελέτη και η εισήγηση για την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου και την κατάρτιση σχετικών κανονιστικών πράξεων, εγκυκλίων και οδηγιών για θέματα ελέγχου, ββ) προγραμμάτων ελέγχου της ορθής και ποιοτικής εφαρμογής των διαδικασιών ελέγχου για την βελτίωση αυτών, γγ) προγραμμάτων, που αφορούν στο φορολογικό πιστοποιητικό, δδ) και η τήρηση διαδικασιών για το εύρος τύπων ελέγχου.
(δ) Η μελέτη και η κατάρτιση εγχειριδίων, καθώς και η εν γένει υποστήριξη των Ελεγκτικών Υπηρεσιών της Γ.Δ.Φ.Λ., για θέματα μερικών επιτόπιων ελέγχων πρόληψης, από κοινού με τα άλλα Τμήματα της Διεύθυνσης, κατά λόγο αρμοδιότητας και με τη Διεύθυνση Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών (ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε.), όπου απαιτείται.
(ε) Η παρακολούθηση των αποφάσεων της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.) και η εναρμόνιση των ελεγκτικών διαδικασιών με αυτές.
II. Αυτοτελές Τμήμα Δ΄ – Διοικητικών και Ποινικών Κυρώσεων και Παρακολούθησης της Δικαστηριακής Νομολογίας
(α) Η μελέτη και η εισήγηση για την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου και για την κατάρτιση κανονιστικών πράξεων, εγκυκλίων και οδηγιών, που αφορούν σε θέματα ελέγχου και άπτονται της ποινικοποίησης της φοροδιαφυγής, των ποινικών και των λοιπών διοικητικών κυρώσεων και των σχετικών με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας διαδικασιών, ιδίως για: αα) την επιβολή του μέτρου της αναστολής λειτουργίας επαγγελματικών εγκαταστάσεων επιτηδευματιών, ββ) τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, πριν από την απόκτηση εκτελεστού τίτλου και των προληπτικών και διασφαλιστικών μέτρων κατά τον έλεγχο, γγ) τα πρόστιμα και τις λοιπές διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται κατόπιν ελέγχου, από κοινού με τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, κατά λόγο αρμοδιότητας.
(β) Η γραπτή συναίνεση για τη μη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας, ακόμη και όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησης αυτού, σε ειδικές περιπτώσεις διασφάλισης σοβαρών συμφερόντων του Δημοσίου ή σε περιπτώσεις οικονομικού εγκλήματος και μεγάλης έκτασης φοροδιαφυγή.
(γ) Η παρακολούθηση της δικαστηριακής νομολογίας, που αφορά σε θέματα αρμοδιότητας της Διεύθυνσης, η άντληση συμπερασμάτων, η αξιολόγηση αυτών και η εισήγηση νομοθετικών ρυθμίσεων για την εναρμόνιση των υφιστάμενων διατάξεων και διαδικασιών με τη νομολογία, καθώς και η έκδοση σχετικών εγκυκλίων και η παροχή οδηγιών, από κοινού, κατά λόγο αρμοδιότητας, με όλα τα Τμήματα της Διεύθυνσης.
III. Αυτοτελές Τμήμα Ε΄ – Αντιμετώπισης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, Αυτόματης Ανταλλαγής Πληροφοριών και Ειδικών Ελέγχων
(α) Ο συντονισμός και η υποστήριξη των ενεργειών της ΑΑΔΕ για την τήρηση του συνόλου των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις διατάξεις του ν. 4557/2018 (Α΄ 139) για την πρόληψη και την καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, κατά λόγο αρμοδιότητας και ιδίως για την εποπτεία και τον έλεγχο των υπόχρεων προσώπων, ως αρμόδιας εποπτεύουσας αρχής, καθώς και η κατάρτιση σχετικών αποφάσεων, εγκυκλίων και οδηγιών.
(β) Η τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το θεσμικό πλαίσιο περί αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών, κατά λόγο αρμοδιότητας, καθώς και η κατάρτιση σχετικών αποφάσεων, εγκυκλίων και οδηγιών.
(γ) Η υποστήριξη των ελέγχων δέουσας επιμέλειας, αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών και νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες από κοινού, κατά λόγο αρμοδιότητας, με το Τμήμα Β΄ της Διεύθυνσης.
(δ) Η υποβολή, τον πρώτο μήνα κάθε έτους, αναλυτικής έκθεσης στον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα, που προβλέπεται από τον νόμο για την πρόληψη και την καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, σχετικά με την οργανωτική διάρθρωση, τις δραστηριότητες, τις κανονιστικές αποφάσεις και τις εγκυκλίους, τα αποτελέσματα των διενεργηθέντων ελέγχων και της αξιολόγησης των υπόχρεων προσώπων, καθώς και με τα μέτρα ή τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί.
(ε) Η μελέτη και η εισήγηση για την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου όσον αφορά στις ενδοομιλικές συναλλαγές, στις εξωχώριες εταιρείες, στο ηλεκτρονικό εμπόριο και σε ειδικές περιπτώσεις ελέγχου, καθώς και σε θέματα επίλυσης διαφορών, στα πλαίσια της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού και για την κατάρτιση σχετικών κανονιστικών πράξεων, εγκυκλίων και οδηγιών, με τη συνδρομή του Τμήματος Δ΄ της Διεύθυνσης Επιχειρησιακού Σχεδιασμού Ελέγχων (ΔΙ.Ε.Σ.ΕΛ.).
4.- I. Στις αρμοδιότητες όλων των Τμημάτων, κατά λόγο αρμοδιότητας, ανήκουν:
(α) Η αναγνώριση, η διαμόρφωση και η υποβολή προτάσεων στο Α.Τ.Υ. της Γ.Δ.Φ., για τις επιχειρησιακές απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιούν οι προς ανάπτυξη, βελτίωση και επικαιροποίηση εφαρμογές και ηλεκτρονικές υπηρεσίες, αφού έχει διασφαλιστεί η νομοθετική και επιχειρησιακή συνέπεια των απαιτήσεων.
(β) Η διασφάλιση της πληρότητας των δεδομένων του τηρούμενου Μητρώου φορολογουμένων σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Εξυπηρέτησης.
(γ) Η εισήγηση στο Α.Τ.Υ. της Γ.Δ.Φ. για τη βελτίωση και απλούστευση των διαδικασιών και του περιεχομένου των φορολογικών εντύπων.
(δ) Η υποδοχή, η λύση και η απάντηση ερωτημάτων.
(ε) Η ανάλυση των επιπτώσεων και εν γένει θεμάτων που προκύπτουν κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας και η υποβολή προτάσεων, καθώς και η μελέτη, η ανάλυση, η αξιολόγηση και η αποτύπωση των επιπτώσεων των προτάσεων των τροποποιήσεων αυτής.
(στ) Η αξιολόγηση των απολογιστικών στοιχείων των Ε.Α.Υ. και Π.Υ. της Γ.Δ.Φ.Λ. και η υποβολή εισηγήσεων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της Φορολογικής Διοίκησης.
(ζ) Η συνδρομή στη Διεύθυνση Εξυπηρέτησης στην κωδικοποίηση και ενοποίηση εγγράφων κανονιστικού και ερμηνευτικού περιεχομένου.
II. Στις αρμοδιότητες των Τμημάτων Α΄ και Β΄ της Υποδιεύθυνσης και των Αυτοτελών Γ΄ και Ε΄, κατά λόγο αρμοδιότητας, ανήκει η υποβολή προτάσεων προς τα Τμήματα Α, Β΄ και Γ της ΔΙ.Ε.Σ.ΕΛ., αναφορικά με ποιοτικά κριτήρια ανάλυσης κινδύνου, κατά περίπτωση.».
γ) Στο άρθρο 55 «Τελωνειακές Περιφέρειες (Τ.Π.)» αυτής, αντικαθιστούμε την υποπερ. (ββ) της περ. β) της υποπαρ. ΙΙΙ. «ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (Τ.Π.) ΑΧΑΙΑΣ» της παρ. 4 αυτού, ως εξής:
«(ββ) των υποπερ. θθ΄, ιβιβ΄ και ιζιζ΄ του ίδιου ως άνω Τμήματος της Τ.Π. Αττικής, για τους νομούς Αχαΐας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας, Αιτωλοακαρνανίας, Ηλείας, Φωκίδος, Λακωνίας και Μεσσηνίας».
