Αριθμ. A 1009 Τροποποίηση της υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1033/28.1.2014 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών «Υποχρεώσεις πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, ιδρυμάτων πληρωμών, Ελληνικών Ταχυδρομείων, Εταιρειών Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, επιχειρήσεων ιδιωτικής ασφάλισης, ιδιωτικών θεραπευτηρίων, ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων, εταιρειών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, εταιρειών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης, σύμφωνα με το άρθρο 15 του Ν. 4174/2013 (Α΄ 170)» (Β΄ 276).
β) του Κεφαλαίου Α΄ του Μέρους Πρώτου του Ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα του άρθρου 7 , της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού ,
γ) της υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» (Β΄ 4738).
2. Την υπ΄ αρ. 1/20-1-2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με το πρώτο εδάφιο της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 , και τις αποφάσεις: υπ΄ αρ. 39/3/30-11-2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ, υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 2020/17-1-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και υπό στοιχεία 7608 ΕΞ 2025/17.1.2025 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» (Υ.Ο.Δ.Δ. 11).
3. Την υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1033/28-1-2014 (Β΄ 276) απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών «Υποχρεώσεις πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, ιδρυμάτων πληρωμών, Ελληνικών Ταχυδρομείων, Εταιριών Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, επιχειρήσεων ιδιωτικής ασφάλισης, ιδιωτικών θεραπευτηρίων, ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων, εταιριών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, εταιριών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης, σύμφωνα με το άρθρο 15 του Ν. 4174/2013 (Α΄ 170)» (Β΄ 276).
4. Την ανάγκη τροποποίησης της ως άνω απόφασης με σκοπό την προσθήκη υπόχρεων αποστολής στοιχείων για την τοκοχρεωλυτική απόσβεση δανείων.
5. Το γεγονός ότι, από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης, δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
6. Το γεγονός ότι η παρούσα δεν αφορά σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:
`Αρθρο 1
1. Ο τίτλος του άρθρου 1 της υπό στοιχεία ΠΟΛ 1033/28.1.2014 απόφασης ΓΓΔΕ τροποποιείται ως εξής:
«Πληροφορίες από πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα, φορείς εκκαθάρισης συναλλαγών με τη χρήση καρτών πληρωμών, ιδρύματα πληρωμών, Ελληνικά Ταχυδρομεία, Ελληνικό Κεντρικό Αποθετήριο Τίτλων (ΕΛ.Κ.Α.Τ.) Α.Ε. (ATHEXCSD), Εταιρίες Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.)».
2. Στην παρ. 1.1 του άρθρου 1 της υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1033/28.1.2014 απόφασης ΓΓΔΕ προστίθενται οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.), η αναφορά στη «Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» αντικαθίσταται στο ορθό «Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων» καθώς και η αναφορά στη «Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Γ.Γ.Δ.Ε.» στο ορθό «Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ» και η παρ. 1.1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1.1. Τα πιστωτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων και των υποκαταστημάτων αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων, τα χρηματοδοτικά ιδρύματα, οι φορείς εκκαθάρισης συναλλαγών με χρήση καρτών πληρωμών και τα ιδρύματα πληρωμών που λειτουργούν στην Ελλάδα, τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ), το Ελληνικό Κεντρικό Αποθετήριο Τίτλων (ΕΛ.Κ.Α.Τ.) Α.Ε. (ΑTHEXCSD), οι Εταιρίες Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών καθώς και οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.), υποχρεούνται να διαβιβάζουν στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ καταστάσεις σε ηλεκτρονικό αρχείο, με στοιχεία που αφορούν:»
3. Η υποπερ. α της περ. ε της παρ. 1.1. αντικαθίσταται ως εξής: «α) Κωδικός Πιστωτικού Ιδρύματος/Ε.Δ.Α.Δ.Π.».
`Αρθρο 2
Έναρξη ισχύος
Τα οριζόμενα στο άρθρο 1 ισχύουν για τα στοιχεία που αφορούν το φορολογικό έτος 2025 και εφεξής.
Διαλειτουργικότητα των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, των πιστωτικών ιδρυμάτων και του Γενικού Εμπορικού Μητρώου με την ηλεκτρονική εφαρμογή του Πόθεν Έσχες.
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
Έχοντας Υπόψη:
Α. Τις διατάξεις:
1. Του Ν. 5026/2023 (Α΄ 45) και ιδίως το άρθρο 21 και την παρ. 1Α του άρθρου 45, όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν με τον ν. 5130/2024 (Α΄ 127).
2. Του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 131).
3. Του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).
4. Του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων).
5. Του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680» (Α΄ 137).
6. Του άρθρου 47 του Ν. 4623/2019 «Ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, διατάξεις για την ψηφιακή διακυβέρνηση, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και άλλα επείγοντα ζητήματα» (Α΄ 134).
7. Του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α΄ 184).
8. Του π.δ. 40/2020 «Οργανισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α΄ 85).
9. Του π.δ. 30/2025 «Οργανισμός του Υπουργείου Δικαιοσύνης» (Α΄ 52).
10. Της υπό στοιχεία 65057 ΕΞ 2024/23.10.2024 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δικαιοσύνης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων “Εξειδίκευση της προβλεπόμενης στον ν. 5026/2023 (Α΄ 45), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5130/2024 (Α΄ 127), Δήλωσης Περιουσιακής Κατάστασης (Δ.Π.Κ.), καθορισμός των οδηγιών συμπλήρωσης των πεδίων της Δ.Π.Κ. και των πινάκων παραμετρικών τιμών, της λειτουργίας της εφαρμογής της παρ. 1 του άρθρου 21 του Ν. 5026/2023 (Α΄ 45), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5130/2024 (Α΄ 127), της ημερομηνίας έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της εφαρμογής, των αναγκαίων διαλειτουργικοτήτων, καθώς και κάθε άλλου τεχνικού και λεπτομερειακού θέματος αναγκαίο για την εφαρμογή του άρθρου 21 του Ν. 5026/2023 (Α΄ 45), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5130/2024 (Α΄ 127), καθώς και Καθορισμός Τύπου και περιεχομένου της Δήλωση Οικονομικών Συμφερόντων του άρθρου 23 του Ν. 5026/2023 (Α΄ 45), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5130/2024 (Α΄ 127)» (Β΄ 5919).
B. Την υπό στοιχεία 118944 ΕΞ 2019/23.10.2019 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Β΄ 3990).
Γ. Την υπ΄ αρ. 76157/09.12.2025 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, σύμφωνα με την περ. ε της παρ. 5 του άρθρου 24 του Ν. 4270/2014 «Διαλειτουργικότητα των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, των πιστωτικών ιδρυμάτων και του Γενικού Εμπορικού Μητρώου με την ηλεκτρονική εφαρμογή του Πόθεν Έσχες».
Δ. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.
Ε. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, διαπιστώνουμε:
`Αρθρο μόνο
Φορείς που διαλειτουργούν με το ΟΠΣ Πόθεν Έσχες
Για την υποβολή των ΔΠΚ (αρχικών και ετήσιων) έτους 2026 (χρήσης 2025), διαπιστώνεται ότι το Γενικό Εμπορικό Μητρώο και οι φορείς του Παραρτήματος έχουν εγγραφεί στην πλατφόρμα ανταλλαγής αρχείων διαλειτουργικότητας (FTPS) με το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) Πόθεν Έσχες που λειτουργεί στην Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στην υπ΄ αρ. 65057 /22.10.2024 (Β΄ 5919) κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.
`Αρθρο 2
Η απόφαση αυτή ισχύει από την ημερομηνία δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Φορείς που Διαλειτουργούν με FTPS
H διαλειτουργικότητα των κάτωθι φορέων πραγματοποιείται με ανταλλαγή κρυπτογραφημένων αρχείων μέσω της υποδομής του FTPS server της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.
Καθορισμός νέου τρόπου υποβολής των συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών αυτών, με τις οποίες η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υποθέσεως, σύμφωνα με το όγδοο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990 (Α΄ 43).
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Της παρ. 7 του άρθρου 32 του Ν. 2648/1998 «Ρυθμίσεις δασμολογικού και φορολογικού περιεχομένου, τροποποίηση του Κώδικα Φορολογικής Δικονομίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 238),
β) του όγδοου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990 «Μέτρα για την περιστολή της φοροδιαφυγής, διαρρυθμίσεις στην άμεση και έμμεση φορολογία και άλλες διατάξεις» (Α΄ 43),
γ) του Κεφαλαίου Α΄ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα της παρ. 1 και των περ. ιθ΄ και κ΄ της παρ. 2 του άρθρου 2, του άρθρου 7, της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού,
δ) της υπό στοιχεία Δ. ΟΡΓ. Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, με θέμα «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β΄ 4738).
2. Την υπό στοιχεία Δ6Α 1015213 ΕΞ 2013/28-1-2013 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Β΄ 130 και Β΄ 372), σε συνδυασμό με τις διατάξεις της υποπαρ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 (Α΄ 94).
3. Την υπ΄ αρ. 1/20-1-2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 , την υπ΄ αρ. 39/3/30-11-2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της ΑΑΔΕ, την υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 2020/17-1-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθώς και την υπ΄ αρ. 7608/17-1-2025 (Υ.Ο.Δ.Δ. 11) απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περί ανανέωσης της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
4. Την ανάγκη ψηφιοποίησης της διαδικασίας υποβολής των συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών αυτών, με τις οποίες η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υποθέσεως σύμφωνα με το όγδοο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990 .
5. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
6. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο: «Θεώρηση συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών/εντολέων τους, με αμοιβή ως ποσοστό επί του αντικειμένου» και Μοναδικό Αριθμό Καταχώρησης (Μ.Α.Κ.) στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ «111241», αποφασίζουμε:
`Αρθρο 1
Διαδικασία υποβολής
1. Οι συμβάσεις που καταρτίζονται μεταξύ των δικηγόρων ή δικηγορικών εταιρειών και των πελατών/ εντολέων τους, με τις οποίες η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υποθέσεως σύμφωνα με τα οριζόμενα στο όγδοο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 8 του Ν. 1882/1990, εφεξής υποβάλλονται από τους δικηγόρους ή τις δικηγορικές εταιρείες ή τρίτα εξουσιοδοτημένα από αυτούς πρόσωπα, εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία κατάρτισης και υπογραφής τους, αποκλειστικά μέσω της εφαρμογής «Εργολαβικό δικηγόρων» της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr), η οποία είναι προσβάσιμη μέσω της διαδρομής «Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Εισόδημα > Εργολαβικό δικηγόρων».
2. Στα σχετικά πεδία της εφαρμογής καταχωρούνται η ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης, το ποσοστό/ ποσό αμοιβής του δικηγόρου, η περιγραφή της σύμβασης, το πλήθος των αντισυμβαλλομένων, οι Α.Φ.Μ. των πελατών/εντολέων, τυχόν λοιπές παρατηρήσεις και επισυνάπτεται υποχρεωτικά το αρχείο της σύμβασης. Στην περίπτωση περισσότερων του ενός αντισυμβαλλόμενων πελατών/εντολέων, αρκεί η καταχώρηση του πλήθους αυτών χωρίς να απαιτείται η καταχώρηση των Α.Φ.Μ..
`Αρθρο 2
Έναρξη ισχύος – Τελικές διατάξεις
1. Η παρούσα απόφαση ισχύει από την επομένη της δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας παύει η δυνατότητα υποβολής των συμβάσεων του άρθρου 1 στην Εφαρμογή Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων «Τα Αιτήματά μου» της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr).
Έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του Υποσυστήματος Εισφορών του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ (Ο.Π.Σ./e-ΕΦΚΑ – Διαχείριση της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ.) εργοδοτών – φορέων του Δημοσίου Τομέα για την ασφάλιση των απασχολουμένων στο Δημόσιο, τακτικών υπαλλήλων, με σχέση εργασίας Δημοσίου Δικαίου.
Σχετ.: Το υπ΄ αριθμ. 2031939 /04-12-2025 ΑΔΑ Ρ3ΓΙ46ΜΑΠΣ-Δ2Η Γενικό έγγραφο του e-ΕΦΚΑ.
Με το ανωτέρω σχετικό Γενικό έγγραφό μας γνωστοποιήθηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές δημιουργίας αρχείων της αναβαθμισμένης Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ) εργοδοτών – φορέων του Δημοσίου Τομέα για την ασφάλιση των απασχολουμένων στο Δημόσιο τακτικών υπαλλήλων με σχέση εργασίας Δημοσίου Δικαίου.
Με το παρόν παρέχονται:
• Εγχειρίδιο χρήσης της Ηλεκτρονικής Υπηρεσίας υποβολής Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα που θα υποβάλλεται με αρχείο ή φόρμα
• Πίνακας αντιστοίχισης νέων κωδικών τοπικών Δ/νσεων και Αποκεντρωμένων Τμημάτων Ασφάλισης με παλιούς.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ:
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12, παρ.2 του Ν.4670/2020 (ΦΕΚ 43 Α΄), οι Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ όλων των κατηγοριών και τύπων (Κανονικής – 01 και Συμπληρωματικής – 04) υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω διαδικτύου, με τη συμπλήρωση φόρμας ή αρχείου.
Όπως έχει ήδη γνωστοποιηθεί, η υποβολή της αναβαθμισμένης πλέον Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ) Δημοσίου Τομέα υλοποιείται από την μισθολογική περίοδο Νοεμβρίου 2025 (11/2025) και Δεκεμβρίου 2025 (12/2025 για Ν.Π.Ι.Δ, κλπ που απασχολούν προσωπικό υπαγόμενο στην ΑΠΔ Δημοσίου)
Προκειμένου να λάβει χώρα η αναγκαία μετάπτωση – μεταφορά μηχανογραφικών δεδομένων στο νέο περιβάλλον, η Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Α.Π.Δ. / e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα (https://apps.e-efka.gov.gr/eAccess/login.xhtml) παραμένει προσωρινά μη διαθέσιμη, από την Πέμπτη 01/01/2026 και ώρα 00.00΄ έως την Πέμπτη 22/01/2026 και ώρα 12.00΄
Οι εργοδότες – φορείς του Δημοσίου Τομέα που υποβάλλουν Αναλυτική Περιοδική Δήλωση για την ασφάλιση τακτικών υπαλλήλων με σχέση εργασίας Δημοσίου Δικαίου και για τη μισθολογική περίοδο Νοεμβρίου 2025 και Δεκεμβρίου 2025 (για Ν.Π.Ι.Δ, κλπ που απασχολούν προσωπικό υπαγόμενο στην ΑΠΔ Δημοσίου) θα μπορούν να συνδεθούν εκ νέου στην Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα (https://services.e-efka.gov.gr/) με την ενεργοποίησή της από την Πέμπτη 22/1/2026 και ώρα 12.00.
Η Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα θα υποβάλλεται εμπρόθεσμα μέχρι τη Δευτέρα 23/02/2026.
Εφόσον έχει εγκριθεί επανυποβολή της Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα για τη μισθολογική περίοδο Οκτωβρίου 2025, αυτή θα δύναται να πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 22/01/2026 και ώρα 12.00΄έως την Τρίτη 03/02/2026 στο περιβάλλον της αναβαθμισμένης Α.Π.Δ. του ν.Ο.Π.Σ./e- ΕΦΚΑ.
Επισημαίνουμε ότι δεν είναι επιτρεπτή η παραλαβή από τις Τοπικές Δ/νσεις του e-ΕΦΚΑ, χειρόγραφων ή με μαγνητικό μέσο Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα για οποιαδήποτε μισθολογική περίοδο.
Οι Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα που θα υποβάλλονται εκπρόθεσμα στον Φορέα, καθώς και τα υποχρεωτικώς επισυναπτόμενα δικαιολογητικά αυτών, θα προωθούνται ηλεκτρονικά προς έλεγχο στις αρμόδιες Τοπικές Διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ.
Η εκτύπωση των αντίστοιχων αποδεικτικών υποβολής θα είναι διαθέσιμη, μόνο μετά την έγκριση της εκπρόθεσμης υποβολής από τον αρμόδιο τοπικό Δ/ντή του e- ΕΦΚΑ.
Η είσοδος στην Ηλεκτρονική Υπηρεσία υποβολής Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα πραγματοποιείται αποκλειστικά με τη χρήση κωδικών taxisnet που αντιστοιχούν στον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) που έχει αποδοθεί στον υπόχρεο εργοδότη – φορέα του Δημόσιου Τομέα (νομικό πρόσωπο) που υποβάλλει Α.Π.Δ./e-ΕΦΚΑ Δημοσίου Τομέα για την ασφάλιση των απασχολουμένων στο Δημόσιο τακτικών υπαλλήλων με σχέση εργασίας Δημοσίου Δικαίου.
Αριθμ. Α. 1005 Τροποποίηση της υπό στοιχεία Α. 1014/25.01.2024 κοινής απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) «Χορήγηση μείωσης του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για κατοικίες φυσικών προσώπων που ασφαλίζονται για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, σύμφωνα με την παρ. 7Ζ του άρθρου 3 του Ν. 4223/2013 (Α΄ 287)» (Β΄ 743).
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (Ν. 5219/2025, Α΄ 130) και ιδίως της παρ. 5 του άρθρου 10 αυτού , β) του Ν. 5104/2024 «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 58),
γ) του Κεφαλαίου Α΄ του Μέρους Πρώτου του Ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα του άρθρου 7 , της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού ,
δ) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181),
ε) του π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α΄ 44) και,
στ) της υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ. Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β΄ 4738).
2. Την υπ΄ αρ. 1/20-01-2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με το πρώτο εδάφιο της παρ. 10 του άρθρου 41 του Ν. 4389/2016 και τις αποφάσεις: υπ΄ αρ. 39/3/30-11-2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Α.Δ.Ε., υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 2020/17-01-2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) του Υπουργού Οικονομικών και υπ΄ αρ. 7608/17.1.2025 (Υ.Ο.Δ.Δ. 11) του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με θέμα: «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)».
3. Την υπό στοιχεία 47542 Εξ 2025/19-03-2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιο Κώτσηρα» (Β΄ 1327).
4. α) Τις υπό στοιχεία Α. 1099/2023 (Β΄ 4327) και Α. 1035/2023 (Β΄ 1831) αποφάσεις του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. και τις υπό στοιχεία ΠΟΛ 1052/2014 (Β΄ 389) και ΠΟΛ 1200/2014 (Β΄ 2444) αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων (ΓΓΔΕ) σχετικά με τον τύπο και το περιεχόμενο της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9), τον τρόπο αναγραφής των ακινήτων, τα δικαιολογητικά που συνυποβάλλονται και τη διαδικασία υποβολής της.
