Αριθμ. 55909/Δ6 Καθορισμός ζητημάτων σχετικών με τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης κατά την εκπαιδευτική διαδικασία και την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α. Του άρθρου 26Α του N. 4368/2016 «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις» (Α΄ 21), και ιδίως των παρ. 1Α, 1Β και 11 αυτού,

β. του ν. 1566/1985 «Δομή και λειτουργίας της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις» (Α΄ 167),

γ. του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων),

δ. του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των Κανονισμών (ΕΚ) 300/2008, (ΕΕ) 167/2013, (ΕΕ) 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των Οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη – AI Act),

ε. του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α΄ 137),

στ. του ν. 4961/2022 «Αναδυόμενες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις» (Α΄ 146),

ζ. του άρθρου 207 του Ν. 4610/2019 «Συνέργειες Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι., πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πειραματικά σχολεία, Γενικά Αρχεία του Κράτους και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 70),

η. του ν. 3966/2011 «Θεσμικό πλαίσιο των Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων, Ίδρυση Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Οργάνωση του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 118) και, ιδίως, τα άρθρα 2 και 23,

θ. του ν. 4186/2013 «Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 193),

ι. του ν. 4692/2020 «Αναμόρφωση της εκπαιδευτικής νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 111),

ια. του ν. 4823/2021 «Αναβάθμιση του σχολείου, ενίσχυση των εκπαιδευτικών και άλλες διατάξεις» (Α΄ 136),

ιβ. του ν. 5174/2025 «Κύρωση της από 20.1.2025 Σύμβασης Δωρεάς μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του Κοινωφελούς Ιδρύματος με την επωνυμία “Κοινωφελές Ίδρυμα “ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ” (ALEXANDER5. ONASSIS PUBLIC BENEFIT FOUNDATION)” και της εταιρείας με την επωνυμία “ΑΡΙΟΝΑ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ” για τη λειτουργία των Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων» (Α΄ 12),

ιγ. του ν. 2121/1993 «Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα» (Α΄ 25),

ιδ. του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133),

ιε. τουρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133),

ιστ. του άρθρου 6 του π.δ. 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων» (Α΄ 123),

ιζ. του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130),

ιη. του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 131),

ιθ. του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α΄ 44),

κ. του π.δ. 18/2018 «Οργανισμός του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων» (Α΄ 31),

κα. του π.δ. 40/2020 «Οργανισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α΄ 85).

2. Την υπό στοιχεία Φ.1/Γ/234/44585/Β1/8-4-2026 εισήγηση της Διεύθυνσης Τακτικού Προϋπολογισμού και Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού από την οποία προκύπτει ότι από την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη στον Κρατικό Προϋπολογισμό.

3. Το υπ΄ αρ. 34/30-04-2026 απόσπασμα πράξης του Ι.Ε.Π. στο οποίο διατυπώνει τη γνώμη του.

4. Το γεγονός ότι η παρούσα δεν αφορά σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ.

5. Την ανάγκη διασφάλισης της ασφαλούς, διαφανούς και δεοντολογικής χρήσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αποφασίζουμε:

 

`Αρθρο 1
Αντικείμενο

Με την παρούσα απόφαση καθορίζονται ειδικότερα ζητήματα σχετικά με την χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, και ιδίως ως προς τα θέματα ηθικής και υπεύθυνης χρήσης, διαφάνειας, ασφάλειας και προστασίας από τυχόν επιβλαβές περιεχόμενο, επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και εκπαίδευσης μαθητών/τριών καθώς και κάθε ζήτημα σχετικά με την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συνδέεται με τη χρήση τέτοιων συστημάτων.

 

`Αρθρο 2
Σκοπός και Πεδίο Εφαρμογής

1. Σκοπός της παρούσας είναι η εξασφάλιση της ασφαλούς, διαφανούς και δεοντολογικά υπεύθυνης χρήσης συστημάτων ΤΝ κατά την εκπαιδευτική διαδικασία από εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες, η οποία έχει στόχο την υποβοήθηση του έργου των εκπαιδευτικών και την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ειδικότερα, α) την πλήρη προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τους όρους του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019 (Α΄ 137), β) την πρόληψη κινδύνων παραπληροφόρησης, αλγοριθμικής μεροληψίας, διάχυσης επιβλαβούς περιεχομένου και αθέμιτης υποκατάστασης της προσωπικής προσπάθειας, γ) τη διασφάλιση της ισότητας στην πρόσβαση και χρήση σύγχρονων εργαλείων με υπευθυνότητα και δ) την εξοικείωση εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών με τις αναδυόμενες τεχνολογίες.

2. Η παρούσα εφαρμόζεται σε όλα τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας, και καταλαμβάνει προγράμματα ή/και δράσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών, είτε εντός των εγκαταστάσεων της σχολικής μονάδας, με χρήση των συσκευών και του δικτύου αυτής, είτε εκτός αυτής, στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Η συμμόρφωση προς τις προβλέψεις της είναι υποχρεωτική για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας, εκπαιδευτικούς, μαθητές/τριες και γονείς/κηδεμόνες/έχοντες την επιμέλεια μαθητών/τριών, αλλά και κάθε δυνητικό πάροχο συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

3. Η χρήση συστημάτων ΤΝ από εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες πραγματοποιείται αποκλειστικά σε εθελοντική βάση κατόπιν σχετικής ειδικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης του άρθρου 15 της παρούσας, ενώ τυχόν άρνηση συμμετοχής δεν επηρεάζει καθ΄οιονδήποτε τρόπο την υπηρεσιακή/μαθητική κατάσταση και την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών.

 

`Αρθρο 3
Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «Σύστημα τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ)»: νοείται κάθε σύστημα σύμφωνα με τον ορισμό της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689.

β) «Παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (Generative AI)»: κάθε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που παράγει, δημιουργεί ή μετασχηματίζει περιεχόμενο οποιασδήποτε μορφής, όπως ενδεικτικά κείμενο, εικόνα, ήχο, βίντεο, κώδικα, βάσει πιθανοκρατικών υπολογισμών και εκπαίδευσης σε μεγάλα σύνολα δεδομένων, κατόπιν οδηγιών και προτροπών του χρήστη.

4. «Προτροπή» η οδηγία ή σύνολο οδηγιών που δίνει ο χρήστης στο σύστημα παραγωγικής ΤΝ για την παραγωγή αποτελέσματος.

5. «Δεδομένα εξόδου» κάθε αποτέλεσμα που παράγεται κατά τη χρήση συστήματος τεχνητής νοημοσύνης.

 

`Αρθρο 4
Προϋποθέσεις χρήσης Συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης

1. Η χρήση συστημάτων ΤΝ στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας επιτρέπεται μόνο εφόσον τα εν λόγω συστήματα πληρούν τις εκάστοτε ισχύουσες απαιτήσεις του ενωσιακού και εθνικού δικαίου. Ιδίως, εφόσον αυτό κατά περίπτωση απαιτείται, διασφαλίζεται η προηγούμενη εκπλήρωση των κατά περίπτωση υποχρεώσεων αξιολόγησης κινδύνου ή αντικτύπου, οι οποίες προβλέπονται από το εκάστοτε ισχύον ενωσιακό και εθνικό δίκαιο.

2. Η χρήση συστημάτων ΤΝ κατά την εκπαιδευτική διαδικασία έχει αποκλειστικό σκοπό την υποβοήθηση του έργου των εκπαιδευτικών και την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ειδικότερα συμβάλλει α) στην αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών, β) στην εξοικείωση εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών στη χρήση αναδυόμενων τεχνολογιών, γ) στη δημιουργική και κριτική αξιοποίησή τους, καθώς και δ) στη συναγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τη συμβολή της ΤΝ στη μαθησιακή διαδικασία. Η χρήση τέτοιων συστημάτων, καθώς και τα δεδομένα εξόδου, εποπτεύονται, ελέγχονται και αξιολογούνται, σε κάθε περίπτωση από εκπαιδευτικό προσωπικό, που έχει εκπαιδευτεί στην χρήση τους, σύμφωνα με το άρθρου 15 της παρούσας.

3. Δεν επιτρέπεται η πλήρως αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων αξιολόγησης των επιδόσεων των μαθητών/τριών ή/και εκπαιδευτικών μέσω συστημάτων ΤΝ και η οποιαδήποτε επιρροή επί των δικαιωμάτων τους, ως συνέπεια χρήσης συστημάτων ΤΝ.

4. Απαγορεύεται η δημιουργία ατομικών προφίλ (profiling) μαθητών/τριών ή/και εκπαιδευτικών και η οποιαδήποτε αξιοποίηση δεδομένων που αφορούν ή προκύπτουν από την χρήση ΤΝ για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με στοιχεία της προσωπικότητας, τη συμπεριφορά ή/και τα δικαιώματα αυτών.

5. Ειδικά για την περίπτωση συστημάτων παραγωγικής ΤΝ, ο εκπαιδευτικός μεριμνά για την τήρηση των ακόλουθων αρχών: α) Διδασκαλία και μάθηση: η παραγωγική ΤΝ χρησιμοποιείται για να υποστηρίζει, όχι να υποκαθιστά, τη μαθησιακή διαδικασία. Ο/η μαθητής/τρια παραμένει ενεργός δημιουργός γνώσης. β) Ανθρώπινες, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις: κάθε χρήση λαμβάνει υπόψη την ευημερία, την ηλικιακή ωριμότητα, τις κοινωνικές επιπτώσεις και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. γ) Διαφάνεια: πλήρης ενημέρωση της σχολικής κοινότητας για τους τρόπους χρήσης, τους κινδύνους και τους περιορισμούς, κατά το άρθρο 50 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689, τα άρθρα 12 έως 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ) και τις υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 6 του Ν. 4961/2022 . δ) Δικαιοσύνη και ένταξη: ισοτιμία πρόσβασης, αποφυγή αλγοριθμικών διακρίσεων και στερεοτύπων, ενεργός προσβασιμότητα για μαθητές/τριες με αναπηρία ή μαθησιακές δυσκολίες. ε) Λογοδοσία και αμφισβητησιμότητα: η ανθρώπινη ευθύνη παραμένει αδιαπραγμάτευτη. Παρέχεται πάντα η δυνατότητα αμφισβήτησης των εξόδων (αποτελεσμάτων) και υποβολής παραπόνων. στ) Νομιμότητα, ασφάλεια και προστασία: τήρηση επιταγών ΓΚΠΔ, ελαχιστοποίηση εισαγωγής δεδομένων, αποτροπή επιβλαβούς περιεχομένου, σεβασμός πνευματικών δικαιωμάτων, τήρηση νομοθεσίας για την τεχνητή νοημοσύνη.

 

`Αρθρο 5
Χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης κατά την εξέταση ή εκπόνηση μαθητικών εργασιών

1. Η αξιοποίηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία αποσκοπεί στην ενίσχυση της μάθησης και της κριτικής σκέψης των μαθητών/τριών και δεν υποκαθιστά την προσωπική τους προσπάθεια. Οι εκπαιδευτικοί καθοδηγούν τους μαθητές/τις μαθήτριες, ώστε να χρησιμοποιούν τα συστήματα ΤΝ με υπευθυνότητα, διαφάνεια και κριτική επίγνωση του τρόπου με τον οποίο αυτά επηρεάζουν το παραγόμενο αποτέλεσμα.

2. Η χρήση οποιουδήποτε συστήματος ΤΝ απαγορεύεται, κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, δοκιμασιών αξιολόγησης (tests) και διαγωνισμάτων, εκτός εάν ο/η εκπαιδευτικός ορίσει ρητώς επιτρεπτή την ελεγχόμενη χρήση συστήματος ΤΝ ως μέρος εκπαιδευτικής διαδικασίας, και εφόσον εξασφαλίζεται η ισοτιμία στην εκά- στοτε διαδικασία αξιολόγησης για όλους τους/τις μαθητές/τριες.

3. Ομοίως, η χρήση συστημάτων ΤΝ στο πλαίσιο εκπόνησης εργασιών ή άλλων παραδοτέων των μαθητών/τριών, που ανατίθενται από τον/την εκπαιδευτικό κατά ή στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας θα πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του/της εκπαιδευτικού. Δεν επιτρέπεται η παραγωγή εργασιών ή λοιπών παραδοτέων μαθητών/τριών που έχουν δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου ή κατά σημαντικό βαθμό από σύστημα ΤΝ. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι ως άνω μαθητικές εργασίες ή λοιπά παραδοτέα είναι αποτέλεσμα της προσωπικής προσπάθειας του/της μαθητή/τριας, αποτελούν δημιουργία του ίδιου, και εκφράζουν την δική του κατανόηση.

Σε περίπτωση που εκπαιδευτικός διαπιστώνει την χρήση συστήματος ΤΝ από μαθητές/τριες, κατά παράβαση των ως άνω οριζομένων, το λαμβάνει υπόψη ως προς την αξιολόγηση της επίδοσης των εν λόγω μαθητών/ τριών στο πλαίσιο της αντίστοιχης δοκιμασίας, εξέτασης ή άλλης ανατεθειμένης εργασίας, καθώς και μεριμνά για την αποσαφήνιση των ως άνω οριζομένων στους μαθητές/τριες, με στόχο την χρήση των συστημάτων ΤΝ προς όφελός τους.

 

`Αρθρο 6
Ρητές Απαγορεύσεις

1. Απαγορεύεται απολύτως η χρήση συστημάτων TN στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας για τη διενέργεια ή την απόπειρα διενέργειας πράξεων που αντίκεινται στο εθνικό ή ενωσιακό δίκαιο. Τέτοια χρήση συστημάτων ΤΝ θεωρείται μη σύννομη και συνεπάγεται τις προβλεπόμενες κυρώσεις κατά το ισχύον δίκαιο.

2. Απαγορεύονται επίσης οι κάτωθι ενέργειες:

α) Η παραγωγή ή διάδοση απεικονίσεων, ήχων ή βίντεο προσώπων με τεχνικές παραποίησης ή κατασκευής οπτικοακουστικού περιεχομένου που δύναται να παραπλανήσει (deepfake) χωρίς ρητή συγκατάθεση,

β) η δημιουργία ψευδών ή ανύπαρκτων βιβλιογραφικών αναφορών, πηγών, δεδομένων ή παραπομπών και

γ) η άνευ αδείας ανάπτυξη, μεταβολή ή διάθεση συστημάτων ΤΝ.

 

`Αρθρο 7
Τεχνικά και Οργανωτικά Μέτρα

1. Η είσοδος και χρήση εφαρμογών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από εκπαιδευτικούς και μαθητές/ τριες πραγματοποιείται κατόπιν αυθεντικοποίησής τους, μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (ΠΣΔ), εφόσον αυτό υποστηρίζεται από το εκάστοτε σύστημα ΤΝ. Προς τούτο λαμβάνονται τουλάχιστον τα ακόλουθα μέτρα:

α) Εφαρμογή αρχών προστασίας δεδομένων από τον σχεδιασμό και εξ ορισμού, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679.

β) Ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση των δεδομένων εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών, όπου είναι εφικτό.

γ) Περιορισμός πρόσβασης στα δεδομένα μόνο σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα και ανάλογα με τον ενός ρόλο εκάστου εξ αυτών.

δ) Καταγραφή και τεκμηρίωση όλων των διαδικασιών επεξεργασίας.

ε) Εφαρμογή μηχανισμών ανθρώπινης εποπτείας και δυνατότητας παρέμβασης σε κάθε στάδιο λειτουργίας του συστήματος.

στ) Διασφάλιση της διαφάνειας, ιδίως λαμβανομένης υπόψιν της ανθρώπινης εποπτείας κατ΄ άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689, ως προς τη λειτουργία του συστήματος και ενημέρωση των χρηστών για τον τρόπο λειτουργίας και τα όρια του εργαλείου.

ζ) Τακτική αξιολόγηση κινδύνου και επικαιροποίηση των μέτρων ασφαλείας.

η) Εφαρμογή πολιτικής ασφάλειας πληροφοριών σύμφωνα με διεθνή πρότυπα (π.χ. ISO/IEC 27001).

2. Δικαίωμα πρόσβασης σε εφαρμογές συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας έχουν οι μαθητές/τριες και εκπαιδευτικοί δημοσίων σχολικών μονάδων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τους οποίους αφορά το εκάστοτε πρόγραμμα.

3. Η αυθεντικοποίηση των μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών δύναται να πραγματοποιείται μέσω των διαπιστευτηρίων που διαθέτουν στον κατάλογο μελών του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (Π.Σ.Δ.), εφόσον αυτό υποστηρίζεται από το εκάστοτε σύστημα ΤΝ.

 

`Αρθρο 8
Ρόλοι και Ευθύνες

1. Για τους σκοπούς εφαρμογής της παρούσας, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ενεργεί υπό την ιδιότητα του Υπευθύνου Επεξεργασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του Ν. 4624/2019 (Α΄ 137). Εκτελούντες την Επεξεργασία, κατ΄ άρθρον 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, ορίζονται: (α) το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος» (Ι.Τ.Υ.Ε.) από κοινού με (β) τον εκάστοτε φορέα ή ο ανάδοχο που παρέχει ή υποστηρίζει τεχνικά το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Για τους φορείς της περ. (β) του προηγουμένου εδαφίου, το Υπουργείο προχωρεί στη σύναψη σύμβασης επεξεργασίας δεδομένων (DPA), κατ΄ άρθρο 28 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679.

2. Η νομική βάση επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, κατ΄ άρθρο 6 του ΓΚΠΔ, για τους σκοπούς της παρούσας είναι η εκπλήρωση καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον ή κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας (άρθρο 6 παρ. 1 εδάφιο ε΄ ΓΚΠΔ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 26Α του Ν. 4368/2016 (Α΄ 21). Για κατηγορίες επεξεργασίας που δεν καλύπτονται από τη νομική βάση του προηγούμενου εδαφίου, απαιτείται ρητή συγκατάθεση κατά το εδάφιο α΄ παρ. 1 του άρθρου 6 και του άρθρου 7 του ΓΚΠΔ.

3. Η επεξεργασία δεδομένων μαθητών/τριών, γονέων/κηδεμόνων/εχόντων την επιμέλεια και εκπαιδευτικών στο πλαίσιο χρήσης συστημάτων ΤΝ πραγματοποιείται για τους ακόλουθους κύριους σκοπούς: α) τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, β) την υποστήριξη καινοτόμων παιδαγωγικών προσεγγίσεων, γ) την ενίσχυση της μαθητοκεντρικής εκπαιδευτικής διαδικασίας, δ) τη βελτίωση της συνολικής μαθησιακής εμπειρίας. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δύναται επίσης να λαμβάνει χώρα για επιμέρους, τεχνικούς και οργανωτικούς σκοπούς, οι οποίοι είναι αναγκαίοι για την υλοποίηση των ανωτέρω, και ιδίως για: α) τη διασφάλιση της ασφαλούς πρόσβασης στις εφαρμογές, β) τη δημιουργία και ενεργοποίηση λογαριασμών χρηστών, γ) την ταυτοποίηση και αυθεντικοποίηση των χρηστών που δικαιούνται πρόσβαση, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 4.

 

`Αρθρο 9
Συντονιστής χρήσης Εφαρμογής ΤΝ

1. Σε κάθε σχολική μονάδα, στην οποία τυχόν αξιοποιείται σύστημα ΤΝ, ορίζεται με απόφαση του Διευθυντή ή Προϊσταμένου ή του νόμιμου αναπληρωτή του ή, για την περίπτωση των σχολικών μονάδων που λειτουργούν ως Πρότυπα Σχολεία (Π.Σ.) ή Πειραματικά Σχολεία (ΠΕΙ.Σ.) ή Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (ΔΗΜ.Ω.Σ.), του οικείου Επιστημονικού Εποπτικού Συμβουλίου (ΕΠ.Ε.Σ.), και κατόπιν σχετικής εκδήλωσης ενδιαφέροντος του εκπαιδευτικού, ένας εκπαιδευτικός ως υπεύθυνος για τον συντονισμό και την παρακολούθηση της εφαρμογής και αξιοποίησης εκάστοτε συστήματος ΤΝ, κατά τα οριζόμενα στην παρούσα.

2. Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός της παρ. 1 του παρόντος έχει την ευθύνη για την α) συλλογή και τήρηση κατά περίπτωση των σχετικών δηλώσεων ενδιαφέροντος ή συναίνεσης και ενημέρωσης, β) την αποστολή της πρόσκλησης της παρ. 1 του άρθρου 12, εφόσον αυτό απαιτείται, στους μαθητές/στις μαθήτριες και στους εκπαιδευτικούς της σχολικής μονάδας ευθύνης του, οι οποίοι έχουν εκδηλώσει σχετικό ενδιαφέρον και για τους οποίους πληρούται η προϋπόθεση προηγούμενης δήλωσης ενδιαφέροντος ή συναίνεσης και ενημέρωσης, γ) τη δημιουργία εικονικών ομάδων συνεργατικών ψηφιακών χώρων με συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες, εφόσον αυτό απαιτείται, δ) τη διαγραφή, όποτε απαιτείται, οποιουδήποτε υποκειμένου από τις ομάδες της περ. γ) της παρούσας.

3. Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός, κατά περίπτωση, δύναται να αποκτά πρόσβαση στα τηρούμενα στο Π.Σ.Δ. ονόματα χρηστών των εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών της σχολικής μονάδας ευθύνης του, με σκοπό τη διαχείριση της ιδιότητάς τους ως εχόντων πρόσβαση στην εκάστοτε εφαρμογή συστήματος ΤΝ, εφόσον η ως άνω διαχείριση καθίσταται αναγκαία για την ομαλή και ασφαλή χρήση του εκάστοτε συστήματος ΤΝ από εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες υπό αυτήν την ιδιότητά τους.

 

`Αρθρο 10
Ενημέρωση

Οι μαθητές/τριες, οι γονείς/κηδεμόνες/έχοντες την επιμέλεια και οι εκπαιδευτικοί ενημερώνονται με σαφή και κατανοητό τρόπο, λαμβανομένης υπόψιν της ηλικίας των μαθητών/-τριών, για τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος ΤΝ, και ειδικά α) τον/τους σκοπό/σκοπούς και τη νομική βάση της επεξεργασίας, β) τα δεδομένα που επεξεργάζεται το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, γ) τους αποδέκτες ή κατηγορίες αποδεκτών των δεδομένων, δ) τον χρόνο διατήρησης, ε) τα δικαιώματα πρόσβασης, διόρθωσης, διαγραφής, περιορισμού και εναντίωσης, στ) τον τρόπο λειτουργίας, τις δυνατότητες αξιοποίησης και τους περιορισμούς χρήσης του εργαλείου, κατά τα άρθρα 12 έως 14 του ΓΚΠΔ, και ζ) τα στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου επεξεργασίας και του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου. Τα δικαιώματα των ως άνω υποκειμένων ασκούνται μέσω του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ([email protected]).

 

`Αρθρο 11
Επεξεργασία Δεδομένων

1. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα οποία τυγχάνουν επεξεργασίας περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα, προκειμένου να επιτυγχάνεται η σύννομη χρήση εφαρμογών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και αφορούν στις ακόλουθες κατηγορίες υποκειμένων: α) στους μαθητές/στις μαθήτριες δημοσίων σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που εκδηλώνουν ενδιαφέρον συμμετοχής, β) στους γονείς/κηδεμόνες/έχοντες την επιμέλεια του/της ανήλικου/ης μαθητή/τριας, και γ) τους εκπαιδευτικούς που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής.

2. Οι κατηγορίες των προσωπικών δεδομένων που υπόκεινται σε επεξεργασία είναι οι ακόλουθες: α) όνομα, β) επώνυμο, γ) διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email), η οποία έχει καταχωριστεί στο Π.Σ.Δ., δ) πιθανά δεδομένα ή μεταδεδομένα που προκύπτουν συστημικά κατά τη διαδικασία αυθεντικοποίησης για την είσοδο στην εκάστοτε εφαρμογή συστήματος ΤΝ, ε) πιθανά δεδομένα που περιλαμβάνονται σε αρχεία που υποβάλλονται στο σύστημα, και στ) πιθανά δεδομένα που περιλαμβάνονται σε εντολές (prompts) κατά τη χρήση του συστήματος.

 

`Αρθρο 12
Είσοδος σε εφαρμογές συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης

1. Η είσοδος στο εκάστοτε περιβάλλον εφαρμογής ΤΝ, εφόσον πραγματοποείται με αυθεντικοποίηση μέσω του ΠΣΔ, δύναται να πραγματοποιείται κατόπιν αποστολής πρόσκλησης με χρήση της διεύθυνσης ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που έχει καταχωρισθεί στο Π.Σ.Δ. για κάθε ενδιαφερόμενο/η μαθητή/τρια και εκπαιδευτικό και στο οποίο ο χρήστης έχει πρόσβαση μέσω της ιστοσελίδας https://webmail.sch.gr. Η πρόσκληση του προηγουμένου εδαφίου αφορά την ενεργοποίηση του λογαριασμού χρήστη στο εκάστοτε περιβάλλον εφαρμογής ΤΝ και είναι απαραίτητη μόνο κατά την πραγματοποίηση της πρώτης εισόδου. Η πρόσκληση αποστέλλεται μόνο στους μαθητές/στις μαθήτριες και στους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα, με ευθύνη του συντονιστή χρήσης της εκάστοτε εφαρμογής ΤΝ, του άρθρου 9.

2. Για την ενεργοποίηση του λογαριασμού χρήστη, σύμφωνα με την παρ. 1 του παρόντος, απαιτείται αποδοχή της πρόσκλησης από τον εκάστοτε μαθητή/τρια ή εκπαιδευτικό. Κατά το στάδιο αυτό ο χρήστης κατευθύνεται μέσω του ειδικού συνδέσμου που περιλαμβάνεται στην πρόσκληση, στο περιβάλλον του εκάστοτε συστήματος ΤΝ και ανακατευθύνεται αυτομάτως στην ιστοσελίδα www.sso.sch.gr του Π.Σ.Δ., προκειμένου να πραγματοποιηθεί ταυτοποίηση της ιδιότητας αυτού μέσω αυθεντικοποίησης και χρήση των διαπιστευτηρίων του στο Π.Σ.Δ.

3. Κατά το στάδιο της παρ. 2 του παρόντος διαβιβάζονται στο σύστημα ΤΝ μόνο τα απολύτως αναγκαία στοιχεία ταυτοποίησης του χρήστη, και συγκεκριμένα α) η τηρούμενη στο Π.Σ.Δ. διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, β) το όνομα και γ) επώνυμο εκάστου εκπαιδευτικού ή μαθητή/τρια.

4. Μετά την ολοκλήρωση της ενεργοποίησης λογαριασμού χρήστη κατά τα οριζόμενα στις παρ. 1, 3 και 4 του παρόντος, ο χρήστης εισέρχεται απευθείας στην εκάστοτε εφαρμογή συστήματος ΤΝ με τη χρήση των στοιχείων αυθεντικοποίησής του στο Π.Σ.Δ.

 

`Αρθρο 13
Αξιολόγηση Αντικτύπου και Εποπτεία

1. Πριν από την έναρξη της χρήσης συστήματος τεχνητής νοημοσύνης κατά την εκπαιδευτική διαδικασία, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.), ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας, διενεργεί τουλάχιστον αξιολόγηση αντικτύπου σχετικά με την προστασία δεδομένων (DPIA), κατ΄ άρθρο 35 του ΓΚΠΔ.

2. Πέραν της υποχρέωσης της παρ. 1, το Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. εκπληρώνει κάθε άλλη υποχρέωση αξιολόγησης ή εκτίμησης αντικτύπου που τυχόν απορρέει, κατά περίπτωση, από το εκάστοτε ισχύον ενωσιακό και εθνικό δίκαιο.

3. Η εκάστοτε αξιολόγηση ή εκτίμηση επικαιροποιείται σε κάθε ουσιώδη τροποποίηση του συστήματος ή του τρόπου χρήσης του.

 

`Αρθρο 14
Ασφάλεια και διαχείριση περιστατικών

1. Η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης οργανώνεται κατά τρόπο που δεν βλάπτει την ψυχική υγεία, την ασφάλεια ή την κοινωνική ένταξη των μαθητών/τριών. Συνιστάται η αποφυγή υπέρμετρης εξάρτησης από αυτοματοποιημένη βοήθεια.

2. Σε κάθε περίπτωση ακούσιας ή μη εξουσιοδοτημένης κοινοποίησης δεδομένων ή έκθεσης σε επιβλαβές περιεχόμενο, εφαρμόζεται αμελλητί η διαδικασία διαχείρισης περιστατικών, η οποία περιλαμβάνει τουλάχιστον: α) άμεση ενημέρωση εκπαιδευτικού και του Διευθυντή (ή νόμιμου αναπληρωτή του) της οικείας σχολικής μονάδας, οι οποίοι διερευνούν το περιστατικό και λαμβάνουν τα άμεσα αναγκαία μέτρα προστασίας, β) καταγραφή βασικών στοιχείων με ελάχιστη αναγκαία πληροφορία, γ) αξιολόγηση κινδύνου και λήψη μέτρων προστασίας, δ) ενημέρωση γονέων/κηδεμόνων/εχόντων την επιμέλεια, ε) ενημέρωση της αρμόδιας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, και στ) ενημέρωση των κατά περίπτωση αρμοδίων αρχών εντός εβδομήντα δύο (72) ωρών σε περίπτωση παραβίασης δεδομένων. Σε περίπτωση που το περιστατικό εμπίπτει στην περίπτωση περιστατικών ενδοσχολικής βίας εφαρμόζονται τα σχετικά ειδικώς οριζόμενα.

 

`Αρθρο 15
Επιμόρφωση σε θέματα ΤΝ

1. Κάθε σχολική μονάδα οργανώνει τουλάχιστον μία (1) δράση ενημέρωσης μαθητών/τριών ή/και γονέων/ κηδεμόνων/εχόντων την επιμέλεια ανά σχολικό έτος, καθώς και επιμόρφωση εκπαιδευτικών ανά γνωστικό αντικείμενο σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 87 του Ν. 4823/2021 (Α΄ 136), με αντικείμενο τη χρήση συστημάτων ΤΝ.

2. Η επιμόρφωση καλύπτει κατ΄ ελάχιστον: α) Βασικές αρχές λειτουργίας ΤΝ και παραγωγικής ΤΝ, β) κινδύνους που σχετίζονται με την φύση της ΤΝ και τρόπους αποτροπής τους, γ) περιορισμούς και αλγοριθμικές μεροληψίες, δ) τεχνικές προτροπής (prompting) και επαλήθευσης, ε) κανόνες ΓΚΠΔ και προστασίας ανηλίκων, στ) κανόνες χρήσης, ζ) διαδικασία αναφοράς περιστατικών.

3. Οι εκπαιδευτικοί που συμμετέχουν σε δράσεις ή άλλα προγράμματα, συνιστάμενα στην χρήση συστημάτων ΤΝ, λαμβάνουν ειδική επιμόρφωση πάνω στα ως άνω ζητήματα, η οποία εγκρίνεται από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.).

 

`Αρθρο 16
Περιορισμός στη χρήση πληροφοριών

1. Οι πληροφορίες που εισάγονται στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης από τους εξουσιοδοτημένους χρήστες αυτού, θα πρέπει να είναι μόνο όσες είναι αναγκαίες για την εκπλήρωση του επιδιωκόμενου σκοπού που ορίζεται στη παρούσα και στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Οι εν λόγω πληροφορίες, είτε συνιστούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα ή όχι, θα παραμένουν εντός του περιβάλλοντος που ελέγχεται από τον εκάστοτε πάροχο ή φορέα που διαχειρίζεται και υποστηρίζει την λειτουργία του συστήματος.

2. Οποιεσδήποτε πληροφορίες εισάγονται σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, ανεξάρτητα από τη φύση τους, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών δεδομένων και οποιουδήποτε άλλου τύπου δεδομένων, απαγορεύεται να κοινοποιηθούν ή άλλως να χρησιμοποιηθούν και εν γένει να τύχουν οποιασδήποτε άλλης επεξεργασίας τόσο από τους εξουσιοδοτημένους χρήστες ή/και διαχειριστές όσο και από οιονδήποτε τρίτο για άλλο σκοπό πέραν των όσων προβλέπονται από την παρούσα και τον ν. 4368/2016 (Α΄ 21).

3. Σε κάθε περίπτωση κατά την χρήση συστημάτων ΤΝ από μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς δεν επιτρέπεται η εισαγωγή των εξής πληροφοριών: Ονοματεπωνύμου, φωτογραφίας, βίντεο, φωνητικών δειγμάτων, στοιχείων επικοινωνίας, αριθμών μητρώου, βαθμολογιών, εκθέσεων προόδου, πειθαρχικών δεδομένων, δεδομένων υγείας ή ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, ή πληροφοριών τρίτων χωρίς νόμιμη βάση. Επιτρέπεται μόνο η χρήση ουδέτερων, μη ταυτοποιητικών περιγραφών και συνθετικών ή ανωνυμοποιημένων δεδομένων.

 

`Αρθρο 17
Διατήρηση και Διαγραφή Δεδομένων

Τα δεδομένα που καταχωρίζονται και συλλέγονται μέσω συστήματος τεχνητής νοημοσύνης τηρούνται για όσο διάστημα είναι απολύτως αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών της παρούσας και σε κάθε περίπτωση διαγράφονται με ασφαλή τρόπο μετά την πάροδο τριών (3) ετών. Η επεξεργασία τυχόν μεταδεδομένων επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς ερευνητικούς ή στατιστικούς, υπό τον όρο της πλήρους ανωνυμοποίησης αυτών κατά τον ΓΚΠΔ.