δ) Στο άρθρο 58 «Τελωνεία» αντικαθιστούμε την υποπερ. (αα) της περ. (β) της υποπαρ. III της παρ. 3 αυτού, ως εξής:
«(αα) των υποπερ. ββ΄, γγ΄, πλην της αρμοδιότητας αυτών που αφορά στις άδειες απλουστευμένων διαδικασιών εισαγωγών – εξαγωγών, καθώς και εε΄, πλην της αρμο¬διότητας αυτών που αφορά στις άδειες της Τελωνειακής Αποθήκευσης, της περ. α΄ της παρούσας υποπαρ. και».
ε) Στο άρθρο 77 «Κλάδοι Προϊσταμένων Αυτοτελών Τμημάτων, Τμημάτων και Αυτοτελών Γραφείων των Υπηρεσιών» αντικαθιστούμε:
εα) την περ. γ) της υποπαρ. 4 της παρ. Α, ως εξής:
«γ) στο Αυτοτελές Γραφείο Πληροφορικής Υποστήριξης της ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε. ορίζεται Υπεύθυνος υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ του κλάδου Πληροφορικής ή υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ οποιουδήποτε κλάδου που πληροί τις αντίστοιχες προϋποθέσεις διορισμού για τον κλάδο ΠΕ Πληροφορικής, όπως αυτές προσδιορίζονται από τις κείμενες διατάξεις ή υπάλληλος κατηγορίας ΤΕ του κλάδου Πληροφορικής ή υπάλληλος κατηγορίας ΤΕ οποιουδήποτε κλάδου που πληροί τις αντίστοιχες προϋποθέσεις διορισμού για τον κλάδο ΤΕ Πληροφορικής, όπως αυτές προσδιορίζονται από τις κείμενες διατάξεις.»,
εβ) την υποπερ. α) της περ. I της υποπαρ. 8 της παρ. Α, ως εξής:
«α) στα Αυτοτελή Τμήματα και στα Τμήματα των Διευθύνσεων και Υποδιευθύνσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας των Γενικών Διευθύνσεων Φορολογίας (Γ.Δ.Φ.) και Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.), πλην της ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε.».
11. Από 03/11.2025:
Στο άρθρο 42Ε «Διεύθυνση Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών (ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε.) και Γενικές Διατάξεις που αφορούν σε αυτήν και τις Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (Υ.Ε.Δ.Δ.Ε.)», και ειδικότερα στην Ενότητα Β΄«Διεύθυνση Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών (ΔΙ.Π.Α.Ε.Ε.)» αυτού, διαγράφουμε την παρ. 4.
Γ. Τροποποιούμε την υπό στοιχεία Δ6Α 1112903 ΕΞ 2014/31-07-2014 απόφαση της Γενικής Γραμματέως της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών «Μεταβίβαση εξουσιοδότησης υπογραφής “Με εντολή Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων” στους Προϊσταμένους Γενικών Διευθύνσεων, Διευθύνσεων, Υποδιευθύνσεων, Τμημάτων και Αυτοτελών Τμημάτων, καθώς και στους Υπευθύνους Αυτοτελών Γραφείων και Γραφείων της Κεντρικής Υπηρεσίας και των Ειδικών Αποκεντρωμένων και Περιφερειακών Υπηρεσιών της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων» (Β΄ 2153 και διόρθωση σφάλματος Β΄ 2291), από δημοσιεύσεως και ειδικότερα:
α) Στην περ. 14. «Στον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Επιχειρησιακής Υποστήριξης της Γενικής Διεύθυνσης του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (Γ.Δ.Σ.Δ.Ο.Ε.)» της παρ. Β. «Ειδικά θέματα, κατά λόγο αρμοδιότητας» του άρθρου 2 «ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ» αυτής, διαγράφουμε τις υποπερ. (στ) και (ζ),
β) στο στοιχείο α) της υποπερ. 1. «Στον Προϊστάμενο του Τμήματος Α΄- Μητρώου, Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων Προσωπικού της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού» της περ. Ι. «στους Προϊστάμενους Τμημάτων» της παρ. Β. του άρθρου 3 «ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥΣ ΤΜΗΜΑΤΩΝ, ΑΥΤΟΤΕΛΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥΣ ΑΥΤΟΤΕΛΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΚΑΙ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ», μετά το τέλος του υποστοιχείου αα), προστίθεται η φράση «και των Επιχειρησιακών Διευθύνσεων Σ.Δ.Ο.Ε.».
Δ. Όπου στις κείμενες διατάξεις αναφέρονται ή ορίζονται οργανικές μονάδες, οι οποίες δεν προβλέπονται στην παρούσα απόφαση, λόγω μετονομασίας νοούνται, από την ημερομηνία ισχύος των διατάξεων της παρούσας, οι οργανικές μονάδες της παρούσας απόφασης, στις οποίες περιέρχονται οι αρμοδιότητες αυτών.
Ε. Η παρούσα απόφαση ισχύει από δημοσιεύσεως, εκτός αν άλλως ορίζεται σε αυτή.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2025
Ο Διοικητής
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ
Τροποποίηση της υπό στοιχεία οικ. 40331/Δ1.13521/13-9-2019
Το έγγραφο αποτελεί απόφαση της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 31 Οκτωβρίου 2025 (Τεύχος Β’, Αρ. Φύλλου 5790). Η απόφαση αφορά την τροποποίηση προηγούμενης υπουργικής απόφασης σχετικά με τους όρους ηλεκτρονικής υποβολής εντύπων αρμοδιότητας του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) και του ΟΑΕΔ.
– Παρατείνεται για το έτος 2025 η προθεσμία για την Ψηφιακή δήλωση Ετήσιου Πίνακα προσωπικού (παρ. 2.5 του άρθρου 2 της απόφασης 40331/Δ1.13521/13-9-2019), έως και την 1η Δεκεμβρίου 2025.
Η απόφαση αυτή ελήφθη λαμβάνοντας υπόψη σχετικές εισηγήσεις και χωρίς να προκαλείται δαπάνη για το δημόσιο. Επισημαίνεται ότι οι διατάξεις της δεν αφορούν διοικητική διαδικασία που απαιτεί καταχώριση στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ.
Ερμηνευτική εγκύκλιος για την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στους κλάδους
Α. Γενικές παραδοχές σχετικά με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας
Στην παρούσα φάση, και μέχρι την ολοκλήρωση της πλήρους εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας στο σύνολο των επιχειρήσεων-εργοδοτών της Χώρας, η μέτρηση του χρόνου εργασίας, που πραγματοποιείται με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, περιορίζεται μόνο στην μέτρηση του χρόνου κατά τον οποίο οι εργαζόμενοι των ενταγμένων επιχειρήσεων απασχολούνται με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης.
Συνεπώς, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας απεικονίζει την πρώτη είσοδο και την τελευταία έξοδο από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε περιπτώσεις εργαζομένων που δεν ξεκινούν ή δεν ολοκληρώνουν την εργασία τους σε αυτές, δεν ισοδυναμεί με μέτρηση του συνολικού ημερήσιου χρόνου απασχόλησής τους. Για την μέτρηση του συνολικού χρόνου ημερήσιας απασχόλησης των εργαζομένων συνυπολογίζεται το προδηλωθέν ωράριο στην Ψηφιακή Οργάνωση του Χρόνου Εργασίας στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, το προγραμματισμένο ωράριο και η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Β. Οριζόντιες εξαιρέσεις από την εφαρμογή του συστήματος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας
Υπενθυμίζεται ότι, με βάση την υπ΄ αρ. 49758 /26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, εξαίρεση από την εφαρμογή του συστήματος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας υφίσταται για το σύνολο της επιχείρησης, όταν:
i. Ο κύριος ΚΑΔ εργοδότη – επιχείρησης στο TAXIS δεν ανήκει στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ακόμα και αν εκτελούνται πολλαπλές δραστηριότητες στον ίδιο χώρο, εκ των οποίων κάποιες έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, ή υπάρχουν υποκαταστήματα με ΚΑΔ που έχουν ενταχθεί στη ψηφιακή κάρτα εργασίας.
ii. Ο εργοδότης – επιχείρηση εντάσσεται στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, βάσει κύριου ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS, αλλά ο ΚΑΔ αυτός δεν παράγει οικονομική δραστηριότητα (δηλαδή αυτή είναι μηδενική) γεγονός που αποδεικνύεται από το έντυπο Ε3 του τελευταίου φορολογικού έτους και ο δευτερεύων ΚΑΔ, ο οποίος αποτελεί την κυρίαρχη οικονομικά επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν είναι ενταγμένος ΚΑΔ.
Επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει επί του παρόντος δυνατότητα προαιρετικής ένταξης στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Τέλος υπενθυμίζεται ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στην υπ΄ αριθ. 37271 /21.06.2024 ερμηνευτική εγκύκλιο και συνεπώς δεν εντάσσονται στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους κλάδους των πετρελαιοειδών, των ορυχείων, των ναυπηγείων, οι εργάτες γης, οι αλιεργάτες, οι εργαζόμενοι σε οικοδομοτεχνικά έργα και οι δικηγόροι που αμείβονται με πάγια αντιμισθία. Γ. Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας
Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, αποτελεί υποχρέωση του εργαζομένου που δεν μπορεί να υποκατασταθεί κατ΄ άλλο τρόπο από τον εργοδότη (π.χ. συμπλήρωση ελλιπών «χτυπημάτων» από τον εργοδότη).
Η ευθύνη, ωστόσο, για την ορθή εφαρμογή του συστήματος της ψηφιακής κάρτας εργασίας, για την ορθή χρήση της από τον εργαζόμενο καθώς και για την τήρηση του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου βαρύνει τον εργοδότη.
Με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, σημαίνεται η πρώτη είσοδος και η τελευταία έξοδος από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε συνδυασμό με το συμβατικό προδηλωθέν και το προγραμματισμένο ημερήσιο ωράριο στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, παράγει αποτελέσματα σε σχέση με τον πραγματικό ημερήσιο χρόνο απασχόλησης των εργαζομένων, όπως την ώρα έναρξης και λήξης της εργασίας, τη διάρκεια του διαλείμματος, καθώς και την υπέρβαση του νόμιμου ωραρίου εργασίας.
Σε κάθε περίπτωση ο αριθμός των χτυπημάτων της ψηφιακής κάρτας εργασίας των εργαζομένων σε επίπεδο ημέρας θα πρέπει να είναι ζυγός αριθμός, και συγκεκριμένα:
Α) Μηδέν (0) χτύπημα, όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με το σύστημα της τηλεργασίας ή δεν έχει καθόλου φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης κατά μια συγκεκριμένη ημέρα για λόγους που δικαιολογούνται από την φύση της εργασίας του (π.χ. τεχνικός δικτύου, tour-leader) ή την κατάσταση (π.χ. απεργία, μη προσέλευση στην εργασία κ.α.)
Β) Δύο (2) χτυπήματα, όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με συνεχές ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο στην επιχείρηση και κατά την τελευταία έξοδο από αυτήν. Ευνόητο είναι ότι δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.
Γ) Τέσσερα (4) χτυπήματα, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εργάζεται με σπαστό ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο και κατά την τελευταία έξοδο, τόσο του πρώτου όσο και του δεύτερου τμήματος του ωραρίου του. Ευνόητο είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.
ΣΥΝΕΠΩΣ, αν βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης πριν την έναρξη του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου εργασίας του και δεν έχει σημάνει την κάρτα του ή βρεθεί να εργάζεται, αφού έχει σημάνει την κάρτα του κατά τη λήξη του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου του, επιβάλλονται κυρώσεις.
i. Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας εκτός έδρας της επιχείρησης εντός κτιριακών εγκαταστάσεων τρίτου
Οι εργαζόμενοι που έχουν σταθερό τόπο παροχής εργασίας, εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη, αλλά σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν μέσω μίσθωσης, π.χ. πωλητές μιας συγκεκριμένης επιχείρησης που εργάζονται σταθερά σε shop-in-a-shop άλλης επιχείρησης, τεχνικοί επιχείρησης που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σταθερά στην έδρα άλλης επιχείρησης αλλά σε χώρο που έχει μισθωθεί και χρησιμοποιείται αποκλειστικά από την επιχείρηση/εργοδότη τους, εργαζόμενοι σε ασφαλιστικούς πράκτορες, οι οποίοι σταθερά ή για μεγάλα χρονικά διαστήματα παρέχουν την εργασία τους σε χώρο που έχει μισθωθεί από τον εργοδότη τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων ασφαλιστικών εταιρειών, είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
ii. Σήμανση Ψηφιακής Κάρτας σε περιπτώσεις εργαζομένων που μετακινούνται μεταξύ υποκαταστημάτων της ίδιας επιχείρησης
Η υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας υφίσταται και στις περιπτώσεις που ο εργαζόμενος ξεκινά την εργασία του στο υποκατάστημα Α της επιχείρησης και την ολοκληρώνει στο υποκατάστημα Β της ίδιας επιχείρησης. Στην προκειμένη περίπτωση, ο εργαζόμενος θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε δύο σημάνσεις κάρτας εντός της ημέρας, εκ των οποίων η πρώτη σήμανση (σήμανση εισόδου) θα πρέπει να είναι στο υποκατάστημα Α και η δεύτερη σήμανση (σήμανση εξόδου) θα πρέπει να είναι στο υποκατάστημα Β και ως έναρξη της εργασίας με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης θα θεωρείται η αρχική σήμανση της κάρτας στο υποκατάστημα Α και ως λήξη της εργασίας με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης θα θεωρείται η τελική σήμανση της κάρτας στο υποκατάστημα Β.
Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος ολοκληρώνει την εργασία του στο Υποκατάστημα Β, τότε η δεύτερη σήμανση στο Υποκατάστημα Β θα υποδηλώνει και το τέλος της εργασίας του.
iii. Σήμανση Ψηφιακής Κάρτας σε περιπτώσεις εργαζομένων οι οποίοι απασχολούνται σε διαφορετικές επιχειρήσεις του ιδίου ομίλου
Η μετακίνηση εργαζομένου μεταξύ διαφορετικών επιχειρήσεων του ιδίου Ομίλου με διαφορετικό Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) δεν συνιστά μετακίνηση μεταξύ υποκαταστημάτων αλλά συνιστά αλλαγή εργοδότη. Εφόσον πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, η μετακίνηση μεταξύ αυτών εντός της ίδιας ημέρας θα πρέπει να συνοδεύεται από σημάνσεις εισόδου – εξόδου σε κάθε μια από αυτές.
iv. Παραμονή εργαζομένων σε κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης
Τονίζεται ότι η παραμονή εργαζομένων σε κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης, όπως αποδυτήρια, κυλικεία, γυμναστήρια, αίθουσες ψυχαγωγίας, πριν την έναρξη ή μετά την λήξη της εργασίας τους, αφορά μεν την εσωτερική οργάνωση και λειτουργίας της εκάστοτε επιχείρησης και νομίμως γίνεται, αλλά σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, το βάρος της απόδειξης, ότι οι εν λόγω εργαζόμενοι παραμένουν στην επιχείρηση, χωρίς να εργάζονται, βαρύνει τον εργοδότη.
v. Αποκλίσεις μεταξύ σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας εργασίας και δηλωθέντος ωραρίου ή ελλείψεις σημάνσεως της ψηφιακής κάρτας
1. Δυνατότητα επιλογής απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών
Με τον ν. 5053/2023 δόθηκε η δυνατότητα στις επιχειρήσεις/ εργοδότες που το επιθυμούν, να κάνουν χρήση της δυνατότητας υιοθέτησης απολογιστικού συστήματος καταχώρησης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών για τους εργαζομένους τους.
Συγκεκριμένα, με το άρθρο 22 του ν.5053/2023 εισήχθη η δυνατότητα για τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, εφόσον το επιθυμούν, να μην καταχωρίζουν εκ των προτέρων τις αλλαγές ή την τροποποίηση του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή την υπερωριακή απασχόληση πριν από την έναρξη πραγματοποίησής τους.