β) Την υπό στοιχεία Α. 1272/2019 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Διαδικασία διορθώσεων και χορήγηση απαλλαγών από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, καθορισμός του αρμόδιου οργάνου – Τροποποίηση και κωδικοποίηση της ΠΟΛ 1163/2015 απόφασης ΓΓΔΕ (Β΄ 1711)» (Β΄ 2936).
γ) Την υπό στοιχεία Α. 1158/2022 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Καθορισμός και επικαιροποίηση τύπου και περιεχομένου εντύπων της Φορολογικής Διοίκησης» (Β΄ 5703).
δ) Την υπό στοιχεία ΠΟΛ. 1033/2014 (Β΄ 276) απόφαση του ΓΓΔΕ, σχετικά με τις υποχρεώσεις, μεταξύ άλλων, των επιχειρήσεων ιδιωτικής ασφάλισης για διαβίβαση στην Α.Α.Δ.Ε. στοιχείων των ασφαλιστηρίων συμβολαίων κατοικίας φυσικών προσώπων.
ε) Την υπό στοιχεία Α. 1014/25.1.2024 (Β΄ 743) κοινή απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., σχετικά με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία για τη χορήγηση μείωσης του ΕΝΦΙΑ για κατοικίες φυσικών προσώπων που ασφαλίζονται για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, σύμφωνα με την παρ. 7Ζ του άρθρου 3 του Ν. 4223/2013 (Α΄ 287).
στ) Την υπό στοιχεία Α. 1002/14.1.2025 απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Τροποποίηση της υπό στοιχεία Α.1014/25.01.2024 (Β΄ 743) κοινής απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., ως προς τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία για τη χορήγηση μείωσης του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) σε ασφαλισμένες κατοικίες φυσικών προσώπων για τα έτη 2025 και επόμενα» (Β΄ 33).
5. Την υπό στοιχεία ΠΟΛ 1237/2014 εγκύκλιο του ΓΓΔΕ, με την οποία παρέχονται οδηγίες για τη συμπλήρωση της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9).
6. Την ανάγκη τροποποίησης της υπό στοιχεία Α. 1014/2024 (Β΄ 743) κοινής απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. ως προς τον καθορισμό της αξίας ανακατασκευής των ακινήτων για το έτος 2026, καθώς και ως προς τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση της μείωσης στις περιπτώσεις ομαδικών ασφαλιστηρίων.
7. Την από 24/12/2025 εισήγηση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
8. Το γεγονός ότι με την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη στον Προϋπολογισμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
9. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Δήλωση Ε9/ΕΝΦΙΑ» και Μοναδικό Αριθμό Καταχώρησης (Μ.Α.Κ.) στο ΕΜΔΔ «Μίτος» “314585”, αποφασίζουμε:
`Αρθρο 1
Τροποποιούμε την υπό στοιχεία Α. 1014/2024 (Β΄ 743) κοινή απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., ως εξής:
1. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 1 οι λέξεις «και 2025» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έως και 2026» και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η αξία ανακατασκευής της κατοικίας για την εφαρμογή της παρούσας ορίζεται σε χίλια (1.000) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ειδικά για τα έτη 2024 έως και 2026 η αξία ανακατασκευής της κατοικίας ορίζεται σε εννιακόσια (900) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.».
2. Στην παρ. 2 του άρθρου 4 μετά το δεύτερο εδάφιο προστίθεται νέο εδάφιο και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
3. Στις περιπτώσεις της παρ. 2 του άρθρου 2, ο φορολογούμενος υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. (ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ) σύμφωνα με το έντυπο “Δ500 Αίτηση – Δήλωση για τη χορήγηση απαλλαγής, έκπτωσης ή για την επανεκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ” με τη διαδικασία που ορίζεται στις υπό στοιχεία Α.1272/2019 και Α. 1158/2022 αποφάσεις του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.. Για τη χορήγηση της μείωσης απαιτείται η προσκόμιση του/των ασφαλιστηρίου/ων συμβολαίου/-ων και των τυχόν ανανεώσεων ή τροποποιήσεων αυτού/ών, καθώς και υπεύθυνη δήλωση σύμφωνα με τον ν. 1599/1986 (Α΄ 75), ότι τα στοιχεία της αίτησης είναι ακριβή και αληθή. Στις περιπτώσεις ομαδικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων μπορεί να προσκομίζεται, αντί του/των ασφαλιστηρίου/ων συμβολαίου/- ων και των τυχόν ανανεώσεων ή τροποποιήσεων αυτού/ών, βεβαίωση ασφάλισης της ασφαλιστικής εταιρείας, στην οποία περιγράφονται με ακρίβεια και πληρότητα τα στοιχεία της ασφαλιστικής κάλυψης. Η μείωση του ΕΝΦΙΑ χορηγείται εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 1 της παρούσας, με τη διαδικασία που ορίζεται στην παρ. 8 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία Α.1272/2019 απόφασης του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.. Εάν η αίτηση δεν γίνει αποδεκτή, εκδίδεται πράξη απόρριψης σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 2 της ίδιας ως άνω απόφασης.».
Αριθμ. 96 Κήρυξη γενικώς υποχρεωτικής της από 8.7.2025 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων όλης της χώρας στον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλισης, ετών 2025-20
2. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
3. Το π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α΄ 168).
4. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).
5. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 91).
6. Την από 15.7.2025 αίτηση της Ομοσπονδίας Ασφαλιστικών Συλλόγων Ελλάδος (ΟΑΣΕ) για επέκταση της από 8.7.2025 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων όλης της χώρας στον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλισης, ετών 2025- 2027, με Π.Κ. 21/8.7.2025 , Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, στην οποία επισυνάπτεται έκθεση τεκμηρίωσης των επιπτώσεων της παρ. 2.1/β΄ του άρθρου 404 του κώδικα εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121).
7. Την υπ΄ αρ. 710486/25.11.2025 βεβαίωση πλήρωσης της αριθμητικής προϋπόθεσης της παρ. 2.2/β΄ του άρθρου 404 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄121), από την αρμόδια υπηρεσία.
8. Τη γνώμη που εξέφρασε το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας κατά τη συνεδρίασή του στις 3.12.2025.
9. Το γεγονός ότι η παρούσα δεν αφορά σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-«Μίτος».
10. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:
Κηρύσσουμε γενικώς υποχρεωτική την από 8.7.2025 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων όλης της χώρας στον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλισης, ετών 2025-2027, με Π.Κ. 21/8.7.2025, για όλους τους εργοδότες και εργαζομένους του κλάδου, που αυτή αφορά.
Αναπροσαρμογή από 01.01.2026 των ποσών του εφάπαξ βοηθήματος για έξοδα κηδείας και των επιδομάτων ασθενείας και μητρότητας, που αποδίδει το τ. Ταμείο Ασφαλίσεως Ξενοδοχοϋπαλλήλων π. ΤΑΞΥ-ΕΦΚΑ.
ΣΧΕΤ: α) το με αρ. πρωτ. 24763/18.01.2022 Γενικό Έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Παροχών και Υγείας του e-ΕΦΚΑ, β) οι με αριθμ. 13/2023 , 15/2023 , 52/2023 , 55/2023 , 39/2024 , 42/2024 και 25/2025 Εγκύκλιοι του e-ΕΦΚΑ
Σε εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 4β΄ του άρθρου 37 του Α.Ν.1846/1951 (Α΄179) όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους από την παράγραφο 4 του άρθρου 26 του Ν. 2972/2001 (Α΄291) και προβλέπουν ότι, τα όρια των ημερησίων μισθών και τα τεκμαρτά ημερομίσθια των ασφαλιστικών κλάσεων αναπροσαρμόζονται κατά το ποσοστό της εκάστοτε χορηγούμενης αύξησης στις συντάξεις του τ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., σας γνωστοποιήθηκαν τα ισχύοντα, από 01.01.2026, νέα όρια των ημερησίων μισθών και τεκμαρτά ημερομίσθια (Τ.Η.) των ασφαλιστικών κλάσεων του e-Ε.Φ.Κ.Α., όπως αυτά διαμορφώθηκαν βάσει του ποσοστού αύξησης των συντάξεων του e-Ε.Φ.Κ.Α. κατά 2,40% (αριθμ. 31854 /05.12.2025 Κ.Υ.Α. – Φ.Ε.Κ. Β΄ 6519/08.12.2025) που ισχύει από την ίδια ημερομηνία.
Με βάση τα παραπάνω, το ποσό του εφάπαξ βοηθήματος για έξοδα κηδείας και των επιδομάτων ασθενείας και μητρότητας αναπροσαρμόζονται για το έτος 2026 ως εξής:
Το εφάπαξ βοήθημα για έξοδα κηδείας (8πλάσιο του Τ.Η. της ανώτατης ασφαλιστικής κλάσης) αναπροσαρμόζεται από 01.01.2026 σε 883,92 € και σε περίπτωση θανάτου έμμεσου μέλους οικογενείας σε 441,96 €.
Στους συνημμένους πίνακες παρατίθενται αναλυτικά τα ημερήσια ποσά επιδόματος ασθενείας και μητρότητας που ισχύουν από 01.01.2026.
Παρακαλούμε για την ενημέρωση των αρμοδίων υπαλλήλων και την ορθή εφαρμογή των ανωτέρω.
Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΟΧΩΝ & ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΓΙΟΥΛΑ ΑΓΑΔΑΚΟΥ
Αριθμ. 2 Καθορισμός πάγιων και αναλογικών τελών για την εγγραφή πράξεων: α) στα Κτηματολογικά Βιβλία και στα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, β) στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ενεχύρων του Ν. 5123/2024 (Α΄ 109) και για την έκδοση αντιγράφων, αποσπασμάτων, πιστοποιητικών και λοιπών εγγράφων από τα ίδια τηρούμενα Βιβλία και Αρχεία.
ΟΙ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
Έχοντας υπόψη:
1. Τον Ν. 4512/2018 «Ρυθμίσεις για την εφαρμογή των Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής και άλλες διατάξεις» (Α΄ 5) και ειδικότερα τα άρθρα 6 (παρ. 5 και 6) και 7 .
2. Τον ν. 5142/2024 «Ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, απλοποίηση διαδικασιών, χρήση τεχνητής νοημοσύνης και διατάξεις για τη λειτουργία του Ν.Π.Δ.Δ. “Ελληνικό Κτηματολόγιο”, λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α΄ 158) και ειδικότερα την παρ. 1 του άρθρου 31 και την περ. α) του άρθρου 33 .
3. Τον ν. 5123/2024 «Εκσυγχρονισμός θεσμικού πλαισίου για το ενέχυρο και σύσταση Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεχύρων επί κινητών, απαιτήσεων και άλλων δικαιωμάτων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 109) και ειδικότερα το άρθρο 15 , την παρ. 2 του άρθρου 17 , την παρ. 5 του άρθρου 19 και το άρθρο 22 .
4. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133).
5. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του Ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
6. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 131).
7. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181).
8. Το π.δ. 40/2020 «Οργανισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α΄ 85).
9. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 – Μεταβατικές διατάξεις» (Α΄ 139).
10. Την παρ. 3 του άρθρου 1 του π.δ. 3/2021 «Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων και μετονομασία Γενικών Γραμματειών» (Α΄ 3).
11. Την υπό στοιχεία 102928 ΕΞ2023/10.7.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β΄ 4441).
12. Την υπ΄ αρ. 1935/4.7.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Χρήστο Δερμεντζόπουλο» (Β΄ 3495).
13. Το υπ΄ αρ. 394/3/08.01.2026 απόσπασμα πρακτικού του Δ.Σ. του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», με το οποίο αποτυπώνεται η προβλεπόμενη παρ. 1 του του άρθρου 31 του Ν. 5142/2024 πρόταση του φορέα.
14. Το γεγονός ότι από την έκδοση της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του ΝΠΔΔ «Ελληνικό Κτηματολόγιο».
15. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο: «Καθορισμός πάγιων και αναλογικών τελών για την εγγραφή πράξεων: α) στα Κτηματολογικά Βιβλία και στα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, β) στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ενεχύρων του ν. 5123/2024 (Α΄ 109) και για την έκδοση αντιγράφων, αποσπασμάτων, πιστοποιητικών και λοιπών εγγράφων από τα ίδια τηρούμενα Βιβλία και Αρχεία», αποφασίζουμε:
`Αρθρο 1
Σκοπός
Η παρούσα απόφαση εκδίδεται κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 31 του Ν. 5142/2024 και καθορίζει τα πάγια και αναλογικά τέλη για την εγγραφή πράξεων: α) στα Κτηματολογικά Βιβλία και στα Βιβλία του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών και β) στα Βιβλία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεχύρων σύμφωνα με τον ν. 5123/2024 (άρθρα 15, 17), που αφορούν σε σύσταση, ενεχύρου, καθώς και στη μεταβολή και τροποποίηση ήδη εγγεγραμμένων εξασφαλίσεων, συμπεριλαμβανομένης και της εξάλειψης τους, καθώς και γ) για την έκδοση αντιγράφων, αποσπασμάτων, πιστοποιητικών και λοιπών εγγράφων από τα ίδια προαναφερόμενα Βιβλία και Αρχεία των περ. α) και β) του παρόντος.
`Αρθρο 2
Πεδίο Εφαρμογής
Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται σε όλες τις πράξεις που καταχωρούνται: α) στα Κτηματολογικά Βιβλία και στα Βιβλία του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών και β) στα Βιβλία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεχύρων του ν. 5123/2024 σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17, καθώς και γ) στην έκδοση αντιγράφων, αποσπασμάτων, πιστοποιητικών και λοιπών εγγράφων από τα ίδια Βιβλία και Αρχεία.
`Αρθρο 3
Τρόπος υπολογισμού των καταβαλλόμενων τελών για την εγγραφή πράξεων στα Κτηματολογικά Βιβλία και στα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών
1. Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου, οι παρακάτω όροι έχουν τις αντίστοιχες έννοιες: α) Ως «βιβλίο» ή «βιβλία», νοούνται τα βιβλία που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις και τις διατάξεις του παρόντος νόμου να τηρούνται, σε αναλογική ή ηλεκτρονική μορφή, στα Κτηματολογικά Γραφεία και τα Υποκαταστήματά τους, για: αα) την τήρηση, ενημέρωση και λειτουργία του Εθνικού Κτηματολογίου, σύμφωνα με όσα ορίζονται στους ν. 2308/1995 και 2664/1998, ββ) την τήρηση, ενημέρωση και λειτουργία του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο κ.δ. 19/1941, όπως τροποποιήθηκε με το ν.δ. 811/1971 και γγ) την τήρηση και διαχείριση των αρχείων του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών.
β) Ως «πράξη», νοείται κάθε δικαιοπραξία, δικαστική απόφαση, διοικητική πράξη, δικόγραφο, διαδικαστική πράξη ή δημοσίευση, η οποία προβλέπεται από τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις να εγγράφεται στα βιβλία.
γ) Ως «εγγραφή», νοείται η μεταγραφή, η καταχώριση, η σημείωση, η εξάλειψη, η τροπή, η άρση ή η διαγραφή πράξης στα βιβλία.
2. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων, για την εγγραφή κάθε πράξης στα βιβλία καταβάλλεται πάγιο τέλος δώδεκα (12), ευρώ με εξαίρεση τις πράξεις της επομένης παραγράφου.
3. Για την εγγραφή σε βιβλία των πράξεων:
α) Αγοραπωλησίας, β) ανταλλαγής, γ) διανομής, δ) εισφοράς ακινήτου σε εταιρεία, ε) περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης, στ) δικαστικής απόφασης με την οποία αναγνωρίζεται η κυριότητα λόγω έκτακτης χρησικτησίας, ζ) μίσθωσης κατά το άρθρο 618 ΑΚ, χρονομεριστικής μίσθωσης και χρηματοδοτικής μίσθωσης, καταβάλλεται πάγιο τέλος τριών (3) ευρώ.
4. Για την εγγραφή των παρακάτω πράξεων στα βιβλία καταβάλλεται τέλος, ως εξής:
α) Αναλογικό τέλος ίσο με ποσοστό πέντε χιλιοστά (5 %ο) επί της αξίας του ακινήτου ή του δικαιώματος ή του ύψους του μισθώματος, για την εγγραφή των πράξεων: αα) αγοραπωλησίας, ββ) ανταλλαγής, γγ) διανομής, δδ) εισφοράς ακινήτου σε εταιρεία, εε) περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης, στστ) δικαστικής απόφασης με την οποία αναγνωρίζεται η κυριότητα λόγω έκτακτης χρησικτησίας, ζζ) μίσθωσης κατ΄ άρθρο 618 ΑΚ, χρονομεριστικής μίσθωσης και χρηματοδοτικής μίσθωσης.
β) Αναλογικό τέλος ίσο με ποσοστό οκτώ χιλιοστά (8 %ο) επί της αξίας του ακινήτου ή του δικαιώματος, για την εγγραφή των πράξεων: αα) προικοσυμφώνου ή γονικής παροχής, ββ) δωρεάς εν ζωή ή αιτία θανάτου, γγ) σύστασης πραγματικής δουλείας, δδ) υποθήκης, εε) προσημείωσης υποθήκης, στστ) κατάσχεσης αναγκαστικής ή συντηρητικής ή με επιταγή, ζζ) αναγγελίας απαίτησης που επέχει θέση κατάσχεσης, ηη) δήλωσης συνέχισης πλειστηριασμού, θθ) δικαστικής μεσεγγύησης και ιι) έκθεσης περιγραφής και εκτίμησης ακινήτου.
γ) Πάγιο τέλος είκοσι (20) ευρώ, για την εγγραφή κάθε πράξης από τις αναφερόμενες στις περ. α΄ και β΄ της παρούσας παραγράφου.
δ) Για τις εγγραφές που διενεργούνται στο κτηματολογικό βιβλίο του άρθρου 10 του Ν. 2664/1998 , το ποσοστό που ορίζεται για τον προσδιορισμό του αναλογικού τέλους στις περ. α΄ και β΄, της παρούσας παραγράφου προσαυξάνεται κατά ποσοστό ενός χιλιοστού (1%ο) επί της αξίας του ακινήτου ή του δικαιώματος ή του μισθώματος, αντίστοιχα.