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. 77788 ΕΞ 2026 Έγκριση Ειδικού Προγράμματος Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών 2026-2030.

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ – ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ – ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ – ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α. Του Ν. 5264/2025 «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 239) και ιδίως του άρθρου 16 και της παρ. 14 του άρθρου 45 ,

β. του Ν. 5140/2024 «Νέο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και συμπληρωματικές διατάξεις» (Α΄ 154),

γ. του Ν. 4797/2021 «Κρατική αρωγή προς επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορείς για θεομηνίες, επείγουσες ρυθμίσεις για τη στήριξη της οικονομίας, συμπληρωματικός κρατικός προϋπολογισμός και συνταξιοδοτική ρύθμιση και λοιπές επείγουσες διατάξεις»,

δ. του ν. 867/1979 Περί κυρώσεως τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της από 28.7.1978 Πράξεως Νομοθετικού Περιεχομένου του Προέδρου της Δημοκρατίας «Περί αποκαταστάσεως ζημιών εκ των σεισμών 1978 εις περιοχή Βορείου Ελλάδος κ.λπ., και ρυθμίσεως ετέρων τινών συναφών θεμάτων» (Α΄ 24),

ε. του ν. 1190/1981 «Περί κυρώσεως της από 26.3.1981 Πράξεως Νομοθετικού Περιεχομένου του Προέδρου της Δημοκρατίας «περί αποκαταστάσεως ζημιών εκ των σεισμών 1981» και ρυθμίσεως ετέρων συναφών θεμάτων» (Α΄ 203),

στ. του άρθρου 10 του Ν. 2576/1998 «Βελτίωση των διαδικασιών για την ανάθεση της κατασκευής των δημοσίων έργων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 25), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 84 του Ν. 4313/2014 (Α΄ 261),

ζ. του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133),

η. του ν. 4622/2019 «Επιτελικό κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133),

θ. του ν. 4623/2019 ««Ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, διατάξεις για την ψηφιακή διακυβέρνηση, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και άλλα επείγοντα ζητήματα (Α΄ 134)» και ιδίως του άρθρου 58 ,

ι. του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181),

ια. του π.δ. 81/2019 «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους – Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α΄ 119),

ιβ. του π.δ. 70/2021 «Σύσταση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α΄ 161),

ιγ. του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130),

ιδ. του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α΄ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α΄ 139),

ιε. του π.δ. 50/2024 «Σύσταση Γενικών Γραμματειών, κατάργηση Γενικής Γραμματείας και Ειδικών Γραμματειών» (Α΄ 138),

ιστ. του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 131),

ιζ. του π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 91),

ιη. του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α΄ 44),

ιθ. του π.δ. 17/2026 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργού» (Α΄ 55).

2. Την υπ΄ αρ. 32 Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου της 27-11-2025 «Έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) για την Προγραμματική Περίοδο 2026-2030» (Α΄ 220).

3. Την υπ΄ αρ. 33/27.11.2025 Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου (Α΄ 232), περί της έγκρισης του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) ετών 2026-2029.

4. Την υπ΄ αρ. 3 Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου της 29.3.2021 «Σύσταση, Συγκρότηση και λειτουργία της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής» (Α΄ 56).

5. Την υπ΄ αρ. 62564/4.6.2021 υπουργική απόφαση «Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου – Κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών για τα προγράμματα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021- 2025» (Β΄ 2442).

6. Την υπ΄ αρ. 3/2026 υπουργική απόφαση «Καθορισμός κατηγοριών, διαδικασιών και όρων εγγραφής προϋπολογισμών έργων στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ), καθώς και κάθε άλλης σχετικής διαδικασίας που αφορά στον `Αξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων (ΑΜΔ) του άρθρου 10 του Ν. 5140/2024 (Α΄ 154)» (Β΄ 141).

7. Την υπό στοιχεία Υ21/22.12.2025 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση Αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Νικόλαο Παπαθανάση» (Β΄ 7190).

8. Την υπό στοιχεία 102928 ΕΞ2023/10.07.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού, Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β΄ 4441).

9. Την υπό στοιχεία ΥΠ 614/21.03.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κωνσταντίνο Κατσαφάδο» (Β΄ 1400).

10. Την υπ΄ αρ. 74103/5569/8.7.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νικόλαο Ταγαρά» (Β΄ 4408).

11. Την υπό στοιχεία Υ 121107/2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Διορισμός Γενικής Γραμματέως Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΔΕ και ΕΠΑ) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 920).

12. Την υπό στοιχεία 74668 ΕΞ2026/12-05-2026 εισήγηση της Γενικής Γραμματέως Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης.

13. Το γεγονός ότι από την έκδοση της παρούσας προκαλείται επιβάρυνση του εθνικού σκέλους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, εντός του ισχύοντος ΠΔΠ, η οποία δεν υπερβαίνει τον προϋπολογισμό του παρόντος Προγράμματος, και η οποία θα αντιμετωπίζεται κατά την έκδοση των εγκρίσεων και αποφάσεων ένταξης έργων, όπως αυτές ορίζονται από τις οικείες προβλέψεις της παρούσας.

14. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

Την έγκριση του Ειδικού Προγράμματος Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών (εφεξής «Πρόγραμμα Φ.Κ.») ως μέρος του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, με βάση τους στόχους και το σύστημα διαχείρισης, όπως καθορίζονται στα ακόλουθα άρθρα.

 

`Αρθρο 1
Στόχοι Προγράμματος και περιοχές παρέμβασης

1. Το Πρόγραμμα Φ.Κ αποσκοπεί:

α) Στην άμεση αποκατάσταση ζημιών από φυσικά φαινόμενα,

β) στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών,

γ) στην πρόληψη και διαχείριση κινδύνων,

δ) στην επιχορήγηση και την ενίσχυση τελικών δικαιούχων στο πλαίσιο αντιμετώπισης των ζημιών και αποκατάστασης των επιπτώσεων,

σε συνέχεια φυσικών καταστροφών, ήτοι σεισμών, χιονοστιβάδων, κατολισθήσεων και πλημμυρών, ανεμοστρόβιλων, τυφώνων, εκρήξεων ηφαιστείων, πυρκαγιών δασών, καθώς και ανεξέλεγκτων πυρκαγιών από φυσικά αίτια, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 3, του Ν. 4797/2021 (Α΄ 66) περί θεομηνιών.

2. Το Πρόγραμμα συμβάλλει στον Αναπτυξιακό Στόχο 3 «Πολιτική Προστασία και Αντιμετώπιση Κλιματικής Κρίσης».

3. Ως περιοχή παρέμβασης του Προγράμματος Φ.Κ. ορίζεται ολόκληρη η επικράτεια, μετά από την επέλευση της φυσικής καταστροφής και την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας ή την οριοθέτησή της ως πληγείσα από τη φυσική καταστροφή σύμφωνα με το ισχύον οικείο θεσμικό πλαίσιο.

4. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας μεριμνά για την κωδικοποίηση συμβάντων ανά φυσική καταστροφή, έτος και περιοχή παρέμβασης, η οποία θα αποτυπώνεται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΟΠΣ -ΕΠΑ) για τα έργα του Προγράμματος.

 

`Αρθρο 2
Προϋπολογισμός Προγράμματος

1. Ο προϋπολογισμός του Προγράμματος ανέρχεται σε € 800.000.000.

2. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος κατανέμεται σε έργα σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 7, 8 και 9 της παρούσας υπουργικής απόφασης, κατόπιν έκδοσης της Απόφασης Κατανομής Πόρων του άρθρου 9 από τον αρμόδιο για το ΕΠΑ Υπουργό.

3. Η περίοδος εφαρμογής του Προγράμματος είναι η περίοδος 2026-2030. Για την ολοκλήρωση των έργων εφαρμόζονται οι προβλέψεις του άρθρου 27, του Ν. 5264/2025 .

4. Το Πρόγραμμα υλοποιείται με τρόπο που διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα με τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και μεταξύ των Τομεακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (Τ.Π.Α.) και Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (Π.Π.Α.), με σκοπό τη δημιουργία συνεργειών, την αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων και του κινδύνου διπλής χρηματοδότησης. Στο πλαίσιο αυτό, ο Δικαιούχος διερευνά τη δυνατότητα χρηματοδότησής του έργου από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, σε οποιοδήποτε στάδιο ωριμότητας και αν βρίσκεται το έργο.

 

`Αρθρο 3
Επιλέξιμες Δράσεις και δαπάνες

Οι επιλέξιμες δράσεις για χρηματοδότηση, κατηγοριοποιημένες με βάση τους στόχους του Προγράμματος στους οποίους συμβάλλουν είναι:

1. Δράσεις οι οποίες στοχεύουν στην άμεση αποκατάσταση ζημιών από φυσικά φαινόμενα (`Αξονας Προτεραιότητας 3.6).

α) Έργα για την επαναφορά των πληγεισών υποδομών σε κατάσταση ασφαλή και λειτουργική σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία,

β) έργα αναδάσωσης δημοσίων εκτάσεων δασικού χαρακτήρα, των οποίων η βλάστηση καταστράφηκε από πυρκαγιά και έχουν κηρυχθεί αναδασωτέες.

2. Δράσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας υποδομών (`Αξονας Προτεραιότητας 3.2).

α) Έργα που στοχεύουν στην αιτιολογημένη βελτίωση της ανθεκτικότητας υφιστάμενων υποδομών, μετά την έλευση της φυσικής καταστροφής,

β) έργα που αφορούν σε σχέδιο Ανασυγκρότησης Περιοχής ή μετεγκατάστασης περιοχής, μετά από φυσικές καταστροφές, κατόπιν εισήγησης αρμόδιας επιτροπής.

3. Δράσεις για την πρόληψη και διαχείριση κινδύνων (`Αξονας Προτεραιότητας 3.4).

α) Έργα που αφορούν στην εφαρμογή κατάλληλων μέτρων πρόληψης νέων κινδύνων καταστροφών στις πληγείσες υποδομές προκειμένου να μετριαστούν/ αντιμετωπιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις μελλοντικών ακραίων κλιματικών γεγονότων,

β) έργα για την αντιδιαβρωτική προστασία του εδάφους σε πληγείσες περιοχές,

γ) έργα για την αντιπλημμυρική προστασία των εκτάσεων σε πληγείσες περιοχές,

δ) έργα ετοιμότητας/διαχείρισης αναγκών στέγασης πληγέντων σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, όπως η προμήθεια οικίσκων και τροχόσπιτων καθώς και οι δαπάνες φύλαξης αυτών.

4. Δράσεις επιχορήγησης/ενίσχυσης τελικών δικαιούχων στο πλαίσιο αντιμετώπισης ζημιών και αποκατάστασης των επιπτώσεων φυσικών καταστροφών (`Αξονας Προτεραιότητας 3.5):

α) Κρατική αρωγή προς επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορείς, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ν. 4797/2021 (Α΄ 66), αρμοδιότητας Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής – Γενική Διεύθυνση Κρατικής Αρωγής και Συντονισμού, όπως:

i) Προκαταβολή έναντι επιχορήγησης και επιχορήγηση,

ii) πρώτη αρωγή έναντι επιχορήγησης, ως έκτακτη εφάπαξ ενίσχυση,

iii) δαπάνες για ειδικά καθεστώτα ενίσχυσης για οικονομικές απώλειες σε περιοχές που επλήγησαν, είτε άμεσα από εκτεταμένες φυσικές καταστροφές, είτε και έμμεσα από εκτεταμένες φυσικές καταστροφές στις ίδιες ή σε όμορες περιοχές, σύμφωνα με το άρθρο 6Γ του Ν. 4797/2021 (Α΄ 66),

β) στεγαστική συνδρομή σε φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, σύμφωνα με τις προβλέψεις των ν. 867/1979 (Α΄ 24), ν. 1190/1981 (Α΄ 203) και ν.δ. 57/1973 (Α΄ 149) αρμοδιότητας Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής – Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών, όπως:

i) Στεγαστική συνδρομή για την αποκατάσταση ζημιών σε κτίρια,

ii) προσωρινή στέγαση με τη μορφή επιδότησης ενοικίου ή συγκατοίκησης,

iii) πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής, με τη μορφή έκτακτης εφάπαξ ενίσχυσης,

iv) εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις σε φυσικά πρόσωπα για τη διενέργεια απλών επισκευαστικών εργασιών ή/και για την αντικατάσταση της οικοσκευής, την κάλυψη πρώτων βιοτικών αναγκών, την επισκευή ή αντικατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού, τη διενέργεια απλών επισκευαστικών εργασιών σε χώρους βοηθητικής χρήσης ή αντικατάσταση βλαβέντων κινητών πραγμάτων εντός αυτών,

γ) προκαταβολή και τελική επιχορήγηση προς αγροτικές εκμεταλλεύσεις για ζημιές σε φυτικά μέσα παραγωγής, σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 12Β και της παρ. 2 του άρθρου 12 του του Ν. 4797/2021 (Α΄ 66), αρμοδιότητας Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, Αποκεντρωμένη Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων),

δ) ψηφιακές κάρτες για τη στήριξη περιοχών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, κατά το άρθρο 6Β του Ν. 4797/2021 .

5) Υποστηρικτικές δράσεις: δαπάνες ταξιδιών και μετακινήσεων στελεχών της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής (ΓΓΑΦΚΚΑ) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθώς και λοιπού προσωπικού που διατίθεται στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων της, τόσο για την προετοιμασία υποβολής πρότασης ένταξης νέου έργου, όσο και για τη διαχείριση των ήδη ενταγμένων έργων του Προγράμματος. Για τα ήδη ενταγμένα έργα, οι δαπάνες παρακολουθούνται ως διακριτό υποέργο της ενταγμένης πράξης.

6) Ως προς τις επιλέξιμες δαπάνες του Προγράμματος ισχύουν τα προβλεπόμενα στο άρθρο 20, του Ν. 5264/2025 «Κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών και επιλέξιμες δαπάνες».

7) Στην περίπτωση δράσεων με στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, ο φορέας πολιτικής που είναι αρμόδιος για την ενίσχυση μεριμνά για την εφαρμογή του οικείου θεσμικού πλαισίου και των προβλεπόμενων στο άρθρο 28 «Υλοποίηση έργων και δράσεων που συνιστούν κρατική ενίσχυση» του Ν. 5264/2025 (βλ. και Παράρτημα Γ).

 

`Αρθρο 4
Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής του άρθρου 13, του Ν. 4797/2021

1. Η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής του άρθρου 13, του Ν. 4797/2021 , στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, σύμφωνα με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου (Π.Υ.Σ.) 3/2021 (Α΄ 56), και ως προς το παρόν Πρόγραμμα σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 5264/2024 (Α΄ 239) εισηγείται στον αρμόδιο για το ΕΠΑ Υπουργό για:

α) Τη λήψη μέτρων αναφορικά με την εύρυθμη υλοποίηση των έργων του Προγράμματος,

β) την κατανομή πόρων και τυχόν ειδικών όρων ένταξης σε έργα που προτείνονται για ένταξη σύμφωνα με την διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 9,

γ) την κατανομή πρόσθετων πόρων σε έργο σε περίπτωση τεκμηριωμένης αναγκαιότητας αύξησης του προϋπολογισμού του έργου εφόσον με την τροποποίηση:

i) Προτείνεται, άπαξ ή σωρευτικά, αύξηση του προϋπολογισμού του έργου μεγαλύτερη από το 5% του προϋπολογισμού αρχικής ένταξης του έργου στο Πρόγραμμα Φ.Κ. ή

ii) προκαλείται υπέρβαση του συνολικού προϋπολογισμού του Προγράμματος Φ.Κ.,

δ) την απόκλιση μεταξύ προϋπολογισμού ΕΠΑ και προϋπολογισμού εγγραφής στο εθνικό ΑΠΔΕ για τα έργα του Προγράμματος που έχουν μακροχρόνιο χαρακτήρα (κατά τα οριζόμενα της περ. ιβ του άρθρου 3 του Ν. 5264/2025 ).

2. Στο πλαίσιο της υλοποίησης του Προγράμματος, η Διεύθυνση Συντονισμού και Ειδικών Καθεστώτων της Γενικής Διεύθυνσης Κρατικής Αρωγής και Συντονισμού, σε συνεργασία με τη Δι.Δι.Ε.Π., παρέχει τη γραμματειακή υποστήριξη της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής.

3. Στις συνεδριάσεις της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής που αφορούν στο Πρόγραμμα Φ.Κ. συμμετέχει η Δι.Δι.Ε.Π., ενώ μπορεί να προσκαλούνται και εκπρόσωποι των φορέων των προτάσεων και άλλων φορέων εφόσον απαιτείται.

4. Η Διεύθυνση Συντονισμού και Ειδικών Καθεστώτων αποστέλλει (ηλεκτρονικά) τις εισηγήσεις της συνεδρίασης της Επιτροπής εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία έγκρισης των πρακτικών της συνεδρίασης στον αρμόδιο για το ΕΠΑ Υπουργό, και στη Δι.Δι.Ε.Π.

5. Στο πλαίσιο της δυνατότητας της Επιτροπής να συστήνει ομάδες εργασίας από εξειδικευμένο προσωπικό του δημόσιου τομέα ή και ιδιώτες εμπειρογνώμονες και να ορίζει τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας τους και τις αρμοδιότητές τους, σύμφωνα με το άρθρο 5Α της ΠΥΣ 3/2021, η Επιτροπή δύναται να συστήνει ομάδες εργασίας αναφορικά με τα θέματα αρμοδιότητάς της.

 

`Αρθρο 5
Υπηρεσία Διαχείρισης, Συντονισμού και Εποπτείας του Προγράμματος Φ.Κ.

Η Δι.Δι.Ε.Π. αναλαμβάνει ρόλο Υπηρεσίας Διαχείρισης (ΥΔ) ως προς την ενεργοποίηση, τον συντονισμό και την εποπτεία του Προγράμματος Φ.Κ. και ειδικότερα:

i. Την παρακολούθηση και την εποπτεία του Προγράμματος, ως προς την εφαρμογή του συστήματος διαχείρισης της παρούσας και του ΕΠΑ,

ii. την διαβίβαση στην Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής των αιτημάτων χρηματοδότησης νέων έργων ή της πρότασης αύξησης προϋπολογισμού ενταγμένου έργου, εφόσον απαιτείται, συνοδευόμενη από τα οικονομικά στοιχεία του Προγράμματος,

iii. την υποστήριξη του έργου της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής, μέσω της παροχής στοιχείων για την υλοποίηση του Προγράμματος,

iv. την υλοποίηση της Αποφάσεων Κατανομής Πόρων του άρθρου 9 στο ΟΠΣ ΕΠΑ,

v. τον συντονισμό των Ε.Φ.Δ. στους οποίους έχουν εκχωρηθεί καθήκοντα διαχείρισης και πόροι του Προγράμματος,

vi. την παροχή πληροφόρησης και διευκρινίσεων επί του συστήματος διαχείρισης του Προγράμματος προς τους Ε.Φ.Δ. σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες της παρούσας.

 

`Αρθρο 6
Ενδιάμεσοι Φορείς Διαχείρισης (Ε.Φ.Δ.)

1. Ως Ενδιάμεσοι Φορείς Διαχείρισης (Ε.Φ.Δ.) ορίζονται οι Υπηρεσίες Διαχείρισης των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΠΑ 2026-2030, οι οποίες έχουν οριστεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6, του Ν. 5264/2025 .

2. Με την Απόφαση Κατανομής Πόρων του άρθρου 9 κατανέμονται στους ΕΦΔ πόροι και εκχωρούνται οι αρμοδιότητες της παρ. 3 κατωτέρω, για τα έργα που αποτυπώνονται σε αυτήν.

3. Οι Ενδιάμεσοι Φορείς Διαχείρισης αναλαμβάνουν:

i. Τη μέριμνα για την υλοποίηση των προβλεπόμενων ενεργειών ως προς τη μεταφορά στο Πρόγραμμα Φ.Κ. των έργων του Ειδικού Προγράμματος Φ.Κ. 2021-2025, σύμφωνα με το άρθρο 14 και την έκδοση της Απόφασης Ένταξης στο Πρόγραμμα,

ii. την υλοποίηση των ενεργειών που προβλέπονται στο Παράρτημα ως προς τη συλλογή και αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των προτάσεων για ένταξη έργων στο Πρόγραμμα Φ.Κ.,

iii. τη διαβίβαση στη Δι.Δι.Ε.Π. των έργων που πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης στο Πρόγραμμα Φ.Κ., για την διαβίβαση στην Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής,

iv. σε συνέχεια της έκδοσης της Απόφασης Κατανομής Πόρων, την υλοποίηση των ενεργειών που προβλέπονται στο Κεφάλαιο Δ,

v. τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στις περ. γ) έως ζ) του άρθρου 36 «Αρμοδιότητες των υπηρεσιών διαχείρισης» του Ν. 5264/2025.

4. Οι Υπηρεσίες Διαχείρισης των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων που έχουν οριστεί στο ΕΠΑ 2026-2030, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας τους αναρτώνται στον ιστότοπο του ΕΠΑ.

5. Η έκδοση ή τροποποίηση Πρόσκλησης, οι αποφάσεις ένταξης, τροποποίησης, ανάκλησης ή ολοκλήρωσης των έργων, εκδίδονται από τον νόμιμο εκπρόσωπο του ΕΦΔ.

 

`Αρθρο 7
Δικαιούχοι του Προγράμματος

1. Δυνατότητα υποβολής αιτήματος χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα Φ.Κ. επιλέξιμης δράσης του άρθρου 3 της παρούσας, έχουν οι Κύριοι των έργων, όπως ορίζονται στο άρθρο 3, του Ν. 5264/2025 και ειδικότερα:

α) τα Υπουργεία και οι εποπτευόμενοι φορείς τους,

β) οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Β΄ βαθμού και τα Νομικά Πρόσωπα των ΟΤΑ Β΄ βαθμού,

γ) οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού, οι Σύνδεσμοι Δήμων και τα Νομικά Πρόσωπα των ΟΤΑ Α΄ βαθμού.

2. Στην περίπτωση των δράσεων με στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, κατά το άρθρο 107 ΣΛΕΕ, Κύριος του έργου είναι το Υπουργείο που έχει την αρμοδιότητα χορήγησης της ενίσχυσης προς τους τελικούς ωφελούμενους (βλ. και Παράρτημα Γ).

 

`Αρθρο 8
Διαδικασία Υποβολής Αιτήματος Χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα

1. Οι Δικαιούχοι του Προγράμματος Φ.Κ., δύναται να υποβάλλουν αίτημα χρηματοδότησης έργου από το Πρόγραμμα Φ.Κ., εφόσον το προτεινόμενο έργο:

α) Συμβάλλει στους στόχους του Προγράμματος και αφορά σε επιλέξιμη δράση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 3 της παρούσας,

β) προτείνεται εντός έξι (6) μηνών από την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, για τις παρ. 1 έως 3 του άρθρου 3. Ως υποβολή πρότασης νοείται η υποβολή του Πίνακα Α. ΙΙ ή Β. ΙΙ στην οικεία Υπηρεσία Διαχείρισης του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΤΠΑ) ή στην οικεία Υπηρεσία Διαχείρισης του Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΠΑ), αντίστοιχα. Για την πρόταση έργου της περ. β της παρ. 4 του άρθρου 3, εφόσον η δράση προτείνεται εντός δώδεκα (12) μηνών από την οριοθέτηση της περιοχής ως πληγείσα. Ειδικά για φυσικές καταστροφές που έχουν εκδηλωθεί πριν την έναρξη ισχύος της παρούσας, διατίθεται πλήρης εξάμηνη ή δωδεκάμηνη αντίστοιχα προθεσμία από τη δημοσίευση της παρούσας σε ΦΕΚ για την υποβολή πρότασης, με τις διαδικασίες που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση,

γ) έχει προταθεί μέσω της διαδικασίας που προβλέπεται στο Παράρτημα Α ή Β ή Γ της παρούσας και ειδικότερα:

γα) Οι αρμόδιες Υπηρεσίες των Υπουργείων και οι εποπτευόμενοι φορείς των Υπουργείων, υποβάλλουν προτάσεις για χρηματοδότηση στην Υπηρεσία Διαχείρισης του οικείου ΤΠΑ, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο Παράρτημα Α, ενώ για τις δράσεις της παρ. 4 του άρθρου 3 συμπληρωματικά εφαρμόζεται και η διαδικασία που προβλέπεται στο Παράρτημα Γ,

γβ) οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Β΄ βαθμού και τα Νομικά Πρόσωπα των ΟΤΑ Β΄ βαθμού, υποβάλλουν προτάσεις για χρηματοδότηση στην Υπηρεσία Διαχείρισης του οικείου ΠΠΑ, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο Παράρτημα Β,

γγ) οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού, οι Σύνδεσμοι Δήμων και τα Νομικά Πρόσωπα των ΟΤΑ Α΄ βαθμού, υποβάλλουν προτάσεις για χρηματοδότηση στην οικεία Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΠΑ στην οποία ανήκουν γεωγραφικά, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο Παράρτημα Β.

3. Οι Υπηρεσίες Διαχείρισης των ΤΠΑ/ΠΠΑ ελέγχουν την πληρότητα συμπλήρωσης των πινάκων του Παραρτήματος Α ή Β που έχουν υποβληθεί από τους Δικαιούχους και τους υποβάλλουν στη Δι.Δι.Ε.Π.

4. Η Δι.Δι.Ε.Π, ελέγχει την πληρότητα των αιτημάτων ως προς την εφαρμογή της παρούσας και διαβιβάζει τα αιτήματα στην Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής για τις ενέργειές της.

 

`Αρθρο 9
Απόφαση Κατανομής Πόρων Προγράμματος

1. Κατόπιν θετικής εισήγησης της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής για χρηματοδότηση του έργου με πόρους από το Πρόγραμμα Φ.Κ., ο αρμόδιος για το ΕΠΑ Υπουργός, εκδίδει Απόφαση Κατανομής Πόρων, η οποία περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστον:

α) Τον Φορέα Πολιτικής που εποπτεύει τον ΕΦΔ, στον οποίο κατανέμονται οι πόροι και εκχωρούνται οι αρμοδιότητες του άρθρου 6,

β) τον τίτλο και τον προϋπολογισμό στο ΕΠΑ και στο ΑΠΔΕ του έργου/των έργων που εγκρίνεται/εγκρίνο- νται για χρηματοδότησή από το Πρόγραμμα,

γ) τον Κύριο του έργου/των έργων που εγκρίνονται.

2. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ επιλέξιμης δαπάνης ΕΠΑ και προϋπολογισμού ΑΠΔΕ, την απόφαση κατανομής συνοδεύει σχετική εισήγηση του Γενικού Γραμματέα ΠΔΕ και ΕΠΑ.

3. Η Απόφαση Κατανομής Πόρων αναρτάται στο Πρόγραμμα Διαύγεια.

4. Η Δι.Δι.Ε.Π διανέμει (ηλεκτρονικά) στον οικείο ΕΦΔ την Απόφαση Κατανομής Πόρων και μεριμνά για την αποτύπωση των στοιχείων της Απόφαση Κατανομής Πόρων στο Πληροφοριακό Σύστημα του ΕΠΑ.

5. Στο πλαίσιο διαχείρισης του Προγράμματος και εφόσον προκύπτει ότι ο προϋπολογισμός των ενταγμένων πράξεων που διαχειρίζεται ένας ΕΦΔ είναι μικρότερος από το συνολικό ποσό που του έχει εκχωρηθεί με τις Αποφάσεις Κατανομής Πόρων, με τη διαφορά να ανέρχεται από € 100.000 € και άνω, η ΔιΔιΕΠ εισηγείται στον αρμόδιο για το ΕΠΑ Υπουργό την ανάκληση πόρων από τον ΕΦΔ με την τροποποίηση της Απόφασης Κατανομής Πόρων.

 

`Αρθρο 10
Ένταξη έργων στο Πρόγραμμα

1. Εντός 15 εργασίμων ημερών από την έκδοσης της Απόφασης Κατανομής Πόρων, ο αρμόδιος Υπουργός/ Περιφερειάρχης εκδίδει Πρόσκληση, σύμφωνα με το άρθρο 23 του Ν. 5264/2025 , προς τους δικαιούχους των έργων, που αποτυπώνονται στην Απόφαση Κατανομής Πόρων.

2. Στην Πρόσκληση προβλέπονται, μεταξύ άλλων, μέγιστη διάρκεια 2 μηνών για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης (Τεχνικό Δελτίο Πράξης – ΤΔΠ) από τους Δικαιούχους, στοχοθεσία, προθεσμία για την ανάληψη νομικών δεσμεύσεων σύμφωνα με τον ν. 5264/2024 καθώς και ειδικοί όροι, εφόσον απαιτείται.

3. Στην Πρόσκληση μνημονεύεται η Απόφαση Κατανομής Πόρων βάσει της οποίας εκδίδεται η Πρόσκληση και προβλέπονται τα έγγραφα που απαιτούνται για την αξιολόγηση, τον έλεγχο επιλεξιμότητας και τη χρηματοδότηση των πράξεων, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του ΕΠΑ, την παρούσα και την Απόφαση Κατανομής Πόρων. Προβλέπονται, κατ΄ ελάχιστον, τα ακόλουθα στοιχεία:

α. Απόφαση για την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή την οριοθέτησή της ως πληγείσα από τη φυσική καταστροφή σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όπου εφαρμόζεται.

β. Το θεσμικό πλαίσιο υλοποίησης του έργου στο οποίο τεκμηριώνεται και η αρμοδιότητα του Κύριου του έργου.

γ. Εκθέσεις/αυτοψίες ζημιών/συγκεντρωτικών καταστάσεων ζημιών, όπου εφαρμόζεται, με την εξαίρεση την περίπτωση θέσπισης γενικών καθεστώτων ενίσχυσης και ειδικών καθεστώτων ενίσχυσης για οικονομικές απώλειες του ν. 4797/2021.

δ. Χάρτης με σημειωμένες τις θέσεις των ζημιών δημόσιων υποδομών που χρήζουν αποκατάστασης ή των θέσεων που χρήζουν παρέμβαση πρόληψης, ανά περίπτωση.

ε. Φωτογραφική τεκμηρίωση των θέσεων των ζημιών όσων δημόσιων υποδομών προτείνεται να αποκατασταθούν με βάση τις αυτοψίες, με αναφορά στις παρεμβάσεις που περιγράφονται στις τεχνικές εκθέσεις αυτοψίας, όπου εφαρμόζεται.

στ. Το θεσμικό πλαίσιο που καθιστά το έργο συμβατό με τις κρατικές ενισχύσεις και λοιπά στοιχεία που επιβεβαιώνουν την υλοποίηση των ενεργειών που προβλέπονται στο άρθρο 28, του Ν. 5264/2025 , στην περίπτωση που ενέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

ζ. Τη μεθοδολογία εκτίμησης του προϋπολογισμού που απαιτείται για την αποζημίωση/επιχορήγηση προς ωφελούμενους για δράσεις με στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

4. Για τα έργα που αφορούν στις περιπτώσεις των δράσεων των παρ. 4α και 4β, του άρθρου 3 της παρούσας, οι ΕΦΔ δύναται να εκδίδουν μία Πρόσκληση για όλη τη διάρκεια του Προγράμματος δεδομένης της φύσης των έργων που προτείνονται για χρηματοδότηση, η οποία τροποποιείται κάθε φορά που εκδίδεται νέα Απόφαση Κατανομής Πόρων.

5. Οι Δικαιούχοι υποβάλλουν μέσω του ΠΣ ΕΠΑ τα Τεχνικά Δελτία Πράξεων (ΤΔΠ), τα οποία συνοδεύονται από τα έγγραφα που απαιτούνται την οικεία Πρόσκληση.

6. Ο ΕΦΔ ελέγχει τις προτάσεις των Δικαιούχων ως προς την πληρότητα των στοιχείων, την επιλεξιμότητα των δαπανών, την πλήρωση ειδικότερων κριτηρίων που δύναται να τίθενται στην Πρόσκληση, σύμφωνα με την παρ. 3 ανωτέρω.

7. Κατόπιν θετικής αξιολόγησης, εκδίδεται απόφαση Ένταξης του Έργου κατά τη διαδικασία του άρθρου 23 του Ν. 5264/2025, οπότε και ενημερώνονται οι δικαιούχοι. Σε περίπτωση απόρριψης της πρότασης, ο ΕΦΔ ενημερώνει σχετικά τον δικαιούχο.

 

`Αρθρο 11
Τροποποίηση απόφασης ένταξης

1. Η Απόφαση Ένταξης, τροποποιείται με την διαδικασία και για τους λόγους που προβλέπονται στο θεσμικό πλαίσιο του ΕΠΑ. Η απόφαση ένταξης έργου δύναται να τροποποιείται εφόσον δεν επέρχονται ουσιώδεις μεταβολές στο φυσικό αντικείμενο, στα παραδοτέα και στους στόχους της πράξης, οι οποίες ακυρώνουν ή διαφοροποιούν το λειτουργικό αποτέλεσμα και τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα του έργου.