Εφόσον οι επιχειρήσεις κάνουν χρήση αυτής της επιλογής, υποχρεούνται:
α) να δηλώνουν, έως και την τελευταία ημέρα του τρέχοντος ημερολογιακού μήνα, στην «Ψηφιακή Δήλωση επιλογής προαναγγελτικού ή απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών» ότι για το επόμενο χρονικό διάστημα, το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο του ενός ημερολογιακού μήνα, θα καταχωρίζουν τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών απολογιστικά, εντός του ίδιου μήνα.
β) να καταχωρίζουν τις σχετικές αλλαγές, έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από τον μήνα πραγματοποίησής τους.
Παράδειγμα: Έστω ότι επιχείρηση επιθυμεί να κάνει χρήση του απολογιστικού συστήματος από τον μήνα Απρίλιο και μετά. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να μπει στο σύστημα μέχρι την τελευταία ημέρα του μηνός Μαρτίου και να δηλώσει ότι από την 1η Απριλίου θα καταχωρίζει τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών απολογιστικά. Εν συνεχεία, θα πρέπει να μπει μέχρι το τέλος του μηνός Μαΐου και να καταχωρίσει τυχόν αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωρίες που έλαβαν χώρα κατά τον μήνα Απρίλιο. Αντιστοίχως για τον μήνα Μάιο, θα πρέπει να μπει μέχρι το τέλος Ιουνίου και να καταχωρίσει τυχόν αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωρίες που έλαβαν χώρα κατά τον Μάιο και ούτω καθεξής.
Η εν λόγω επιχείρηση έχει τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμεί, να επιλέγει κάθε μήνα διαφορετικό σύστημα (είτε προαναγγελτικό, είτε απολογιστικό) καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών.
Επισημαίνεται ότι δεν επιτρέπεται η εναλλαγή μεταξύ των δύο συστημάτων εντός του ίδιου μήνα.
Σημειώνεται βέβαια ότι και στην περίπτωση απολογιστικής δήλωσης:
α) απαιτείται ένας αρχικός προγραμματισμός από τις επιχειρήσεις (π.χ σε επίπεδο εβδομάδας ή μήνα) ώστε να υφίσταται ένα αρχικό δηλωθέν ωράριο.
β) εάν βρεθεί εργαζόμενος να εργάζεται στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης χωρίς να υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας πριν την έναρξη της εργασίας (υπό την επιφύλαξη της περ.α της Ενότητας 4 που ακολουθεί), ή εάν υφίσταται χτύπημα και κατά την έναρξη και κατά την λήξη του δηλωθέντος ωραρίου και βρεθεί εργαζόμενος να απασχολείται μετά τη λήξη του ωραρίου, η αναντιστοιχία αυτή επισύρει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις από την Επιθεώρηση Εργασίας.
Ευνόητο είναι ότι οι επιχειρήσεις/ εργοδότες που έχουν επιλέξει το απολογιστικό σύστημα, έχουν τη δυνατότητα εφόσον το επιθυμούν να επανέλθουν στο προαναγγελτικό σύστημα, αλλά και πάλι θα πρέπει να μπουν στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και να το δηλώσουν πριν από την έναρξη του ημερολογιακού μήνα κατά τον οποίο θέλουν να επανέλθουν στην προαναγγελτική διαδικασία.
2. «Ευέλικτη Προσέλευση» και σήμανση της ψηφιακής κάρτας
Για όσες επιχειρήσεις είναι ενταγμένες στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας και έχουν προβεί σε ενεργοποίηση της κάρτας, δίνεται η δυνατότητα για ευέλικτη προσέλευση μέχρι 120 λεπτά ημερησίως κατόπιν ρητής συμφωνίας του εργοδότη με τον εργαζόμενο (που θα αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο).
Σε περίπτωση που εφαρμόζεται «Ευέλικτη Προσέλευση», η αφετηρία για την έναρξη της ευέλικτης προσέλευσης είναι η δηλωθείσα έναρξη του ωραρίου στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας και η προσέλευση – έναρξη της εργασίας, είναι δυνατή εντός X λεπτών (από 0 έως 120 λεπτά κατ΄ ανώτατο) από την δηλωθείσα έναρξη κι εντεύθεν.
Π.χ Αν το δηλωθέν ωράριο στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας είναι 09:00-17:00 και έχει συμφωνηθεί ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών, ο εργαζόμενος οφείλει να προσέλθει στην επιχείρηση μεταξύ 9:00 και 9:30 και η σήμανση της κάρτας θα πρέπει να έχει γίνει εντός αυτού του χρονικού διαστήματος. Σε μια τέτοια περίπτωση η αποχώρηση μετά την συμπλήρωση 8ώρου, ήτοι μεταξύ 17:00 και 17:30 θεωρείται δικαιολογημένη, εφόσον βέβαια αποδεικνύεται από την σήμανση της ψηφιακής κάρτας και του συμφωνηθέντα όρου περί ευέλικτης προσέλευσης.
Επομένως, μια συμφωνημένη ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών δεν συνεπάγεται ότι ο εργαζόμενος μπορεί να προσέλθει και να σημάνει την κάρτα του πριν την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, δηλαδή για παράδειγμα στις 8:30 αντί για τις 9:00. Στην προκειμένη περίπτωση, αν υφίσταται σήμανση της ψηφιακής κάρτας και δεν έχει προηγηθεί μεταβολή του δηλωθέντος ωραρίου (είτε με Σταθερό είτε με Μεταβαλλόμενο /Τροποποιούμενο ανά ημέρα) πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο (εφόσον η επιχείρηση έχει επιλέξει το προαναγγελτικό σύστημα), αυτό θεωρείται αναντιστοιχία μεταξύ δηλωθέντος ωραρίου και σήμανσης της ψηφιακής κάρτας και εφόσον διαπιστωθεί από την Επιθεώρηση Εργασίας, δύναται να επιβληθούν κυρώσεις.
3. Χρόνος Προετοιμασίας
Γενικά, ως χρόνος εργασίας θεωρείται κάθε περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας ο εργαζόμενος βρίσκεται στη διάθεση του εργοδότη και ασκεί τα καθήκοντα του, σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις για κάθε κατηγορία εργαζομένων (αρ. 170 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου – Π.Δ. 62/2025), ενώ δεν περιλαμβάνονται σε αυτόν, οι διακοπές και τα διαλείμματα εργασίας (αρ. 172 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου) καθώς και ο χρόνος προετοιμασίας του εργαζόμενου προς παροχή εργασίας [π.χ. η είσοδος στην περιοχή των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, η αλλαγή ενδυμασίας εφόσον αυτή απαιτείται λόγω της θέσης/καθηκόντων εργασίας, η μετάβαση στη θέση παροχής εργασίας, το πλύσιμο μετά την ολοκλήρωση της εργασίας κ.λ.π, (ΑΠ 317/65)], εκτός αν υφίσταται διαφορετική συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.
Για τους εργαζόμενους επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ενδέχεται να απαιτείται χρόνος προετοιμασίας, πριν την έναρξη της εργασίας και μετά την λήξη της.
Στην περίπτωση που ισχύει κάτι τέτοιο, ο χρόνος αυτός δεν αποτελεί χρόνο εργασίας, και συνεπώς, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας πρέπει να πραγματοποιείται:
– Κατά την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, μετά από τον χρόνο προετοιμασίας προς ανάληψη εργασίας και
– Κατά τη λήξη του δηλωθέντος ωραρίου, πριν από τον χρόνο προετοιμασίας προς αποχώρηση.
Κατά κανόνα, ο χρόνος προετοιμασίας δεν δύναται να υπερβαίνει τα δέκα (10) λεπτά πριν την έναρξη της εργασίας και τα δέκα (10) λεπτά μετά τη λήξη της εργασίας για τους εργαζόμενους όλων των κλάδων επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Ειδικά για τους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις στον κλάδο της βιομηχανίας χρόνος προετοιμασίας δεν δύναται να υπερβαίνει τα 30΄ λεπτά προ της έναρξης και τα 30΄ λεπτά μετά τη λήξη της εργασίας.