`Αρθρο 4
Τρόπος υπολογισμού των καταβαλλόμενων τελών για την εγγραφή πράξης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ενεχύρων
1. Για την εγγραφή στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ενεχύρων των πράξεων της παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 5123/2024 , το τέλος καθορίζεται σύμφωνα με την αξία της εγγραπτέας πράξης κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης για την εγγραφή της, ως εξής:
α) Για αξία έως και εκατό χιλιάδες ευρώ (100.000 €) το τέλος ορίζεται σε εκατό ευρώ (100 €),
β) για αξία από εκατό χιλιάδες και ένα ευρώ έως και διακόσιες χιλιάδες ευρώ (100.001 – 200.000 €) το τέλος ορίζεται σε διακόσια ευρώ (200 €),
γ) για αξία από διακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως και τριακόσιες χιλιάδες ευρώ (200.001 – 300.000 €) το τέλος ορίζεται σε τριακόσια ευρώ (300 €),
δ) για αξία από τριακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως τετρακόσιες χιλιάδες ευρώ (300.001 – 400.000 €) το τέλος ορίζεται σε τετρακόσια ευρώ (400 €),
ε) για αξία από τετρακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ (400.001 – 500.000 €) το τέλος ορίζεται σε πεντακόσια ευρώ (500 €),
στ) για αξία από πεντακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως εξακόσιες χιλιάδες ευρώ (500.001 – 600.000 €) το τέλος ορίζεται σε εξακόσια ευρώ (600 €),
ζ) για αξία από εξακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως επτακόσιες χιλιάδες ευρώ (600.001 – 700.000 €) το τέλος ορίζεται σε επτακόσια ευρώ (700 €),
η) για αξία από επτακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως οκτακόσιες χιλιάδες ευρώ (700.001 – 800.000 €) το τέλος ορίζεται σε οκτακόσια ευρώ (800 €),
θ) για αξία από οκτακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως εννιακόσιες χιλιάδες ευρώ (800.001 – 900.000 €) το τέλος ορίζεται σε εννιακόσια ευρώ (900 €),
ι) για αξία από εννιακόσιες χιλιάδες και ένα ευρώ έως ένα εκατομμύριο ευρώ (900.001 – 1.000.000 €) το τέλος ορίζεται σε χίλια ευρώ (1.000 €),
ια) για αξία από ένα εκατομμύριο και ένα ευρώ έως πέντε εκατομμύρια ευρώ (1.000.001 – 5.000.000 €) το τέλος ορίζεται σε χίλια πεντακόσια ευρώ (1.500 €),
ιβ) για αξία από πέντε εκατομμύρια και ένα ευρώ έως δέκα εκατομμύρια ευρώ (5.000.001 – 10.000.000 €) το τέλος ορίζεται σε δύο χιλιάδες ευρώ (2.000 €),
ιγ) για αξία από δέκα εκατομμύρια και ένα ευρώ έως πενήντα εκατομμύρια ευρώ (10.000.001 – 50.000.000 €) το τέλος ορίζεται σε δύο χιλιάδες πεντακόσια ευρώ (2.500 €),
ιδ) για αξία από πενήντα εκατομμύρια και ένα ευρώ έως εκατό εκατομμύρια ευρώ (50.000.001 – 100.000.000 €) το τέλος ορίζεται σε τρεις χιλιάδες ευρώ (3.000 €),
ιε) για αξία άνω των εκατό εκατομμυρίων ευρώ και ένα ευρώ (>100.000.001 €) το τέλος ορίζεται σε τρεις χιλιάδες πεντακόσια ευρώ (3.500 €).
2. Για τις τροποποιήσεις των όρων εγγεγραμμένων πράξεων που συνεπάγονται αύξηση του ασφαλιζόμε- νου ορίου, τα αναλογικά τέλη υπολογίζονται επί του ποσού της αύξησης σύμφωνα με την ανωτέρω κλίμακα. Για τις τροποποιήσεις των όρων εγγεγραμμένων πράξεων χωρίς αύξηση του ασφαλιζόμενου ορίου, ορίζεται πάγιο τέλος πενήντα ευρώ (50 €).
3. Για την άρση ή εξάλειψη εγγεγραμμένων ενεχύρων και εν γένει δεσμεύσεων ορίζεται πάγιο τέλος που ανέρχεται σε εκατό ευρώ (100 €) ανά πράξη.
4. Για την εγγραφή πλασματικού ενεχύρου και δημοσίευσης κατά τον ν. 2844/2000 καταβάλλεται αναλογικό τέλος ίσο με ποσοστό οκτώ χιλιοστά (8 %ο) επί της αξίας του δικαιώματος. Για τις εγγραφές, διαγραφές, άρσεις και σημειώσεις που διενεργούνται σύμφωνα με τον ν. 3156/2003, καταβάλλονται μόνο πάγια τέλη εκατό ευρώ (100 €).
5. Στις περιπτώσεις πολλαπλών ενεχύρων που εξασφαλίζουν την ίδια απαίτηση, καταβάλλεται το αναλογικό τέλος που ορίζεται στην παρ. 2 του παρόντος, προσαυξημένο με πάγιο τέλος εκατό (100) για κάθε επιπλέον ενέχυρο.
6. Σε όσες περιπτώσεις ζητείται η εγγραφή πράξεων της παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 5123/2024 για τις οποίες δεν υφίσταται αξία στην εγγραπτέα πράξη, καταβάλλεται πάγιο τέλος τριακοσίων ευρών (300 €).
`Αρθρο 5
Τέλη για την έκδοση και χορήγηση αντιγράφων, πιστοποιητικών και διαγραμμάτων από τα Κτηματολογικά Βιβλία και τα Βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών
1. Για τη χορήγηση πιστοποιητικού από τα βιβλία, καταβάλλεται πάγιο τέλος εννέα ευρώ και πενήντα λεπτών (9,50 €). Όταν με την ίδια αίτηση χορηγούνται περισσότερα του ενός πιστοποιητικά για τον ίδιο τίτλο, καταβάλλεται πάγιο τέλος έξι ευρώ και πενήντα λεπτών (6,50 €) για κάθε, επιπλέον του ενός, πιστοποιητικό. Όταν το πιστοποιητικό χορηγείται με την υποβολή αίτησης για εγγραφή πράξης, καταβάλλεται πάγιο τέλος έξι ευρώ και πενήντα λεπτών (6,50 €), για κάθε πιστοποιητικό.
2. Για τη χορήγηση από τα κτηματολογικά βιβλία πιστοποιητικού κτηματολογικών εγγραφών, αντικειμένου (ακινήτου) ή προσώπου (φυσικού ή νομικού), καταβάλλεται πάγιο τέλος εννέα ευρώ και πενήντα λεπτών (9,50 €). Όταν το εκδιδόμενο πιστοποιητικό περιέχει περισσότερες από μία ενότητες εγγραπτέων δικαιωμάτων κατά μεταφορά από το κτηματολογικό φύλλο, όπου αυτές απεικονίζονται κατά το άρθρο 11 του Ν. 2664/1998 (Α΄ 275) καταβάλλεται πάγιο τέλος τεσσάρων ευρώ και πενήντα λεπτών (4,50 €) για κάθε, επιπλέον της μίας, ενότητα.
3. Για τη χορήγηση αντιγράφου στοιχείου από το αρχείο του Κτηματολογικού Γραφείου ή του Υποκαταστήματός του, καταβάλλεται πάγιο τέλος εννέα ευρώ και πενήντα λεπτών (9,50 €). Το τέλος του προηγούμενου εδαφίου προσαυξάνεται κατά τέσσερα ευρώ και πενήντα λεπτά (4,50 €) για κάθε, επιπλέον του ενός, φύλλο του χορηγούμενου αντιγράφου. Το τέλος του πρώτου εδαφίου προσαυξάνεται κατά έξι ευρώ και πενήντα λεπτά (6,50 €), όταν χορηγείται αντίγραφο πράξης από τα βιβλία μεταγραφών.
4. Για τη χορήγηση αποσπάσματος κτηματολογικού διαγράμματος και κτηματογραφικού διαγράμματος, καταβάλλεται πάγιο τέλος δεκαπέντε (15) ευρώ ή τριάντα τρία (33) ευρώ, αντίστοιχα.
`Αρθρο 6
Τέλη για την έκδοση και χορήγηση πιστοποιητικών, αντιγράφων και αποσπασμάτων από τα βιβλία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεχύρων
Για την έκδοση πιστοποιητικών, αντιγράφων και αποσπασμάτων από τα βιβλία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεχύρων σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 19 του Ν. 5123/2024 , καθώς και από το Πρωτόκολλο Καταχώρισης Δημοσιεύσεων της παρ. 2 του άρθρου 9 του Ν. 4512/2018 , καθώς και όλα εν γένει τα βιβλία που μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Μητρώου τηρούντο από τα αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία και Υποκαταστήματα του Φορέα Διαχείρισης και Λειτουργίας του Μητρώου και τα Υποθηκοφυλακεία, που διατηρούνται σε ισχύ για τις ήδη καταχωρισθείσες σε αυτά πράξεις, και εξακολουθούν να φυλάσσονται από τις οικείες υπηρεσίες, σύμφωνα με την περ. γ΄ της παρ. 3 του άρθρου 17 του ίδιου νόμου, εφαρμόζονται τα οριζόμενα στις παρ. 1 και 3 του άρθρου 5 της παρούσας.
`Αρθρο 7
Μεταβατική Διάταξη
Για τα αιτήματα εγγραφής πράξεων στα βιβλία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Ενεχύρων που έχουν υποβληθεί πριν την έναρξη ισχύος της παρούσας και για τα οποία δεν έχει εκδοθεί έντυπο οφειλής (RF), ο υπολογισμός των τελών διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 4 της παρούσας απόφασης.