2. Η διαπίστωση της ανάγκης τροποποίησης της απόφασης ένταξης του έργου μπορεί να προκύψει:

– Είτε από το Δικαιούχο, με την υποβολή σχετικού αιτήματος στον ΕΦΔ, όπου τεκμηριώνεται η ανάγκη τροποποίησης,

– είτε από τον ΕΦΔ, κατά την παρακολούθηση της προόδου υλοποίησης του έργου,

– είτε από τη Δι.Δι.Ε.Π. με σχετική σύσταση στο πλαίσιο της συνολικής παρακολούθησης του Προγράμματος και της προόδου υλοποίησης των έργων που το απαρτίζουν.

3. Εφόσον με την προτεινόμενη τροποποίηση απαιτείται αύξηση του προϋπολογισμού του έργου μεγαλύτερη από το 5% του προϋπολογισμού αρχικής ένταξής του στο Πρόγραμμα Φ.Κ. ή άλλο σημαντικό κατά την κρίση του ΕΦΔ στοιχείο του Τεχνικού Δελτίου Πράξης, ο ΕΦΔ διαβιβάζει την εισήγησή του στη Δι.Δι.Ε.Π., η οποία στη συνέχεια την αξιολογεί και τη διαβιβάζει στην Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής για τη λήψη εισήγησης επί των προτεινόμενων τροποποιήσεων. Σε περίπτωση θετικής εισήγησης της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής και εφόσον υπάρχει διαθέσιμος Προϋπολογισμός στο Πρόγραμμα, στις περιπτώσεις προτάσεων αύξησης του προϋπολογισμού της Πράξης, ο επιπλέον προϋπολογισμός διατίθεται στην πράξη, είτε κατόπιν οδηγιών της Δι.Δι.Ε.Π. για χρήση τυχόν αδιάθετου από προηγούμενες κατανομές προϋπολογισμού, είτε διατίθενται επιπλέον πόροι με Απόφαση Κατανομής του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού.

4. Η Δι.Δι.Ε.Π. ενημερώνει τον ΕΦΔ για την εισήγηση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής και του κοινοποιεί την απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού για την υλοποίηση του διατακτικού της απόφασης.

 

`Αρθρο 12
Ολοκλήρωση έργων

Η Απόφαση Ολοκλήρωσης εκδίδεται από τον ΕΦΔ σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27, του Ν. 5264/2025 .

 

`Αρθρο 13
Εγγραφή των έργων του Προγράμματος στο ΑΠΔΕ – Χρηματοδότηση έργων

1. Η Απόφαση ένταξης ή η Τροποποίηση Απόφασης Ένταξης ή η Ανάκληση Απόφασης Ένταξης, ή η Απόφαση Ολοκλήρωσης έργου συνιστά αυτοδίκαιη πρότασης εγγραφής, τροποποίησης της εγγραφής, ή ολοκλήρωσης αντίστοιχα του έργου σε/από Συλλογική απόφαση (Σ.Α.) του Φορέα Χρηματοδότησης.

2. Φορέας Χρηματοδότησης είναι το Υπουργείο ή η Περιφέρεια στην οποία ανήκει διοικητικά ο ΕΦΔ στον οποίο κατανέμονται πόροι και αρμοδιότητες στο πλαίσιο του Προγράμματος Φ.Κ., σύμφωνα με το άρθρο 9 της παρούσας.

3. Τα έργα εντάσσονται σε διακριτή Σ.Α. του εθνικού σκέλους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) του αρμόδιου Φορέα Χρηματοδότησης.

4. Τα έργα χρηματοδοτούνται από τον Κεντρικό Λογαριασμό Φυσικών Καταστροφών του άρθρου 16, του Ν. 5140/2024 .

5. Η διαδικασία χρηματοδότησης των έργων καθορίζεται από τον Ν. 5140/2024. Μέχρι την ενεργοποίηση της διαδικασίας που ορίζεται στην παρ. 4 του άρθρου 44 του Ν. 5264/2025 περί της ενεργοποίησης υποβολής, μέσω ΟΠΣ-ΕΠΑ, των αιτημάτων κατανομής χρηματοδότησης, οι Δικαιούχοι υποβάλλουν αίτημα χρηματοδότησης των έργων με συνημμένα τα απαραίτητα δικαιολογητικά στη ΓΔΟΥ του αρμόδιου Υπουργείου ή στη Δ/νση Αναπτυξιακού Προγραμματισμού της Περιφέρειας, κοινοποιούμενο στον οικείο ΕΦΔ.

 

`Αρθρο 14
Έργα που μεταφέρονται από το Ειδικό Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών – Υπο-πρόγραμμα Κρατικής Αρωγής του ΕΠΑ 2021-2025

1. Τα έργα με μακροχρόνιο χαρακτήρα δαπανών ενταγμένα στο Ειδικό Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών – Υπο-πρόγραμμα Κρατικής Αρωγής και Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών του ΕΠΑ 2021-2025, μεταφέρονται (κατόπιν έκδοσης απόφασης ένταξης) στο Πρόγραμμα Φ.Κ. με επιλέξιμο προϋπολογισμό ΕΠΑ, τον προϋπολογισμό που εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί για τις δαπάνες των έργων αυτών έως την 31/12/2030 και με προϋπολογισμό στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων τον εκτιμώμενο προϋπολογισμό του έργου έως την ολοκλήρωσή του.

2. Οι αρμόδιοι φορείς πολιτικής αξιολογούν την ανάγκη συνέχισης χρηματοδότησης των έργων και το ύψος αυτής, όπως προκύπτει ιδίως λόγω μη ολοκληρωμένου φυσικού και οικονομικού αντικειμένου (υλοποίηση σε εξέλιξη).

3. Τα έργα μεταφέρονται στο Πρόγραμμα έως το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας, ακολουθώντας τις διαδικασίες που προβλέπονται σε αυτήν για την ένταξη νέου έργου.

4. Τυχόν δαπάνες που πραγματοποιούνται έως τη μεταφορά των έργων στο Πρόγραμμα, αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες του Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών – Υπο-πρόγραμμα Κρατικής Αρωγής και Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών του ΕΠΑ 2021-2025, υπό την προϋπόθεση ότι αποτελούν μέρος του προϋπολογισμού της δημόσιας δαπάνης ΕΠΑ 2021-2025.

 

`Αρθρο 15
Έργα με μακροχρόνιες δεσμεύσεις

Νέα έργα της παρ. 4, του άρθρου 3 της παρούσας, με μακροχρόνιο χαρακτήρα δαπανών, εντάσσονται στο Πρόγραμμα με βάση τον προϋπολογισμό ΕΠΑ που εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί για δαπάνες των έργων αυτών έως 31/12/2030. Ο προϋπολογισμός εγγραφής στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αφορά την εκτίμηση του συνολικού προϋπολογισμού του έργου έως την ολοκλήρωσή του.

 

`Αρθρο 16
Επιτάχυνση διαδικασιών ένταξης νέων έργων της παρ. 4α και 4β, του άρθρου 3

1. Στο πλαίσιο επιτάχυνσης των διαδικασιών ένταξης νέων έργων της παρ. 4α και 4β, του άρθρου 3 της παρούσας, κατανέμεται στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αρχικός προϋπολογισμός Προγράμματος ύψους € 20 εκατ. και στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρχικός προϋπολογισμός Προγράμματος ύψους € 20 εκατ. για την ενεργοποίηση της διαδικασίας του άρθρου 10 περί έκδοσης Πρόσκλησης. Η Απόφαση Κατανομής Πόρων εκδίδεται κατόπιν δημοσίευσης της παρούσας, χωρίς να απαιτείται η εισήγηση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής.

2. Κατόπιν εξάντλησης του 80% του διαθέσιμου προϋπολογισμού των εκχωρήσεων της παρ. 1, η αρμόδια Γενική Διεύθυνση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να προτείνει στη Δι.Δι.Ε.Π. την εκχώρηση επιπλέον ποσού. Η Απόφαση Κατανομής Πόρων εκδίδεται κατόπιν εισήγησης της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής.

3. Για την επιτάχυνση των διαδικασιών ένταξης νέου έργου των παρ. 4α και 4β, του άρθρου 3 της παρούσας, πρόταση ένταξης νέου έργου με εκτιμώμενο προϋπολογισμό έως € 2.000.000 δύναται να υλοποιείται χωρίς να απαιτείται εισήγηση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής ή έκδοση Απόφασης Κατανομής Πόρων, εφόσον υπάρχει διαθέσιμος προϋπολογισμός στο πλαίσιο της εκχώρησης της παρ. 1 και παρ. 2 ανωτέρω.

4. Στο πλαίσιο παρακολούθησης της υλοποίησης των έργων των παρ. 4α και 4β του άρθρου 3 της παρούσας, εφόσον προκύπτει μείωση προϋπολογισμού ενταγμένου έργου, ο διαθέσιμος προϋπολογισμός δύναται να διατίθεται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη αναγκών άλλων έργων των παρ. 4α και 4β του άρθρου 3 της παρούσας, αντίστοιχα. Εφόσον δεν υπάρχει άμεση ανάγκη αύξησης του προϋπολογισμού σε ενταγμένα έργα ή ανάγκη ένταξης νέου έργου των παρ. 4α και 4β του άρθρου 3 της παρούσας ή υπάρχουν άλλες ανελαστικές δαπάνες στο πλαίσιο του Προγράμματος, ο διαθέσιμος προϋπολογισμός που προκύπτει από τη μείωση προϋπολογισμού ενταγμένου/ων έργου/ων επιστέφει στο Πρόγραμμα, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στην παρ. 5, του άρθρου 9.

 

`Αρθρο 17
Λοιπές Διατάξεις

Προτάσεις για χρηματοδότηση έργων στο πλαίσιο των Σχεδίων Ανασυγκρότησης Περιοχών των περιοχών Έβρου, Ηλείας και Εύβοιας καθώς και του έργου μετεγκατάστασης της κοινότητας Μεταμόρφωσης, του Δήμου Παλαμά, της ΠΕ Καρδίτσας, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, υποβάλλονται σύμφωνα με τις διαδικασίες του παραρτήματος Β και τον Πίνακα Β.ΙΙΙ, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η προθεσμία της περ. β. της παρ. 1 του άρθρου 8.

 

`Αρθρο 18
Μεταβατικές Διατάξεις

1. Για τη χρηματοδότηση προτάσεων έργων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού, Συνδέσμων Δήμων και τα Νομικών Προσώπων των ΟΤΑ Α΄ βαθμού, οι οποίες υποβλήθηκαν από το Υπουργείο Εσωτερικών σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στην υπ΄ αρ. 43903/27.4.2022 κοινή υπουργική απόφαση για την «Έγκριση Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών: στόχοι και σύστημα διαχείρισης» (Β΄ 2112), και για τις οποίες μέχρι τη δημοσίευση της παρούσας έχει αποφανθεί θετικά η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής, με την απόφαση του άρθρου 9 της παρούσας, κατανέμονται στον ΕΦΔ του οικείου Περιφερειακού Προγράμματος που ανήκει γεωγραφικά ο Δικαιούχος, οι αναλογούντες πόροι για την υλοποίηση των ενεργειών του άρθρου 8 της παρούσας.

2. Προτάσεις για τη χρηματοδότηση έργων Φορέων της παρ. 1 της παρούσας, οι οποίες υποβλήθηκαν στο Υπουργείο Εσωτερικών σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στην υπ΄ αρ. 43903/27.4.2022 κοινή υπουργική απόφαση για την «Έγκριση Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών: στόχοι και σύστημα διαχείρισης» (Β΄ 2112) και μέχρι τη δημοσίευση της παρούσας δεν έχουν εξεταστεί από την ΚΕΚΑ, διαβιβάζονται από το ΥΠΕΣ στην ΚΕΚΑ για την εξέτασή τους. Σε περίπτωση θετικής εισήγησης της ΚΕΚΑ, με την απόφαση του άρθρου 9 της παρούσας, κατανέμονται στον ΕΦΔ του οικείου Περιφερειακού Προγράμματος που ανήκει γεωγραφικά ο Δικαιούχος, οι αναλογούντες πόροι για την υλοποίηση των ενεργειών του άρθρου 8 της παρούσας.

 

`Αρθρο 19
Τελικές Διατάξεις

1. Για επί μέρους ζητήματα του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου που δεν ρυθμίζονται με την παρούσα εφαρμόζονται οι διατάξεις της ΣΔΕ της Προγραμματικής Περιόδου 2026-2030, με την επιφύλαξη της παρ. 4, του άρθρου 46 του Ν. 5264/2025 , περί ισχύος της υπ΄ αρ. 62564/4.6.2021 υπουργικής απόφασης «Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου – Κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών για τα προγράμματα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021-2025» (Β΄ 2442), έως την έκδοση ΣΔΕ της Προγραμματικής Περιόδου 2026-2030.

2. Για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της παρούσας ως προς τα θέματα διαχείρισης, καθώς και την εύρυθμη υλοποίηση των έργων του Προγράμματος, είναι δυνατόν να εκδίδονται, κατά περίπτωση, πρόσθετες οδηγίες, κατευθύνσεις, εργαλεία, πρότυπα έγγραφα ή εγκύκλιοι από τη Γενική Γραμματεία Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, καθώς και να συστήνονται ομάδες εργασίας από την ίδια Γενική Γραμματεία, κατόπιν πρότασης της Δι.Δι.Ε.Π.

3. Αναπόσπαστο μέρος της παρούσας αποτελούν τα Παραρτήματα Α, Β και Γ, καθώς και οι Πίνακες ΑΙ, ΑΙΙ, ΒΙ και ΒΙΙ.

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. ΔΣΤΕΠΓ 365199ΕΞ2026 Καθορισμός τελωνείων για την εγκατάσταση εξοπλισμού του έργου «Σύστημα Παρακολούθησης Επαγγελματικών Οχημάτων και Εμπορευματοκιβωτίων (ΟΨΣ HCDB)».

O ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

β) Του Κεφαλαίου Α΄ του Μέρους Πρώτου του N. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα του άρθρου 7 , της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού ,

α) της παρ. 5 του άρθρου 8 του Ν. 5222/2025 «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις – Συνταξιοδοτικές διατάξεις» (Α΄ 134),

γ) του Ν. 4495/2017 «Έλεγχος και προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις» (Α΄ 167), και ειδικότερα των άρθρων 28 έως 31 και 33 αυτού,

δ) της υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄ 4738),

ε) της υπ΄ αρ. 1 της 20-01-2016 Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 και τις αποφάσεις υπ΄ αρ. 39/3/ 30-11-2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ, υπό στοιχεία 5294 εξ 2020/17-1-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) του Υπουργού Οικονομικών και υπό στοιχεία7608 ΕΞ 2025/17-01-2025 του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με θέμα: «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Υ.Ο.Δ.Δ. 11).

2. Την υπ΄ αρ. 2604/24.11.2025 σύμβαση για την εκτέλεση του έργου «Σύστημα παρακολούθησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων», καθώς και το Παράρτημα 1 αυτής, το οποίο περιλαμβάνει την αναλυτική περιγραφή του αντικειμένου του έργου.

3. Την ανάγκη ακριβούς καθορισμού των τελωνείων στα οποία θα εγκατασταθεί το Σύστημα Παρακολούθησης Επαγγελματικών Οχημάτων και Εμπορευματοκιβωτίων.

4. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

5. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

 

`Αρθρο 1
Καθορισμός Τελωνείων εγκατάστασης εξοπλισμού

Καθορίζονται τα Τελωνεία και τα υπαγόμενα σε αυτά, Σημεία Τελωνειακού Ελέγχου στα οποία εγκαθίσταται ο εξοπλισμός του έργου «Σύστημα Παρακολούθησης Επαγγελματικών Οχημάτων και Εμπορευματοκιβωτίων (ΟΨΣ HCDB)», ως εξής:

  Τελωνεία Σημείο Τελωνειακού Ελέγχου
1 Κακαβιάς Σημείο εισόδου-εξόδου
2 Μέρτζανης Σημείο εισόδου-εξόδου
3 Κρυσταλλοπηγής Σημείο εισόδου-εξόδου
4 Νίκης Σημείο εισόδου-εξόδου
5 Ευζώνων Σημείο εισόδου-εξόδου
6 Δοϊράνης Σημείο εισόδου-εξόδου
7 Κήπων Σημείο εισόδου-εξόδου
8 Καστανεών Σημείο εισόδου – εξόδου
9 Κέρκυρας Λιμένας Κερκύρας Τρίτων Χωρών
Λιμένας Κερκύρας ΕΕ
10 Ηγουμενίτσας Λιμένας Ηγουμενίτσας Τρίτων Χωρών
Λιμένας Ηγουμενίτσας ΕΕ
Σημείο εισόδου – εξόδου Μαυροματίου
11 Πατρών Λιμένας Πατρών Τρίτων Χωρών
Λιμένας Πατρών ΕΕ
12 1ου Τελωνείου Πειραιά Ελεύθερη Ζώνη ΟΛΠ ΑΕ
Ελεύθερη Ζώνη ΣΕΠ ΑΕ
ΑΠΕ ΟΛΠ Γ3
Ακτή Βασιλειάδη, Περιοχή Λούκου
13 Λαυρίου Λιμένας
14 1ου Τελωνείου Θεσσαλονίκης Λιμένας Τρίτων Χωρών
Ελεύθερη Ζώνη
15 Μυτιλήνης Λιμένας Μυτιλήνης
16 Χίου Λιμένας Χίου
17 Κω Λιμένας Κω
18 Ηρακλείου Ελεύθερη Ζώνη Ηρακλείου
19 Δυτικής Αττικής Λιμένας Ελευσίνας
Εγκατάσταση Μεταμόρφωσης
20 Σερρών Προμαχώνας
21 Δράμας Εξοχή
22 Ξάνθης `Αγιος Κωνσταντίνος
Δημάριο
23 Ν. Ορεστιάδας Ορμένιο
Κυπρίνος
Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. ΓΓΑ/2193 Καθορισμός του ύψους των διοικητικών προστίμων που επιβάλλονται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, αθλητικά σωματεία, Τμήματα Αμειβομένων Αθλητών (Τ.Α.Α.), ή Αθλητικές Ανώνυμες Εταιρίες Α.Α.Ε. σε περίπτωση τέλεσης συγκεκριμένων πράξεων των παρ. 2 έως 4 και κατά την εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 1 του N . 4326/2015 (Α΄ 49).

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ – ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ – ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Έχοντας υπόψη

1. Τις διατάξεις:

α) Του Ν. 2725/1999 «Ερασιτεχνικός και Επαγγελματικός Αθλητισμός και άλλες διατάξεις» (Α΄ 121),

β) του άρθρου 1 του Ν. 4326/2015 (Α΄ 49), και ειδικότερα της παρ. 8,

γ) των άρθρων 9 του Ν. 5085/2024 (Α΄ 17) και 104 του Ν. 5224/2025 (Α΄ 142),

δ) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 13),

ε) του ν. 2800/2000 «Αναδιάρθρωση Υπηρεσιών Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, σύσταση Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 41),

στ) του ν. 4249/2014 «Αναδιοργάνωση της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αναβάθμιση Υπηρεσιών του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη και ρύθμιση λοιπών θεμάτων αρμοδιότητας» (Α΄ 73),

ζ) του π.δ. 2/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 2),

η) του π.δ. 81/2023 «Διορισμός Υπουργού και Αναπληρωτή Υπουργού» (Α΄ 134),

θ) του π.δ. 77/2023, άρθρο 1, παρ. 3, άρθρο 4, παρ. 1, «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130),

ι) του π.δ. 86/2018 «Ανασύσταση του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη και μετονομασία του σε Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη» (Α΄ 159),

ια) του π.δ. 4/2018 «Οργανισμός Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού» (Α΄ 7),

ιβ) του π.δ. 30/2025 «Οργανισμός Υπουργείου Δικαιοσύνης» (Α΄ 52),

ιγ) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Αναπληρωτών Υπουργών & Υφυπουργών» (Α΄ 131).

2. Την υπό στοιχεία Υ16/01-08-2023 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Ιωάννη Βρούτση» (Β΄ 4847).

3. Την υπό στοιχεία 102928 ΕΞ 2023/10-07-2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών Αθανάσιο Πετραλιά» (Β΄ 4441).

4. Την υπ΄ αρ. 3930/08-02-2024 υπουργική απόφαση «Ορισμός μελών της Διαρκούς Επιτροπής Αντιμετώπισης της Βίας (Δ.Ε.Α.Β.), σύμφωνα με το άρθρο 41Α του Ν. 2725/1999 (Α΄ 121), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 του Ν. 5085/2024 (Α΄ 17)» (Υ.Ο.Δ.Δ. 108) όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία ΓΓΑ/821/15-03-2024 «Τροποποίηση και συμπλήρωση της υπό στοιχεία ΓΓΑ/3930/09-02-2024 απόφασης» (Υ.Ο.Δ.Δ. 327).

5. Το υπό στοιχεία ΔΕΑΒ/6709/07-11-2025 έγγραφο της ΔΕΑΒ «Προτάσεις Δ.Ε.Α.Β. εν όψει της έκδοσης της προβλεπόμενης στην παρ. 8 του άρθρου 9 του Ν. 5085/2024 κοινής υπουργικής απόφασης».

6. Το γεγονός ότι από την έκδοση της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Τακτικού προϋπολογισμού.

7. Το γεγονός ότι η παρούσα δεν αφορά σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

Α. Τον καθορισμό του ύψους των διοικητικών προστίμων που επιβάλλονται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, αθλητικά σωματεία, Τμήματα Αμειβομένων Αθλητών (Τ.Α.Α.), ή Αθλητικές Ανώνυμες Εταιρίες Α.Α.Ε. σε περίπτωση τέλεσης συγκεκριμένων πράξεων των παρ. 2 έως 4 και κατά την εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 1 του Ν. 4326/2015, και ορίζονται ως εξής σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας:

1. Σε περίπτωση εκτεταμένων φθορών των αθλητικών εγκαταστάσεων επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα ανάλογα με την έκταση και το είδος των φθορών:

1.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ.

1.2. Στα ερασιτεχνικά σωματεία από χίλια (1.000) ευρώ, έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

1.3. Σε φυσικά πρόσωπα από χίλια (1.000) ευρώ έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

2. Σε περίπτωση ρατσιστικών συμπεριφορών επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα:

2.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ.

2.2. Στα ερασιτεχνικά σωματεία τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ.

2.3. Σε φυσικά πρόσωπα τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ.

3. Σε περίπτωση συμπλοκών ή φαινομένων βίας χωρίς πρόκληση σωματικών βλαβών, επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα ανάλογα με την έκταση, την ένταση και την βαρύτητα των συμπλοκών ή φαινομένων βίας:

3.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ.

3.2. Στα ερασιτεχνικά σωματεία από τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, έως πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ.

3.3. Σε φυσικά πρόσωπα από τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, έως πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ.

4. Σε περίπτωση συμπλοκών ή φαινομένων βίας με πρόκληση εντελώς ελαφρών σωματικών κακώσεων, επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα ανάλογα με την έκταση, την ένταση και την βαρύτητα των συμπλοκών ή φαινομένων βίας:

4.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ.

4.2. Στα ερασιτεχνικά σωματεία από τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ, έως οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ.

4.3. Σε φυσικά πρόσωπα από τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ, έως οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ.

5. Σε περίπτωση συμπλοκών ή φαινομένων βίας με πρόκληση απλών και επικινδύνων σωματικών βλαβών επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα ανάλογα με την σοβαρότητα και τις συνέπειες της βλάβης:

5.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. από τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ έως ογδόντα χιλιάδες (80.000) ευρώ.

5.2. Σε ερασιτεχνικά σωματεία από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, έως δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ.

5.3. Σε φυσικά πρόσωπα από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.

6. Σε περίπτωση συμπλοκών ή φαινομένων βίας με πρόκληση βαριών σωματικών βλαβών επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα ανάλογα με το είδος, τη διάρκεια και τις συνέπειες της βλάβης:

6.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. από ογδόντα χιλιάδες (80.000) ευρώ έως εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ.

6.2. Σε ερασιτεχνικά σωματεία από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ, έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ.

6.3. Σε φυσικά πρόσωπα από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ.

7. Σε περίπτωση συμπλοκών ή φαινομένων βίας που έχουν ως συνέπεια τον θάνατο προσώπου:

7.1. Σε Τ.Α.Α. ή Α.Α.Ε. διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ ανά θύμα και σε κάθε περίπτωση έως ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ κατ΄ ανώτατο όριο.

7.2. Σε ερασιτεχνικά σωματεία πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ.

7.3. Σε φυσικά πρόσωπα πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ.

Β. Τον καθορισμό του ύψους των διοικητικών προστίμων που επιβάλλονται στα αθλητικά σωματεία, ΤΑΑ, ΑΑΕ, αθλητικές ομοσπονδίες ή επαγγελματικούς συνδέσμους σε περιπτώσεις ρητής άρνησης ή παράλειψης απάντησης, μέσα σε ταχθείσα προς τούτο προθεσμία άλλως μέσα σε εύλογο χρόνο, σε υποβληθέντα ερωτή­ματα, καθώς και σε περίπτωση μη παροχής αιτηθέντων στοιχείων, πληροφοριών ή διευκρινίσεων σε θεσμοθετημένους φορείς ή εν γένει όργανα της Πολιτείας που ενεργούν στο πλαίσιο διερεύνησης περιστατικών βίας ή άλλων παράνομων συμπεριφορών ή με σκοπό την αποτροπή τους κατά την εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 1 του Ν. 4326/2015 . Τα διοικητικά πρόστιμα επιβάλλονται με βάση την αρχή της αναλογικότητας και την κατηγοριοποίηση παραβάσεων και υπόχρεων φορέων, ως εξής:

i. Σε αθλητικά ερασιτεχνικά σωματεία από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης, και από έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ έως επτά χιλιάδες (7.000) ευρώ σε περίπτωση άρνησης ή μη παροχής αιτηθέντων στοιχείων, πληροφορίων ή διευκρινίσεων.

ii. Σε Αθλητικές Ομοσπονδίες και στις Ενώσεις τους από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης και από οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ σε περίπτωση άρνησης ή μη παροχής αιτηθέντων στοιχείων, πληροφορίων ή διευκρινίσεων.

iii. Σε Τ.Α.Α., ή Α.Α.Ε. από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ έως είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης και από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, σε περίπτωση άρνησης παροχής ή μη παροχής αιτηθέντων στοιχείων, πληροφορίων ή διευκρινίσεων.

iv. Σε Επαγγελματικούς Συνδέσμους, από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως εικοσιπέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης και από είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ έως τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ, σε περίπτωση άρνησης παροχής ή μη παροχής αιτηθέντων στοιχείων, πληροφορίων ή διευκρινίσεων.

v. Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης καθυστέρησης, εντός της ίδιας αγωνιστικής περιόδου, από είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ.

vi. Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης άρνησης παροχής ή παντάπασιν μη παροχής αιτηθέντων στοιχείων, πληροφορίων ή διευκρινίσεων, εντός της ίδιας αγωνιστικής περιόδου, από σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ.

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. 12767 Καθορισμός λεπτομερειών για τη διαχείριση κινδύνων από τα Ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης.

Η ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

A. Τις διατάξεις:

1. Της παρ. 4 του άρθρου 102 , της παρ. 1 του άρθρου 95 , των άρθρων 32 , 38 και 41 , καθώς και της παρ. 1 του άρθρου 101 του N. 5078/2023 «Αναμόρφωση επαγγελματικής ασφάλισης, εξορθολογισμός ασφαλιστικής νομοθεσίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, σύστημα διορισμού και προσλήψεων των εκπαιδευτικών της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 211),

2. της παρ. 4 του άρθρου 13 και της παρ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133),

3. του άρθρου 90 του Κωδικά της νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133).

4. του π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α΄ 168),

5. του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και με- τονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130),

6. του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και Μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α΄ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α΄ 139),

7. του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α΄ 44).

8. Την υπό στοιχεία ΑΠ 7262/19.03.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, `Αννα Ευθυμίου» (Β΄ 1351).

Γ. Τη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως διατυπώθηκε με την υπ΄ αρ. 5/1080/11.02.2026 απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου.

Δ. Τη σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, όπως διατυπώθηκε με το υπ΄ αρ. 118/13.02.2026 έγγραφό της.

Ε. Την υπ΄ αρ. 4678/17.02.2026 εισηγητική έκθεση οικονομικών επιπτώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, βάσει της περ. ε΄ της παρ. 5 του άρθρου 24 του Ν. 4270/2014 (Α΄ 143), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 34 του Ν. 4484/2017 (Α΄ 110), από την οποία προκύπτει ότι με την απόφαση αυτή δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

ΣΤ. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ- ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

 

`Αρθρο 1
Σκοπός

Σκοπός της παρούσας είναι ο καθορισμός των λεπτομερειών σχετικά με τη διαχείριση κινδύνων, ιδίως αυτούς που αφορούν τον συγχρονισμό περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων και το περιεχόμενο της αντίστοιχης έκθεσης, το ελάχιστο περιεχόμενο των σχεδίων ρευστότητας, καθώς και κάθε άλλου σχετικού τεχνικού ή λεπτομερειακού ζητήματος για την εκτέλεση της παρ. 4 του άρθρου 102 του Ν. 5078/2023 (Α΄ 211) από τα Ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης που έχουν ιδρυθεί και υπαχθεί στις διατάξεις περί επαγγελματικής ασφάλισης σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 36 του Ν. 4052/2012 (Α΄ 41) και διέπονται από τις διατάξεις του Κεφαλαίου Α΄ του Μέρους Β΄ του Ν. 5078/2023 (Α΄ 211), και ειδικότερα από τα άρθρα 94 έως 97 αυτού.

 

`Αρθρο 2
Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1. «Ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης» (εφεξής: Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ή ταμείο): τα ταμεία που έχουν ιδρυθεί και υπαχθεί στις διατάξεις περί επαγγελματικής ασφάλισης σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 36 του Ν. 4052/2012 (Α΄ 41).

2. «Αρμόδια Αρχή»: το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η Εθνική Αναλογιστική Αρχή και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, τα εποπτικά καθήκοντα των οποίων προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.

3. «Κίνδυνος» (risk): η πιθανότητα ή απειλή να επέλθει ζημία, απώλεια ή, γενικά, κάποια αρνητική συνέπεια για τους στόχους του Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης, η οποία μπορεί να οφείλεται τόσο σε ενδογενείς όσο και σε εξωγενείς παράγοντες και δύναται να μετριαστεί μέσω προληπτικών δράσεων και δικλίδων ελέγχου.

4. «Διαχείριση κινδύνων»: η διαδικασία αναγνώρισης, αξιολόγησης και ελέγχου ενδεχόμενων δυσμενών ή ευνοϊκών γεγονότων ή καταστάσεων, μέσω της οποίας το Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης προσεγγίζει μεθοδικά τους κινδύνους που συνδέονται με τις δραστηριότητές του και παρέχει εύλογη διαβεβαίωση για την επίτευξη των αντικειμενικών του στόχων.

5. «Διάθεση ανάληψης κινδύνου (risk appetite)»: Το επίπεδο κινδύνου που είναι διατεθειμένο να αναλάβει το Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης για έναν συγκεκριμένο κίνδυνο, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση των μελών και το μέγεθος του ταμείου.

6. «Όρια ανοχής κινδύνου» (risk tolerance): Το μέγιστο αποδεκτό επίπεδο κινδύνου που μπορεί να αναλάβει ένα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης για έναν συγκεκριμένο κίνδυνο, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρθρωση των μελών, το μέγεθος του ταμείου, την οικονομική κατάσταση του ταμείου και τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς του.

7. «Πίνακας αξιολόγησης κινδύνων (risk matrix)»: Διαγραμματική απεικόνιση των κινδύνων στην οποία αποτυπώνεται με διαβάθμιση το επίπεδο κάθε κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα έλευσής του και τον αντίκτυπό του στο Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης.

 

`Αρθρο 3
Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διαθέτουν Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων, προσαρμοσμένο στη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων τους, αποτελεσματικό και κατάλληλα ενταγμένο στην οργανωτική δομή τους και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Το Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

α) Τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων, η οποία διατυπώνεται στην Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων του άρθρου 4,

β) την ενσωμάτωση του συστήματος διαχείρισης κινδύνων στην οργανωτική δομή και σε όλες τις δραστηριότητες και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης,

γ) τις διαδικασίες και μεθόδους για τον εντοπισμό, τη μέτρηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση των κινδύνων στους οποίους είναι ή θα μπορούσε να είναι εκτεθειμένο το Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης,

δ) τις διαδικασίες υποβολής αναφορών που διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες σχετικά με τους σημαντικούς κινδύνους στους οποίους εκτίθεται το Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης και η αποτελεσματικότητα του συστήματος διαχείρισης κινδύνων παρακολουθούνται ενεργά, αναλύονται και λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

2. Το Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων διαρθρώνεται, κατά τρόπο ανάλογο, προς το μέγεθος και την εσωτερική οργάνωση του Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης, καθώς και προς το μέγεθος, τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων του.