Αντίστοιχα, για τους εργαζόμενους στους κλάδους της Παροχής Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού [Πίνακα 4 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758 /26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπως ισχύει], συχνά απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας, ο χρόνος αυτός δεν δύναται να υπερβαίνει τα 30΄ λεπτά προ της έναρξης και τα 30΄ λεπτά μετά τη λήξη της εργασίας κατ΄ αναλογία με τα ισχύοντα στον κλάδο της βιομηχανίας.
Υπέρβαση των ως χρονικών διαστημάτων μπορεί να γίνει αν απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας που δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους και μπορεί να αποδειχτεί κατά την ελεγκτική διαδικασία.
4. Ελλείψεις σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας εργασίας ή μη έγκαιρη υποβολή σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας από την επιχείρηση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την ψηφιακή δήλωση του ωραρίου εργασίας και θα πρέπει να υφίσταται πάντα, εκτός αν αυτό δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους που έχουν σχέση με την φύση ή με τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας.
(Οι περιπτώσεις δικαιολογημένης μη σήμανσης κάρτας αναλύονται στην ενότητα 5 που ακολουθεί).
Υπό αυτό το πρίσμα εξετάζονται ενδεικτικά οι ακόλουθες περιπτώσεις.
α) Παράλειψη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας από τον εργαζόμενο
Όπως προαναφέρθηκε, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας αποτελεί υποχρέωση του εργαζόμενου, η οποία θα πρέπει να τηρείται. Αυτό άλλωστε προκύπτει και από το άρθρο 652 του Αστικού Κώδικα σύμφωνα με το οποίο «ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε και ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο ή από αμέλειά του».
Ωστόσο είναι πιθανόν, από αμέλεια να μην χτυπηθεί η κάρτα κάποιου εργαζομένου κατά την έναρξη ή τη λήξη της εργασίας του. Δεδομένου ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πιθανό, και στα πλαίσια της καλής πίστης, είναι σκόπιμο να γίνονται αποδεκτά μέχρι 3 μονά χτυπήματα τον μήνα ανά εργαζόμενο,
Η διαπίστωση πλέον του αριθμού των τριών (3) μονών χτυπημάτων τον μήνα ανά εργαζόμενο, όταν δεν δικαιολογείται από τη φύση ή την οργάνωση του χρόνου εργασίας ή γεγονότος ανωτέρας βίας ή αντικειμενική αδυναμία και οφείλεται σε αμέλεια του εργαζόμενου, συνιστά, αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας στο πλαίσιο της ανάλυσης εκτίμησης κινδύνου.
β) `Αρνηση Σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας ή συστηματική και συνειδητή μη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας
Προκειμένου να αποκλειστεί η άρνηση σήμανσης ή η συστηματική και συνειδητή μη σήμανση της ψηφιακής κάρτας από τους εργαζομένους, οι επιχειρήσεις/ εργοδότες έχουν τη δυνατότητα:
– Είτε να συμπεριλάβουν τη σχετική υποχρέωση στη σύμβαση των εργαζομένων,
– Είτε, εφόσον έχουν καταρτισμένο Εσωτερικό Κανονισμό Εργασίας, να υφίσταται σχετική πρόβλεψη περί υποχρέωσης τήρησης του ωραρίου από τους εργαζόμενους στο πλαίσιο του πειθαρχικού δικαίου της επιχείρησης.
Σε καμία περίπτωση ωστόσο δεν είναι επιτρεπτά τα ακόλουθα:
I. Η μονομερής χρέωση ημερών αδείας ή ο συμψηφισμός των αποδοχών των εργαζομένων, από τους εργοδότες λόγω μη ορθής χρήσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας και
II. Η έναρξη ή/και η λήξη της ημερήσιας χρονοπαρουσίας μονομερώς από τον εργοδότη.
Επίσης, η επαναλαμβανόμενη μη υποβολή δηλώσεων έναρξης και λήξης στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ συνιστά αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας (risk analysis).
γ) Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή σημάνσεων της ψηφιακής κάρτας από την επιχείρηση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
Για τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η υποχρέωση διαβίβασης των σημάνσεων του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας εργασίας, δηλ. της ενάρξεως και της λήξεως της εργασίας των εργαζομένων, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, βαρύνει τον Εργοδότη.
Η δήλωση γεγονότος έναρξης/λήξης ψηφιακής κάρτας εργασίας, πρέπει να υποβάλλεται με μέγιστο χρόνο καθυστέρησης (γεγονότος έναρξης / λήξης) 15΄ Λεπτών. Το χρονικό περιθώριο υποβολής αφορά κάθε τόπο υποβολής που έχει επιλέξει ο εργοδότης, είτε με συμπλήρωση της Φόρμας, είτε με εισαγωγή XML, είτε με την υποβολή μέσω API είτε με το Card Scanner.
Επιπλέον, δεν επιτρέπεται, η εκπρόθεσμη δήλωση γεγονότος έναρξης / λήξης ψηφιακής κάρτας εργασίας. Η αιτιολόγηση εκπρόθεσμης δήλωσης επιτρέπεται ΜΟΝΟ σε περιπτώσεις γεγονότος ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη και εμποδίζει τη λειτουργία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων ή τη διαβίβαση των στοιχείων του συστήματος αυτού στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και αφορά στους παρακάτω λόγους:
– Πρόβλημα στα Συστήματα του Εργοδότη ή
– Πρόβλημα στην Ηλεκτροδότηση/Τηλεπικοινωνίες ή
– Πρόβλημα Σύνδεσης με το ΠΣ Εργάνη
Στην περίπτωση αυτή, ο εργοδότης υποχρεούται να προβεί στις εξής ενέργειες:
α) Να ειδοποιήσει άμεσα, με κάθε πρόσφορο τρόπο, την οικεία Επιθεώρηση Εργασίας για το πρόβλημα με την έναρξη και την λήξη της κατάστασης ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη, η οποία εμποδίζει τη λειτουργία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων ή τη διαβίβαση των στοιχείων του συστήματος αυτού στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ.
β) Να μπει στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ και να κάνει εκπρόθεσμη δήλωση αποστέλλοντας παράλληλα τα στοιχεία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, για το διάστημα που δεν είχε τη δυνατότητα να το κάνει, εφόσον αυτό είναι εφικτό.
Ως προς τον τρόπο ειδοποίησης, διευκρινίζεται ότι γίνεται με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως για παράδειγμα email, SMS κ.α.
Ως προς τον χρόνο αρχικής ειδοποίησης, διευκρινίζεται ότι είναι άμεσος σε σχέση με το ίδιο το γεγονός που σημαίνει ότι η ειδοποίηση πραγματοποιείται όταν αυτό καταστεί δυνατό και όχι αργότερα από το ίδιο 24ωρο της αυτής εργάσιμης ημέρας που το γεγονός έλαβε χώρα. Ο λόγος προς τούτο είναι για να μην υπάρχουν καταχρήσεις ως προς τα πραγματικά γεγονότα ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας.
5. Περιπτώσεις δικαιολογημένης μη σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας
Παρότι, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας αποτελεί υποχρέωση όλων των εργαζομένων που απασχολούνται με φυσική παρουσία στο χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης, υφίστανται περιπτώσεις όπου η μη σήμανση θεωρείται δικαιολογημένη και σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, δεν επιφέρει κυρώσεις. Οι περιπτώσεις αυτές εξειδικεύονται ως εξής:
I. Εργαζόμενοι με τηλεργασία
Ο Μηχανισμός της Ψηφιακής κάρτας, στην παρούσα φάση, εφαρμόζεται μόνο για εργαζόμενους με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης και συνεπώς οι εργαζόμενοι που εργάζονται με τηλεργασία δεν έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται με το συγκεκριμένο σύστημα οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Συνεπώς, αν η επιχείρηση έχει υποβάλει δήλωση ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας στην οποία, κατά συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, οι εργαζόμενοι εμφανίζονται σε τηλεργασία, η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θεωρείται δικαιολογημένη και δεν επιφέρει κυρώσεις.