Αριθμ. A.1182 Όροι, προϋποθέσεις και διατυπώσεις για τη χορήγηση της πίστωσης του φόρου των βιομηχανοποιημένων καπνών και των προϊόντων
Όροι, προϋποθέσεις και διατυπώσεις για τη χορήγηση της πίστωσης του φόρου των βιομηχανοποιημένων καπνών και των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με ή χωρίς καπνό, οι απαιτούμενες εγγυήσεις και ο τρόπος αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων που δίδονται ως εγγύηση, κατ΄ εφαρμογή της παρ. 11 του άρθρου 50 και του άρθρου 110 και της παρ. 57 του άρθρου 196 του Ν. 5222/2025 (Α΄ 134).
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 και του τελευταίου εδαφίου της περ. δ) της παρ. 11 του άρθρου 50, των άρθρων 96, 97, 110, 112, 120 και ειδικότερα της παρ. 57 του άρθρου 196 του Ν. 5222/2025 «Εθνικός τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις – Συνταξιοδοτικές διατάξεις» (Α΄ 134),
γ) της υποπαρ. Δ.9 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις – Κύρωση του Σχεδίου Σύμβασης Οικονομικής Ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και ρυθμίσεις για την υλοποίηση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης» (Α΄ 94),
δ) του ν. 4112/1929 «Περί συστάσεως υποθήκης επί μηχανικών ή άλλων εγκαταστάσεων» (Α΄ 131),
ε) του άρθρου 21 του Ν. 4354/2015 «Διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις εφαρμογής της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» (Α΄ 176),
ε) της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130).
2. Το άρθρο 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), όπως αυτό διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
3. To π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α΄ 181).
4. To π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).
5. To π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α΄ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α΄ 139).
6. Του π.δ 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α΄ 44).
7. Το Κεφάλαιο Α΄ «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 94) και ειδικότερα του άρθρου 7, της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού.
8. Την υπ΄ αρ. 1/20-01-2016 Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016, την υπ΄ αρ. 39/3/30.11.2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Α.Δ.Ε., την υπό στοιχεία 5294 ΕΞ 2020/17.01.2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, καθώς και την υπό στοιχεία 7608 ΕΞ 2025/17-01-2025 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών με θέμα «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Υ.Ο.Δ.Δ. 11).
9. Την υπό στοιχεία 47542 ΕΞ 2025/19-03-2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιο Κώτσηρα» (Β΄ 1327).
10. Την υπό στοιχεία Δ.1795/1107/30-12-1992 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών «Όροι και διατυπώσεις για τη χορήγηση πίστωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του Φ.Π.Α. των βιομηχανοποιημένων καπνών στα πρόσωπα που παράγουν τα προϊόντα αυτά στο εσωτερικό της Χώρας ή παραλαμβάνουν αυτά που έχουν παραχθεί σε άλλα Κράτη μέλη, εφόσον προορίζονται για κατανάλωση στο εσωτερικό της Χώρας» και ιδίως την παρ. 2 του άρθρου 3 αυτού (Β΄ 66/1993).
11. Την ανάγκη επικαιροποίησης, εκσυγχρονισμού και αναμόρφωσης του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τη διαδικασία για τη χορήγηση πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του Φ.Π.Α. των βιομηχανοποι- ημένων καπνών, καθώς και του Φόρου Κατανάλωσης και του Φ.Π.Α. των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50 του Ν. 5222/2025 (Α΄ 134) στα πρόσωπα που παράγουν τα προϊόντα αυτά στο εσωτερικό της χώρας ή παραλαμβάνουν αυτά που έχουν παραχθεί σε άλλα Κράτη Μέλη της Ε.Ε., εφόσον προορίζονται για κατανάλωση στο εσωτερικό της χώρας.
12. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο: «Χορήγηση της πίστωσης του φόρου των βιομηχανοποιημένων καπνών και των ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων – απαιτούμενες εγγυήσεις και τρόπος αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων που δίδονται ως εγγύηση, κατ΄ εφαρμογή της παρ. 11 του άρθρου 50 και του άρθρου 110 και της παρ. 57 του άρθρου 196 του Ν. 5222/2025 (Α΄ 134)».
13. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:
`Αρθρο 1
Πεδίο εφαρμογής
Με την παρούσα απόφαση καθορίζονται:
α) Οι όροι, προϋποθέσεις καθώς και η διαδικασία χορήγησης πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και Φ.Π.Α. των βιομηχανοποιημένων καπνών και του Φόρου Κατανάλωσης και Φ.Π.Α. των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων, με και χωρίς καπνό, στα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 112 του Ν. 5222/2025, για τα προϊόντα αυτά που προορίζονται για εμπορία και παράγονται στο εσωτερικό της χώρας ή παράγονται και προέρχονται από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ,
β) οι απαιτούμενες εγγυήσεις χορήγηση της πίστωσης και
γ) ο τρόπος αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων που δίδονται, ως εγγύηση.
`Αρθρο 2
Όροι, προϋποθέσεις και εγγυήσεις για την παροχή πίστωσης φόρου
1. Για τη χορήγηση πίστωσης φόρου, σύμφωνα με το άρθρο 110 του Ν. 5222/2025 (Α΄ 134), τα πρόσωπα του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 112 του ίδιου νόμου, οφείλουν να υποβάλουν σχετική αίτηση στον προϊστάμενο της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής, στην οποία προσδιορίζεται το ποσό και το χρονικό διάστημα, για το οποίο αιτούνται την πίστωση. Η αίτηση προς την αρμόδια τελωνειακή αρχή υποβάλλεται, μέσω της εφαρμογής της Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου». H αρμόδια τελωνειακή αρχή του προηγούμενου εδαφίου προβαίνει σε αποδοχή του αιτήματος χορήγησης πίστωσης φόρου του άρθρου 110 του Ν. 5222/2025, με την έκδοση σχετικής απόφασης, σύμφωνα με το παράρτημα που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας, μετά από σχετικό έλεγχο της απαιτούμενης εγγύησης, σύμφωνα με την παρ. 2.
2. Με την αίτηση συνυποβάλλεται σχετική εγγύηση.
Η εγγύηση κατατίθεται πρωτότυπα στην αρμόδια Τελωνειακή Αρχή της παρ. 1.
Η παρεχόμενη εγγύηση:
α) Δύναται να είναι οικονομική με τη μορφή ανάληψης υποχρέωσης από τριτεγγυητή, μέσω εγγυητικής επιστολής πιστωτικού ιδρύματος ή ασφαλιστικής εταιρείας ή χρηματική ή μέσω σύστασης εμπράγματης ασφάλειας.
β) Πρέπει να είναι τουλάχιστον ετήσιας ή αορίστου διάρκειας και σε κάθε περίπτωση να καλύπτει το χρονικό διάστημα, για το οποίο χορηγείται η πίστωση.
γ) Πρέπει να καλύπτει το συνολικό ποσό των φόρων για τους οποίους χορηγείται πίστωση, καθώς και όλες τις περιπτώσεις, κατά τις οποίες γεννάται υποχρέωση καταβολής φόρων, σύμφωνα με το άρθρο 110 του Ν. 5222/2025.
3. Για τη χορήγηση της πίστωσης φόρου συντάσσεται και υπογράφεται μεταξύ του δικαιούμενου προσώπου και του προϊσταμένου της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής της παρ. 1, ως εκπροσώπου του Ελληνικού Δημοσίου, συμβολαιογραφικό έγγραφο, όταν για τον ανωτέρω σκοπό παρέχεται εμπράγματη ασφάλεια, υποθήκη ή ενέχυρο.
4. Η εμπράγματη ασφάλεια της υποθήκης συστήνεται με την εγγραφή πρώτης υποθήκης υπέρ του Δημοσίου σε ακίνητα, ιδιοκτησίας του δικαιούμενου τη πίστωση προσώπου ή σε ακίνητα ιδιοκτησίας τρίτων, εφόσον παρέχεται από αυτούς νομότυπη συναίνεση.
5. Ο έλεγχος των τίτλων ιδιοκτησίας των ακινήτων που βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής και προσφέ- ρονται για πρώτη φορά ως εγγύηση, μέσω σύστασης εμπράγματης ασφάλειας υπέρ του Δημοσίου για τη χορήγηση πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του Φ.Π.Α για τα βιομηχανοποιημένα καπνά και του Φόρου Κατανάλωσης και του Φ.Π.Α. για τα προϊόντα των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με και χωρίς καπνό, γίνεται, πριν από την εκτίμηση της αξίας τους, από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετεί στο Ειδικό Νομικό Γραφείο Δημοσίων Εσόδων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΕΝΓΔΕ) Τμήμα Διοικητικής Εκτέλεσης και Λοιπών Υποθέσεων (Τμήμα Β) ή στο Γραφείο Νομικού Συμβουλίου στον Πειραιά, κατόπιν εντολής της Κεντρικής Υπηρεσίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Προκειμένου για ακίνητα που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής, όπου λειτουργεί Γραφείο Νομικού Συμβουλίου, ο έλεγχος των τίτλων ιδιοκτησίας τους γίνεται από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετεί στο Γραφείο αυτό, κατόπιν εντολής της Κεντρικής Υπηρεσίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Εάν στην περιφέρεια που βρίσκονται τα ακίνητα δεν λειτουργεί Γραφείο Νομικού Συμβουλίου, ο έλεγχος των τίτλων ιδιοκτησίας τους γίνεται από Δικηγόρο του Δημοσίου, ο οποίος ορίζεται από τον Πρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Η μετακίνηση, καθώς και η εκκαθάριση της σχετικής δαπάνης καθορίζεται από τις διατάξεις της υποπαρ. Δ.9 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις – Κύρωση του Σχεδίου Σύμβασης Οικονομικής Ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και ρυθμίσεις για την υλοποίηση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης» (Α΄ 94).