Βασικά στοιχεία της οργανωτικής δομής του αποτελούν:

α) ο Διαχειριστής Κινδύνων, ο οποίος μπορεί να είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή οργανωτική μονάδα και ορίζεται ως υπεύθυνος για την άσκηση της λειτουργίας διαχείρισης κινδύνων στο ταμείο και συμβάλλει στην αποτελεσματική λειτουργία του Συστήματος Διαχείρισης Κινδύνων. Ειδικότερα ο Διαχειριστής Κινδύνων:

(αα) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων και αξιολογεί την επάρκειά της, σε τακτική βάση και σε κάθε περίπτωση, όποτε κριθεί αναγκαίο, σε σχέση με το σύστημα διαχείρισης κινδύνων,

(αβ) παρακολουθεί και αξιολογεί ως προς την εφαρμογή της, την Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων και εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την επικαιροποίησή της,

(αγ) ενημερώνει, παρέχει κατευθύνσεις και ασκεί συντονιστικό ρόλο συνεργαζόμενος με κάθε πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, ή μονάδα που εμπλέκεται στο σύστημα διαχείρισης κινδύνων, όπως με τα πρόσωπα που ασκούν βασικές λειτουργίες στο ταμείο, τα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί εξωτερικά μια λειτουργία ή δραστηριότητα του ταμείου, τα μέλη διοίκησης του ταμείου, τους αρμόδιους υπαλλήλους, την Επενδυτική Επιτροπή, και λαμβάνει με προκαθορισμένες μεθόδους κάθε αναγκαία πληροφορία με σκοπό την εφαρμογή διαδικασιών εντοπισμού, παρακολούθησης και αναφορών,

(αδ) φέρει την ευθύνη για την τήρηση και την επικαιροποίηση του Μητρώου Κινδύνων του άρθρου 16,

(αε) υποβάλλει στο Διοικητικό Συμβούλιο, τουλάχιστον ανά εξάμηνο, και εκτάκτως όποτε κριθεί ως αναγκαίο, την Έκθεση Διαχείρισης Κινδύνων του άρθρου 16,

(αστ) καταρτίζει και υποβάλλει στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση την Έκθεση της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων του άρθρου 17,

(αζ) διαθέτει πλήρη και απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλα τα φυσικά στοιχεία και αρχεία του ταμείου, που είναι αναγκαία κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του στο μέτρο που είναι απαραίτητο για την υλοποίηση του έργου του,

β) το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο διασφαλίζει ότι το Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων είναι αποτελεσματικό και κατάλληλα ενταγμένο στην οργανωτική δομή και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του ταμείου. Ειδικότερα, το Διοικητικό Συμβούλιο:

βα) ορίζει τον Διαχειριστή Κινδύνων,

ββ) εγκρίνει την Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων, στην οποία περιλαμβάνεται η Δήλωση Ανοχής Κινδύνου, και την επανεξετάζει, τουλάχιστον κάθε τρία (3) έτη και την προσαρμόζει, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή. Στην περίπτωση που το Διοικητικό Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά από την εισήγηση του Διαχειριστή Κινδύνων, οφείλει να αιτιολογήσει την απόφασή του, εξηγώντας τους λόγους, για τους οποίους δεν ακολούθησε την εισήγηση,

βγ) εγκρίνει, τα προβλεπόμενα στο άρθρο 18 της παρούσας στοιχεία, τα οποία υποβάλλονται στην Αρμόδια Αρχή (Έκθεση Διαχείρισης Κινδύνων, Έκθεση συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού, Έκθεση Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων),

βδ) διασφαλίζει την εφαρμογή διαδικασιών ελέγχου και αναφοράς, έτσι ώστε οι κίνδυνοι να εντοπίζονται, να μετρούνται, να παρακολουθούνται ανά πάσα στιγμή και να αποτελούν αντικείμενο άμεσης διαχείρισης,

βε) αξιολογεί το Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων σε συνεχή βάση,

βστ) παρακολουθεί την εξέλιξη των χαρακτηριστικών κινδύνου του ταμείου και την αναθεώρηση, εφόσον απαιτείται, της Πολιτικής Διαχείρισης Κινδύνων, όταν επέλθει σημαντική αλλαγή στους κινδύνους, στους οποίους είναι εκτεθειμένο, στα χαρακτηριστικά κινδύνου ή στο Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνου,

βζ) επιμελείται της διενέργειας της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων (Own Risk Assessment- ORA), τουλάχιστον κάθε τρία χρόνια και την οποία εγκρίνει κατόπιν εισηγήσεως του Διαχειριστή Κινδύνων,

βη) ορίζει την ομάδα εργασίας, η οποία είναι αρμόδια για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της υλοποίησης της διαδικασίας συγχρονισμού ενεργητικού παθητικού και εγκρίνει τα αποτελέσματα της αξιολόγησής της.

 

`Αρθρο 4
Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων- Δήλωση Ανοχής Κινδύνου

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης καταρτίζουν και εφαρμόζουν γραπτώς τεκμηριωμένη Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων, στην οποία περιγράφονται οι στόχοι και οι αρχές διαχείρισης ανά κίνδυνο, η διάθεση ανάληψης και τα όρια ανοχής κινδύνου, καθώς και οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των οργανωτικών μονάδων αναφορικά με τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την εφαρμογή αυτής.

2. Η Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο και επανεξετάζεται, τουλάχιστον κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές στην υφιστάμενη οργάνωση, στις δραστηριότητες ή στα χαρακτηριστικά των κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειμένα τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης, και ιδίως:

α) Μεταβολή των ορίων ανοχής κινδύνου και της διάθεσης ανάληψης κινδύνων,

β) σημαντικές εσωτερικές αλλαγές που επηρεάζουν τη λειτουργία του ταμείου, όπως οργανωτικές αλλαγές, νέα στρατηγική, νέες διαδικασίες εκτέλεσης ή διαχείρισης των εργασιών του ταμείου, τροποποίηση ή κατάργηση υφιστάμενων διαδικασιών,

γ) μεταβολές στη χρηματοδότηση,

δ) αλλαγές στην εξωτερική ανάθεση δραστηριοτήτων, όπως νέα εξωτερική ανάθεση ή αλλαγή παρόχου υπηρεσιών,

ε) σημαντικές εξωτερικές εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν το ταμείο, όπως οικονομικές, πολιτικές ή κοινωνικές αλλαγές ή μεταβολή του υφιστάμενου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου,

στ) αναθεώρηση της Δήλωσης Αρχών Επενδυτικής Πολιτικής, λόγω σημαντικής αλλαγής της επενδυτικής πολιτικής.

3. Η Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων περιλαμβάνει, κατ΄ ελάχιστο, τα ακόλουθα:

α) Τη δομή διακυβέρνησης των κινδύνων του ταμείου, στην οποία περιλαμβάνονται πρόσωπα, οργανικές μονάδες ή λειτουργίες που εμπλέκονται στη διαχείριση κινδύνων και οι αρμοδιότητές τους, με σαφή κατανομή και κατάλληλο και διαφανή διαχωρισμό καθηκόντων, ως προς τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την εφαρμογή του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων,

β) την κατηγοριοποίηση και περιγραφή των κινδύνων κατά τρόπο αντίστοιχο με την καταγραφή στο Μητρώο Κινδύνων του άρθρου 16, με διάκριση περαιτέρω σε υποκατηγορίες, όπου απαιτείται,

γ) τη διάθεση ανάληψης κινδύνου και τα όρια ανοχής κίνδυνου ανά κατηγορία κινδύνου,

δ) τη μεθοδολογία και τις διαδικασίες διαχείρισης ανά κίνδυνο για τις οποίες ακολουθούνται τουλάχιστον τα ακόλουθα στάδια: εντοπισμός, μέτρηση (με ποσοτικές και ποιοτικές μεθόδους), αντιμετώπιση, αναφορά και παρακολούθηση των κινδύνων,

ε) τη διαδικασία και την περιοδικότητα υποβολής αναφορών και εκθέσεων διαχείρισης κινδύνων,

στ) τον τρόπο και τη συχνότητα αξιολόγησης του συστήματος διαχείρισης κινδύνων.

4. Στην Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων προσαρτώνται, ως Παραρτήματα, η πολιτική συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού (Asset Liability Management – ALM) του άρθρου 12, η πολιτική διαχείρισης κινδύνου ρευστότητας του άρθρου 14, η πολιτική ιδίας αξιολόγησης κινδύνων του άρθρου 17 και η Δήλωση Ανοχής Κινδύνου. Σε περίπτωση αναθεώρησης ενός ή περισσότερων παραρτημάτων της Πολιτικής Διαχείρισης Κινδύνων, αυτά υποβάλλονται προς έγκριση αυτοτελώς στο Διοικητικό Συμβούλιο και εν συνεχεία αποστέλλονται ηλεκτρονικά στην Αρμόδια Αρχή σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία.

5. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης καταρτίζουν και τηρούν Δήλωση Ανοχής Κινδύνου, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της Πολιτικής Διαχείρισης Κινδύνων. Στη Δήλωση Ανοχής Κινδύνου καθορίζονται τα συνολικά επίπεδα διάθεσης ανοχής στον κίνδυνο, καθώς και τα όρια αυτής της ανοχής για κάθε κατηγορία κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη και τις σχέσεις μεταξύ αυτών των κατηγοριών κινδύνου.

 

`Αρθρο 5
Κατηγορίες Κινδύνων

1. Οι γενικές κατηγορίες κινδύνων, ανάλογα με τις δραστηριότητες του ταμείου, είναι ενδεικτικά οι ακόλουθες:

α) Λειτουργικός Κίνδυνος

β) Κίνδυνος συμμόρφωσης

γ) Κίνδυνοι συναφείς με τον λειτουργικό κίνδυνο: Κίνδυνος φήμης, Στρατηγικός κίνδυνος, Κανονιστικός/ πολιτικός κίνδυνος

δ) Επενδυτικός Κίνδυνος

ε) Αναλογιστικός Κίνδυνος

2. Πέραν των ανωτέρω κατηγοριών κινδύνων, ο κίνδυνος συγχρονισμού ενεργητικού παθητικού και ο κίνδυνος ρευστότητας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του ταμείου, υπόκεινται σε μέτρηση, έλεγχο, διαχείριση και αναφορά σε τακτική βάση και εκτάκτως, όποτε κρίνεται αναγκαίο, εξετάζοντας συνδυαστικά τους κινδύνους της παρ. 1 και ιδίως τον αναλογιστικό και τον επενδυτικό κίνδυνο.

Σε κάθε περίπτωση τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης, ανάλογα με τη φύση των κινδύνων που εξετάζουν, ελέγχουν τη συγκέντρωση κινδύνων, η οποία μπορεί να προκαλέσει ζημίες αρκετά μεγάλες ώστε να απειλήσει την ευρωστία ή τη συνέχεια και την κανονικότητα της άσκησης των δραστηριοτήτων ή/και τη βιωσιμότητα του ταμείου, εξαιτίας της έκθεσής του σε συνδυασμό κινδύνων ή/και αλληλεπίδρασης των κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειμένο.

3. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης αποτυπώνουν και καταγράφουν τους κινδύνους που εντοπίζουν σε Μητρώο Κινδύνων, το οποίο τηρείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 16.

 

`Αρθρο 6
Αξιολόγηση και μέτρηση κινδύνων

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης θεσπίζουν και τηρούν κατάλληλες και αποτελεσματικές ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές ανάλογες με τη φύση, την έκταση και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων τους, αναφορικά με:

α) Την αξιολόγηση και μέτρηση κάθε κινδύνου με ποσοτικές ή ποιοτικές μεθόδους,

β) τη διασφάλιση της τήρησης της δήλωσης ανοχής κινδύνου, λαμβανομένης υπόψη της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο.

2. Για την εφαρμογή των ανωτέρω, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης λαμβάνουν, τουλάχιστον, τα ακόλουθα μέτρα:

α) Εφαρμόζουν ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές μέτρησης κινδύνου που διασφαλίζουν ότι οι κίνδυνοι αξιολογούνται κατάλληλα, βάσει ορθών και αξιόπιστων δεδομένων και ότι οι ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές μέτρησης κινδύνου τεκμηριώνονται επαρκώς,

3. αναπτύσσουν κατάλληλα μοντέλα για την αξιόπιστη μέτρηση και αξιολόγηση των κινδύνων, με τα οποία απαιτείται να εξετάζονται:

i) μεμονωμένα κάθε κίνδυνος,

ii) οι κίνδυνοι σε συνολικό επίπεδο,

iii) η ικανότητα του ταμείου να αντιμετωπίζει δυσμενείς και αιφνίδιες εξελίξεις,

iv) εξελίξεις που αναμένονται μακροπρόθεσμα,

γ) πραγματοποιούν, όπου είναι απαραίτητο, τακτικούς αναδρομικούς ελέγχους (back tests) για προγνώσεις με βάση ιστορικά δεδομένα, ώστε να επαναξιολογήσουν την καταλληλότητα των ρυθμίσεων μέτρησης κινδύνων, στις οποίες περιλαμβάνονται προβλέψεις και εκτιμήσεις που βασίζονται σε μοντέλα,

δ) πραγματοποιούν, όπου είναι απαραίτητο, τακτικούς ελέγχους με προσομοίωση ακραίων καταστάσεων (stress tests) και ανάλυση σεναρίων για την αντιμετώπιση του επενδυτικού, αναλογιστικού και λειτουργικού κινδύνου από πιθανές δυσμενείς μεταβολές, οι οποίες ενδέχεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητά τους. Κατά τη διενέργεια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η καθαρή επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις, δηλαδή ο αντίκτυπος τόσο στα περιουσιακά στοιχεία όσο και στις υποχρεώσεις,

ε) εφαρμόζουν μηχανισμούς μετριασμού του κινδύνου και κάθε άλλο μέτρο αντιμετώπισής του, ώστε να αποφεύγονται δυσμενείς εξελίξεις με επιπτώσεις στη βιωσιμότητά τους.

3. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης παρέχουν στην Αρμόδια Αρχή όλες τις αναγκαίες πληροφορίες και στοιχεία του άρθρου 18, με τα οποία τεκμηριώνεται η επάρκεια των εργαλείων που χρησιμοποιήθηκαν για τη μέτρηση και αξιολόγηση των κινδύνων, στους οποίους είναι εκτεθειμένα ή ενδέχεται να εκτεθούν.

 

`Αρθρο 7
Λειτουργικός Κίνδυνος

1. Ως λειτουργικός κίνδυνος ορίζεται ο κίνδυνος απώλειας λόγω ανεπάρκειας ή αστοχίας των εσωτερικών διαδικασιών, ή των συστημάτων του ταμείου ή του προσωπικού, στο οποίο περιλαμβάνονται οι υπάλληλοι, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τα μέλη Διοίκησης και τα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί εξωτερικά μια δραστηριότητα ή λειτουργία του ταμείου, ή λόγω εξωτερικών γεγονότων. Ο λειτουργικός κίνδυνος σχετίζεται κυρίως με την καθημερινή διαχείριση του ταμείου και την ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων με όλους τους σχετικά ενδιαφερόμενους.

2. Στον λειτουργικό κίνδυνο και ανάλογα με τις δραστηριότητες του ταμείου κατατάσσονται οι εξής επιμέρους ενδεικτικοί κίνδυνοι:

α) Κίνδυνος απάτης: Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών λόγω πράξεων που αποσκοπούν στην υπεξαίρεση, κατάχρηση περιουσίας του ταμείου, παράκαμψη ή καταστρατήγηση κανονισμών, νόμων ή πολιτικών του, είτε προέρχονται εκ μέρους του ίδιου του ταμείου (εσωτερική απάτη) είτε προέρχονται από τρίτο μέρος (εξωτερική απάτη).

β) Κίνδυνος ανθρώπινου λάθους: Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών προερχόμενων από ανθρώπινους παράγοντες.

γ) Κίνδυνος επιχειρησιακής συνέχειας: Ο κίνδυνος ζημιών που ενδέχεται να προκύψουν από τη διακοπή της συνεχούς ομαλής λειτουργίας του ταμείου.

δ) Κίνδυνος εξωτερικών αναθέσεων: Ο κίνδυνος που μπορεί να επέλθει στο ταμείο και σχετίζεται με ένα τρίτο πάροχο υπηρεσιών προς αυτό.

ε) Κίνδυνος από πρακτικές απασχόλησης προσωπικού, υγείας και ασφάλειας στον εργασιακό χώρο: Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών που σχετίζεται με δραστηριότητες του ταμείου, η εκτέλεση των οποίων δεν συνάδει με το εργατικό δίκαιο και το δίκαιο υγείας και ασφάλειας στην εργασία.

στ) Κίνδυνος από μηχανογραφικά συστήματα/συστήματα επικοινωνιών – κίνδυνος στον κυβερνοχώρο: Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών για το ταμείο που σχετίζονται με τις τεχνολογικές υποδομές και τη χρήση της τεχνολογίας.

ζ) Κίνδυνος από καταστροφές σε περιουσιακά στοιχεία του ταμείου λόγω φυσικών ή άλλων καταστροφών: Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών εξαιτίας φυσικών ή άλλων καταστροφών.

η) Κίνδυνος από ανεπαρκείς ή/και μη ορθώς εφαρμοζόμενες διεργασίες και διαδικασίες: Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών προερχομένων από ανεπαρκείς ή αποτυχημένες εσωτερικές διαδικασίες ή συστήματα του ταμείου.

θ) Κίνδυνος ακεραιότητας και διαφθοράς: Ο κίνδυνος όπου το Διοικητικό Συμβούλιο του ταμείου, τα μέλη διοίκησης, τα πρόσωπα που στελεχώνουν τα όργανά του ή/και οι εργαζόμενοί του δεν ενεργούν με εντιμότητα και αξιοπιστία έναντι των μελών και δικαιούχων αλλά και τρίτων, ή/και κάνουν κατάχρηση του δημόσιου ή ιδιωτικού αξιώματος προς ίδιον όφελος) για τον προσπορισμό οικονομικού ή άλλου οφέλους.

Βασικές υποκατηγορίες αυτού του κινδύνου είναι:

θα) Κίνδυνος συμπεριφοράς (πληρότητας και ποιότητας των γνωστοποιήσεων, διαχείριση καταγγελιών/ παραπόνων): Ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών για το ταμείο που ενδέχεται να προκύψουν από ανάρμοστη συμπεριφορά ή αναποτελεσματική διαχείριση των σχέσεων με τα μέλη και τους δικαιούχους, με τους αντισυμβαλλόμενους και με άλλες οντότητες του χρηματοπιστωτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων απάτης ή παραπτώματος που διαπράχθηκαν με δόλο ή από αμέλεια.

θβ) Κίνδυνος σύγκρουσης συμφερόντων: κίνδυνος συγκρουόμενων συμφερόντων ή ασυμβίβαστων στις συναλλαγές με τρίτους.

θγ) Κίνδυνοι που σχετίζονται με την πολιτική αποδοχών: ο κίνδυνος να υποστεί ζημίες το ταμείο λόγω μιας πολιτικής αποδοχών που δεν συνάδει με την γενικότερη στρατηγική του, τους στόχους, τις αξίες και τα συμφέροντά του.

3. Το ταμείο οφείλει να μετρά την έκθεση στους επιμέρους κινδύνους του παρόντος άρθρου, λαμβάνοντας υπόψη τους όρους που διέπουν τη λειτουργία του.

4. Για τη μέτρηση της έκθεσης στους επιμέρους κινδύνους του παρόντος άρθρου, το ταμείο οφείλει εκτός της χρήσης ποιοτικών μεθόδων, να προβαίνει σε ποσοτικές εκτιμήσεις. Οι ποσοτικές εκτιμήσεις δύνανται να πραγματοποιούνται με βάση σχετικά ιστορικά δεδομένα τα οποία οφείλει να τηρεί ή με μέθοδο προσέγγισης βάσει της δυνητικής ζημίας (Value at risk). Κατά τη μέτρηση της έκθεσης στους εν λόγω κινδύνους λαμβάνονται υπόψη μηχανισμοί μετριασμού τους.

 

`Αρθρο 8
Κίνδυνος Συμμόρφωσης

1. Κίνδυνος συμμόρφωσης είναι ο κίνδυνος εμφάνισης ζημιών λόγω έκθεσης σε νομικές κυρώσεις, οικονομικές καταπτώσεις και λοιπές ζημίες, που προκύπτουν από την αδυναμία του ταμείου να εφαρμόσει πλήρως το σχετικό με την επαγγελματική ασφάλιση νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο, καθώς και τις σχετικές πολιτικές του.

2. Στον κίνδυνο συμμόρφωσης και ανάλογα με τις δραστηριότητες του ταμείου, κατατάσσονται ενδεικτικά οι ακόλουθοι κίνδυνοι:

α) Νομικός κίνδυνος: Ο κίνδυνος που περιλαμβάνει πιθανές ζημίες για το ταμείο λόγω εσφαλμένης ερμηνείας, νομικής ενέργειας, νομικής αβεβαιότητας ή νομικής παράλειψης εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας ή δικαστικής διαμάχης του ταμείου με τρίτους.

β) Κίνδυνος αντισυμβαλλομένου: Ο κίνδυνος που προέρχεται από την αθέτηση εκπλήρωσης υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει οι αντισυμβαλλόμενοι προς το ταμείο και μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή κυρώσεων και λοιπών μέτρων σε αυτό για παραβάσεις του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου.

γ) Κίνδυνος έκθεσης σε παράνομες δραστηριότητες: Ο κίνδυνος που αναφέρεται στην πιθανή ζημία για το ταμείο που μπορεί να προκύψει λόγω ακούσιας εμπλοκής του σε δραστηριότητες νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, καθώς και στην παροχή υπηρεσιών σε άτομα που περιλαμβάνονται σε λίστες κυρώσεων. Επίσης, περιλαμβάνει περιπτώσεις στις οποίες η χρηματοδοτούσα επιχείρηση εμπλέκεται σε παράνομες δραστηριότητες και καταβάλλει εισφορές που προέρχονται από τις δραστηριότητες αυτές στο ταμείο.

 

`Αρθρο 9
Κίνδυνοι συναφείς με τον Λειτουργικό Κίνδυνο – Κίνδυνος φήμης, Στρατηγικός κίνδυνος, Κανονιστικός/πολιτικός κίνδυνος

Κίνδυνοι που δεν εντάσσονται άμεσα στον λειτουργικό κίνδυνο, αλλά είναι παρεμφερείς με αυτόν και εξίσου σημαντικοί είναι, ανάλογα με τις δραστηριότητες του ταμείου, ενδεικτικά οι ακόλουθοι:

1. Κίνδυνος φήμης: κίνδυνος εμφάνισης ζημιών που προκύπτουν όταν βλάπτεται η φήμη του ταμείου. Ο κίνδυνος φήμης μπορεί να προκύψει από οποιονδήποτε λειτουργικό κίνδυνο που πλήττει τη φήμη του ταμείου, πέραν της άμεσης οικονομικής ζημίας για το ταμείο, τα μέλη και τους δικαιούχους. Οι απώλειες που προέρχονται από τον κίνδυνο φήμης μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα και μελλοντικές οικονομικές απώλειες.

2. Στρατηγικός κίνδυνος: Κίνδυνος εμφάνισης ζημιών που προκύπτουν από τις στρατηγικές επιλογές ή αποφάσεις του ταμείου.

3. Κανονιστικός/πολιτικός κίνδυνος: Κίνδυνος εμφάνισης ζημιών που προκύπτουν από δυσμενείς μεταβολές στο κανονιστικό πλαίσιο, εντός του οποίου λειτουργεί το ταμείο είτε από δυσμενείς πολιτικές εξελίξεις εντός ή εκτός της χώρας. Αυτό θα μπορούσε να συνεπάγεται αλλαγή είτε στο γενικό κανονιστικό πλαίσιο που ισχύει για τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης και στις τάσεις εξέλιξης του θεσμού επαγγελματικής ασφάλισης είτε στη σχέση του ταμείου με την Αρμόδια Αρχή ή και τα δύο.

 

`Αρθρο 10
Επενδυτικός κίνδυνος

1. Εντοπισμός κινδύνων

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διαθέτουν και εφαρμόζουν διαδικασίες, προκειμένου να αναγνωρίζουν τους κινδύνους που εμφανίζουν βέβαιη ή δυνητική συνάφεια με τις επενδύσεις τους. Ειδικότερα, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης εντοπίζουν με ιδιαίτερη προσοχή γεγονότα ή καταστάσεις που θα μπορούσαν άμεσα ή σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη βιωσιμότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό, συστήνεται η χρήση εσωτερικών αξιολογήσεων πιστοληπτικής ικανότητας, προκειμένου να μειωθεί η αποκλειστική και μηχανιστική στήριξη στις αξιολογήσεις των Οργανισμών Αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας.

2. Ορισμοί

Ως επενδυτικός κίνδυνος ορίζεται:

α) Ο κίνδυνος μη απόδοσης των επενδύσεων, σύμφωνα με τα αναμενόμενα,

β) ο κίνδυνος απώλειας του επενδυμένου κεφαλαίου.

Ο επενδυτικός κίνδυνος είναι πολλαπλός και διαφέρει ανάλογα με το είδος της επένδυσης. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης είναι υπεύθυνα για τον καθορισμό και την ταυτοποίηση όλων των κινδύνων στους οποίους θα μπορούσαν να είναι εκτεθειμένες οι επενδύσεις τους. Για τον λόγο αυτό, οι εφαρμοζόμενες μέθο­δοι προσδιορισμού του επενδυτικού κινδύνου και οι τεχνικές περιορισμού των κινδύνων αναφέρονται στη Δήλωση Αρχών Επενδυτικής Πολιτικής.

3. Ως κυριότεροι επενδυτικοί κίνδυνοι αναφέρονται ενδεικτικά οι ακόλουθοι:

α) Ο κίνδυνος αγοράς προκύπτει από αλλαγές στην τρέχουσα αξία των χρηματοπιστωτικών μέσων που αποτελούν το χαρτοφυλάκιο του ταμείου εξαιτίας της μεταβλητότητας των αγορών.

Ο κίνδυνος αγοράς μπορεί να υποδιαιρεθεί ενδεικτικά στις ακόλουθες κατηγορίες:

αα) κίνδυνος επιτοκίου,

αβ) κίνδυνος κινητών αξιών,

αγ) κίνδυνος ακίνητης περιουσίας,

αδ) κίνδυνος περιθωρίου,

αε) συναλλαγματικός κίνδυνος,

αστ) κίνδυνος συγκέντρωσης που σχετίζεται με τη συσσώρευση ανοιγμάτων στον ίδιο εκδότη, στον ίδιο τομέα ή στην ίδια γεωγραφική περιοχή,

αζ) κίνδυνος πληθωρισμού,

αη) κίνδυνος αποτίμησης.

β) Ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος απώλειας ή μεταβολής της χρηματοοικονομικής θέσης του ταμείου εξαιτίας είτε της μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων αντισυμβαλλομένων με τους οποίους συνεργάζεται το ταμείο, είτε των μεταβολών στην πιστοληπτική ικανότητα των εκδοτών τίτλων ή των αντισυμβαλλομένων με τους οποίους συνεργάζονται, είτε γενικότερα, όλων των οφειλετών στους οποίους εκτίθενται οι επενδύσεις τους. Περαιτέρω διακρίνεται κυρίως σε:

βα) Κίνδυνο πιστωτικής αθέτησης: αφορά στον κίνδυνο αδυναμίας του αντισυμβαλλόμενου να εκπληρώσει εμπρόθεσμα τις αναληφθείσες υποχρεώσεις του,

ββ) κίνδυνο συγκέντρωσης: αφορά στον κίνδυνο που προκύπτει εξαιτίας της συσσώρευσης των επενδύσεων σε έναν αντισυμβαλλόμενο ή σε έναν οργανισμό ή σε μεμονωμένο κλάδο οικονομικής δραστηριότητας,

βγ) κίνδυνο χώρας: αφορά στον κίνδυνο που εμφανίζεται όταν ένα κράτος ανακοινώσει στάση πληρωμών, μερική ή ολική.

γ) Ο κίνδυνος ρευστότητας είναι ο κίνδυνος αδυναμίας του ταμείου να ρευστοποιήσει το σύνολο ή μέρος των επενδύσεων του σε δεδομένη χρονική στιγμή, σε σχέση και με την ωρίμανση των υποχρεώσεων.

δ) Ως κίνδυνος βιωσιμότητας νοείται γεγονός ή περίσταση στον περιβαλλοντικό ή κοινωνικό τομέα ή στον τομέα της διακυβέρνησης (environmental, social and governance risks – ESG risks), που εάν επέλθει θα μπορούσε να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην αξία της επένδυσης.

Ο κίνδυνος αυτός εκδηλώνεται γενικά με τη μορφή παραδοσιακών επενδυτικών κινδύνων, όπως ο κίνδυνος αγοράς, ο πιστωτικός κίνδυνος.

Οι παράγοντες κινδύνων σχετικών με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση ορίζονται:

δα) Κίνδυνος σχετικός με το περιβάλλον (Environmental) όπως κλιματική αλλαγή, βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και θαλάσσιων πόρων, μετάβαση σε κυκλική οικονομία, μείωση παραγωγής αποβλήτων και ανακύκλωση, πρόληψη ρύπανσης, έλεγχος και προστασία υγιών οικοσυστημάτων.

δβ) Κίνδυνος σχετικός με την κοινωνία (Social) όπως ισότητα, κοινωνική συνοχή, κοινωνική ενσωμάτωση και εργασιακές σχέσεις.

δγ) Κίνδυνος σχετικός με τη διακυβέρνηση (Governance) όπως ορθές διοικητικές δομές, σχέσεις εργαζομένων, αμοιβές του σχετικού προσωπικού, φορολογική συμμόρφωση.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης κατά τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων λαμβάνουν υπόψη τους παράγοντες σχετικούς με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση που σχετίζονται με τα προς επένδυση περιουσιακά στοιχεία και ενσωματώνουν στο σύστημα διαχείρισης κινδύνων τους παράγοντες σχετικούς με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση που σχετίζονται με το επενδυτικό τους χαρτοφυλάκιο. Οι επενδυτικές αποφάσεις για βιώσιμες επενδύσεις λαμβάνονται στο πλαίσιο των κανόνων καλής επιμέλειας.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης επιδεικνύουν ιδιαίτερη μέριμνα στην τήρηση της κείμενης νομοθεσίας που αφορούν στη δημοσίευση πληροφοριών που αφορούν τις βιώσιμες επενδύσεις. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης εξετάζουν τον αντίκτυπο των παραγόντων σχετικών με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση, σε άλλους κινδύνους, όπως, τον κίνδυνο φήμης, στρατηγικούς και πολιτικούς/κανονιστικούς κινδύνους, τον κίνδυνο συνέχισης της δραστηριότητας, τον αναλογιστικό κίνδυνο.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης εξετάζουν, μεταξύ άλλων, την οικονομική ευρωστία των χρηματοδοτουσών εταιρειών σε σχέση με την έκθεσή τους σε κινδύνους σχετικούς με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση (κίνδυνος χρηματοδότησης), καθώς και τον αντίκτυπο μιας φυσικής καταστροφής στην πιθανότητα θανάτου ή αναπηρίας των μελών του ταμείου (κίνδυνος παραμέτρων).

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης παρακολουθούν σε τακτική βάση και όποτε κρίνεται απαραίτητο, τους κινδύνους που αφορούν παράγοντες σχετικούς με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση, προκειμένου μέσω κατάλληλων καινοτόμων προσεγγίσεων, δεδομένης της διαρκούς εξέλιξής τους, να τους ανα­γνωρίζουν εγκαίρως ώστε να είναι σε θέση να τους αξιολογήσουν και να εφαρμόσουν κατάλληλες τεχνικές διαχείρισης και μετριασμού τους με διαφανή τρόπο.

Ο κίνδυνος βιωσιμότητας λαμβάνεται υπόψη διακεκριμένα στην κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης διαχείρισης κινδύνων καθώς και όποτε κρίνεται απαραίτητο, από τον υπεύθυνο της λειτουργίας διαχείρισης κινδύνων.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης δύνανται να μετρούν έμμεσα τον εν λόγω κίνδυνο, όπως με τη χρήση βαθμολογιών σχετικών με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση των εταιρειών στις οποίες επενδύει το ταμείο. Ενδεικτικά, τα στοιχεία αυτά μπορούν να ληφθούν από παρόχους δεδομένων επιδόσεων. Πιο άμεση ποσοτικοποίηση της έκθεσης σε κινδύνους σχετικούς με το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση είναι επίσης δυνατή μέσω της ανάλυσης σεναρίων ακραίων καταστάσεων (stress tests).

4. Μέτρηση και αντιμετώπιση κινδύνων.

α) Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης θεσπίζουν και τηρούν κατάλληλες και αποτελεσματικές ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές προκειμένου:

αα) Να υπολογίζουν και να διαχειρίζονται, σε τακτική βάση και όποτε κρίνεται απαραίτητο, τους κινδύνους στους οποίους εκτίθεται ή ενδέχεται να εκτεθεί το υπό διαχείριση χαρτοφυλάκιό τους, και

αβ) να διασφαλίζουν την τήρηση των περιορισμών αναφορικά με τη συνολική έκθεση σε κίνδυνο.

Οι εν λόγω ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές ανταποκρίνονται στη φύση, την έκταση και την πολυπλοκότητα των εργασιών του ταμείου και είναι σύμφωνες με το προφίλ κινδύνου τους.