Υπάρχει ωστόσο και η περίπτωση όπου κάποιοι εργαζόμενοι επιθυμούν να εργαστούν με φυσική παρουσία ορισμένο χρονικό διάστημα μιας ημέρας και με τηλεργασία κατά το υπόλοιπο χρονικό διάστημα της ίδιας ημέρας. Στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ δίνεται η δυνατότητα πολλαπλού χαρακτηρισμού εντός της ίδιας ημέρας, για την περίπτωση όπου κάποιος δεν ξεκινά ή δεν ολοκληρώνει την εργασία του στον ίδιο τόπο παροχής εργασίας. Στην περίπτωση αυτή αν π.χ. ένας εργαζόμενος ξεκινήσει να εργάζεται με τηλεργασία και ολοκληρώσει την εργασία του με φυσική παρουσία στον τόπο παροχής εργασίας της επιχείρησης ή το αντίστροφο, οφείλει κατά την είσοδο και κατά την έξοδο από τον χώρο παροχής εργασίας με φυσική παρουσία να σημάνει την ψηφιακή του κάρτα.
ΙΙ. Ειδικές κατηγορίες εργαζομένων με μη σταθερό τόπο παροχής εργασίας
Α. Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων οι οποίοι, βάσει της φύσης του αντικειμένου εργασίας τους δεν έχουν έναν σταθερό τόπο παροχής εργασίας, αλλά είναι αναγκασμένοι να μετακινούνται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλο, κατά την διάρκεια της ημέρας, από ημέρα σε ημέρα ή σε τακτά χρονικά διαστήματα εντός της εβδομάδας.
Δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας που υφίσταται για την σήμανση της ψηφιακής κάρτας των εν λόγω εργαζομένων σε κάθε σημείο που μπορεί να βρίσκονται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, οι συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων δεν θα έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά από το ένα σημείο στο άλλο.
Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την οποία δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά τη λήξη της απασχόλησης των εργαζομένων αυτών με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.
Ωστόσο, κατά τις ημέρες που προσέρχονται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, ακόμα και μετά την έναρξη της απασχόλησης τους, υποχρεούνται να σημάνουν την ψηφιακή τους κάρτα.
Β. Αντιθέτως, αν οι εργαζόμενοι των εν λόγω κατηγοριών έχουν σταθερό τόπο παροχής εργασίας, εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη αλλά σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν μέσω μίσθωσης , π.χ. πωλητές μιας συγκεκριμένης επιχείρησης που εργάζονται σταθερά σε shop-in-a-shop άλλης επιχείρησης , τεχνικοί επιχείρησης που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σταθερά στην έδρα άλλης επιχείρησης αλλά σε χώρο που χρησιμοποιείται αποκλειστικά από την επιχείρηση/ εργοδότη τους, , εργαζόμενοι σε ασφαλιστικούς πράκτορες, οι οποίοι σταθερά ή για μεγάλα χρονικά διαστήματα παρέχουν την εργασία τους σε χώρο που έχει μισθωθεί από τον εργοδότη τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων ασφαλιστικών εταιρειών, τότε η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας για τις εν λόγω κατηγορίες εργαζομένων δεν αίρεται και αυτοί είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
ΙΙΙ. Διευθυντικά Στελέχη
Οι εργαζόμενοι που κατέχουν θέση εποπτείας, ή διεύθυνσης, ή εμπιστευτική, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ.αριθμ. 90972 /15-11-2021 Υ.Α (Β΄5393), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τις υπ.αριθμ. 113169 /27.12.2023 Υ.Α (Β΄ 7421) και 24595 /28.03.24 (Β΄ 1966), απογράφονται κανονικά στην διαδικασία της ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Για τους εν λόγω εργαζόμενους απαιτείται η υποβολή Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης – Οργάνωση Χρόνου Εργασίας καθώς και η συμπλήρωση: Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας:[ΝΑΙ]- Κάρτα Εργασίας: [ΝΑΙ] ΑΛΛΑ δεν απαιτείται Ψηφιακό Ωράριο και Δήλωση Έναρξης – Λήξης Ψηφιακής Κάρτας.
Συνεπώς, οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, εφόσον από την ατομική σύμβαση εργασίας τους και από τον τρόπο που είναι δηλωμένοι στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ προκύπτει ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ως άνω Υ.Α.
Επιπρόσθετα και προς επίλυση ζητημάτων που προκύπτουν για το πότε ένας εργαζόμενος εμπίπτει στη κατηγορία των διευθυντικών στελεχών έχει εκδοθεί η αριθμ. πρωτ. οικ. 3202 /14-01-2022 (ΑΔΑ: 68ΓΤ46ΜΤΛΚ-3Λ9) διευκρινιστική εγκύκλιος στην οποία παρατίθεται σχετική περιπτωσιολογία.
Ευνόητο είναι ότι εφόσον δεν πληρούνται τα ανωτέρω, σε περίπτωση που βρεθούν εργαζόμενοι να απασχολούνται στον χώρο παροχής εργασίας του εργοδότη χωρίς να υφίσταται σήμανση της ψηφιακής τους κάρτας, θα επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας, οι προβλεπόμενες κυρώσεις.
6. Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας για εργαζόμενους με Δανεισμό
Όπως έχει καταστεί σαφές, η υποχρέωση των επιχειρήσεων που είναι ενταγμένες στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας να διαθέτουν και να ενεργοποιούν ψηφιακές κάρτες για το σύνολο των εργαζομένων τους με φυσική παρουσία στο χώρο παροχής εργασίας της επιχείρησης, συμπεριλαμβάνει και τους εργαζόμενους που απασχολούνται στις ανωτέρω επιχειρήσεις μέσω δανεισμού1.
Δεδομένου ότι, κατά την διάρκεια του δανεισμού, ο τρίτος (έμμεσος) εργοδότης είναι αυτός που ασκεί το διευθυντικό δικαίωμα και συνεπώς καθορίζει τους ουσιαστικούς και τυπικούς όρους εργασίας του εργαζομένου, δηλαδή το είδος και τον τόπο εργασίας, ασκεί έλεγχο και εποπτεία σ΄ αυτόν και ρυθμίζει τα χρονικά όρια εργασίας του, ο έμμεσος εργοδότης είναι και αυτός που, κατά τη διάρκεια του δανεισμού, υποχρεούται να τηρεί τους αναγκαστικούς κανόνες της εργατικής νομοθεσίας, π.χ. τις διατάξεις για τα χρονικά όρια εργασίας και τις υπερωρίες, τις διατάξεις για την εργασία Κυριακών/ αργιών κ.ο.κ. και δεσμεύεται για την παροχή αμοιβής για πρόσθετη εργασία, υπερεργασία, υπερωρία και απασχόληση κατά ημέρα Κυριακή ή ημέρες αργίας, καθώς και για τήρηση των διατάξεων περί χρονικών ορίων εργασίας.
Ως εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι ο έμμεσος εργοδότης είναι αυτός ο οποίος βαρύνεται με την υποχρέωση εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας εργασίας, σε περίπτωση που η επιχείρηση του εντάσσεται, με βάση τον κύριο ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS, στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Το ίδιο ισχύει και όταν ο έμμεσος εργοδότης απασχολεί εργαζόμενους μέσω Επιχείρησης Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α.)
Αντιστρόφως εφόσον ο έμμεσος εργοδότης είναι επιχείρηση που ο κύριος ΚΑΔ της δεν περιλαμβάνεται στους υπόχρεους για τήρηση του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας εργασίας, οι εργαζόμενοί του καθώς και αυτοί που έχουν παραχωρηθεί σε αυτόν μέσω δανεισμού, δεν έχουν υποχρέωση να διαθέτουν και να ενεργοποιούν ψηφιακή κάρτα εργασίας ακόμα και αν οι τελευταίοι, είναι εργαζόμενοι επιχείρησης – εργοδότη που έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
7. Εργαζόμενοι σε «επιχειρήσεις – παρόχους» (εργολάβους)
Στους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας οι οποίοι έχουν ενταχθεί στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας δραστηριοποιούνται συχνά «επιχειρήσεις – πάροχοι» (εργολάβοι), στις οποίες ανατίθεται, από τον κύριο του έργου, μέρος της εκτέλεσης αυτού, μέσω συμβάσεων παροχής έργου.