6. Τα μηχανήματα που χρησιμοποιούν τα δικαιούμενα της πίστωσης του φόρου πρόσωπα που παράγουν τα βιομηχανοποιημένα καπνά και τα προϊόντα των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με ή χωρίς καπνό, στο εσωτερικό της χώρας μπορούν να παραχωρηθούν, ως εμπράγματη ασφάλεια, μέσω σύστασης ενεχύρου, υπέρ του Δημοσίου για τη χορήγηση πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ή αντίστοιχα του Φόρου Κατανάλωσης, καθώς και του Φ.Π.Α., με την προϋπόθεση ότι βρίσκονται σε λειτουργία και ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν την πλήρη κυριότητα αυτών απαλλαγμένη παντός βάρους και νομικού ελαττώματος. Εφόσον τα μηχανήματα είναι εμπεπηγμένα στο έδαφος και το κτήριο μέσα στο οποίο λειτουργούν είναι υποθηκευμένο στο Δημόσιο, η υποθήκη μπορεί να επεκταθεί και στα μηχανήματα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ν. 4112/1929 (Α΄ 131), άλλως η εμπράγματη ασφάλεια υπέρ του Δημοσίου παρέχεται με τη σύσταση ενεχύρου.
7. Τα μηχανήματα που προσφέρονται σύμφωνα με την ανωτέρω παρ. 6, αναγράφονται λεπτομερώς, στις υποβαλλόμενες αιτήσεις και επιπροσθέτως συμπεριλαμβάνονται σε ξεχωριστή στήλη για κάθε μηχάνημα, σωρευτικά, τα εξής στοιχεία:
α) Το είδος του μηχανήματος (καπνοκοπτικό, σιγαροποιητικό, πακεταριστικό κ.λπ.).
β) Το εργοστάσιο κατασκευής και ο αριθμός του μηχανήματος, καθώς κάθε άλλο στοιχείο που υπάρχει και προσδιορίζει το συγκεκριμένο μηχάνημα.
γ) Το έτος κτήσης του μηχανήματος και η αξία αγοράς, όπως προκύπτουν από τα σχετικά τιμολόγια αγοράς, εφόσον πρόκειται για καινούργιο μηχάνημα ή η αξία της προηγούμενης εκτίμησής του, όταν πρόκειται για παλαιό μηχάνημα.
Επίσης στις σχετικές αιτήσεις πρέπει να αναφέρεται ότι πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Ότι τα μηχανήματα ανήκουν στην κυριότητα των προσώπων,
β) είναι ελεύθερα από κάθε βάρος (ενέχυρο, υποθήκη, προσημείωση υποθήκης), καθώς και από κατάσχεση και από κάθε εν γένει νομικό ελάττωμα,
γ) ότι τα πρόσωπα θα τα χρησιμοποιούν με τη συγκατάθεση του δημοσίου. Το δημόσιο μπορεί να άρει οποτεδήποτε και για οποιαδήποτε αιτία τη συγκατάθεσή του και τα μηχανήματα αυτά να περιέλθουν στην κατοχή του.
`Αρθρο 3
Εκτίμηση αξίας περιουσιακών στοιχείων
1. Η εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων (ακινήτων και κινητών) των δικαιούμενων πίστωσης φόρου προσώπων που παρέχονται, ως εγγύηση, προς εξασφάλιση του Δημοσίου, γίνεται από επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 57 του άρθρου 196 του Ν. 5222/2025 και αποτελείται:
α) Από δύο (2) υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και ΕΦΚ, της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων του Κλάδου Π.Ε. Τελωνειακών και
β) από ένα πολιτικό μηχανικό ή μηχανολόγο του Δημοσίου, ανάλογα με το αντικείμενο της εκτίμησης (πολιτικός μηχανικός για ακίνητα και μηχανολόγος για κινητά – μηχανήματα -).
Χρέη Γραμματέα της επιτροπής εκτελεί υπάλληλος της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και ΕΦΚ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων του Κλάδου Π.Ε. Τελωνειακών.
2. Στα μέλη της επιτροπής και στον Γραμματέα αυτής, καταβάλλεται αποζημίωση, η οποία βαρύνει τα δικαιούμενα την πίστωση φόρου πρόσωπα. Για τον τρόπο λειτουργίας της επιτροπής και την καταβολή της αποζημίωσης στα μέλη αυτής εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 21 του Ν. 4354/2015 (Α΄ 176).
3. Όταν τα προς εκτίμηση ακίνητα βρίσκονται σε περιοχές που ισχύει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, ο καθορισμός της αξίας τους από την οικεία επιτροπή γίνεται βάσει του συστήματος αυτού. Για την εκτίμηση της αξίας των ακινήτων στις περιοχές που δεν εφαρμόζεται το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία ιδίων ή άλλων πλησιόχωρων ομοειδών ακινήτων που προκύπτουν από μεταβιβάσεις ή άλλες εκτιμήσεις, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν. 5219/2025 (Α΄ 130), τα οποία δύνανται να αντλούνται από το ψηφιακό βιβλίο συγκριτικών στοιχείων της εφαρμογής myProperty της Α.Α.Δ.Ε..
4. Το ποσό της πίστωσης φόρου που χορηγείται στα δικαιούμενα πρόσωπα, για τα περιουσιακά τους στοιχεία που παρέχονται, ως εγγύηση, στο Δημόσιο, υπολογίζεται, προκειμένου μεν για τα ακίνητα, στο 100% της εκτιμώμενης από την αρμόδια επιτροπή αξίας αυτών, προκειμένου δε για τα μηχανήματα στο 85% της αξίας των, εφόσον το έτος κτήσης αυτών δεν υπερβαίνει την πενταετία και στο 75% της εκτιμώμενης αξίας για τα μηχανήματα πέραν της πενταετίας από το έτος κτήσης τους. Σε περίπτωση κατά την οποία το ποσό της πίστωσης φόρου που αφορά στα μηχανήματα έχει υπολογισθεί στο 85% της αξίας τους, με βάση το δεδομένο ότι κατά την εκτίμησή τους δεν είχε παρέλθει η πενταετία από το έτος κτήσης αυτών, μέχρι όμως να συμπληρωθεί το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επανεκτίμησή τους παρέρχεται η πενταετία, μετά από ενημέρωση των ενδιαφερομένων προσώπων μειώνεται στο 75% της αξίας τους το ποσό της χορηγούμενης πίστωσης φόρου, με ανανέωση των σχετικών εγγράφων.
Η ανανέωση των συμβολαίων πρέπει να γίνεται μέχρι το τέλος του ημερολογιακού έτους που έγινε η μείωση των συντελεστών και η αναπροσαρμογή του ποσού της χορηγούμενης πίστωσης.
`Αρθρο 4
Επανεκτίμηση της αξίας περιουσιακών στοιχείων
1. Η καθοριζόμενη από την οικεία επιτροπή εκτίμησης αξία των παρεχόμενων από τα δικαιούμενα πρόσωπα ακινήτων ή κινητών, ως εγγύηση, μέσω της σύστασης εμπράγματης ασφάλειας, ισχύει για μία πενταετία από την ημερομηνία του σχετικού πρακτικού εκτίμησης που συντάσσει η επιτροπή. Μετά την πάροδο της πενταετίας, προς διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου, ενεργείται επανεκτίμηση των ακινήτων ή μηχανημάτων για τον προσδιορισμό της αξίας αυτών και αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το ποσό της εμπράγματης ασφάλειας και το ποσό της πίστωσης φόρου που χορηγείται.
2. Η επανεκτίμηση διενεργείται, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου δικαιούμενου προσώπου, η οποία υποβάλλεται μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη λήξη της οριζόμενης, ως άνω πενταετίας. Η επανεκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων μπορεί να γίνει και πριν από την παρέλευση της πενταετίας, εφόσον υποβληθεί σχετική αίτηση από τα δικαιούμενα πρόσωπα, όχι όμως νωρίτερα του έτους από την τελευταία εκτίμηση. Στη σχετική αίτηση πρέπει να συμπεριλαμβάνονται, αναλυτικά, τα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και η ημερομηνία του πρακτικού της προηγούμενης εκτίμησης.
3. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί από τα δικαιούμενα πρόσωπα αίτηση επανεκτίμησης εντός της προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 2, ο προϊστάμενος της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής που έχει χορηγήσει την πίστωση φόρου προβαίνει οίκοθεν στην αναπροσαρμογή της, κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην αξία των ακινήτων ή κινητών.
4. Κατά την εκτίμηση ή επανεκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων η επιτροπή καταρτίζει ξεχωριστό πρακτικό για τα ακίνητα από εκείνο των κινητών.