β) Για τους σκοπούς αυτούς, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης λαμβάνουν τα ακόλουθα μέτρα:

βα) Εφαρμόζουν ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές μέτρησης κινδύνου που διασφαλίζουν ότι οι κίνδυνοι από τις θέσεις που λαμβάνονται και η συμμετοχή τους στο γενικό προφίλ κινδύνου υπολογίζονται βάσει ορθών και αξιόπιστων δεδομένων, και ότι οι ρυθμίσεις, διαδικασίες και τεχνικές μέτρησης κινδύνου τεκμηριώνονται επαρκώς,

ββ) πραγματοποιούν, όπου είναι αναλογικά απαραίτητο, τακτικούς αναδρομικούς ελέγχους (back tests), για να επαναξιολογήσουν την καταλληλότητα των ρυθμίσεων μέτρησης κινδύνων, στις οποίες περιλαμβάνονται προβλέψεις και εκτιμήσεις που βασίζονται σε μοντέλα,

βγ) πραγματοποιούν, όπου είναι αναλογικά απαραίτητο, τακτικούς ελέγχους με προσομοίωση ακραίων καταστάσεων (stress tests) και ανάλυση σεναρίων για την αντιμετώπιση κινδύνων από πιθανές μεταβολές στις συνθήκες της αγοράς, οι οποίες ενδέχεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στο υπό διαχείριση χαρτοφυλάκιό τους,

βδ) θεσπίζουν και τηρούν τεκμηριωμένο σύστημα εσωτερικών ορίων αναφορικά με τα μέτρα που θα εφαρμόζονται για τη διαχείριση και τον έλεγχο των κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειμένα, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους κινδύνους οι οποίοι ενδέχεται να είναι ουσιαστικοί για το υπό διαχείριση χαρτοφυλάκιό τους, διασφαλίζοντας τη συμφωνία/συνέπεια με το προφίλ κινδύνου τους,

βε) διασφαλίζουν ότι το εκάστοτε επίπεδο κινδύνου συμφωνεί με το σύστημα καθορισμού των ορίων κινδύνων που προβλέπεται στην περ. βδ), και

βστ) θεσπίζουν και τηρούν κατάλληλες διαδικασίες οι οποίες, σε περίπτωση πραγματικών ή αναμενόμενων παραβάσεων στο σύστημα καθορισμού των ορίων κινδύνων, έχουν ως αποτέλεσμα την έγκαιρη λήψη και εντός των χρονικών περιόδων ανοχής, όπως έχουν καθορισθεί σχετικά από το ταμείο, διορθωτικών μέτρων προς το συμφέρον του ιδίου.

γ) Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης εφαρμόζουν κατάλληλη διαδικασία διαχείρισης του κινδύνου ρευστότητας προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι είναι σε θέση να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους προς τους ασφαλισμένους.

Εφόσον είναι αναλογικά απαραίτητο, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης πραγματοποιούν ελέγχους με προσομοίωση ακραίων καταστάσεων, με σκοπό την αξιολόγηση του κινδύνου ρευστότητας του υπό διαχείριση χαρτοφυλακίου τους υπό εξαιρετικές συνθήκες.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διασφαλίζουν ότι το προφίλ ρευστότητας των επενδύσεών τους συμφωνεί με τις υποχρεώσεις προς τους ασφαλισμένους τους, όπως αυτές προβλέπονται στο καταστατικό τους.

5. Υπολογισμός της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υπολογίζουν τη συνολική έκθεση σε κίνδυνο του χαρτοφυλακίου τους με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:

α) Λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο αγοράς του υπό διαχείριση χαρτοφυλακίου τους, ή

β) λαμβάνοντας υπόψη την πρόσθετη έκθεση σε κίνδυνο και τη μόχλευση λόγω της χρήσης παράγωγων χρηματοπιστωτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υπολογίζουν τη συνολική έκθεση σε κίνδυνο σε τακτική βάση και όποτε κρίνεται απαραίτητο, σύμφωνα με όσα συναφώς προσδιορίζονται στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης δύνανται να υπολογίζουν τη συνολική έκθεση σε κίνδυνο εφαρμόζοντας τη μέθοδο της προσέγγισης βάσει των υποχρεώσεων (commitment approach), τη μέθοδο της προσέγγισης βάσει της δυνητικής ζημίας (value at risk) ή άλλες προηγμένες μεθόδους μέτρησης κινδύνου που κρίνουν κατάλληλες. Ως «δυνητική ζημία» νοείται η μέγιστη αναμενόμενη ζημία σε δεδομένο διάστημα εμπιστοσύνης για συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διασφαλίζουν ότι η μέθοδος που έχουν υιοθετήσει για τον υπολογισμό της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο είναι κατάλληλη, λαμβανομένης υπόψη της επενδυτικής στρατηγικής που εφαρμόζουν, της κατηγορίας και πολυπλοκότητας των παράγωγων χρηματοπιστωτικών μέσων στα οποία επενδύουν, καθώς και του ποσοστού του χαρτοφυλακίου που επενδύεται σε παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ενημερώνουν την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για τη μέθοδο που επιλέγουν για τον υπολογισμό της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο. Σε περίπτωση επιλογής της μεθοδολογίας της δυνητικής ζημίας, το ταμείο τηρεί αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις πληροφορίες της παρ. 5 του άρθρου 18 της απόφασης 3/645/30.04.2013 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Σε περίπτωση που τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης χρησιμοποιούν τεχνικές και μέσα, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών επαναγοράς ή των πράξεων δανεισμού τίτλων, προκειμένου να δημιουργηθεί πρόσθετη μόχλευση ή έκθεση στον κίνδυνο αγοράς, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης λαμβάνουν υπόψη τις εν λόγω συναλλαγές κατά τον υπολογισμό της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο.

6. Προσέγγιση βάσει της δυνητικής ζημίας.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υπολογίζουν τη δυνητική ζημία λαμβάνοντας υπόψη τις ακόλουθες παραμέτρους:

α) Διάστημα εμπιστοσύνης ενενήντα εννέα τοις εκατό (99%) μιας ουράς (one- tailed),

β) περίοδος διακράτησης ισοδύναμη με έναν (1) ημερολογιακό μήνα,

γ) πραγματική περίοδος παρατηρήσεων των παραγόντων κινδύνου τουλάχιστον ενός (1) έτους (διακόσιες πενήντα (250) εργάσιμες ημέρες), εκτός και αν μικρότερη περίοδος παρατήρησης δικαιολογείται λόγω σημαντικής αύξησης της μεταβλητότητας της τιμής (για παράδειγμα όταν υφίστανται ακραίες συνθήκες στην αγορά),

δ) τριμηνιαία ενημέρωση των δεδομένων, ή και συχνότερα όταν οι τιμές της αγοράς υπόκεινται σε σημαντικές αλλαγές,

ε) υπολογισμός σε τακτική βάση σύμφωνα με όσα συναφώς προσδιορίζονται στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων.

Κατά τον υπολογισμό της δυνητικής ζημίας θα αναφέρεται το πώς προκύπτουν οι τιμές του ρυθμού απόδοσης (drift) και της πτητικότητας (volatility) του χαρτοφυλακίου. Δηλαδή το κατά πόσο υπολογίζονται ιστορικά για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα του παρελθόντος ή λαμβάνονται αυτούσια από κάποια συγκεκριμένη πηγή.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης δύνανται να χρησιμοποιήσουν διαφορετικό διάστημα εμπιστοσύνης και/ή περίοδο διακράτησης, από τα αναφερόμενα ανωτέρω στις περιπτώσεις α) και β), υπό την προϋπόθεση ότι το διάστημα εμπιστοσύνης δεν είναι κάτω από ενενήντα πέντε τοις εκατό (95%) και η περίοδος διακράτησης δεν υπερβαίνει τον έναν (1) ημερολογιακό μήνα, ή διαφορετική μέθοδο υπολογισμού, εφόσον ανακοινώνεται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και αιτιολογείται επαρκώς.

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δύναται με απόφασή της να εξειδικεύει περαιτέρω κάθε λεπτομέρεια ή τεχνικό θέμα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

 

`Αρθρο 11
Αναλογιστικός Κίνδυνος

1. Ως Αναλογιστικός (ασφαλιστικός) κίνδυνος ορίζεται ο κίνδυνος η επέλευση του οποίου ενδέχεται να υπονομεύσει την εκπλήρωση βραχυπρόθεσμων ή/και μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων του Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ή/και τη βιωσιμότητά του είτε λόγω επιλογής αναλογιστικών μοντέλων/μεθοδολογιών είτε λόγω δυσμενούς μεταβολής από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα των παραμέτρων που λαμβάνονται υπόψη σε αναλογιστικές εκτιμήσεις.

2. Η εκτίμηση της απαιτούμενης εισφοράς, οι εκτιμήσεις που αφορούν τεχνικές προβλέψεις, οι εκτιμήσεις εξέλιξης των μεγεθών του συνταξιοδοτικού προγράμματος συμπεριλαμβανομένων και των εκτιμήσεων εξέλιξης των σχετικών συνταξιοδοτικών παροχών πραγματοποιούνται λαμβάνοντας υπόψη μια ομάδα κινδύνων. Ανάλογα με τις δραστηριότητες του ταμείου και τη φύση των κινδύνων που αναλαμβάνονται, αυτοί εξετάζονται ενδελεχώς, καθώς ενδέχεται να επιφέρουν δυσμενείς μεταβολές στις εν λόγω εκτιμήσεις. Ενδεικτικά αναφέρονται οι ακόλουθοι κίνδυνοι:

α) Κίνδυνος εκτίμησης απαιτούμενης εισφοράς, δηλαδή ο κίνδυνος να αποδειχθεί ανεπαρκής η εκτίμηση για το ύψος της απαιτούμενης εισφοράς για τις προβλεπόμενες παροχές.

β) Κίνδυνος των τεχνικών προβλέψεων, δηλαδή ο κίνδυνος να αποδειχθεί ανεπαρκές, είτε λόγω του επιλεχθέντος μοντέλου/μεθοδολογίας είτε λόγω των επιλεχθεισών παραδοχών, το ύψος των τεχνικών προβλέψεων που σχηματίζονται στις οικονομικές καταστάσεις του ταμείου και αφορούν υποχρεώσεις προς τα μέλη και τους δικαιούχους παροχών.

γ) Κίνδυνος προεξοφλητικού επιτοκίου, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα του επιτοκίου που έχει ληφθεί υπόψη στις αναλογιστικές εκτιμήσεις των βραχυπρόθεσμων ή/και μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων του Τ.Ε.Α.

δ) Κίνδυνος πληθωρισμού, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα του πληθωρισμού που έχει ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

ε) Κίνδυνος θνησιμότητας, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα των ποσοστών θνησιμότητας που έχουν ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

στ) Κίνδυνος μακροβιότητας, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα του προσδόκιμου ζωής που έχει ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

ζ) Κίνδυνος ανικανότητας-νοσηρότητας, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα των ποσοστών ανικανότητας-νοσηρότητας που έχουν ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

η) Κίνδυνος παροχών, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα της συχνότητας ή/και της σφοδρότητας των ασφαλισμένων κινδύνων που έχουν ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

θ) Κίνδυνος επιβαρύνσεων, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα των επιβαρύνσεων που έχουν ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

ι) Κίνδυνος συνδεδεμένος με τη συμπεριφορά των μελών, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει δυσμενής μεταβολή από το επίπεδο, την τάση ή τη μεταβλητότητα των παραμέτρων που αφορούν τις πρόωρες αποχωρήσεις ή/και τις διαγραφές μελών που έχουν ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις.

ια) Κίνδυνος δεδομένων, δηλαδή ο κίνδυνος από τον οποίο μπορεί να προκύψει αστοχία στις εκτιμήσεις, λόγω ελλιπών ή/και ακατάλληλων δεδομένων.

3. Πέραν των προαναφερομένων κινδύνων, για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ταμείου απαιτείται η ενδελεχής εξέταση και αντιμετώπιση επιπλέον κινδύνων, ανάλογα με τη δραστηριότητά του. Ενδεικτικά αναφέρονται οι ακόλουθοι κίνδυνοι:

α) Κίνδυνος χρηματοδότησης υποχρεώσεων, δηλαδή ο κίνδυνος να μειωθεί η χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού προγράμματος βραχυπρόθεσμα ή/και μακροπρόθεσμα.

β) Κίνδυνος κάλυψης τεχνικών προβλέψεων, δηλαδή ο κίνδυνος αδυναμίας κάλυψης των τεχνικών προβλέψεων με επαρκή και κατάλληλα περιουσιακά στοιχεία.

γ) Κίνδυνος που σχετίζεται με τις δαπάνες, δηλαδή ο κίνδυνος να υπονομευθεί η βιωσιμότητα/φερεγγυότητα του ταμείου από μια απότομη αύξηση των λειτουργικών δαπανών, ιδιαίτερα όταν τον κίνδυνο αυτό φέρουν οι ασφαλισμένοι.

δ) Κίνδυνος ιδίας κράτησης, δηλαδή ο κίνδυνος να υπονομευθεί η βιωσιμότητα/φερεγγυότητα του ταμείου λόγω επιλογής κράτησης του συνόλου ή μέρους κινδύνου.

4. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διασφαλίζουν ότι για τη διαχείριση των κινδύνων της παρ. 2, ανάλογα με τη φύση αυτών που έχουν αναληφθεί, προσδιορίζονται μέθοδοι αξιολόγησής τους, ποιοτικές ή/και ποσοτικές και πραγματοποιούνται τακτικά τουλάχιστον τα εξής:

α) Για τον κίνδυνο εκτίμησης απαιτούμενης εισφοράς, κατά την εκτίμησή της και πριν από την οριστικοποίησή της, πραγματοποιούνται έλεγχοι επάρκειάς της.

β) Για τον κίνδυνο επιτοκίου προεξόφλησης πραγματοποιούνται σενάρια ευαισθησίας.

γ) Για τον κίνδυνο πληθωρισμού πραγματοποιούνται σενάρια ευαισθησίας παρόμοια με αυτά για τον κίνδυνο επιτοκίου προεξόφλησης.

δ) Για τους κινδύνους θνησιμότητας, μακροβιότητας, ανικανότητας-νοσηρότητας πραγματοποιούνται δυσμενή σενάρια.

ε) Για τον κίνδυνο τον συνδεδεμένο με τη συμπεριφορά των μελών πραγματοποιούνται δυσμενή σενάρια, με βάση ευνοϊκά δικαιώματα των ασφαλισμένων που περιλαμβάνονται στους όρους των καταστατικών.

στ) Για τον κίνδυνο των επιβαρύνσεων και των δεδομένων πραγματοποιούνται δυσμενή σενάρια, ανάλογα του κινδύνου που φέρει το ταμείο.

ζ) Για τους κινδύνους χρηματοδότησης υποχρεώσεων, κάλυψης τεχνικών προβλέψεων, τους κινδύνους που σχετίζονται με τις δαπάνες, με τις διακυμάνσεις του πληθυσμού και με τις επιλογές μελών πραγματοποιούνται έλεγχοι ακραίων καταστάσεων (stress test).

5. Υπολογισμός της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υπολογίζουν τη συνολική έκθεση σε κίνδυνο σε τακτική βάση και όποτε κρίνεται απαραίτητο, σύμφωνα με όσα συναφώς προσδιορίζονται στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης δύνανται να υπολογίζουν τη συνολική έκθεση σε κίνδυνο εφαρμόζοντας τη μέθοδο της προσέγγισης βάσει της δυνητικής ζημίας (value at risk) ή άλλες προηγμένες μεθόδους μέτρησης κινδύνου που κρίνουν κατάλληλες. Ως «δυνητική ζημία» νοείται η μέγιστη αναμενόμενη ζημία σε δεδομένο διάστημα εμπιστοσύνης για συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διασφαλίζουν ότι η μέθοδος που έχει υιοθετήσει για τον υπολογισμό της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο είναι κατάλληλη, λαμβανομένης υπόψη της στρατηγικής που εφαρμόζουν, της κατηγορίας και πολυπλοκότητας των κινδύνων.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ενημερώνουν την Εθνική Αναλογιστική Αρχή για τη μέθοδο που επιλέγουν για τον υπολογισμό της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο. Σε κάθε περίπτωση οι επιμέρους μέθοδοι επιμέτρησης κινδύνων και η μέθοδος υπολογισμού της συνολικής έκθεσης στον κίνδυνο πρέπει είναι συνεπείς.

Σε κάθε περίπτωση και ιδιαίτερα μετά από κάθε σημαντική εξέλιξη που επηρεάζει τον αναλογιστικό κίνδυνο πραγματοποιούνται σενάρια ακραίων καταστάσεων (stress test).

Για την αντιμετώπιση του κινδύνου επάρκειας των τεχνικών προβλέψεων, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης δύνανται στις εκτιμήσεις των τεχνικών προβλέψεων να λαμβάνουν υπόψη τους περιθώριο κινδύνου, εκτιμώντας τις οικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές με σύνεση.

6. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης παρακολουθούν στενά την αναλογιστική τεχνικοοικονομική δομή τους, ώστε να διασφαλίζεται η συνολική συνοχή μεταξύ των καταστατικών δεσμεύσεων, της Δήλωσης Αρχών Επενδυτικής πολιτικής και των λοιπών κανονισμών και βασικών εγγράφων.

 

`Αρθρο 12
Συγχρονισμός Ενεργητικού-Παθητικού (Asset Liability Management-ALM)

1. Ο κίνδυνος συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού ορίζεται ως ο κίνδυνος έλλειψης αντιστοίχισης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων. Για την επαρκή προστασία των δικαιωμάτων των μελών και των δικαιούχων, τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης οφείλουν να επιλέγουν περιουσιακά στοιχεία, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και την εκτιμώμενη διάρκεια των υποχρεώσεών τους προς τα μέλη και τους δικαιούχους παροχών.

2. Ο συγχρονισμός ενεργητικού – παθητικού είναι η διαδικασία ταυτόχρονης και ενοποιημένης διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων του ταμείου, ώστε να επιτευχθεί η αντιστοίχισή τους. Με τη διαδικασία αυτή, συνεχώς διαμορφώνονται, εφαρμόζονται, παρακολουθούνται και αναθεωρούνται στρατηγικές που αφορούν τη σχέση των υποχρεώσεων προς τα μέλη και τους δικαιούχους παροχών με τα περιουσιακά στοιχεία που καλύπτουν αυτές τις υποχρεώσεις, με σκοπό την επίτευξη οικονομικών στόχων και με βάση ένα δεδομένο σύνολο ανοχών κινδύνου και περιορισμών. Βασικός στόχος της διαδικασίας συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού είναι η διαχείριση και ο μετριασμός των κινδύνων που σχετίζονται με την έλλειψη αντιστοίχισης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, αλλά και η επίτευξη των οικονομικών στόχων του ταμείου.

3. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης οφείλουν να προβαίνουν στη διαδικασία συγχρονισμού ενεργητικού παθητικού και να διασφαλίζουν τον συγχρονισμό ενεργητικού – παθητικού, στο μέτρο του ευλόγως προβλεπτού, πραγματοποιώντας την επιλογή και τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων με βάση τις υποχρεώσεις τους. Η διαδικασία συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα μεθόδων και τεχνικών που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ισορροπίας μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων του ταμείου και στη βελτιστοποίηση της κατανομής περιουσιακών στοιχείων.

4. Τα δύο βασικά στοιχεία της διαδικασίας συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού είναι η μέτρηση της έκθεσης σε κίνδυνο και η διαχείριση της έκθεσης σε κίνδυνο, που καθοδηγείται από τη διάθεση ανάληψης κινδύνου.

α) Η μέτρηση της έκθεσης σε κίνδυνο πραγματοποιείται με υπολογισμό της ευαισθησίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στις μεταβολές των χρηματοοικονομικών και δημογραφικών μεταβλητών με τη χρήση παραδοσιακών μετρήσεων συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού.

β) Η διαχείριση της έκθεσης σε κίνδυνο περιλαμβάνει τη διαμόρφωση και την εκτέλεση στρατηγικών συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού, λαμβάνοντας υπόψη την ανοχή στον κίνδυνο και τα σχετικά καθορισμένα όρια.

Στο πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού, ανάλογα με τη φύση των κινδύνων που έχουν αναληφθεί, περιλαμβάνονται οι υποκατηγορίες του επενδυτικού και του αναλογιστικού κινδύνου, που σχετίζονται με τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις. Η μέτρηση της έκθεσης σε κίνδυνο και ο αντίκτυπος των πιθανών στρατηγικών συγχρονισμού ενεργητικού-παθητικού λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου.

5. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ταμείου γνωρίζει και κατανοεί πλήρως την έκθεση στον κίνδυνο και τις αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις προς τα μέλη και τους δικαιούχους παροχών και συνεπώς οφείλει να διασφαλίζει ότι υφίστανται οι βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διαδικασία συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού, συμπεριλαμβανομένης μιας οργανωτικής δομής που υποστηρίζει την εκτέλεση της διαδικασίας αυτής.

6. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης συντάσσουν έκθεση συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού τουλάχιστον κάθε έτος, και χωρίς καθυστέρηση μετά από κάθε σημαντική εξέλιξη που επηρεάζει τους παράγοντες που εξετάζονται στη διαδικασία συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού. Η έκθεση περιλαμβάνει την ημερομηνία εκτιμήσεων, την περιγραφή του χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που εξετάστηκαν, τις εξελίξεις στο χρηματοοικονομικό και δημογραφικό περιβάλλον, τη μεθοδολογία μέτρησης της έκθεσης σε κίνδυνο που εφαρμόστηκε, τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων, τα μέτρα διαχείρισης της έκθεσης σε κίνδυνο. Στην έκθεση συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού αναφέρονται οι ενδεχόμενες αναντιστοιχίες ταμειακών εισροών και εκροών τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, η μέτρηση του κινδύνου ρευστότητας και σαφής εκτίμηση για τον τρόπο που αυτός επηρεάζει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του ταμείου. Σε κάθε περίπτωση η έκθεση συγχρονισμού ενεργητικού παθητικού υποβάλλεται στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση.

7. Η ετήσια έκθεση της παρ. 6 υποβάλλεται στην Αρμόδια Αρχή εγκεκριμένη από το Διοικητικό Συμβούλιο, αναθεωρημένη σε περίπτωση σημαντικής εξέλιξης που επηρεάζει τους παράγοντες που εξετάζονται στη διαδικασία συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού, καθώς και εκτάκτως, ιδίως σε περιπτώσεις που απαιτείται για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 46 του Ν. 5078/2023 (Α΄ 211), ή και όποτε ζητηθεί από την Αρμόδια Αρχή, όπως σε περιπτώσεις αναπροσαρμογής παροχών ή/και εισφορών.

 

`Αρθρο 13
Περαιτέρω διατάξεις για την εφαρμογή του άρθρου 12

1. Οι εκτιμήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 12 πραγματοποιούνται είτε μέσω ντετερμινιστικής προσομοίωσης, είτε μέσω στοχαστικής προσομοίωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις δραστηριότητες του ταμείου καθώς και την αρχή της αναλογικότητας.

2. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ορίζουν ομάδα εργασίας, η οποία αναλαμβάνει την υποχρέωση της παρακολούθησης και αξιολόγησης της υλοποίησης της διαδικασίας συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού ανάλογα με τις δραστηριότητές τους. Η ομάδα αυτή αποτελείται από στελέχη ή/και συνεργάτες του ταμείου που γνωρίζουν τα χαρακτηριστικά τόσο των περιουσιακών στοιχείων όσο και των υποχρεώσεων προς τα μέλη και τους δικαιούχους παροχών και κατ΄ ελάχιστον από τον Διαχειριστή Κινδύνων, τον υπεύθυνο της αναλογιστικής λειτουργίας και από ένα μέλος της Επενδυτικής Επιτροπής. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης από την ομάδα εργασίας υποβάλλονται προς έγκριση στο Διοικητικό Συμβούλιο του ταμείου.

 

`Αρθρο 14
Κίνδυνος ρευστότητας – Σχέδια ρευστότητας

1. Ο κίνδυνος ρευστότητας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ορίζεται ως ο κίνδυνος ανεπάρκειας ταμειακών διαθέσιμων ή/και εκποίησης περιουσιακών στοιχείων με δυσμενή αποτελέσματα ή/και αδυναμίας εκποίησης περιουσιακών τους στοιχείων για την κάλυψη των εν γένει οικονομικών υποχρεώσεών τους σε μετρητά, είτε υπό τις τρέχουσες συνθήκες ή σε συνθήκες πίεσης. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διασφαλίζουν ότι υφίστανται διαδικασίες για την εφαρμογή της εγκεκριμένης πολιτικής διαχείρισης του κινδύνου ρευστότητας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο αυτών.

2. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης προβαίνουν σε ολοκληρωμένες προβλέψεις ταμειακών ροών, παρακολουθώντας τις αναντιστοιχίες ταμειακών εισροών και εκροών τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, καθώς και διενεργούν σενάρια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests) και ανάλυση σεναρίων για την αντιμετώπιση κινδύνων από πιθανές μεταβολές στις συνθήκες της αγοράς, οι οποίες ενδέχεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική τους κατάσταση.

3. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης συντάσσουν σχέδιο ρευστότητας ανάλογο με τη φύση των κινδύνων που έχουν αναληφθεί, τακτικά ή χωρίς καθυστέρηση μετά από κάθε σημαντική εξέλιξη που έχει αντίκτυπο στους παράγοντες που επηρεάζουν τη ρευστότητα, στο οποίο περιλαμβάνονται όλες οι προβλεπόμενες εισροές και εκροές, περιλαμβανομένων των αποτελεσμάτων της έκθεσης συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού και πιθανών λοιπών προβλεπόμενων εισροών και εκροών, όπως ενδεικτικά αυτές που προκύπτουν από μοντέλα αναδρομικών ελέγχων (back test) και αυτές που αφορούν υποχρεώσεις σε τρίτους. Στα σχέδια ρευστότητας, επίσης περιλαμβάνονται σενάρια ευαισθησίας και αποτελέσματα σεναρίων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests), καθώς και μέτρα αντιμετώπισης πιθανής επέλευσης του κινδύνου ρευστότητας. Το σχέδιο ρευστότητας υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην Αρμόδια Αρχή μετά από αίτημά της.

 

`Αρθρο 15
Κίνδυνοι Τεχνολογίας, Πληροφορικής, Επικοινωνιών (ΤΠΕ) και Ασφάλειας

Τα Τ.Ε.Α υποχρεωτικής ασφάλισης διαχειρίζονται επαρκώς τους κινδύνους τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και ασφάλειας και προς τούτο, αναπτύσσουν αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης κινδύνων τεχνολογίας πληροφορικής/επικοινωνιών και ασφάλειας στο πλαίσιο του συστήματός τους διαχείρισης κινδύνων.

 

`Αρθρο 16
Παρακολούθηση και Αναφορά κινδύνων -Μητρώο Κινδύνων – Έκθεση Διαχείρισης Κινδύνων

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διαθέτουν αποτελεσματικές διαδικασίες παρακολούθησης και αναφοράς της διαχείρισης των κινδύνων. Στο πλαίσιο αυτό, τηρούν Μητρώο Κινδύνων, στο οποίο καταγράφονται όλοι οι κίνδυνοι, συμπεριλαμβανομένων και των υποκινδύνων στους οποίους είναι ή θα μπορούσαν να είναι εκτεθειμένα.

Το Μητρώο Κινδύνων επικαιροποιείται και ενημερώνεται σε συνεχή βάση, ώστε να αποτυπώνονται με συνέπεια και σαφήνεια οργανωμένες και συγκεντρωμένες πληροφορίες, σχετικά με την καταγραφή, την ανάλυση, την αντιμετώπιση και την κατάσταση των κινδύνων.

2. Το Μητρώο Κινδύνων περιλαμβάνει, κατ΄ ελάχιστον, τις ακόλουθες πληροφορίες:

α) Την περιγραφή του κάθε κινδύνου και υποκινδύνων,

β) τη διαβάθμιση του επιπέδου των κινδύνων, με βάση την πιθανότητα έλευσής τους και τον αντίκτυπό τους στο ταμείο και διαγραμματική απεικόνιση αυτών (Πίνακας Αξιολόγησης Κινδύνων-risk matrix),

γ) τη μέθοδο μέτρησης και αξιολόγησης του κάθε κινδύνου (ποσοτική ή/και ποιοτική),

δ) τους τρόπους αντιμετώπισης του κάθε κινδύνου, τις διαδικασίες ελέγχου και τυχόν μηχανισμούς μετριασμού του,

ε) το πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, ή τη μονάδα που εισφέρει κίνδυνο ή που εμπλέκεται στο σύστημα διαχείρισης κινδύνων και οι αρμοδιότητες του οποίου συνδέονται άμεσα με τον έλεγχο και την αντιμετώπιση του κάθε κινδύνου. Ενδεικτικά, αναφέρονται τα μέλη διοίκησης, τα πρόσωπα που ασκούν βασικές λειτουργίες στο ταμείο, τα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί εξωτερικά μια λειτουργία ή δραστηριότητά του, τα πρόσωπα που στελεχώνουν τα όργανα του ταμείου και οι αρμόδιοι υπάλληλοί του.

3. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ταμείου ενημερώνεται τουλάχιστον, ανά εξάμηνο, σχετικά με την αποτελεσματικότητα του Συστήματος Διαχείρισης Κινδύνων, μέσω της Έκθεσης Διαχείρισης Κινδύνων, η οποία καταρτίζεται από το πρόσωπο ή την οργανωτική μονάδα που ασκεί τη λειτουργία της διαχείρισης κινδύνων και υποβάλλεται στο Διοικητικό Συμβούλιο.

4. Η Έκθεση Διαχείρισης κινδύνων περιλαμβάνει, κατ΄ ελάχιστο, τα ακόλουθα:

α) Τη χαρτογράφηση των κινδύνων στους οποίους εκτίθεται το ταμείο, όπως αυτοί έχουν κατηγοριοποιηθεί και περιγραφεί στην Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων, περιλαμβανομένων και των υποκινδύνων και τη διαβάθμισή τους ανά επίπεδο κινδύνου,

β) τη μεθοδολογία μέτρησης ανά κίνδυνο/υποκίνδυνο, επισημαίνοντας τυχόν αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση,

γ) την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της μέτρησης κάθε κινδύνου/υποκινδύνου και της αξιολόγησής τους με βάση την οποία έχει προκύψει η διαβάθμισή τους,

δ) τα μέτρα που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση του κάθε κινδύνου/υποκινδύνου (μετριασμό τους) και απεικόνιση της πιθανής μελλοντικής εξέλιξής του,

ε) τον βαθμό στον οποίο τηρήθηκαν τα όρια ανοχής κινδύνου ανά κίνδυνο/υποκίνδυνο που τέθηκαν στην πολιτική διαχείρισης κινδύνων και τις διαδικασίες ή τα μέτρα που πρέπει να αναπτυχθούν σε περίπτωση υπέρβασης αυτών,

στ) τις διαδικασίες που εφαρμόστηκαν ανά κίνδυνο/υποκίνδυνο για τη διαχείριση καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων,

ζ) την αξιολόγηση της συνολικής έκθεσης σε κίνδυνο σύμφωνα με την πολιτική διαχείρισης κινδύνων, αποτυπωμένη και με τον αντίστοιχο πίνακα αξιολόγησης κινδύνων και τα συγκριτικά αποτελέσματα σε σχέση με την προηγούμενη υποβληθείσα έκθεση,

η) τα συμπεράσματα της έκθεσης στα οποία περιλαμβάνονται ο βαθμός στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι που τέθηκαν στη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων και η αξιολόγηση της επάρκειας του συστήματος διαχείρισης κινδύνων, των μεθόδων και των διαδικασιών για τη μέτρηση και την παρακολούθησή τους, και προτάσεις βελτίωσης.

Τα αναφερόμενα στο α) παρουσιάζονται σε εισαγωγική ενότητα της έκθεσης, τα αναφερόμενα από β) έως και στ) παρουσιάζονται ανά βασική κατηγορία κινδύνων του άρθρου 5 σε πέντε (5) ξεχωριστές ενότητες. Στη συνέχεια ακολουθεί ενότητα με τα αναφερόμενα στο ζ) και ενότητα με τα αναφερόμενα στο η).

 

`Αρθρο 17
Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων (Own Risk Assessment – ORA)

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης διενεργούν και τεκμηριώνουν την Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων, στους οποίους εκτίθενται ή μπορεί να εκτεθούν στο πλαίσιο του βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού των δραστηριοτήτων τους και οι οποίοι μπορεί να έχουν αντίκτυπο στην ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Η Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων λαμβάνεται υπόψη στις στρατηγικές αποφάσεις του ταμείου.

2. Η Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων αποτελεί διαδικασία η οποία αναδεικνύει την ιδία οπτική του κάθε ταμείου σχετικά με το προφίλ κινδύνου του, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και λοιπά μέσα που διαθέτει για την αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών. Η Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων συμβάλλει στην κατανόηση των κινδύνων που είναι εκτεθειμένο το ταμείο και οδηγεί στη λήψη σχετικών ορθολογικών αποφάσεων.

3. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης ενσωματώνουν στη λειτουργία τους τη διαδικασία Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, με σκοπό τη διαπίστωση ότι οι στρατηγικές αποφάσεις τους οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα, συνεκτιμώντας τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένα ή/και μελλοντικά μπορεί να εκτεθούν, καθώς και τις συνέπειες από την επέλευση αυτών των κινδύνων. Η ανάπτυξη της διαδικασίας αυτής καθιερώνει τον διάλογο εντός του ταμείου και συγχρόνως διευκολύνει στη λήψη αποφάσεων.

4. Η Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων διενεργείται τουλάχιστον κάθε τρία (3) έτη ή χωρίς καθυστέρηση μετά από κάθε σημαντική αλλαγή στα χαρακτηριστικά κινδύνου του ταμείου ή του προγράμματος συνταξιοδοτικών παροχών το οποίο διαχειρίζεται.