Στην περίπτωση αυτή, όπου το έργο ενδέχεται να παρέχεται, εντός ή εκτός των εγκαταστάσεων του εργολάβου, επισημαίνονται σχετικά τα εξής:
• Όταν ο εργολάβος έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας και η εργασία που απαιτείται για την ολοκλήρωση του έργου παρέχεται από εργαζόμενους του εργολάβου εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων του ιδίου, τότε είναι σαφές ότι οι εργαζόμενοι του εργολάβου έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
• Όταν ο εργολάβος έχει ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας αλλά οι εργασίες που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου, εκτελούνται από εργαζόμενους του εργολάβου στις εγκαταστάσεις άλλου εργοδότη, δεν υπάρχει υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας των εργαζομένων του εργολάβου.
• Όταν ο εργολάβος, ο οποίος έχει ενταχθεί στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, αναθέτει μέρος ή το σύνολο του έργου σε τρίτο (υπεργολαβία) και ο τρίτος δεν έχει ενταχθεί στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας τότε δεν υφίσταται υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους εργαζόμενους του τρίτου.
• Τέλος, όταν ο εργολάβος δεν έχει ενταχθεί στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, προφανώς δεν υπάρχει υποχρέωση σήμανσης ψηφιακής κάρτας από τους εργαζόμενους του.
Πρόσθετες διευκρινίσεις για τους κλάδους:
i. της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού ii. του χονδρικού και λιανικού εμπορίου και της επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών
iii. των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων
iv. των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων στον τουρισμό
Με την αριθμ. πρωτ. 16973 /25-06-2025 (ΦΕΚ Β΄ 3271/25-06-2025) Απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η οποία τροποποίησε το Μέρος Α΄ «Εφαρμογή Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας – Υποχρέωση Καταχώρησης Ψηφιακών Στοιχείων σχετιζόμενων με το ωράριο απασχόλησης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ»
της υπ΄ αρ. 49758 /26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, από την 26η Ιουνίου 2025, εντάχθηκαν υποχρεωτικά στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας οι επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα (βάσει ΚΑΔ) i) στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού, ii) στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών, iii) σε χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες και iv) σε διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες.
Από την 3η Νοεμβρίου 2025 στις επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα (βάσει ΚΑΔ) στους προαναφερθέντες κλάδους επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις του Παραρτήματος V και VI που αφορούν στην εφαρμογή του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, της υπ΄ αρ. 80016 /31-08-2022 (Β΄4629) Υπουργικής Απόφασης. Σε συνέχεια ερωτημάτων που έχουν υποβληθεί στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης από εργοδότες των ως άνω κλάδων, παρέχονται οι ακόλουθες διευκρινίσεις:
Ειδικές Περιπτώσεις Σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας Ανά Κλάδο Ένταξης
1. Εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους κλάδους της Παροχής Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού
Α. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας επιχειρήσεων των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 4 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758/26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπως ισχύει, όταν παρέχουν σταθερά την εργασία τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη ή σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν, τότε είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Β. Πέραν, ωστόσο, των εργαζομένων που απασχολούνται με φυσική παρουσία στους χώρους παροχής εργασίας των ως άνω επιχειρήσεων, υπάρχει προσωπικό τεχνικών ειδικοτήτων (πχ. ηλεκτροτεχνικοί δικτύων, οδηγοί – μηχανοδηγοί χειριστές, χειριστές Μηχανημάτων Έργου, τεχνικοί ασφαλείας, επισκοπητές, τοπογράφοι, συντηρητές εγκαταστάσεων, εργαζόμενοι αποκατάστασης βλαβών, χειριστές επιτηρητές, επιβλέποντες μηχανικοί κ.λπ.) που λόγω της φύσης του αντικειμένου της εργασίας του, δεν έχει σταθερό τόπο παροχής εργασίας αλλά απαιτείται για την εκτέλεση της εργασίας να μετακινείται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλον κατά την διάρκεια της ημέρας, από ημέρα σε ημέρα ή σε τακτά χρονικά διαστήματα εντός της εβδομάδας. Το τεχνικό αυτό προσωπικό απασχολείται κατά κανόνα σε όλη την ηπειρωτική και νησιωτική χώρα σε έκτακτες ή και προγραμματισμένες εργασίες.
Δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας που υφίσταται για την σήμανση της ψηφιακής κάρτας των εν λόγω εργαζομένων σε κάθε σημείο που μπορεί να βρίσκονται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους (πχ. κατά μήκος των γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, απομακρυσμένοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, σταθμοί παραγωγής ενέργειας μη διασυνδεδεμένων νησιών, λιγνιτικά κέντρα και φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα χωρίς κάλυψη δικτύου, περιφερειακά κέντρα ελέγχου ενέργειας κλπ), όπως λόγου χάριν οι τεχνικοί οι οποίοι εργάζονται για την αποκατάσταση βλαβών στο δίκτυο μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ανά την Επικράτεια, είναι σκόπιμη και για λόγους ασφαλείας ως προς την αδιάλειπτη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και εξαιτίας του κοινοφελούς χαρακτήρα των υπηρεσιών, η αντιμετώπιση τους με διαφορετικό τρόπο από όσους βρίσκονται εντός εγκαταστάσεως της επιχείρησης.
Συνεπώς, οι συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων δεν θα έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά (π.χ. εντός της ίδιας ημέρας., από μέρα σε μέρα, ανά τακτικά χρονικά διαστήματα εντός περιορισμένου χρονικού διαστήματος κ.λπ..) από το ένα σημείο στο άλλο.
Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την οποία δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά τη λήξη της απασχόλησης τους, ακριβώς λόγω του γεγονότος ότι απασχολούνται εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι διατηρείται στο ακέραιο η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους εν λόγω εργαζόμενους, όταν αυτοί εργάζονται εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι για τους εργαζόμενους στους κλάδους της Παροχής Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού [Πίνακα 4 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758/26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπως ισχύει], συχνά απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας, ο χρόνος αυτός δεν δύναται να υπερβαίνει τα 30΄ λεπτά προ της έναρξης και τα 30΄ λεπτά μετά τη λήξη της εργασίας κατ΄ αναλογία με τα ισχύοντα στον κλάδο της βιομηχανίας.
2. Εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους κλάδους του χονδρικού και λιανικού εμπορίου και της επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών.
Α. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας επιχειρήσεων των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 5 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758/26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεωνόπως ισχύει, όταν παρέχουν σταθερά την εργασία τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη ή σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν, τότε είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Β. Πέραν, ωστόσο, των ως άνω εργαζομένων, στους συγκεκριμένους κλάδους δραστηριοποιούνται και εργαζόμενοι που η φύση της εργασίας τους χαρακτηρίζεται από συχνές μετακινήσεις εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης, όπως π.χ. περιοδεύοντες πωλητές και εμπορικοί αντιπρόσωποι, εργαζόμενοι που επισκέπτονται τους πελάτες του εργοδότη τους, διαφημιστές κ.λπ., όπου η φύση της εργασίας τους είναι τέτοια που αφενός μεν δεν ξεκινά ή/και δεν ολοκληρώνεται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης (φυσικό κατάστημα ή έδρα της επιχείρησης) και αφετέρου περιλαμβάνει τακτικές (πολλές φορές και καθημερινές) μετακινήσεις σε πελάτες, αποθήκες, σημεία διανομής.
Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων, δεν θα υπάρχει υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που οι εν λόγω εργαζόμενοι εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά από το ένα σημείο στο άλλο και ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, θα τεκμαίρεται το δηλωθέν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας.
Συνεπώς, η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι διατηρείται στο ακέραιο η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους εν λόγω εργαζόμενους, όταν αυτοί εργάζονται εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης.
3. Εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους κλάδους των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων
Α. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας επιχειρήσεων των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 6 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758/26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, όπως ισχύει, όταν παρέχουν την εργασία τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη ή σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/ εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν, τότε είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Β. Πέραν, ωστόσο, των ως άνω εργαζομένων, στους συγκεκριμένους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας απασχολούνται και εργαζόμενοι οι οποίοι λόγω της φύσης του αντικειμένου εργασίας τους είναι αναγκασμένοι να μετακινούνται τακτικά και να παρέχουν τις υπηρεσίες τους εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν οι ακόλουθες ειδικότητες: υπεύθυνοι σχέσης πελατείας (relationship managers), ασφαλιστικοί πράκτορες, συντονιστές ασφαλιστικών πρακτόρων, μεσίτες ασφαλίσεων και αντασφαλίσεων κ.λπ.
Η εργασία των συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων, η φύση της οποίας απαιτεί την ανάπτυξη προσωπικών σχέσεων με τους πελάτες βασισμένων στην εμπιστοσύνη και σχετικής ευελιξίας στην οργάνωση του χρόνου εργασίας, σπανίως ξεκινά ή ολοκληρώνεται στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, καθώς αρκετές φορές οι συναντήσεις με τους πελάτες διενεργούνται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της εταιρείας ή απαιτείται η παρουσία των εργαζομένων αυτών σε συγκεκριμένους χώρους όπως π.χ. το χρηματιστήριο ή άλλες εγκαταστάσεις στο πλαίσιο συμμετοχής σε παρουσιάσεις εισηγμένων εταιρειών ή οπουδήποτε αλλού ορίζει ο πελάτης.
Συνεπώς, οι συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων δεν θα έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά (π.χ. εντός της ίδιας ημέρας., από μέρα σε μέρα, ανά τακτικά χρονικά διαστήματα εντός περιορισμένου χρονικού διαστήματος κ.λπ..) από το ένα σημείο στο άλλο.
Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την οποία δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά τη λήξη της απασχόλησης τους, ακριβώς λόγω του γεγονότος ότι απασχολούνται εκτός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι διατηρείται στο ακέραιο η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους εν λόγω εργαζόμενους, όταν αυτοί εργάζονται εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης.
Γ. Γιατροί εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις και ασφαλιστικούς φορείς που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους ως άνω κλάδους, εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και ευέλικτη παροχή υπηρεσιών ιατρικής φροντίδας.
4. Εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους κλάδους των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων
Α. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας επιχειρήσεων των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 7 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758/26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, όπως ισχύει, όταν παρέχουν σταθερά την εργασία τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη ή σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν, τότε είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Β. Πέραν, ωστόσο, των ως άνω εργαζομένων, στους συγκεκριμένους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας περιλαμβάνοντα και κατηγορίες εργαζομένων όπως οι ξεναγοί και οι τουριστικοί συνοδοί (tour leaders), οι εργαζόμενοι στον κλάδο ενοικίασης και εκμίσθωσης αυτοκινήτων και ελαφρών μηχανοκίνητων οχημάτων κ.λπ. οι οποίοι βάσει της φύσης του αντικειμένου εργασίας τους, είναι αναγκασμένοι να μετακινούνται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλο, κατά την διάρκεια της ημέρας, πολλές φορές και εκτός Ελλάδος. Η εργασία για τους εργαζόμενους με αυτές τις ειδικότητες σπανίως ξεκινά ή ολοκληρώνεται στην έδρα της επιχείρησης.
Δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας που υφίσταται για την σήμανση της ψηφιακής κάρτας των εν λόγω εργαζομένων σε κάθε σημείο που μπορεί να βρίσκονται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, δεν θα έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά και εντός της ίδιας ημέρας από το ένα σημείο στο άλλο είτε βρίσκονται στο πλαίσιο των επαγγελματικών τους υποχρεώσεων στο εξωτερικό.
Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την οποία οι εν λόγω εργαζόμενοι δεν βρίσκονται εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης και δεν υφίσταται σήμανση κάρτας κατά την έναρξη και κατά τη λήξη της απασχόλησης των εργαζομένων αυτών, θα τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας και η μη σήμανση της κάρτας τους κατά τις συγκεκριμένες ημέρες απασχόλησης εντός της εβδομάδας, θα θεωρείται δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει κυρώσεις.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι διατηρείται στο ακέραιο η υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους εν λόγω εργαζόμενους, όταν αυτοί εργάζονται εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης.
Αναβάθμιση της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ.) ενόψει της έναρξης λειτουργίας του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακό Σύστημα του e-Ε.Φ.Κ.Α. (Ο.Π.Σ. e-Ε.Φ.Κ.Α.)
Στο πλαίσιο της διαρκούς βελτίωσης επιτελικών λειτουργιών του Φορέα μας, η Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (Α.Π.Δ.) e-Ε.Φ.Κ.Α. αναβαθμίζεται, προκειμένου να υποστηρίξει, αφενός, τις ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακό Σύστημα του e-Ε.Φ.Κ.Α. (Ο.Π.Σ. e-Ε.Φ.Κ.Α.) και αφετέρου, διαλειτουργικότητες με κρίσιμα πληροφορικά συστήματα άλλων φορέων.
Η εν λόγω αναβάθμιση αφορά τις Α.Π.Δ. e-Ε.Φ.Κ.Α. όλων των εργοδοτών (Οικοδομοτεχνικών Έργων, Κοινών Επιχειρήσεων και Δημοσίου) και όλων των τύπων [Κανονικές (01) και Συμπληρωματικές (04)] και προγραμματίζεται να υλοποιηθεί σταδιακά ως εξής:
– Α.Π.Δ. Οικοδομοτεχνικών Έργων: Μισθολογική περίοδος Οκτωβρίου 2025 (10/2025),
– Α.Π.Δ. Κοινών Επιχειρήσεων: Μισθολογική περίοδος Νοεμβρίου 2025 (11/2025) &
– Α.Π.Δ. Δημοσίου : Μισθολογική περίοδος Νοεμβρίου 2025 (11/2025)
και Δεκεμβρίου 2025 (12/2025) [για Ν.Π.Ι.Δ., Α.Ε., κ.λ.π., που απασχολούν προσωπικό υπαγόμενο στην Α.Π.Δ. Δημοσίου]
Με το παρόν γνωστοποιούνται οι τεχνικές προδιαγραφές δημιουργίας αρχείων της αναβαθμισμένης Α.Π.Δ. e-Ε.Φ.Κ.Α., κάθε κατηγορίας από τις ανωτέρω, προκειμένου, οι αντίστοιχοι εργοδότες να προβούν έγκαιρα στην προσαρμογή των μηχανογραφικών συστημάτων τους.
Κοινοποίηση των διατάξεων των άρθρων 74 και 89 του N .5239/2025 περί αξιοποίησης χρόνου ασφάλισης του Κλάδου Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (τ. ΟΓΑ) κατά τη συνταξιοδότηση σύμφωνα με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
• Αντικείμενο:
Κοινοποιούνται οι διατάξεις των άρθρων 74 και 89 του Ν.5239/2025 («Δίκαιη Εργασία για Όλους»), που αφορούν την αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών (πρώην ΟΓΑ) κατά τη συνταξιοδότηση, με βάση τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
• Άρθρο 74:
Προστίθεται παράγραφος 12 στο άρθρο 19 του Ν.4387/2016, σύμφωνα με την οποία ο χρόνος ασφάλισης με καταβολή εισφορών στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών του Ν.1745/1987 θεωρείται, μετά από αίτηση του ασφαλισμένου, ως χρόνος κύριας ασφάλισης. Αυτός ο χρόνος μπορεί να συνυπολογιστεί με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης σε οποιονδήποτε ενταγμένο στον e-ΕΦΚΑ φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον δεν έχει ήδη αξιοποιηθεί με άλλες διατάξεις (άρθρο 5 παρ. 3 ή άρθρο 13 του Ν.2458/1997).
• Άρθρο 89:
Η παραπάνω διάταξη εφαρμόζεται σε αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται από την έναρξη ισχύος του νόμου, καθώς και σε όσες αιτήσεις εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας κατά την ίδια ημερομηνία.
• Ενέργειες:
Όλοι οι συναρμόδιοι υπάλληλοι πρέπει να λάβουν γνώση των διατάξεων και της σχετικής εγκυκλίου, με ευθύνη του προϊσταμένου της υπηρεσιακής μονάδας.