5. Η Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων περιλαμβάνει τη διεξαγωγή συνδυασμένων τεχνικών, ανάλογων με το μέγεθος, τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων του ταμείου προκειμένου να εντοπιστούν, να αξιολογηθούν και να διαχειριστούν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οι υφιστάμενοι και οι επερχόμενοι κίνδυνοι σε περιοδική βάση εξετάζοντας την εμπειρία από τις αποφάσεις και τα μέτρα που έχουν ληφθεί και παρέχει με βάση την εμπειρία, πληροφορίες για μελλοντικές αποφάσεις και ενέργειες.

6. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης οφείλουν να θεσπίζουν και να εφαρμόζουν γραπτώς τεκμηριωμένη πολιτική σε σχέση με τη διεξαγωγή της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, η οποία περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστο τα ακόλουθα:

α) Προβλεπόμενη ημερομηνία για τη διεξαγωγή της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων.

β) Επισκόπηση όλων των κινδύνων που αξιολογούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, η οποία περιλαμβάνει τόσο ποσοτικοποιήσιμους όσο και μη ποσοτικοποιήσιμους κινδύνους με τη χρήση υφιστάμενων πληροφοριών σε λοιπά έγγραφα διακυβέρνησης, καθώς και από το μητρώο κινδύνων,

γ) Βασικές πληροφορίες σχετικά με το προφίλ των κινδύνων του ταμείου, όπως:

γα) στόχοι κινδύνου,

γβ) διάθεση ανάληψης κινδύνου και όρια ανοχής κινδύνου,

γγ) εξέταση της δομής των μελών σε σχέση με τους κινδύνους του ταμείου,

γδ) χρονικός ορίζοντας που λαμβάνεται υπόψη σε σχέση με βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κινδύνους,

γε) απαιτήσεις χρηματοδότησης, εάν υπάρχουν, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής του σχεδίου ανάκαμψης, κατά περίπτωση,

γστ) λοιπές πληροφορίες, όπως η εξωτερική ανάθεση βασικών λειτουργιών και άλλων δραστηριοτήτων και συναφείς συγκρούσεις συμφερόντων,

γζ) αναφορά σε λοιπά έγγραφα, τα οποία είναι απαραίτητα ή χρήσιμα για την ερμηνεία της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, όπως, πολιτική διαχείρισης κινδύνων.

δ) Περιγραφή των προτύπων και απαιτήσεων σχετικά με την ποιότητα δεδομένων, των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή της αξιολόγησης κινδύνου, κάνοντας διάκριση, εάν υπάρχει, μεταξύ των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των βραχυπρόθεσμων κινδύνων και των μεθόδων για την αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων κινδύνων. Εφόσον υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στις μεθόδους ή/και στις παραμέτρους που χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων από την τελευταία αξιολόγηση, αιτιολογούνται και αναλύεται ο αντίκτυπος από τις αλλαγές αυτές κατά τη διεξαγωγή της επόμενης Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων (αναθεώρηση πολιτικής Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων).

ε) Περιγραφή του τρόπου με τον οποίο η διαδικασία της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων ενσωματώνεται στη λειτουργία και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του ταμείου, συμπεριλαμβανομένης σαφούς αναφοράς των μελών διοίκησης που εμπλέκονται στη διαδικασία της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων και στη λήψη αποφάσεων, καθώς και σαφούς αναφοράς των ευθυνών των εν λόγω προσώπων σε σχέση με την Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων.

στ) Περιγραφή:

στα) των μηχανισμών αναπροσαρμογής και ασφάλειας, όπως μείωση παροχών, υποστήριξη εκ μέρους του εργοδότη, αύξηση των εισφορών των εργαζομένων, σχέδιο προστασίας συντάξεων,

στβ) των τυχόν τεχνικών μετριασμού του κινδύνου, όπως αντασφάλιση, χρήση παραγώγων,

στγ) της λειτουργίας των μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένων των περιστάσεων στις οποίες μέσω αυτών ενδέχεται να μετριαστούν συγκεκριμένοι κίνδυνοι για το ταμείο ή/και για τα μέλη και τους δικαιούχους του,

στδ) των αλληλεπιδράσεων μεταξύ αυτών των μηχανισμών και το τελικό αναμενόμενο αποτέλεσμα όσον αφορά τους κινδύνους και τις χρηματοδοτικές ανάγκες του ταμείου,

στε) του βαθμού στον οποίο απονεμόμενες συνταξιοδοτικές παροχές δύνανται να μειωθούν και υπό ποιες προϋποθέσεις.

ζ) Περιγραφή των πιθανών λόγων και συνθηκών επανάληψης της διαδικασίας Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων πρωθύστερα της καθορισμένης ημερομηνίας για τη διεξαγωγή της, όπως νέες κανονιστικές απαιτήσεις, αλλαγή των στόχων κινδύνου, αλλαγή της διάθεσης ανάληψης κινδύνων ή των ορίων ανοχής κινδύνου, αλλαγή όρων που διέπουν το πρόγραμμα συνταξιοδοτικών παροχών, αλλαγή της επενδυτικής πολιτικής και των επενδυτικών στόχων, αλλαγή των εξωτερικών συνεργατών που έχουν αναλάβει σημαντικές δραστηριότητες/λειτουργίες του ταμείου, αλλαγή στον τρόπο χρηματοδότησης του ταμείου, αλλαγή στο προφίλ κινδύνου ενός συγκεκριμένου προγράμματος συνταξιοδοτικών παροχών, οργανωτικές αλλαγές του ταμείου που επιφέρουν ουσιώδεις αλλαγές στο προφίλ κινδύνου του, αλλαγή στους όρους λειτουργίας του, εξωτερικοί παράγοντες ή γεγονότα.

7. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης, όταν διενεργείται Ιδία Αξιολόγηση Κινδύνων, συντάσσουν έκθεση η οποία περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστο τα ακόλουθα:

α) Ημερομηνία ολοκλήρωσης ή περίοδος αναφοράς της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, ημερομηνία έγκρισης των αποτελεσμάτων της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων και πεδίο εφαρμογής της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων.

β) Πέντε ενότητες για τις εκτιμήσεις σχετικά με τις βασικές κατηγορίες κινδύνων που αναφέρονται στο άρθρο 5. Στην κάθε ενότητα από αυτές περιλαμβάνεται επισκόπηση της αξιολόγησης, με βάση το μέγεθος, τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων του ταμείου και την πολιτική Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, των υποκατηγοριών εκάστης βασικής κατηγορίας κινδύνων με υποστηρικτικές εξηγήσεις και ερμηνεία των αποτελεσμάτων ανά υποκίνδυνο.

γ) Ενότητα για την εκτίμηση κινδύνου εξόδων, η οποία περιλαμβάνει τα αποτελέσματα της αξιολόγησης σχετικά με τον κίνδυνο οι αναμενόμενες εισφορές που προορίζονται για την κάλυψη λειτουργικών εξόδων να υπολείπονται των αναμενόμενων λειτουργικών εξόδων, λαμβάνοντας υπόψη μελλοντικές εξελίξεις, με επεξηγήσεις και ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

δ) Ενότητα για τις εκτιμήσεις σχετικά με τον κίνδυνο συγκέντρωσης, με σαφείς επεξηγήσεις και ερμηνεία αποτελεσμάτων.

ε) Ενότητα για τις εκτιμήσεις σχετικά με τον συγχρονισμό ενεργητικού – παθητικού και ενότητα για τις εκτιμήσεις σχετικά με τον κίνδυνο της ρευστότητας του ταμείου για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του, με υποστηρικτικές εξηγήσεις και ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

στ) Ενότητα που περιλαμβάνει προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων, σενάρια ακραίων καταστάσεων (stress test) και αντίστροφες δοκιμές που πραγματοποιούνται από το ταμείο προκειμένου να αξιολογείται η ανθεκτικότητά του έναντι αρνητικών γεγονότων, σε βραχυπρόθεσμη, μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βάση.

ζ) Ενότητα με τα αποτέλεσμα της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, στην οποία περιλαμβάνονται κατ΄ ελάχιστο τα ακόλουθα:

ζα) Σχετικό πλαίσιο για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, ήτοι εκτίμηση του αντίκτυπου τυχόν σημαντικών αλλαγών στις μεθόδους ή/και τις παραμέτρους που χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων σε σχέση με την προηγούμενη αξιολόγηση και αξιολόγηση ζητημάτων ποιότητας δεδομένων που προέκυψαν κατά τη διεξαγωγή της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, εφόσον προκύπτουν.

ζβ) Ερμηνεία των αποτελεσμάτων της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων σε σχέση με τη χρηματοδοτική πολιτική του ταμείου και από την οπτική γωνία των μελών και των δικαιούχων, σε σχέση με:

ζβα) Την επισκόπηση όλων των μετρήσιμων αποτελεσμάτων της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, με υποστηρικτικές επεξηγήσεις, που επιτρέπουν την πλήρη κατανόηση και την κατάλληλη ερμηνεία των αποτελεσμάτων και αιτιολόγηση για τυχόν διαφορές μεταξύ των αποτελεσμάτων της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων και των αναφερομένων στα υποβαλλόμενα έγγραφα με βάση τη νομοθεσία (όπως οικονομικές καταστάσεις, πίνακες επενδύσεων), όσον αφορά την αποτίμηση και τη χρηματοδότηση.

ζββ) Την περιγραφή του εάν τα αποτελέσματα της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων θα οδηγήσουν σε αναθεώρηση και αλλαγή της χρηματοδοτικής πολιτικής του ταμείου και, κατά περίπτωση, του σχεδίου ανάκαμψης.

ζβγ) Την εννοιολογική περιγραφή των αποτελεσμάτων της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων όσον αφορά τους κινδύνους από την οπτική γωνία των μελών και των δικαιούχων.

ζγ) Περιγραφή τυχόν μελλοντικών ουσιωδών αλλαγών στο προφίλ κινδύνου του ταμείου από την υιοθέτηση της πολιτικής Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων:

ζγα) Εκτίμηση του αντίκτυπου των ουσιωδών αλλαγών στο προφίλ κινδύνου του ταμείου στην χρηματοδοτούσα επιχείρηση, στα μέλη και στους δικαιούχους με διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων κινδύνων.

ζγβ) Ποιοτική αξιολόγηση της εξάρτησης και της αποτελεσματικότητας των μηχανισμών ασφάλειας και οποιωνδήποτε άλλων τεχνικών μετριασμού του κινδύνου που διαθέτει το ταμείο, με διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων κινδύνων.

Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης κατά την αξιολόγηση κινδύνων, όταν δεν καθίσταται δυνατόν να προβούν σε μεθόδους από τις οποίες να προκύπτουν ποσοτικοποιημένα αποτελέσματα, αποτυπώνουν στην έκθεση Ίδιας Αξιολόγησης Κινδύνων την εκτίμηση της πιθανότητας να συντρέξουν οι κίνδυνοι αυτοί, καθώς και τη σχετική σφοδρότητα, με τη χρήση διπλής διαβάθμισης του επιπέδου των κινδύνων, με βάση αφενός την πιθανότητα έλευσής τους (συχνότητα), αφετέρου τον αντίκτυπό τους (σφοδρότητα) στο ταμείο.

η) Ενότητα με διορθωτικές ενέργειες και αποφάσεις του ταμείου μετά την ολοκλήρωση της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων, στην οποία παρέχονται συνολικά συμπεράσματα της Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων για το μέλλον με βάση την εμπειρία, συμπεριλαμβανομένης δήλωσης σχετικά με την αποτελεσματικότητα του συστήματος διαχείρισης κινδύνου. Ενδεικτικά στοιχεία που δύνανται να συμπεριλαμβάνονται στα συμπεράσματα, είναι:

ηα) Η επάρκεια των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των τεχνικών προβλέψεων ή/και της αξιολόγησης κινδύνου.

ηβ) Η επάρκεια των αναλογιστικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των τεχνικών προβλέψεων.

ηγ) Η επάρκεια των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των βραχυπρόθεσμων κινδύνων/ χρηματοδοτικών αναγκών.

Επιπλέον, στην περίπτωση που στα συμπεράσματα της έκθεσης καταδεικνύονται αποκλίσεις από τα όρια ανοχής κινδύνου, καταγράφονται τα μέτρα που θα εφαρμόσει το ταμείο προκειμένου να διορθώσει τις αποκλίσεις αυτές καθώς και χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.

 

`Αρθρο 18
Υποβαλλόμενα στοιχεία στην Αρμόδια Αρχή

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υποβάλλουν ηλεκτρονικά σε τακτική βάση στην Αρμόδια Αρχή:

α) Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων: Η τακτικά υποβαλλόμενη ανά τριετία Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων εγκρίνεται και υποβάλλεται στην Αρμόδια Αρχή εντός ενός (1) μηνός από τη λήξη της προηγούμενης.

β) Έκθεση συγχρονισμού ενεργητικού – παθητικού, έως και την 30η Ιουνίου, ετησίως.

γ) Έκθεση Διαχείρισης Κινδύνων, σε ετήσια βάση, έως και την 31η Μαρτίου, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.

δ) Έκθεση Ιδίας Αξιολόγησης Κινδύνων έως και την 30η Ιουνίου, ανά τριετία.

2. Οι ανωτέρω πολιτικές και εκθέσεις ως και κάθε αναθεώρησή τους αποστέλλονται στην Αρμόδια Αρχή με επιμέλεια του αρμόδιου οργάνου, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία λήψης της σχετικής απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης.

3. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υποβάλλουν στην Αρμόδια Αρχή ενδιάμεσες εκθέσεις, καθώς και το σχέδιο ρευστότητας, οποιαδήποτε στιγμή κατόπιν αιτήματός της.

 

`Αρθρο 19
Μεταβατικές Διατάξεις

1. Τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης υποχρεούνται εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας να υποβάλουν στην Αρμόδια Αρχή την Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων με βάση τις διατάξεις της παρούσας.

2. Οι Εκθέσεις Διαχείρισης Κινδύνων, μέχρι την έγκριση της αναπροσαρμοσμένης πολιτικής διαχείρισης κινδύνων, υποβάλλονται στα Διοικητικά Συμβούλια και στην Αρμόδια Αρχή, σύμφωνα με την πολιτική που εφάρμοζαν τα Τ.Ε.Α. υποχρεωτικής ασφάλισης μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας.

3. Κατά την πρώτη υποβολή στην Αρμόδια Αρχή, οι εκθέσεις που προβλέπονται στις περ. β), γ) και δ της παρ. 1 και δ) του άρθρου 18 της παρούσας έχουν ημερομηνία αναφοράς την 31η/12/2025.

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. 14067 Κατάρτιση προγράμματος επιδότησης διαμονής παιδιών σε παιδικές κατασκηνώσεις, έτους 2026.

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Την περ. 3 της παρ. Γ΄ του άρθρου 89 του N. 3996/2011 «Αναμόρφωση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας, ρυθμίσεις θεμάτων Κοινωνικής Ασφάλισης και άλλες διατάξεις» (Α΄ 170).

2. Την περ. γ) της παρ. 4 και την περ. γ) της παρ. 6 του άρθρου 34 του Ν. 4144/2013 «Αντιμετώπιση της παραβατικότητας στην Κοινωνική Ασφάλιση και στην αγορά εργασίας και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας» (Α΄ 88).

3. Τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 10 του Ν. 1276/1982 «Για τη συγχώνευση του κλάδου συντάξεως του Ταμείου Ασφαλίσεως προσωπικού εταιρείας Διαχείρισης ειδών μονοπωλίου του Ελληνικού Δημοσίου στο Ι.Κ.Α. και ρύθμιση άλλων ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών θεμάτων» (Α΄ 100), σε συνδυασμό με το άρθρο 17 του Ν. 1346/1983 «Τροποποίηση και συμπλήρωση διατάξεων της Εργατικής Νομοθεσίας και ρύθμιση διαφόρων θεμάτων» (Α΄ 46).

4. Τον ν. 4921/2022 «Δουλειές Ξανά: Αναδιοργάνωση Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης και ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της, αναβάθμιση δεξιοτήτων εργατικού δυναμικού και διάγνωσης των αναγκών εργασίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 75), ιδίως την περ. ζ) της παρ. 3 και την περ. κδ) της παρ. 4 του άρθρου 3, την περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 15 και το άρθρο 19 αυτού.

5. Το άρθρο 178 του Ν. 5078/2023 «Αναμόρφωση επαγγελματικής ασφάλισης, εξορθολογισμός ασφαλιστικής νομοθεσίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, σύστημα διορισμού και προσλήψεων των εκπαιδευτικών της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης και λοιπές διατάξεις (Α΄ 211).

6. Τον ν. 2956/2001 «Αναδιάρθρωση ΟΑΕΔ και άλλες διατάξεις» (Α΄ 258).

7. Τον ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση Της Οδηγίας 2011/85/ ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α΄ 143), ιδίως την περ. β΄ του άρθρου 20, και την παρ. 3 του άρθρου 77 αυτού.

8. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133).

9. Τον ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α΄ 137).

10. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων/Γ.Κ.Π.Δ.).

11. Το άρθρο 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133).

12. Την παρ. 2 του άρθρου 12 του π.δ. 80/2016 «Ανάληψη υποχρεώσεων από τους διατάκτες» (Α΄ 145).

13. Το π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α΄ 168).

14. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181).

15. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).

16. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 131).

17. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α΄ 130) – Μεταβατικές Διατάξεις» (Α΄ 139).

18. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 91).

19. Την υπό στοιχεία 102928ΕΞ 2023/10.7.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β΄ 4441).

20. Την υπ΄ αρ. οικ. 23411/2131/30.12.2011 κοινή υπουργική απόφαση «Διαδικασίες είσπραξης, ελέγχου διαχείρισης, διάθεσης και δικαιολόγησης κονδυλίων του Ειδικού Λογαριασμού Παιδικών Κατασκηνώσεων (Ε.Λ.Π.Κ.)» (Β΄ 29).

21. Την υπ΄ αρ. 8670/24.3.2026 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης «Καθορισμός ύψους ημερήσιου τροφείου κατασκηνώσεων έτους 2026» (Β΄ 1688).

22. Την υπ΄ αρ. 3129/123/16.12.2025 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.).

23. Την υπ΄ αρ. 84176/02.02.2026 βεβαίωση δέσμευσης πίστωσης της Δ.ΥΠ.Α.

24. Τις υπ΄ αρ. 01-01/331/14.01.2026 (ΑΔΑ: ΨΣΖΘ4691Ω2-Ω2Μ), 01-07/815/20.01.2026 (ΑΔΑ: Ρ1ΜΡ4691Ω2- 4ΣΟ), 01-04/372/14.01.2026 (ΑΔΑ: ΡΞ564691Ω2-ΔΦΧ), 01-03/882/21.01.2026 (ΑΔΑ: 98ΥΖ4691Ω2-ΨΒΓ), 01-02/207/13.01.2026 (ΑΔΑ: ΡΤ734691Ω2-ΚΛΜ), 01-06/299/14.01.2026 (ΑΔΑ: ΨΞΘΛ4691Ω2-4Ω8), 01-08/267/13.01.2026 (ΑΔΑ: ΡΚΜΛ4691Ω2-Ω4Ψ), 01-05/873/21.01.2026 (ΑΔΑ: 94ΖΑ4691Ω2-ΛΑ1), αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης της Δ.ΥΠ.Α. για το έτος 2026.

25. Την υπ΄ αρ. 10157/7.4.2026 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

26. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας προκαλείται δαπάνη ύψους έως τριάντα επτά εκατομμυρίων ευρώ (37.000.000,00€) περίπου, η οποία βαρύνει τον ΑΛΕ 2220901 «Δαπάνες κατασκηνώσεων μέσω ιδιωτών παρόχων για δικαιούχους ασφαλιστικών παροχών και μέλη των οικογενειών τους» του προϋπολογισμού της Δ.ΥΠ.Α. έτους 2026 και είναι εντός των ορίων του προϋπολογισμού της Δ.ΥΠ.Α. και του τρέχοντος ΠΔΠ 2026-2029.

27. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Προγράμματα Κατασκηνώσεων (Δ.ΥΠ.Α.)» και Μοναδικό Αριθμό Καταχώρισης (Μ.Α.Κ.) στο ΕΜΔΔ «Μίτος» «936339», αποφασίζουμε:

 

`Αρθρο 1
Σκοπός και Αντικείμενο του Προγράμματος

Σκοπός του Προγράμματος Διαμονής Παιδιών σε Παιδικές Κατασκηνώσεις είναι η ψυχαγωγία των τέκνων εργαζομένων και ανέργων. Αντικείμενο του προγράμματος είναι η επιδότηση των δικαιούχων για τη διαμονή των παιδιών τους σε παιδικές κατασκηνώσεις με τη χορήγηση Επιταγής Διαμονής σε Παιδικές Κατασκηνώσεις.

 

`Αρθρο 2
Δικαιούχοι – Ωφελούμενοι του Προγράμματος- Αριθμός ωφελούμενων

1. Ως «Δικαιούχοι» του προγράμματος ορίζονται γονείς ή ασκούντες την επιμέλεια (ανάδοχοι, κηδεμόνες κ.ο.κ.) τέκνων κατά την έννοια της παρ. 3 του παρόντος:

i) Εργαζόμενοι με εξαρτημένη σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου κατά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων,

ii) ασφαλισμένοι στον e-ΕΦΚΑ λόγω εξαρτημένης σχέσης εργασίας στην επαγγελματική τους κατηγορία με εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας της Δ.ΥΠ.Α. οποτεδήποτε στους δώδεκα μήνες που προηγούνται της λήξης της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων,

iii) άνεργοι εγγεγραμμένοι με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο στο Ψηφιακό Μητρώο της Δ.ΥΠ.Α., με συνεχόμενο χρονικό διάστημα ανεργίας κατά την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων τουλάχιστον τριών (3) μηνών.

Για τους δικαιούχους όλων των ως άνω κατηγοριών, το ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα, ανεξαρτήτως από την πηγή προέλευσής του, πραγματικό και τεκμαρτό, του φορολογικού έτους 2024 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα εισοδηματικά κριτήρια της υπουργικής απόφασης που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 79 του Ν. 4756/2020 (Α΄ 235), περί χορήγησης επιδόματος θέρμανσης, βάσει των οριζομένων στις διατάξεις του άρθρου 19 του Ν. 4921/2022 (Α΄ 75).

2. Δεν θεωρούνται δικαιούχοι/ωφελούμενοι του προγράμματος:

α. Όσοι επιδοτούνται για συναφή παροχή από οποιονδήποτε άλλο φορέα για το έτος 2026.

β. Οι επιλεγέντες δικαιούχοι – ωφελούμενοι στο πλαίσιο κατασκηνωτικών προγραμμάτων της Δ.ΥΠ.Α. παρελθόντων ετών, στους οποίους επεβλήθη ως κύρωση η μη συμμετοχή στο κατασκηνωτικό πρόγραμμα έτους 2026.

3. Ως «Ωφελούμενοι» του προγράμματος ορίζονται:

Τα ανήλικα τέκνα των δικαιούχων της παρ. 1 του παρόντος που γεννήθηκαν από 01.01.2010 έως 14.06.2020. Τα ως άνω ηλικιακά όρια είναι δυνατόν να επανακαθοριστούν στη Δημόσια Πρόσκληση με βάση τις ισχύουσες διατάξεις.

4. Οι πληροφορίες για την εξακρίβωση της πλήρωσης των προϋποθέσεων συμμετοχής των παρ. 1, 2 και 3 αναζητούνται αυτεπαγγέλτως μέσω πληροφορικών συστημάτων (ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ και ΟΠΣ της Δ.ΥΠ.Α.) και δια- λειτουργικότητας με τους αρμόδιους φορείς. Για τις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η αυτεπάγγελτη αναζήτηση, επισυνάπτονται στην ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής του άρθρου 7 της παρούσας δικαιολογητικά, όπως η Δημόσια Πρόσκληση ορίζει.

5. Ο αριθμός των ωφελούμενων παιδιών των δικαιούχων για το έτος 2026 ανέρχεται σε 70.000 περίπου.

6. Ο αριθμός των ωφελούμενων παιδιών με αποδεδειγμένη αναπηρία σε ποσοστό 50% και άνω που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα εξαρτάται απόλυτα από τον αριθμό των προσφερόμενων από τις κατασκηνωτικές επιχειρήσεις θέσεων για παιδιά της κατηγορίας αυτής.

 

`Αρθρο 3
Διάρκεια προγράμματος

1. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί για το έτος 2026 από την 15η Ιουνίου έως: α) και την 10η Σεπτεμβρίου για τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης και β) την 20η Σεπτεμβρίου για τα παιδιά με αναπηρία με ποσοστό 50% και άνω. Το ως άνω χρονικό διάστημα δύναται να τροποποιηθεί με τη Δημόσια Πρόσκληση.

2. Η διάρκεια διαμονής κάθε παιδιού ορίζεται έως 15 συνεχόμενες ημέρες κατ΄ ανώτατο όριο (συμπεριλαμβανομένων και των ημερών προσέλευσης και αναχώρησης). Η ως άνω διάρκεια διαμονής διπλασιάζεται, όταν επιλέγονται εγκαταστάσεις κατασκηνωτικών επιχειρήσεων στους Δήμους Ιστιαίας – Αιδηψού και Μαντουδίου – Λίμνης – Αγ. `Αννας της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας και στην Περιφέρεια Θεσσαλίας.

 

`Αρθρο 4
Επιταγή Διαμονής σε Παιδικές κατασκηνώσεις

1. Η «Επιταγή Διαμονής σε Παιδικές Κατασκηνώσεις» ενσωματώνει μια συγκεκριμένη οικονομική αξία και ο αποκλειστικός σκοπός της είναι η ανταλλαγή της μέσω της ηλεκτρονικής ενεργοποίησής της με υπηρεσίες των παρόχων του άρθρου 5 της παρούσας για τη διαμονή των ωφελούμενων τέκνων των δικαιούχων, σύμφωνα με τους όρους της Δημόσιας Πρόσκλησης.

2. Το ύψος της οικονομικής αξίας της επιταγής που αποτελεί την επιδότηση του δικαιούχου για τη διαμονή του τέκνου του σε παιδική κατασκήνωση, καλύπτει το ημερήσιο τροφείο του παιδιού του δικαιούχου για όσες ημέρες αυτό διέμεινε στην κατασκήνωση και με ανώτατο όριο τις ημέρες διαμονής της παρ. 2 του άρθρου 3 της παρούσας.

Το ημερήσιο τροφείο περιλαμβάνει τις υπηρεσίες διαμονής, τις προβλεπόμενες βάσει της υποχρεωτικής υποδομής και στελέχωσης των παιδικών κατασκηνώσεων – εξοχών υπηρεσίες σύμφωνα με το Κανονιστικό Πλαίσιο Ίδρυσης και Λειτουργίας Παιδικών Κατασκηνώσεων – Εξοχών και γενικά όλες τις λοιπές υπηρεσίες που παρέχονται στην κατασκήνωση, σύμφωνα με τους όρους της Δημόσιας Πρόσκλησης.

Το ημερήσιο τροφείο σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις ανέρχεται κατά περίπτωση:

α) Στα 39,41€ ημερησίως, συμπεριλαμβανομένων όλων των επιβαρύνσεων, για τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης και

β) στα 67,91€ ημερησίως, συμπεριλαμβανομένων όλων των επιβαρύνσεων, για τα παιδιά με ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω.

3. Η «Επιταγή Διαμονής σε Παιδικές Κατασκηνώσεις» έχει τη μορφή ενός μοναδικού ηλεκτρονικού αριθμού για κάθε ωφελούμενο τέκνο δικαιούχου, ο οποίος δημιουργείται αυτόματα στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.) της Δ.ΥΠ.Α., ισχύει δε αποκλειστικά για τους σκοπούς του συγκεκριμένου προγράμματος μέχρι τη λήξη αυτού.

4. Η επιδότηση μέσω της «Επιταγής Διαμονής σε Παιδικές Κατασκηνώσεις» δίνει τη δυνατότητα στους δικαιούχους να επιλέγουν οι ίδιοι τους παρόχους παιδικών κατασκηνώσεων σύμφωνα με τις ανάγκες των παιδιών τους.

5. Οι δικαιούχοι οφείλουν να χρησιμοποιήσουν την Επιταγή των ωφελουμένων τους κατά τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος. Σε διαφορετική περίπτωση αποκλείονται από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα του επόμενου έτους, με απόφαση του Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α., εξαιρέσει των δικαιούχων Α.με.Α. ή όσων δηλώνουν παιδί Α.με.Α. στην αίτησή τους και των πολύτεκνων δικαιούχων, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη Δημόσια Πρόσκληση.

 

`Αρθρο 5
Πάροχοι του προγράμματος

Ως «Πάροχοι» νοούνται κατασκηνωτικές επιχειρήσεις, που λειτουργούν σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη Δημόσια Πρόσκληση.

 

`Αρθρο 6
Δημόσια Πρόσκληση για την κατάρτιση των Μητρώων Δικαιούχων και Παρόχων

1. Με Δημόσια Πρόσκληση της Διοικήτριας της Δ.ΥΠ.Α., που εκδίδεται εντός 15 ημερών από τη δημοσίευση της παρούσας, προσκαλούνται οι δικαιούχοι και οι πάροχοι να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα.

2. Με τη Δημόσια Πρόσκληση προσδιορίζονται οι προϋποθέσεις και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά συμμετοχής των δικαιούχων-ωφελουμένων και των παρόχων, η προθεσμία και η διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης των ηλεκτρονικών αιτήσεων, οι διαδικασίες μοριοδότησης, κατάρτισης, επικαιροποίησης των Μητρώων Δικαιούχων και Παρόχων, υποβολής ενστάσεων, σύναψης συμβάσεων, ενεργοποίησης των επιταγών, πρόωρης αναχώρησης και προσωρινής απουσίας, ελέγχων και επιβολής κυρώσεων, οι ιδιαίτεροι όροι καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την υλοποίηση του προγράμματος.

3. Η Δημόσια Πρόσκληση αναρτάται στον ιστότοπο της Δ.ΥΠ.Α. (www.dypa.gov.gr) και του «ΔΙΑΥΓΕΙΑ».

 

`Αρθρο 7
Αιτήσεις υποψήφιων δικαιούχων – Διαδικασία υποβολής αιτήσεων – Δικαιολογητικά συμμετοχής

1. Οι αιτήσεις συμμετοχής των υποψηφίων δικαιούχων υποβάλλονται προς τη Δ.ΥΠ.Α. αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο, όπως η Δημόσια Πρόσκληση ορίσει. Σε περίπτωση υποβολής αίτησης με τρόπο διαφορετικό από αυτόν που ορίζεται στην Πρόσκληση, η αίτηση δεν λαμβάνεται υπόψη.

2. Οι ηλεκτρονικές αιτήσεις υποβάλλονται μέσα στην προθεσμία που ορίζεται στην Πρόσκληση. Μετά τη λήξη της προθεσμίας δεν είναι δυνατή η υποβολή αιτήσεων.

3. Η αίτηση επέχει θέση δήλωσης αποδοχής των όρων και των προϋποθέσεων του προγράμματος καθώς και υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986 (Α΄ 75) για τα στοιχεία που διαλαμβάνονται σε αυτήν και υπόκειται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 10 του Ν. 3230/2004 (Α΄ 44). Η ανακρίβεια των στοιχείων που δηλώνονται στην αίτηση επισύρει τις προβλεπόμενες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.

4. Στην αίτηση συμπληρώνονται υποχρεωτικά τα στοιχεία που απαιτούνται για την εξακρίβωση της πλήρωσης των προϋποθέσεων συμμετοχής του άρθρου 2 και τη μοριοδότηση του άρθρου 8, καθώς και τα στοιχεία των ανήλικων τέκνων, ωφελούμενων και μη, προκειμένου για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και τη μοριοδότηση των δικαιούχων.

5. Ο υποψήφιος φέρει την ευθύνη της πλήρους και ορθής συμπλήρωσης της ηλεκτρονικής του αίτησης. Διόρθωση των αιτήσεων επιτρέπεται με νέες αιτήσεις που υποβάλλονται έως τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων σε αντικατάσταση των προηγουμένων. Μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων δεν είναι δυνατή η συμπλήρωση στοιχείων ή μελών ή η διόρθωσή τους.

6. Η υποβολή αίτησης συμμετοχής συνιστά εξουσιοδότηση προς τη Δ.ΥΠ.Α. για τη χρήση και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του αιτούντος και των ωφελουμένων τέκνων του αποκλειστικά για τους σκοπούς της παρούσας. Τα στοιχεία των δικαιούχων δύναται να διασταυρώνονται με τα τηρούμενα στοιχεία αντιστοίχων προγραμμάτων υλοποιούμενων από τρίτους φορείς, για την εξακρίβωση της προϋπόθεσης της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 2.

7. Μη επισύναψη στην ηλεκτρονική αίτηση των δικαιολογητικών που ορίζονται από τη Δημόσια Πρόσκληση καθώς και προκύπτουσα μη πλήρωση των όρων της Δημόσιας Πρόσκλησης και αναντιστοιχία των δηλουμέ νων στην αίτηση στοιχείων με τα υποβληθέντα ή αυτεπαγγέλτως αναζητηθέντα δικαιολογητικά, συνεπάγεται αποκλεισμό του δικαιούχου ή ωφελουμένων τέκνων του από το Πρόγραμμα.

 

`Αρθρο 8
Διαδικασία επιλογής – Κριτήρια επιλογής δικαιούχων – Κατάρτιση Μητρώων Δικαιούχων

1. Η Δ.ΥΠ.Α. επεξεργάζεται τις αιτήσεις και προβαίνει στη μοριοδότηση των υποψηφίων που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 2 της παρούσας, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του παρόντος.

2. Τα κριτήρια μοριοδότησης και ο αριθμός μορίων ανά κριτήριο έχουν ως εξής:

α. Ιδιότητα δικαιούχου Α.με.Α. σε ποσοστό 50% και άνω: 50 μόρια.

β. Ιδιότητα μονογονέα: 10 μόρια.

γ. Αριθμός ανηλίκων τέκνων (ηλικίας έως 18 ετών): 15 μόρια για κάθε τέκνο.

Κρίσιμος χρόνος συνδρομής των ανωτέρω κριτηρίων α΄ έως γ΄ είναι ο χρόνος λήξης της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων συμμετοχής στη Δημόσια Πρόσκληση.

δ. Ύψος ετήσιου συνολικού οικογενειακού εισοδήματος, ανεξαρτήτως από την πηγή προέλευσής του, πραγματικού και τεκμαρτού, του φορολογικού έτους 2024, ως εξής:

i) Έως 10.000,99€: 30 μόρια,

ii) από 10.001,00€ έως 20.000,99€: 20 μόρια,

iii) από 20.001,00€ έως 30.000,00 €: 10 μόρια.

ε. Νέος Δικαιούχος ή δικαιούχος που συμμετείχε αλλά δεν επελέγη λόγω μοριοδότησης στα κατασκηνωτικά

προγράμματα της Δ.ΥΠ.Α. ετών 2025 και 2024: 20 μόρια.

3. Οι πληροφορίες για τα κριτήρια μοριοδότησης αναζητούνται αυτεπάγγελτα από τους αρμόδιους φορείς μέσω διαλειτουργικότητας. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η αυτεπάγγελτη αναζήτηση, οι πληροφορίες αναζητούνται από σχετικά δικαιολογητικά, όπως η Δημόσια Πρόσκληση ορίσει.

4. Από τη διαδικασία μοριοδότησης εξαιρούνται και επιλέγονται για τη συμμετοχή των παιδιών τους στο πρόγραμμα εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 2 της παρούσας: α) οι υποψήφιοι που έχουν την ιδιότητα του πολυτέκνου, όπως αυτή αποδεικνύεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Δημόσια Πρόσκληση. Κρίσιμος χρόνος συνδρομής της πολυτεκνικής ιδιότητας είναι η ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων, β) οι γονείς ωφελούμενων τέκνων κατά την έννοια του άρθρου 2 της παρούσας με αποδεδειγμένη αναπηρία σε ποσοστό 50% και άνω, εφόσον κατά την κατάρτιση του Μητρώου Παρόχων προκύψει ότι οι προ- σφερόμενες θέσεις για παιδιά με αναπηρία από τις συμμετέχουσες κατασκηνωτικές επιχειρήσεις επαρκούν για τη διαμονή όλων των ωφελουμένων τέκνων της κατηγορίας αυτής για τα οποία έχουν υποβληθεί αποδεκτές αιτήσεις. Σε περίπτωση μη επάρκειας των προσφερόμενων θέσεων, εφαρμόζεται διαδικασία μοριοδότησης.

5. Από τη διαδικασία μοριοδότησης επιλεγόμενα για συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι τα ωφελούμενα παιδιά των δικαιούχων που συγκεντρώνουν τη μέγιστη βαθμολογία, μέχρι της πληρώσεως αθροιστικά με τα ωφελούμενα παιδιά των δικαιούχων της παρ. 4 του παρόντος του προβλεπόμενου από την παρούσα αριθμού ωφελουμένων παιδιών.

6. Οι δικαιούχοι που επιλέγονται κατά τη διαδικασία μοριοδότησης για τη συμμετοχή των παιδιών τους στο πρόγραμμα κατατάσσονται σε προσωρινό Μητρώο στο οποίο αναγράφονται: ο Κωδικός Αριθμός Αίτησής τους, τα τέσσερα τελευταία ψηφία του Αριθμού Φορολογικού Μητρώου τους (ΑΦΜ) και τα τέσσερα τελευταία ψηφία του Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισής τους (ΑΜΚΑ), τα αρχικά και τελικά γράμματα του ονοματεπωνύμου των ωφελούμενων παιδιών ανά δικαιούχο και τα τέσσερα τελευταία ψηφία του Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ) αυτών, ο συνολικός αριθμός μορίων των δικαιούχων, τα μόρια που αντιστοιχούν σε καθένα από τα κριτήρια κατάταξης της παρ. 2 του παρόντος, η σειρά κατάταξης των δικαιούχων με βάση τη συνολική μοριοδότηση των κριτηρίων και η ένδειξη έκδοσης «Επιταγής Διαμονής σε Παιδικές Κατασκηνώσεις» για κάθε ωφελούμενο τέκνο ανά επιλεγέντα δικαιούχο.

7. Δικαιούχοι που επιλέγονται σύμφωνα με την παρ. 4 του παρόντος για συμμετοχή των παιδιών τους στο πρόγραμμα κατατάσσονται σε προσωρινό Μητρώο Δικαιούχων – Ωφελουμένων, στο οποίο αναγράφονται τα στοιχεία της παρ. 6, πλην αυτών που αφορούν στη μοριοδότηση.

8. Για τους υποψήφιους που δεν πληρούν ή που δεν αποδεικνύεται ότι πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 2 της παρούσας, όπως αυτές εξειδικεύονται από τη Δημόσια Πρόσκληση, συντάσσεται προσωρινός Πίνακας Αποκλειομένων, με αναφορά στον συγκεκριμένο λόγο αποκλεισμού τους.

9. Τέκνα που δηλώθηκαν ως ωφελούμενα στην αίτηση, χωρίς να πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 3 του άρθρου 2 της παρούσας, δεν θα ληφθούν υπόψη κατά την κατάρτιση του Μητρώου Δικαιούχων, αλλά θα συμπεριληφθούν σε ξεχωριστό πίνακα αποκλειομένων τέκνων.

10. Τα προσωρινά Μητρώα Δικαιούχων και οι προσωρινοί πίνακες Αποκλειομένων αναρτώνται στον ιστότοπο της Δ.ΥΠ.Α. (www.dypa.gov.gr).

11. Οι υποψήφιοι που κατέθεσαν ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής έχουν δικαίωμα υποβολής προς το Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α. μίας και μόνο ηλεκτρονικής ένστασης κατά των αποτελεσμάτων των προσωρινών Μητρώων Δικαιούχων και του προσωρινού Πίνακα Αποκλειομένων. Η προθεσμία υποβολής της ένστασης ορίζεται με απόφαση της Διοικήτριας της Δ.ΥΠ.Α.

12. Κατόπιν εξέτασης των ενστάσεων από το Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α., καταρτίζονται: α) τα Οριστικά Μητρώα Δικαιούχων και β) οι οριστικοί Πίνακες Αποκλειομένων. Τα Μητρώα Δικαιούχων και οι Πίνακες Αποκλειομένων αναρτώνται στον ιστότοπο της Δ.ΥΠ.Α. (www.dypa.gov.gr).

13. Τα προσωρινά και οριστικά Μητρώα Δικαιούχων και οι προσωρινοί και οριστικοί Πίνακες Αποκλειομένων καταρτίζονται από τη Διοικήτρια της Δ.ΥΠ.Α.

 

`Αρθρο 9
Αιτήσεις υποψηφίων παρόχων – Διαδικασία υποβολής – Κατάρτιση Μητρώου Παρόχων

1. Οι αιτήσεις συμμετοχής των υποψηφίων παρόχων υποβάλλονται προς την Δ.ΥΠ.Α. αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο. Λεπτομέρειες για τη διαπίστευση των χρηστών, τη συμπλήρωση και ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων καθώς και για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά καθορίζονται με τη Δημόσια Πρόσκληση. Σε περίπτωση υποβολής αίτησης με τρόπο διαφορετικό από αυτόν που ορίζεται ρητά στην Πρόσκληση, η αίτηση δεν λαμβάνεται υπόψη.

2. Η ηλεκτρονική αίτηση υποβάλλεται μέσα στην προθεσμία που ορίζεται στην Πρόσκληση. Μετά τη λήξη της προθεσμίας δεν είναι δυνατή η υποβολή αιτήσεων.

3. Οι δυνητικοί πάροχοι φέρουν την ευθύνη της πλήρους και ορθής συμπλήρωσης της ηλεκτρονικής τους αίτησης. Διόρθωση των αιτήσεων επιτρέπεται με νέες αιτήσεις που υποβάλλονται έως τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων σε αντικατάσταση των προηγουμένων.

4. Η ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής επέχει θέση δήλωσης αποδοχής των όρων και των προϋποθέσεων του προγράμματος καθώς και υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75) για τα στοιχεία που διαλαμβάνονται σε αυτήν. Η ανακρίβεια των στοιχείων που δηλώνονται στην αίτηση επισύρει τις προβλεπόμενες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.

5. Οι πάροχοι οφείλουν να επισυνάψουν στην ηλεκτρονική αίτησή τους δικαιολογητικά που δεν είναι δυνατόν να αναζητηθούν αυτεπαγγέλτως ή δεν είναι σε ισχύ, ως η Δημόσια Πρόσκληση ορίσει, άλλως αποκλείονται από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα.

6. Πάροχοι που είχαν ενταχθεί στο Μητρώο Παρόχων στο πλαίσιο υλοποίησης του κατασκηνωτικού προγράμματος της Δ.ΥΠ.Α. έτους 2025 εντάσσονται αυτόματα στο Μητρώο Παρόχων 2026, εφόσον δηλώσουν τη συναίνεσή τους και προσκομίσουν τα δικαιολογητικά που έχουν μεταβληθεί, τροποποιηθεί ή αντικατασταθεί, κατά τη διαδικασία που περιγράφεται στη παρούσα και τη Δημόσια Πρόσκληση.

7. Δεν είναι δυνατή υποβολή αιτήσεων από παρόχους στους οποίους έχει επιβληθεί κύρωση αποκλεισμού από το πρόγραμμα έτους 2026.

8. Αρμόδιο όργανο για την ένταξη των παρόχων στο Μητρώο ορίζεται ο Προϊστάμενος του ΚΠΑ2 της περιοχής αρμοδιότητας των εγκαταστάσεων της κατασκήνωσης στο οποίο έχει υποβληθεί η σχετική αίτηση.

9. Μετά την ένταξη των Παρόχων στο Μητρώο, η υποβληθείσα αίτησή τους επέχει θέση σύμβασης με την Δ.ΥΠ.Α., η οποία διέπεται από το σύνολο των όρων και των προϋποθέσεων της παρούσας και της Δημόσιας Πρόσκλησης.

10. Κατόπιν της κατά τα ως άνω επεξεργασίας των αιτήσεων των παρόχων καταρτίζεται το Μητρώο Παρόχων από τη Διοικήτρια της Δ.ΥΠ.Α.

11. Το επικαιροποιημένο Μητρώο Παρόχων αναρτάται στον ιστότοπο της Δ.ΥΠ.Α. (www.dypa.gov.gr).

 

`Αρθρο 10
Σύμβαση Δικαιούχων και Παρόχων

1. Οι δικαιούχοι και οι πάροχοι συνάπτουν σύμβαση για τη διαμονή των ωφελουμένων στην κατασκήνωση, η οποία δημιουργείται και συνυποβάλλεται ηλεκτρονικά κατά την ενεργοποίηση των επιταγών, όπως η Δημόσια Πρόσκληση ορίσει. Η ενεργοποίηση των επιταγών δεν θεωρείται ολοκληρωμένη χωρίς την ηλεκτρονική συνυποβολή της προτυποποιημένης σύμβασης.

2. Η σύναψη σύμβασης μεταξύ δικαιούχου και παρόχου και η ηλεκτρονική ενεργοποίηση των επιταγών γεννούν την αξίωση του δεύτερου να εισπράξει από την Δ.ΥΠ.Α. ποσό αντίστοιχο με την οικονομική αξία της Επιταγής Διαμονής σε Παιδικές Κατασκηνώσεις, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 4 της παρούσας, ως αντάλλαγμα του συνόλου των παρεχόμενων υπηρεσιών για τις πραγματικές ημέρες διαμονής του παιδιού στην κατασκήνωση.

 

`Αρθρο 11
Διαδικασία Ελέγχου

Οι διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι διενεργούνται από υπαλλήλους της Δ.ΥΠ.Α. σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και τα οριζόμενα στη σχετική Δημόσια Πρόσκληση.

 

`Αρθρο 12
Αποπληρωμή του προγράμματος

1. Οι αιτήσεις των παρόχων και τα σχετικά δικαιολογητικά για την αποπληρωμή του προγράμματος, όπως αυτά ορίζονται στη Δημόσια Πρόσκληση, υποβάλλονται ηλεκτρονικά από την επομένη της λήξης της σύμβασης της παρ. 1 του άρθρου 10 της παρούσης και οπωσδήποτε έως την 31.10.2026. Αιτήσεις που υποβάλλονται εκπρόθεσμα απορρίπτονται.

2. Σε περίπτωση μη ηλεκτρονικής ενεργοποίησης των επιταγών δεν είναι δυνατή η υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης αποπληρωμής.

3. Αρμόδιο όργανο για την αποπληρωμή του προγράμματος ορίζεται ο Προϊστάμενος του ΚΠΑ 2 της περιοχής αρμοδιότητας του υποκαταστήματος της επιχείρησης/παρόχου.

4. Δεν είναι δυνατή η αποπληρωμή πριν από τη διενέργεια του ελέγχου υπαγωγής του παρόχου στο πρόγραμμα ή στην περίπτωση αρνητικού ελέγχου υπαγωγής (ελέγχων του άρθρου 11 της παρούσας).

5. Η αποπληρωμή των παρόχων ολοκληρώνεται εντός 30 εργασίμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής αιτήσεως με πλήρη δικαιολογητικά με τον περιορισμό της παρ. 4 του παρόντος.

6. Οι πάροχοι τηρούν τα σχετικά δικαιολογητικά, ώστε να τα επιδεικνύουν στις αρμόδιες αρχές, για το διάστημα που ορίζεται κάθε φορά από τη φορολογική Διοίκηση.

 

`Αρθρο 13
Επίλυση διαφορών

Διαφορές που προκύπτουν κατά την υλοποίηση του προγράμματος επιλύονται με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής Εξέτασης Ενστάσεων (Κ.ΕΠ.Ε.Ε.) σύμφωνα με την εκδοθείσα κατ΄ εξουσιοδότηση του άρθρου 70 του Ν. 3996/2011, υπ΄ αρ. 1539/50/28.05.2024 (Β΄ 3571) απόφαση του Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α., πλην των διαφορών που αφορούν σε ένταξη ή απένταξη από τα Μητρώα Δικαιούχων και Παρόχων και σε επιβολή κυρώσεων κατά το άρθρο 14 της παρούσας, οι οποίες επιλύονται με απόφαση του Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α.

 

`Αρθρο 14
Παράβαση των όρων του προγράμματος – Κυρώσεις – Αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά

1. Με απόφαση του Δ.Σ. της Δ.ΥΠ.Α. η παράβαση των όρων του προγράμματος από τους δικαιούχους και τους παρόχους, εκτός της διακοπής της επιδότησης, μπορεί να επιφέρει τον αποκλεισμό τους από το πρόγραμμα έως τρία (3) χρόνια και έως πέντε (5) χρόνια αντίστοιχα, όπως η Δημόσια Πρόσκληση ορίζει, ή την επιβολή διοικητικού προστίμου, ως εξής:

i) Για δικαιούχους: από 500€ έως το διπλάσιο της συνολικής αξίας των επιταγών που έχουν στην κατοχή τους.

ii) Για παρόχους: από το δεκαπλάσιο της συνολικής αξίας κάθε επιταγής για την οποία σημειώνεται παράβαση και έως 10.000€.

2. Ποσά που καταβλήθηκαν σε παρόχους για την επιδότηση ανοικείως λαβόντων την παροχή αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα από τους κατόχους των επιταγών.

 

`Αρθρο 15
Τελικές Διατάξεις

Στη Δημόσια Πρόσκληση που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας εξειδικεύεται κάθε αναγκαία για την υλοποίηση του προγράμματος λεπτομέρεια.

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. Α.1094 Τροποποίηση της υπό στοιχεία Α.1122/2024 κοινής απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Καθορισμός της έκτασης εφαρμογής, των εξαιρέσεων, του χρόνου διαβίβασης, καθώς και της έναρξης εφαρμογής της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης αγαθών στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄4570).

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α) Της παρ. 9Β του άρθρου 5 του Ν. 4308/2014 «Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, συναφείς ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις» (A΄ 251),

β) του Κεφαλαίου Α΄ του Μέρους Πρώτου του ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄94) και ειδικότερα του άρθρου 7, της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού.

2. Την υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ. Α 1125859 ΕΞ 2020/23.10.2020 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β΄ 4738).

3. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄181).

4. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομα- σία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).

5. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α΄ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α΄ 139).

6. Το π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α΄ 44).

7. Την υπό στοιχεία 47542 ΕΞ 2025/19.3.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιο Κώτσηρα» (Β΄ 1327).

8. Την υπό στοιχεία Α.1138/12.6.2020 κοινή απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Καθορισμός της έκτασης εφαρμογής, του χρόνου και της διαδικασίας ηλεκτρονικής διαβίβασης δεδομένων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, καθώς και κάθε άλλου αναγκαίου θέματος για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 15Α του Ν. 4174/2013 (Κ.Φ.Δ.) (Β΄2470).

9. Την υπό στοιχεία Α.1122/31.7.2024 κοινή απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Καθορισμός της έκτασης εφαρμογής, των εξαιρέσεων, του χρόνου διαβίβασης, καθώς και της έναρξης εφαρμογής της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης αγαθών στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄4570).

10. Την υπό στοιχεία Α.1123/15.7.2024 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Καθορισμός του περιεχόμενου και του μορφότυπου των ψηφιακών παραστατικών διακίνησης, της διαδικασίας, του τρόπου και των καναλιών διαβίβασης αυτών στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), καθώς και κάθε άλλου ειδικότερου θέματος για την εφαρμογή της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αγαθών» (Β΄4571).

11. Την υπ΄ αρ. 1/20.1.2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 , την υπ΄ αρ. 39/3/30.11.2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Α.Δ.Ε., την υπό στοιχεία 5294ΕΞ2020/17.01.2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθώς και την υπ΄ αρ. 7608/17.1.2025 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» (Υ.Ο.Δ.Δ. 11).

12. Την ανάγκη μετάθεσης του χρόνου έναρξης εφαρμογής της δεύτερης φάσης, ώστε να παρασχεθεί επαρκής χρόνος για τις αναγκαίες τεχνικές υλοποιήσεις.

13. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης, δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού.

14. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

 

`Αρθρο Μόνο

Τροποποιείται η υπό στοιχεία Α.1122/2024 κοινή απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) «Καθορισμός της έκτασης εφαρμογής, των εξαιρέσεων, του χρόνου διαβίβασης, καθώς και της έναρξης εφαρμογής της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης αγαθών στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄4570), ως ακολούθως:

1. Οι παρ. 4, 5 και 7 του άρθρου 4 αντικαθίστανται ως εξής:

«4. Από την 1/12/2025 δύναται να διαβιβάζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA τα δεδομένα της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων, με την επιφύλαξη των ειδικότερα οριζόμενων στην παρ. 5 του παρόντος άρθρου για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων της παρούσας, για τη δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι της υπό στοιχεία Α.1123/2024 απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

5. Από την 1/12/2025 και εφεξής, διαβιβάζονται υποχρεωτικά στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA τα δεδομένα της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων της παρούσας, για την πρώτη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι της υπό στοιχεία Α.1123/2024 απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Τα δεδομένα για τη δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων, διαβιβάζονται για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων της παρούσας υποχρεωτικά ως ακολούθως:

– Από 12/10/2026 και εφεξής, τα δεδομένα της διαδικασίας φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής για την ψηφιακή παρακολούθηση και ιχνηλασιμότητα της διακίνησης αποθεμάτων, καθώς και τα δεδομένα του ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου αποθεμάτων (Φάση Β1).

– Από 1/1/2027 και εφεξής, τα δεδομένα της Ενιαίας Κωδικοποίησης Ειδών σύμφωνα με την Συνδυασμένη Ονοματολογία, βάσει του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2658/1987 του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1987 για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (Φάση Β2).

7. Η παρ. 5.8.4 της υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1003/2014 παύει να ισχύει από 1/12/2025, με εξαίρεση την περ. στ) αυτής, αναφορικά με τη διακίνηση ελαιοκάρπου από τους ελαιώνες των παραγωγών-αγροτών του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ προς τα ελαιοτριβεία για έκθλιψη, η οποία εξακολουθεί να ισχύει έως και την 11/10/2026, υπό την προϋπόθεση έκδοσης δελτίου ποσοτικής παραλαβής από τα ελαιοτριβεία κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου και εφόσον οι παραγωγοί-αγρότες δεν εντάσσονται στις υπόχρεες οντότητες της πρώτης περιόδου εφαρμογής της υποχρέωσης ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.».

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Η προϋπόθεση της ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης προκειμένου να θεμελιωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα με χρήση πλασματικών χρόνων του άρθ. 40 του Ν. 3996/2011, δεν ισχύει εάν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί με το αρθ. 10 του Ν. 3863/2010.

Διευκρίνιση στην εγκύκλιο 4/2012 του τ . ΙΚΑ – ΕΤΑΜ .

Σχετ.: Οι εγκύκλιοι 32/1993 και 4/2012 του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Με την εγκύκλιο 4/2012 δόθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με το συνυπολογισμό πλασματικών χρόνων ανεργίας, ασθένειας, κύησης & λοχείας καθώς και χρόνου συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος.

Στην τελευταία παράγραφο της εγκυκλίου αναφέρεται ότι, ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας θα λαμβάνεται υπόψη μόνο για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών ασφάλισης και εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει 3.600 ημέρες στην πραγματική ή προαιρετική ασφάλιση.

Μετά από ερωτήματα των Υπηρεσιών Συντάξεων αναφορικά με το εάν απαιτείται η

ύπαρξη 3.600 ημερών ασφάλισης στις περιπτώσεις όπου το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί με το άρθ. 10 του Ν. 3863/2010 , σας πληροφορούμε τα ακόλουθα:

 

1. Με την εγκύκλιο 32/1993 κοινοποιήθηκαν οι διατάξεις του άρθ. 40 του Ν. 2084/1992 με τις οποίες ορίστηκαν οι χρόνοι ασφάλισης που, εκτός του χρόνου πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, λαμβάνονταν υπόψη για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης για αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβλήθηκαν από 07/10/1992 και μετά. Στις διατάξεις αυτές δεν ορίζεται ελάχιστος χρόνος ασφάλισης προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι χρόνοι αυτοί, εκτός από το χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας, ο οποίος κατά ρητή αναφορά στη διάταξη αναγνωρίζεται με τους όρους και τις προϋποθέσεις του ν. 1358/1983 στις οποίες ορίζεται ότι, προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο χρόνος αυτός για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος θα πρέπει να έχει συμπληρωθεί το 58ο έτος της ηλικίας και να έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης.

2. Με τη διάταξη της παρ. 18 του άρθ. 10 του Ν. 3863/2010 , αντικαταστάθηκε το άρθ. 40 του Ν. 2084/1992 και ορίστηκαν οι χρόνοι ασφάλισης που λαμβάνονται υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης στους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και το Δημόσιο.

Στην παρ. 3 αναφέρεται ότι, οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι συνυπολογίζονται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης.

3. Με το άρθ. 40 του Ν. 3996/2011 αντικαταστάθηκε εκ νέου το άρθ. 40 του Ν. 2084/1992 και στην παρ. 6 επαναλαμβάνεται ότι, οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι καθώς και ο χρόνος κατά τον οποίο ο ασφαλισμένος έλαβε σύνταξη λόγω αναπηρίας συνυπολογίζεται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή/και προαιρετικής ασφάλισης.

Στην παρ. 7 του ίδιου άρθρου αναφέρεται ότι, τα ανωτέρω εφαρμόζονται για τις περιπτώσεις που το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 01/01/2011 και εξής με βάση τις διατάξεις του άρθ. 10 του Ν. 3863/2010.

Αντίθετα, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με προϋποθέσεις που ίσχυαν μέχρι και 31/12/2010 καθώς και για όσους θεμελιώνουν από 01/01/2011 και εξής με προϋποθέσεις που δεν τροποποιούνται με το άρθ. 10 του Ν.3863/2010, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθ. 40 του Ν. 2084/1992, όπως ίσχυε μέχρι την αντικατάστασή του με την παρ. 18 του άρθ. 10 του Ν. 3863/2010 .

4. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι, η προϋπόθεση της ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης προκειμένου να ληφθούν υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος πλασματικοί χρόνοι, τέθηκε κατά την πρώτη αντικατάσταση του άρθ. 40 του ν. 2084/1992 με την παρ. 18 του άρθ. 10 του ν. 3863/2010.

Επομένως, εφαρμόζεται μόνο για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 01/01/2011 και εξής με βάση τις διατάξεις του άρθ. 10 του Ν. 3863/2010.

5. Κατά την εξέταση των αιτημάτων συνταξιοδότησης στα οποία ζητείται αναγνώριση πλασματικών χρόνων για τη θεμελίωση του δικαιώματος, παρουσιάζονται δύο περιπτώσεις:

Α) Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος από 01/01/2011 και εξής με προϋποθέσεις που έχουν τροποποιηθεί με το άρθ. 10 του Ν. 3863/2010, όπου για να χρησιμοποιηθούν οι πλασματικοί χρόνοι του άρθ. 40 του Ν. 3996/2011 θα πρέπει να υπάρχουν 3.600 ημέρες πραγματικής ή/και προαιρετικής ασφάλισης και

Β) Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος μέχρι 31/12/2010 ή από 01/01/2011 και εξής με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί με το άρθ. 10 του Ν. 3863/2010, όπου χρησιμοποιούνται οι πλασματικοί χρόνοι του άρθ. 40 του Ν. 2084/1992 όπως ίσχυε μέχρι την αντικατάστασή του με την παρ. 18 του άρθ. 10 του Ν. 3863/2010, για τη χρήση των οποίων δεν απαιτείται η ύπαρξη 3.600 ημέρων ασφάλισης, εκτός από την περίπτωση της αναγνώρισης στρατιωτικής υπηρεσίας για την οποία, όπως προαναφέρθηκε, ισχύουν οι διατάξεις του ν. 1358/1983, στις οποίες αναφέρεται ρητά η ύπαρξη 3.600 ημερών προκειμένου να ληφθεί ο χρόνος αυτός για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

6. Περιπτώσεις που έχουν κριθεί διαφορετικά και έχουν απορριφθεί λόγω της μη ύπαρξης των 3.600 ημερών ασφάλισης, σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας και αν βρίσκονται, θα πρέπει να επανεξεταστούν σύμφωνα με τα ανωτέρω, οίκοθεν όπου αυτό είναι εφικτό, ή κατόπιν αίτησης – όχλησης από τους ενδιαφερόμενους.

Τα οικονομικά αποτελέσματα, δεδομένου ότι πρόκειται για παράνομη δυσμενή διοικητική πράξη η οποία ανακαλείται οποτεδήποτε, θα ανατρέξουν στην πρώτη του 4 επόμενου μήνα εκείνου της υποβολής της αίτησης που έχει απορριφθεί, αφού μετά την ανάκληση θα επανακριθεί η αρχική αίτηση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο παρόν έγγραφο.

7. Τέλος, για διευκόλυνσή σας, παρατίθενται, ενδεικτικά, οι κύριες κατηγορίες ασφαλισμένων των οποίων οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης έχουν τροποποιηθεί με το άρθ. 10 του ν. 3863/2010 και ισχύουν από 01/01/2011 και μετά, καθώς και αυτές που δεν έχουν τροποποιηθεί:

Α . ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘ . 10 ΤΟΥ Ν . 3863/2010
( αναγνώριση πλασματικών
 άρθ . 40 ν . 3996/2011 )
1. ΠΑΛΑΙΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ

α) Γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.

β) Γυναίκες με διατάξεις ΚΒΑΕ (4.500 – 3.600 – 1.000).

γ) Μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων τέκνων.

δ) `Ανδρες και γυναίκες με 12.000 ημέρες ασφάλισης – 62 ετών.

ε) `Ανδρες και γυναίκες με 10.500 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων 7.500 σε ΚΒΑΕ, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.

στ) Γυναίκες για δεύτερη σύνταξη με 4.800 ή 6.000 ημέρες ασφάλισης.

ζ) `Ανδρες και γυναίκες συνταξιοδοτούμενοι με τις διατάξεις του β.δ. 7/1965, β.δ. 649/1968, ν. 2703/1999 (ιπτάμενοι, διοικητικό προσωπικό αεροπορικών επιχειρήσεων, προσωπικό Olympic Catering).

2. ΝΕΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ

α) `Ανδρες και γυναίκες με 12.000 ημέρες ασφάλισης – 62 ετών (πρόκειται για διάταξη που θεσπίστηκε για πρώτη φορά για «νέους» ασφαλισμένους με την παρ. 10 του άρθ. 10 του ν. 3863/2010).

β) Μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων τέκνων που συμπληρώνουν τις 6.000 ημέρες ασφάλισης από 01/01/2013 και μετά, για συνταξιοδότηση στην ηλικία των 62 ετών (μειωμένη) και 67 (πλήρη) με πρόσθετη προϋπόθεση κατά την υποβολή της αίτησης να υπάρχει ανήλικο τέκνο.

 

B. ΔΕΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘ. 10 ΤΟΥ Ν. 3863/2010
(αναγνώριση πλασματικών άρθ. 40 ν. 2084/1992, όπως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθ. 40 του ν. 3996/2011)

1. ΠΑΛΑΙΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ

α) `Ανδρες με 4.500 ημέρες ασφάλισης, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.

β) `Ανδρες με διατάξεις ΚΒΑΕ (4.500 – 3.600 – 1.000).

γ) Ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές (4.500 -3.600 -1.000).

δ) Εργαζόμενοι στην Ολυμπιακή Αεροπορία και Ολυμπιακή Αεροπλοΐα.

ε) `Ανδρες – γυναίκες οικοδόμοι ή προσωπικό ΟΤΑ.

στ) Μητέρες και χήροι πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων.

ζ) Συνταξιοδοτούμενοι με διατάξεις του ν. 612/77 και όσες παραπέμπουν σε αυτόν

{για τη συνταξιοδότηση με αυτές τις διατάξεις δεν λαμβάνεται υπόψη χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας (Γ.Ε. τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Σ40/105/23.11.2005)}

2. ΝΕΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ

α) `Ανδρες και γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.

β) `Ανδρες και γυναίκες με διατάξεις ΚΒΑΕ ή με διατάξεις που προϋποθέτουν 3.375 ημέρες ασφάλισης σε ειδικότητες (οικοδόμοι, ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές, εργαζόμενοι σε Ολυμπιακή Αεροπορία, Αεροπλοΐα, αεροπορικές επιχειρήσεις).

γ) `Ανδρες -γυναίκες, εργαζόμενοι σε υπόγειες στοές μεταλλείων-λιγνιτωρυχείων ή εναέριες ή υποθαλάσσιες εργασίες.

δ) Μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων ή ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων που συμπληρώνουν 6.000 ημέρες έως 31/12/2012.

ε) Συνταξιοδοτούμενοι με διατάξεις του ν. 612/77 και όσες παραπέμπουν σε αυτόν {για τη συνταξιοδότηση με αυτές τις διατάξεις δεν λαμβάνεται υπόψη χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας ( Γ.Ε. τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Σ40/105/23.11.2005)}

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Αριθμ. Α1092 Καθορισμός των όρων και των προϋποθέσεων για την ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας σε πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, κατά τη διαδικασία εφοδιασμού των αλιευτικών σκαφών τους.

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α) Του άρθρου 35 , της παρ. 1 και των περ. β) και ζ) της παρ. 2 του άρθρου 36 , της περ. β) της παρ. 1 , της παρ. 2 και της παρ. 6 του άρθρου 76 , καθώς και της εξουσιοδοτικής διάταξης της παρ. 20 του άρθρου 195 του Ν. 5222/2025 «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις – Συνταξιοδοτικές διατάξεις» (Α΄ 134),

β) του Κεφαλαίου Α΄ «Σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του Ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα της περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 2, του άρθρου 7, της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού,

γ) των άρθρων 51 – 55 του Ν. 5020/2023 «Κώδικας Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου και άλλες επείγουσες διατάξεις του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής» (Α΄ 29),

δ) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 2 του Ν. 3874/2010 «Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων» (Α΄ 151),

ε) του β.δ. 666 της 25.07.1966 «Περί αδειών αλιευτικών σκαφών» (Α΄ 160),

στ) του π.δ. 99/2018 «Ρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού με καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων για κάθε ειδικότητα» (Α΄ 187),

ζ) της υπό στοιχεία Δ ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ2020/23.10.2020 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β΄ 4738).

2. Την υπό στοιχεία Α.1293/23-12-2020 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων θεώρησης του Βιβλίου Ατελείας των αλιευτικών σκαφών του άρθρου 7 της υπό στοιχεία Τ.1940/41/14.4.2003 Α.Υ.Ο.Ο. ΄΄Τελωνειακές διαδικασίες εφοδιασμού πλοίων, αεροσκαφών, διπλωματικών αποστολών και λοιπών προορισμών με τροφοεφόδια, καπνικά, καύσιμα κ.λπ.΄΄ (Β΄ 516) για την παραλαβή καυσίμων με απαλλαγή από τον Ε.Φ.Κ» (Β΄ 5882).

3. Την υπό στοιχεία Τ.1940/41/14.4.2003 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών «Τελωνειακές διαδικασίες εφοδιασμού πλοίων, αεροσκαφών, διπλωματικών αποστολών και λοιπών προορισμών με τροφοεφόδια, καπνικά, καύσιμα κ.λπ.» (Β΄ 516).

4. Την υπ΄ αρ. 4113.311/01/2013/21-11-2013 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου «Πρότυπη συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου και Αναγνωρισμένου, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 391/2009, Οργανισμού, για την παροχή από τον Αναγνωρισμένο Οργανισμό υπηρεσιών προβλεπόμενων από την υφιστάμενη νομοθεσία σε πλοία και τις εταιρείες αυτών» (Β΄ 3049).

5. Την υπ΄ αρ. 4113.297/01/2012/09-02-2012 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας «Πρότυπη συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Οργανισμού που αναγνωρίζεται και εξουσιοδοτείται από την Ελλάδα για τη διενέργεια των απαιτούμενων από τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας επιθεωρήσεων, έκδοση, θεώρηση πιστοποιητικών και παρακολούθησή τους, εκτός εκείνων που εμπίπτουν σε αρμοδιότητα αναγνωρισμένου οργανισμού του ΕΚ 391/2009 και των συναφών αυτού διατάξεων, για πλοία που φέρουν την ελληνική σημαία» (Β΄ 334).

6. Την υπ΄ αρ. 1 της 20.01.2016 πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 (Α΄ 94) και τις αποφάσεις υπ΄ αρ. 39/3/30-11-2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Α.Δ.Ε., υπό στοιχεία 5294 ΕΞ2020/17-01-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) του Υπουργού Οικονομικών, καθώς και υπό στοιχεία 7608 ΕΞ 2025/17-01-2025 του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» (Υ.Ο.Δ.Δ. 11).

7. Την ανάγκη εκσυγχρονισμού και απλούστευσης της διαδικασίας με την ψηφιοποίηση της έγκρισης δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας σε πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, κατά τον εφοδιασμό των αλιευτικών σκαφών τους και ειδικότερα:

α) Με αντικατάσταση των παρωχημένων πράξεων θεώρησης καθιερώνοντας ψηφιακή έγκριση δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου», αξιοποιώντας τα πληροφοριακά συστήματα και εφαρμογές της ΑΑΔΕ,

β) με επανακαθορισμό των όρων και προϋποθέσεων χορήγησης έγκρισης του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας των προσώπων που ασκούν επαγγελματική αλιεία στις περιπτώσεις συμπλοιοκτησίας και κοινωνίας δικαιώματος,

γ) με αξιοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ για την αναζήτηση από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές των απαιτούμενων δικαιολογητικών των προσώπων που ασκούν επαγγελματική αλιεία περιορίζοντας την γραφειοκρατία και μειώνοντας το διοικητικό κόστος,

δ) με εξορθολογισμό της προθεσμίας υποβολής αίτησης για την ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας των προσώπων που ασκούν επαγγελματική αλιεία.

8. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).

9. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας προσώπων που ασκούν επαγγελματική αλιεία» στο ΕΜΔΔ «Μίτος», αποφασίζουμε:

 

ΜΕΡΟΣ Α΄
Σκοπός – ορισμοί

`Αρθρο 1
Σκοπός

Με την παρούσα καθιερώνεται η ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας των προσώπων που ασκούν επαγγελματική αλιεία για τον εφοδιασμό των αλιευτικών σκαφών τους, σε αντικατάσταση της πράξης θεώρησης του Βιβλίου Ατελειών και ειδικότερα καθορίζονται οι όροι και ο προϋποθέσεις για την ψηφιοποίηση της διαδικασίας έγκρισης του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας σε πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, κατά τη διαδικασία εφοδιασμού των αλιευτικών σκαφών τους, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου».

 

`Αρθρο 2
Ορισμοί

Για την εφαρμογή της παρούσας ορίζονται ως:

1. Αλιευτικά σκάφη: Τα επαγγελματικά σκάφη, όπως αυτά ειδικότερα ορίζονται στο άρθρο 2 του β.δ. 666 της 25.07.1966 «Περί αδειών αλιευτικών σκαφών» (Α΄ 160), ήτοι όσα χρησιμοποιούνται, κατ΄ αποκλειστικότητα, στην αλιεία και σπογγαλιεία από επαγγελματίες αλιείς.

2. Αρμόδια Τελωνειακή Αρχή έγκρισης: Το τελωνείο στην τοπική αρμοδιότητα του οποίου έχει την έδρα του ο επαγγελματίας αλιέας ή το τελωνείο στο οποίο έχει τη μόνιμη βάση του το εφοδιαζόμενο αλιευτικό σκάφος, όπως τεκμαίρεται από τα στοιχεία του ημερολογίου αυτού και χορηγεί τις εγκρίσεις δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας για τον εφοδιασμό αλιευτικών σκαφών σε πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία για τους σκοπούς εφαρμογής της παρούσας.

3. Αρμόδια Τελωνειακή αρχή παρακολούθησης: Η αρμόδια τελωνειακή αρχή για την παρακολούθηση του μητρώου των δικαιούχων ατελείας αλιευτικών σκαφών που τηρείται από το 1ο τελωνείο Πειραιά.

4. Έγκριση: Η ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας προσώπων που ασκούν επαγγελματική αλιεία, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου», η οποία χορηγείται σε ετήσια βάση.

 

ΜΕΡΟΣ Β΄
Καθορισμός των όρων και των προϋποθέσεων για την ψηφιακή έγκριση του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας σε πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, κατά τη διαδικασία εφοδιασμού των αλιευτικών σκαφών τους

`Αρθρο 3
Αίτηση και δικαιολογητικά για την ψηφιακή έγκριση δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας

1. Για την χορήγηση δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία για τον εφοδιασμό των αλιευτικών σκαφών τους απαιτείται ψηφιακή έγκριση από την αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης της παρ. 2 του άρθρου 2.

2. Για τη χορήγηση της ψηφιακής έγκρισης δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας, τα πρόσωπα της παρ. 1 υποβάλλουν, ψηφιακά, στην αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα αιτήματά μου», «Αίτηση Ψηφιακής Έγκρισης/Τροποποίησης Δικαιώματος Δασμοφορολογικής Ατέλειας Αλιευτικών Σκαφών», σύμφωνα με το υπόδειγμα Α του Παραρτήματος Ι, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας. Με την αίτηση του προηγούμενου εδάφιου συνυποβάλλονται στην ως άνω ψηφιακή εφαρμογή και τα δικαιολογητικά της παρ. 4.

3. Η αίτηση της παρ. 2 υποβάλλεται από την επομένη της ημερομηνίας υποβολής από τα πρόσωπα της παρ. 1 της φορολογικής δήλωσης εκάστου έτους έως το αργότερο την 31η Δεκεμβρίου του ιδίου έτους. Η χορηγούμενη έγκριση έχει διάρκεια ισχύος από την ημερομηνία χορήγησής της έως την 30η Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους από το έτος υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

4. Με την αίτηση της παρ. 2 συνυποβάλλονται, υποχρεωτικά, κατά περίπτωση, τα κάτωθι δικαιολογητικά έγγραφα:

α) Επαγγελματική άδεια του αλιευτικού σκάφους σε ισχύ.

β) Ατομική επαγγελματική άδεια αλιείας. Η ατομική επαγγελματική άδεια αλιείας δεν απαιτείται σε περίπτωση επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους νομικού προσώπου.

γ) Έγγραφο Εθνικότητας και Πρωτόκολλο Γενικής Επιθεώρησης, σε περίπτωση αλιευτικού σκάφους άνω των δέκα (10) μέτρων.

δ) Έγγραφο Εθνικότητας ή Πιστοποιητικό Κυριότητας και σωρευτικά αυτών Πρωτόκολλο Γενικής Επιθεώρησης ή `Αδεια Εκτέλεσης Πλόων, σε περίπτωση αλιευτικού σκάφους κάτω των δέκα (10) μέτρων.

ε) Πιστοποιητικό καταμέτρησης, από το οποίο πρέπει να προκύπτει η χωρητικότητα των δεξαμενών καυσίμων, η ιπποδύναμη, η μάρκα και ο τύπος της μηχανής του αλιευτικού σκάφους. Σε περίπτωση που από το πιστοποιητικό καταμέτρησης δεν προκύπτει η χωρητικότητα των δεξαμενών καυσίμων, οι αιτούντες υποβάλλουν, συμπληρωματικά, ως δικαιολογητικό της χωρητικότητας των δεξαμενών καυσίμων:

εα) Είτε βεβαίωση που εκδίδεται από εξουσιοδοτημένο οργανισμό, σύμφωνα με την υπ΄ αρ. 4113.311/01/2013/21-11-2013 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου «Πρότυπη συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου και Αναγνωρισμένου, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 391/2009, Οργανισμού, για την παροχή από τον Αναγνωρισμένο Οργανισμό υπηρεσιών προβλεπόμενων από την υφιστάμενη νομοθεσία σε πλοία και τις εταιρείες αυτών» (Β΄ 3049) ή την υπ΄ αρ. 4113.297/01/2012/09-02-2012 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας «Πρότυπη συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Οργανισμού που αναγνωρίζεται και εξουσιοδοτείται από την Ελλάδα για τη διενέργεια των απαιτούμενων από τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας επιθεωρήσεων, έκδοση, θεώρηση πιστοποιητικών και παρακολούθησή τους, εκτός εκείνων που εμπίπτουν σε αρμοδιότητα αναγνωρισμένου οργανισμού του ΕΚ 391/2009 και των συναφών αυτού διατάξεων, για πλοία που φέρουν την ελληνική σημαία» (Β΄ 334),

εβ) είτε βεβαίωση που εκδίδεται από διπλωματούχο ή πτυχιούχο ναυπηγό μηχανικό σύμφωνα με το π.δ. 99/2018 «Ρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού με καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων για κάθε ειδικότητα» (Α΄ 187).

στ) Αντίγραφο εγκεκριμένου σχεδίου γενικής διάταξης – αποτύπωσης των δεξαμενών για αλιευτικά σκάφη άνω των δέκα (10) μέτρων.

ζ) Σχέδιο διάταξης αποτύπωσης των δεξαμενών για αλιευτικά σκάφη κάτω των δέκα (10) μέτρων.

5. Η υποχρέωση υποβολής δικαιολογητικού ή δικαιολογητικών της παρ. 4 που έχει/έχουν συνυποβληθεί σε προγενέστερη αίτηση και παραμένουν σε ισχύ, αντικαθίσταται, κατά την υποβολή νέας (ετήσιας) αίτησης για ψηφιακή έγκριση, από την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986, είτε από την ειδική εφαρμογή της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), είτε με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής του αιτούντα από οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή Κ.Ε.Π., στην οποία αναφέρεται/ρονται, ρητά, το/τα δικαιολογη- τικό/ά, για τα οποία δεν υπάρχει υποχρέωση επανυποβολής.

6. Σε περίπτωση οποιασδήποτε μεταβολής των στοιχείων ή της διάρκειας ισχύος των δικαιολογητικών της παρ. 4 κατά την διάρκεια ισχύος της έγκρισης του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας, οι δικαιούχοι αυτής υποχρεούνται να ενημερώσουν την αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης, για την μεταβολή αυτή, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα αιτήματά μου», «Αίτηση Ψηφιακής Έγκρισης/Τροποποίησης Δικαιώματος Δασμοφορολογικής Ατέλειας Αλιευτικών Σκαφών», σύμφωνα με το Υπόδειγμα Β του Παραρτήματος Ι που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας, συνυποβάλλοντας το δικαιολογητικό της μεταβολής έγγραφο, το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο εντός χρονικού διαστήματος δέκα (10) ημερολογιακών ημερών από την μεταβολή αυτή, προκειμένου για την εν συνεχεία χορήγηση τροποποιητικής ψηφιακής έγκρισης του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας από την αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης, συνυποβάλλοντας ψηφιακά σχετική Απόφαση σύμφωνα με το Υπόδειγμα Β του Παραρτήματος ΙΙ που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.

 

`Αρθρο 4
Χορήγηση ψηφιακής έγκρισης δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας

1. Για την χορήγηση της ψηφιακής έγκρισης του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας σε φυσικά πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, η αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης προβαίνει στον έλεγχο:

α) Των δικαιολογητικών της παρ. 4 του άρθρου 3 και

β) των δηλωθέντων εισοδημάτων από την αλιεία των φυσικών προσώπων του προηγούμενου φορολογικού έτους, τα οποία θα πρέπει να αντιστοιχούν στο 50% τουλάχιστον του συνολικού ετήσιου εισοδήματός τους.

Ο έλεγχος των δηλωθέντων εισοδημάτων διενεργείται, μέσω πρόσβασης στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ.

Σε περίπτωση φυσικού προσώπου, το οποίο δραστηριοποιείται για πρώτη φορά στην αλιεία, δεν ελέγχονται τα εισοδήματα του προηγούμενου φορολογικού έτους παρά ελέγχεται μόνο η έναρξη δραστηριότητας επαγγελματικής αλιείας μέσω των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ.

2. Για την χορήγηση της ψηφιακής έγκρισης του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας σε νομικά πρόσωπα που ασκούν επαγγελματική αλιεία, συμπεριλαμβανομένων των συμπλοιοκτησιών ή κοινωνίας δικαιώματος επί αλιευτικού σκάφους με αλληλέγγυα ευθύνη όλων των συμπλοιοκτητών ή κοινωνιών αντίστοιχα, με σύσταση ξεχωριστού νομικού προσώπου με ΑΦΜ και ΚΑΔ Κύριας Δραστηριότητας την αλιεία, η αρμόδια τελωνειακή αρχή προβαίνει στον έλεγχο:

α) Των δικαιολογητικών της παρ. 4 του άρθρου 3 και

β) της σύστασης νομικών προσώπων/νομικών οντοτήτων με ΚΑΔ Κύριας Δραστηριότητας την αλιεία, μέσω πρόσβασης στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ.

Σε περίπτωση νομικού προσώπου, το οποίο δραστηριοποιείται για πρώτη φορά στην αλιεία, ελέγχεται η έναρξη δραστηριότητας επαγγελματικής αλιείας, μέσω των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ.

3. Σε περιπτώσεις που το αλιευτικό σκάφος ανήκει σε περισσότερους του ενός πλοιοκτήτες και η εκμετάλλευση του δεν πραγματοποιείται με την νομική μορφή συμπλοιοκτησίας ή κοινωνίας δικαιώματος πλοίων με ξεχωριστό ΑΦΜ νομικού προσώπου, το απαιτούμενο εισοδηματικό κριτήριο της περ. β) της παρ. 1, για την χορήγηση της έγκρισης του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας πρέπει να πληρούται από τους συνιδιοκτήτες που έχουν αθροιστικά ποσοστό ιδιοκτησίας επί του σκάφους ίσο ή μεγαλύτερο του 50%.

4. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περ. β) της παρ. 1, σε περίπτωση που φυσικό πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων της παρ. 3), έχει ζημία στην αλιευτική του δραστηριότητα κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος, εγκρίνεται το δικαίωμα της δασμοφορολογικής ατέλειας τηρουμένων των λοιπών όρων και προϋποθέσεων της παρούσας.

5. Για τη χορήγηση της ψηφιακής έγκρισης του δικαιώματος της δασμοφορολογικής ατέλειας για πρώτη φορά, η αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης υποβάλλει ερώτημα, με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στην αρμόδια τελωνειακή αρχή παρακολούθησης, στην οποία τηρείται το μητρώο πλοίων της παρ. 7 του άρθρου 7 της υπό στοιχεία Τ.1940/41/14.04.2003 απόφασης, προκειμένου να της γνωστοποιηθεί εάν για το αλιευτικό σκάφος, για το οποίο της έχει υποβληθεί αίτημα χορήγησης ψηφιακής έγκρισης δικαιώματος δα- σμοφορολογικής ατέλειας, έχει χορηγηθεί σχετική έγκριση από άλλη τελωνειακή αρχή.

6. Σε περίπτωση μη υποβολής των απαιτούμενων, κατά περίπτωση, δικαιολογητικών της παρ. 4 του άρθρου 3 η αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης ενημερώνει τον αιτούντα, μέσω ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου», προκειμένου ο τελευταίος να υποβάλει τα δικαιολογητικά που υπολείπονται το αργότερο εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερολογιακών ημερών από την λήψη της σχετικής ενημέρωσης. Σε περίπτωση, είτε μη υποβολής των ορθών υπολειπόμενων δικαιολογητικών, είτε λόγω άπρακτης παρέλευσης της ανωτέρω προθεσμίας η αίτηση απορρίπτεται.

7. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και όχι πέρα από την πάροδο πέντε (5) εργασίμων ημερών από την υποβολή της αίτησης ή από την υποβολή των τυχόν υπολειπόμενων δικαιολογητικών, η αρμόδια τελωνειακή αρχή έγκρισης ενημερώνει τον αιτούντα, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου» για την χορήγηση ή μη της έγκρισης δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας, συνυποβάλλοντας ψηφιακά σχετική Απόφαση, σύμφωνα με το Υπόδειγμα Α του Παραρτήματος ΙΙ που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.

8. Η χορήγηση της ψηφιακής έγκρισης του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας κοινοποιείται, με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στην αρμόδια τελωνειακή αρχή παρακολούθησης για λόγους τήρησης του μητρώου πλοίων.

9. Η χορήγηση της ψηφιακής έγκρισης του δικαιώματος δασμοφορολογικής ατέλειας τηρείται, ψηφιακά, από το δικαιούχο φυσικό ή νομικό πρόσωπο για τις ανάγκες των τελωνειακών ελέγχων και συνυποβάλλεται, ως δικαιολογητικό, όπου απαιτείται, κατά τη διαδικασία εφοδιασμού.

 

ΜΕΡΟΣ Γ΄
Μεταβατικές και καταργούμενες διατάξεις – Έναρξη ισχύος

`Αρθρο 5
Μεταβατικές διατάξεις

1. Εκκρεμείς αιτήσεις θεώρησης Βιβλίου Ατελείας μέχρι και την έναρξη ισχύος της παρούσας διεκπεραιώνονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρούσα.

2. Θεωρήσεις Βιβλίου Ατελείας φυσικών ή νομικών προσώπων που, έως την έναρξη ισχύος της παρούσας, έχουν ληφθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Α. 1293/23-12-2020 απόφαση, εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για την ολοκλήρωση της διαδικασίας εφοδιασμού των αλιευτικών σκαφών μέχρι τη λήξη τους.

 

`Αρθρο 6
Καταργούμενες διατάξεις

1. Από την έναρξη ισχύος της παρούσης καταργείται η υπό στοιχεία Α.1293/23-12-2020 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων θεώρησης του Βιβλίου Ατελείας των αλιευτικών σκαφών του άρθρου 7 της υπ΄ αρ. Τ.1940/41/14.4.2003 Α.Υ.Ο.Ο (Β΄ 516) “Τελωνειακές διαδικασίες εφοδιασμού πλοίων, αεροσκαφών, διπλωματικών αποστολών και λοιπών προορισμών με τροφοεφόδια, καπνικά, καύσιμα κ.λπ.” για την παραλαβή καυσίμων με απαλλαγή από τον Ε.Φ.Κ.» (Β΄ 5882).

2. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας δεν εφαρμόζονται τα οριζόμενα για τις θεωρήσεις Βιβλίων Ατελείας της υπό στοιχεία Τ.1940/41/14.04.2003 απόφασης του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών «Τελωνειακές διαδικασίες εφοδιασμού πλοίων, αεροσκαφών, διπλωματικών αποστολών και λοιπών προορισμών με τροφο­εφόδια, καπνικά, καύσιμα κ.λπ.» (Β΄ 516), κατά το μέρος που ρυθμίζονται με την παρούσα.

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος

Α.1084/2026 Τροποποίηση της υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1144/21.9.2017 (Β’ 3477) υπουργικής απόφασης σχετικά με τον προσδιορισμό των ημερομηνιών έναρξης ισχύος και εφαρμογής της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών (ΠΣΑΑ) σε διμερή βάση δυνάμει του άρθρου πέμπτου παρ. 2 δεύτερο εδάφιο του ν. 4428/2016 (Α’ 190)

ΑΠΟΦΑΣΗ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:
α) Του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου πέμπτου του ν. 4428/2016 «Κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών και διατάξεις εφαρμογής» (Α’ 190), σε συνδυασμό με το άρθρο πρώτο του ίδιου νόμου και ιδίως το Τμήμα 1 περ. η’, Τμήμα 3 παρ. 3 και το Τμήμα 7 παρ. 1 περ. α’ και παρ. 2.1 της κυρωθείσας με το άρθρο αυτό Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ),
β) των παρ. 3 και 6 του άρθρου 28 και της παρ. 1 του άρθρου 32 της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 6 της ίδιας Σύμβασης σχετικά με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε φορολογικά θέματα (Σύμβαση), όπως τροποποιήθηκε με το από 2010 Πρωτόκολλο Τροποποίησής της και κυρώθηκε με τις διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν. 4153/2013 (Α’ 116) «Κύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.), με τα συναφή Παραρτήματα Α’ και Β’ σχετικά με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε φορολογικά θέματα και του Πρωτοκόλλου Τροποποίησης αυτής»,
γ) του Κεφαλαίου Α’ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του ν.4389/2016 (Α’ 94) «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις»,
δ) του π.δ. 142/2017 (Α’ 181) «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών».

2. Την υπό στοιχεία ΠΟΛ.1144/2017 υπουργική απόφαση «Προσδιορισμός των ημερομηνιών έναρξης ισχύος και εφαρμογής της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών (ΠΣΑΑ) σε διμερή βάση δυνάμει του άρθρου πέμπτου παρ. 2 δεύτερο εδάφιο του ν. 4428/2016 (Α’ 190)» (Β’ 3477), όπως έχει τροποποιηθεί με τις υπό στοιχεία Α.1367/2019 (Β’ 3825), ΠΟΛ.1090/2018 (Β’ 1982) και Α.1050/2022 (Β’ 2106) όμοιες αποφάσεις.

3. Την υπό στοιχεία ΠΟΛ.1135/2017 υπουργική απόφαση «Καθορισμός του καταλόγου των Δικαιοδοσιών των Αρμόδιων Αρχών της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών χρηματοοικονομικών λογαριασμών δυνάμει της παρ. 2 του άρθρου πέμπτου του ν. 4428/2016» (Β’ 3053), όπως έχει τροποποιηθεί με τις υπό στοιχεία ΠΟΛ.1078/2018 (Β’ 1634), Α.1160/2019 (Β’ 1477), Α.1184/2020 (Β’ 3753), Α.1094/2021 (Β’ 1765) και Α.1153/2024 (Β’ 7235) όμοιες αποφάσεις.

4. Τον από 12.1.2026 κατάλογο του ΟΟΣΑ με τις δικαιοδοσίες που έχουν δεσμευθεί για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών βάσει του Κοινού Προτύπου Αναφοράς (ΚΠΑ) με αναφορά στη δέσμευσή τους ως προς το έτος πρώτης ανταλλαγής πληροφοριών.

5. Την από 30.9.2024 τελευταία αναθεωρημένη Γνωστοποίηση της Ελληνικής Δημοκρατίας δυνάμει του Τμήματος 7, παρ. 1, περ. στ’ της ΠΣΑΑ προς τη Γραμματεία Συντονιστικού Οργάνου της Σύμβασης, σχετικά με τον κατάλογο Δικαιοδοσιών των Αρμοδίων Αρχών ως προς τις οποίες η Αρμόδια Αρχή της Ελληνικής Δημοκρατίας προτίθεται να θέσει σε ισχύ και να εφαρμόζει την ΠΣΑΑ.

6. Τον τρέχοντα κατάλογο της Γραμματείας Συντονιστικού Οργάνου της Σύμβασης σχετικά με τις Αρμόδιες Αρχές που έχουν υπογράψει την ΠΣΑΑ και μεταξύ των οποίων αυτή η Συμφωνία είναι σε ισχύ και εφαρμογή (Παράρτημα Ε’ της ΠΣΑΑ), όπως δημοσιεύθηκε και αναθεωρήθηκε στον ιστότοπο του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις του Τμήματος 7 παρ. 2.2 της ίδιας Συμφωνίας, σε συνδυασμό με τις Γνωστοποιήσεις του Τμήματος 7 παρ. 1 των άλλων δικαιοδοσιών, όπως γνωστοποιήθηκαν από τον ΟΟΣΑ στην Αρμόδια Αρχή της Ελληνικής Δημοκρατίας, έως την 22.12.2025.

7. Τον από 15.1.2026 κατάλογο της Γραμματείας Συντονιστικού Οργάνου της Σύμβασης σχετικά με το καθεστώς των δικαιοδοσιών που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση ως προς την ημερομηνία έναρξης ισχύος της.

8. Την από 8.3.2018 καταχώριση στον Θεματοφύλακα της Σύμβασης της Δήλωσης της Ελληνικής Δημοκρατίας «Δήλωση ως προς την Ημερομηνία Εφαρμογής για Ανταλλαγές Πληροφοριών βάσει της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμοδίων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών», δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 28 της Σύμβασης, όπως κυρώθηκε με τις διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν. 4153/2013 (Α’ 116), και τις αντίστοιχες Δηλώσεις άλλων δικαιοδοσιών που δημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης έως την 25.11.2025.

9. Την υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23.10.2020 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β’ 4738).

10. Την υπό στοιχεία Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28.1.2013 υπουργική απόφαση «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Β’ 130 και Β’ 372) και την υπό στοιχεία Δ6Α 1145867 ΕΞ 2013/25.9.2013 (Β’ 2417) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών», όπως τροποποιήθηκαν, συμπληρώθηκαν και ισχύουν, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της υποπαρ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016.

11. Την υπ’ αρ. 1 της 20.1.2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με το πρώτο εδάφιο της παρ. 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016 και την υπ’ αρ. 39/3/30.11.2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ και τις υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 17-01-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) του Υπουργού Οικονομικών και 7608 ΕΞ 17-01-2025 (Υ.Ο.Δ.Δ. 11) αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων».

12. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130).

13. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139).

14. Το π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α’ 44).

15. Την υπό στοιχεία 47542 ΕΞ 2025/19.03.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιο Κώτσηρα» (Β’ 1327).

16. Την εισήγηση του Διοικητή της ΑΑΔΕ δυνάμει της περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4389/2016 και βάσει της εισήγησης της Διεύθυνσης Διεθνών Φορολογικών Σχέσεων ως αρμόδιας αρχής κατά την παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 4170/2013 (Α’ 163), δυνάμει της παρ. 1 του άρθρου δεύτερου του ν. 4428/2016.

17. Την ανάγκη τροποποίησης της αναφερόμενης στο σημείο 2 της παρούσας υπουργικής απόφασης, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις ως προς τις νέες δικαιοδοσίες με τις οποίες η ΠΣΑΑ τέθηκε σε ισχύ και εφαρμογή.

18. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

19. Το γεγονός ότι η παρούσα δεν αφορά σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,

αποφασίζουμε:

Αντικαθιστούμε το άρθρο 1 της υπό στοιχεία ΠΟΛ.1144/2017 (Β’ 3477) υπουργικής απόφασης ως ακολούθως:
«Άρθρο 1
Ισχύς και εφαρμογή της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών σε διμερή βάση
Η Πολυμερής Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ) μεταξύ της Αρμόδιας Αρχής της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Αρμόδιων Αρχών καθεμίας από τις άλλες Δικαιοδοσίες που περιλαμβάνονται στον πίνακα του παρόντος άρθρου, ισχύει και εφαρμόζεται ως εξής:

 

ΙΣΧΥΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΑΡΧΩΝ (ΠΣΑΑ) ΣΕ ΔΙΜΕΡΗ ΒΑΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΩΝ
α/ α Ονομασία Δικαιοδοσίας στην ελληνική γλώσσα Ονομασία Δικαιοδοσίας στην αγγλική γλώσσα Έτος αναφορικά με το οποίο διενεργείται η πρώτη ανταλλαγή πληροφοριών
1 Αλβανία Albania 2019
2 Ανγκουίλα Anguilla 2016
3 Αντίγκουα και Μπαρμπούντα Antigua and Barbuda 2017*
4 Αργεντινή Αrgentina 2016
5 Αρμενία Armenia 2024
6 Αρούμπα Aruba 2017
7 Αυστραλία Australia 2017
8 Αζερμπαϊτζάν Azerbaijan 2017
9 Μπαχάμες Bahamas 2017*
10 Μπαχρέιν Bahrain 2017*
11 Μπαρμπάντος Barbados 2017
12 Μπελίζε Belize 2017
13 Βερμούδες Bermuda 2016
14 Βραζιλία Brazil 2017
15 Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι British Virgin Islands 2016
16 Μπρουνέι Brunei 2017
17 Καναδάς Canada 2017
18 Νήσοι Κάιμαν Cayman Islands 2016
19 Χιλή Chile 2017
20 Κίνα China 2017
21 Κολομβία Colombia 2016
22 Νήσοι Κουκ Cook Islands 2017*
23 Κόστα Ρίκα Costa Rica 2017
24 Κουρασάο Curaçao 2017
25 Ντομίνικα Dominica 2017
26 Ισημερινός Ecuador 2020
27 Φερόες Νήσοι Faroe Islands 2016
28 Γεωργία Georgia 2023
29 Γκάνα Ghana 2018
30 Γιβραλτάρ Gibraltar 2016
31 Γροιλανδία Greenland 2017
32 Γρενάδα Grenada 2017*
33 Γκέρνζι Guernsey 2016
34 Χονγκ Κονγκ, Κίνα Hong Kong, China 2017*
35 Ισλανδία Iceland 2016
36 Ινδία India 2016
37 Ινδονησία Indonesia 2017
38 Νήσος του Μαν Isle of Man 2016
39 Ισραήλ Israel 2017
40 Τζαμάικα Jamaica 2021
41 Ιαπωνία Japan 2017
42 Τζέρζι Jersey 2016
43 Καζακστάν Kazakhstan 2020
44 Κένυα Kenya 2023
45 Νότια Κορέα Korea 2016
46 Κουβέιτ Kuwait 2018*
47 Λίβανος Lebanon 2017*
48 Μακάο, Κίνα Macao, China 2017*
49 Μαλαισία Malaysia 2017*
50 Μαλδίβες Maldives 2021*
51 Νήσοι Μάρσαλ Marshall Islands 2017*
52 Mαυρίκιος Μauritius 2017
53 Μεξικό Mexico 2016
54 Μολδαβία Moldova 2023
55 Μοντσεράτ Montserrat 2016
56 Ναουρού Nauru 2017*
57 Κάτω Χώρες (σχετικά με τις νήσους Μποναίρ, Άγιος Ευστάθιος και Σάμπα) Netherlands (in respect to the islands of Bonaire, Sint Eustatius and Saba) 2016
58 Νέα Καληδονία New Caledonia 2019
59 Νέα Ζηλανδία New Zealand 2017
60 Νιγηρία Nigeria 2019
61 Νιούε Niue 2017
62 Νορβηγία Norway 2016
63 Ομάν Oman 2019
64 Πακιστάν Pakistan 2017*
65 Παναμάς Panama 2017*
66 Περού Peru 2019
67 Κατάρ Qatar 2017*
68 Ρωσία Russia 2017
69 Ρουάντα Rwanda 2024
70 Άγιος Χριστόφορος και Νέβις Saint Kitts and Nevis 2017
71 Αγία Λουκία Saint Lucia 2017*
72 Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες Saint Vincent and the Grenadines 2017
73 Σαμόα Samoa 2017
74 Σαουδική Αραβία Saudi Arabia 2017
75 Σενεγάλη Senegal 2024
76 Σεϋχέλλες Seychelles 2016
77 Σινγκαπούρη Singapore 2017
78 Άγιος Μαρτίνος Sint Maarten 2017
79 Νότια Αφρική South Africa 2016
80 Ταϊλάνδη Thailand 2022*
81 Τουρκία Türkiye 2019
82 Νήσοι Τερκ και Κάικος Turks and Caicos Islands 2016
83 Ουγκάντα Uganda 2024
84 Ουκρανία Ukraine 2023
85 Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα United Arab Emirates 2017*
86 Ηνωμένο Βασίλειο United Kingdom 2016
87 Ουρουγουάη Uruguay 2017
88 Βανουάτου Vanuatu 2017*

* Έτος αναφορικά με το οποίο εφαρμόζεται η ανταλλαγή πληροφοριών, βάσει των Δηλώσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δικαιοδοσίας δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 28 της Σύμβασης».

Αναζήτηση Άρθρων
Βασική Κατηγορία
Yποκατηγορίες
Έτος
ΕΣΠΑ Banner Αφίσα ESPA Banner