`Αρθρο 5
Διαδικασία κατά τη χορήγηση της πίστωσης
1. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης των βιομηχανο- ποιημένων καπνών, καθώς και ο Φόρος Κατανάλωσης των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με ή χωρίς καπνό, που προκύπτουν κατά την εκκαθάριση των υπο- βαλλομένων από τα δικαιούμενα πίστωσης πρόσωπα, καταστάσεων φορολογίας σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 120 του Ν. 5222/2025, αφού συμψηφισθεί μ΄ αυτούς η αξία ανάλογου αριθμού ένσημων φορολογικών ταινιών που έχει καταβληθεί σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 112 του ιδίου νόμου, καθώς και ο Φ.Π.Α. που αναλογεί στα προϊόντα αυτά σύμφωνα με το άρθρο 51 του Ν. 5144/2024, εισπράττονται μετά από τέσσερις (4) εβδομάδες, ήτοι είκοσι οκτώ (28) ημέρες και η είσπραξη διασφαλίζεται με ισόποσο άτοκο γραμμάτιο σε διαταγή του Ελληνικού Δημοσίου, λήξης είκοσι οκτώ (28) ημερών, μετά από την εκκαθάριση των σχετικών καταστάσεων.
Το γραμμάτιο αυτό, θεωρημένο από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Τελωνειακής αρχής που έκανε την εκκαθάριση των φόρων, θα αποτελεί πιστωτικό στοιχείο στη διαχείριση.
2. Με την εξόφληση του κάθε γραμματίου κατά την ημέρα λήξης αυτού, εκδίδεται από το αρμόδια τελωνεική αρχή είσπραξης, διπλότυπο είσπραξης, αντίγραφο του οποίου προσκομίζεται στον προϊστάμενο της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής που θεώρησε το σχετικό γραμμάτιο, προκειμένου να επισυναφθεί στις καταστάσεις φορολογίας που αφορά.
3. Δεν απαιτείται η κατάθεση του γραμματίου της παρ. 1 στις περιπτώσεις που συντρέχουν, σωρευτικά, οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Για την χορήγηση της πίστωσης φόρου κατατίθεται οικονομική εγγύηση με τη μορφή ανάληψης υποχρέωσης από τριτεγγυητή, μέσω εγγυητικής επιστολής πιστωτικού ιδρύματος ή ασφαλιστικής εταιρείας ή χρηματική και
β) το δικαιούμενο πρόσωπο του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 112 του Ν. 5222/2025 διαθέτει άδεια Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα.
`Αρθρο 6
Καταργούμενες διατάξεις
1. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργείται η υπό στοιχεία Δ.1795/1107/30-12-1992 Α.Υ.Ο. (Β΄ 66/1993).
2. Όπου αναφέρεται η υπό στοιχεία Δ.1795/1107/ 30-12-1992 Α.Υ.Ο., στο εξής νοείται η παρούσα απόφαση.
Αριθμ. 95 Υπόδειγμα πολιτικής για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών του άρθρου 62 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121), καθώς και σχετικές οδηγίες προς τους υπόχρεους, κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 69 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
Έχοντας υπόψη:
1. Τα άρθρα 58 – 69 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου ( π.δ. 62/2025 , Α΄ 121) και ιδιαιτέρως την παρ. 1 του άρθρου 69 αυτού.
2. Τα άρθρα 3 και 24 του Ν. 5239/2025 «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη – Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 178).
3. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄ 133).
4. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α΄ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133).
5. Το π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Α΄ 168).
6. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων-Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Ειδικών Γραμματειών-Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α΄ 130).
7. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 91).
8. Την υπ΄ αρ. 82063/22.10.2021 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Υποδείγματα πολιτικής για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών των άρθρων 9 και 10 του Ν. 4808/2021 , καθώς και σχετικές οδηγίες προς τους υπόχρεους, κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 22 του Ν. 4808/2021 (Α΄ 101)» (Β΄ 5059).
9. Το γεγονός ότι από την εφαρμογή της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη στον κρατικό προϋπολογισμό όπως προκύπτει από την υπ΄ αρ. 30192/19.11.2025 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
10. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας τροποποιείται η διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Επεξεργασία και Κύρωση Κανονισμών Εργασίας Προσωπικού Επιχειρήσεων του Δημοσίου Τομέα, Τραπεζών και Κλινικών» και Μοναδικό Αριθμό Καταχώρισης (Μ.Α.Κ.) στο ΕΜΔΔ «Μίτος» «328079», αποφασίζουμε:
1. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, υποχρεούνται στην τήρηση των διατάξεων των άρθρων 58 – 69, 507 – 508, 533 και 537 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) για την απαγόρευση, αλλά και την πρόληψη και αντιμετώπιση, κάθε μορφής βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της βίας και παρενόχλησης λόγω φύλου και της σεξουαλικής παρενόχλησης, που εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια της εργασίας, είτε συνδέεται με αυτήν είτε προκύπτει από αυτήν, ως ειδικότερα ορίζεται στα άρθρα 58 – 69, 507 – 508, 533 και 537 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) για τα πρόσωπα που υπάγονται στην προστασία σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 59 αυτού.
Τα πρόσωπα που υπάγονται στην προστασία είναι εργαζόμενοι και απασχολούμενοι, ανεξάρτητα από το συμβατικό τους καθεστώς, συμπεριλαμβανομένων των απασχολούμενων με σύμβαση έργου, ανεξαρτήτων υπηρεσιών, έμμισθης εντολής, των απασχολούμενων μέσω τρίτων παρόχων υπηρεσιών, καθώς και άτομα που παρακολουθούν κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένων των ασκούμενων και των μαθητευόμενων, εθελοντές, καθώς και εργαζόμενοι των οποίων η σχέση εργασίας έχει λήξει, αλλά και άτομα που αιτούνται εργασία και εργαζόμενοι στην άτυπη οικονομία.
2. Για τον σκοπό της παρούσας, ήτοι για την εφαρμογή της υποχρέωσης κατάρτισης της πολιτικής του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), υπόχρεες είναι οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που απασχολούν πάνω από είκοσι (20) άτομα.
Για την συμπλήρωση του ορίου των είκοσι (20) ατόμων που απασχολούνται στην επιχείρηση προσμετρώνται τα προστατευόμενα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 59 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) που απασχολούνται στην επιχείρηση. Ειδικότερα, ως προς εργαζομένους με συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας με επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης (Ε.Π.Α.), όπως και εργαζομένους που παραχωρούνται σε τρίτο εργοδότη με σύμβαση γνήσιου δανεισμού, αυτοί προσμετρώνται για την συμπλήρωση του ορίου των είκοσι (20) ατόμων για την καθιέρωση της υποχρέωσης υιοθέτησης πολιτικής του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), τόσο στον αριθμό των εργαζομένων του άμεσου/αρχικού εργοδότη όσο και στον αριθμό των εργαζομένων του έμμεσου/τρίτου εργοδότη.
3. Ως προς το ειδικό ζήτημα των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των απασχολούμενων μέσω τρίτων:
α) Οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας με επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης (Ε.Π.Α.) εντάσσονται στην προστασία που πρέπει να παρέχει ο έμμεσος εργοδότης στους εργαζομένους του, αλλά και στις υποχρεώσεις που έχει ο έμμεσος εργοδότης για τη λήψη μέτρων σε περίπτωση παραβίασης του άρθρου 60 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) από προσωρινώς απασχολούμενο στην επιχείρησή του, δεδομένου ότι το διευθυντικό δικαίωμα ασκείται από τον έμμεσο εργοδότη.
Ωστόσο, σε περίπτωση παραβίασης της απαγόρευσης κάθε μορφής βίας και παρενόχλησης του άρθρου 60 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) από προσωρινώς απασχολούμενο στην επιχείρηση του έμμεσου εργοδότη, αυτός διαβιβάζει τον σχετικό φάκελο και στον άμεσο εργοδότη (Ε.Π.Α.), καθώς η άσκηση της πειθαρχικής εξουσίας παραμένει στον άμεσο εργοδότη, διέπεται από το δικό του πλαίσιο και δεν μεταβιβάζεται με τη σύμβαση παραχώρησής του στον έμμεσο εργοδότη.
β) Ο εργαζόμενος που παραχωρείται σε τρίτο εργοδότη με σύμβαση γνήσιου δανεισμού και με τη γραπτή συμφωνία του, εντάσσεται στην προστασία που πρέπει να παρέχει ο τρίτος εργοδότης στους εργαζομένους του, αλλά και στις υποχρεώσεις που έχει ο τρίτος εργοδότης για τη λήψη μέτρων σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων των άρθρων 58 – 69, 507 – 508, 533 και 537 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) από δανειζόμενο εργαζόμενο στην επιχείρησή του, δεδομένου ότι το διευθυντικό δικαίωμα ασκείται από αυτόν.
Ωστόσο, σε περίπτωση παραβίασης της απαγόρευσης κάθε μορφής βίας και παρενόχλησης από δανειζόμενο εργαζόμενο στην επιχείρηση του τρίτου εργοδότη, αυτός διαβιβάζει τον σχετικό φάκελο και στον αρχικό εργοδότη, καθώς η άσκηση της πειθαρχικής εξουσίας παραμένει στον αρχικό εργοδότη και διέπεται από το δικό του πλαίσιο.
`Αρθρο 2
Κατάρτιση πολιτικής εντός επιχείρησης
1. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), οι επιχειρήσεις – εργοδότες που απασχολούν πάνω από είκοσι (20) άτομα υποχρεούνται, επιπροσθέτως της υποχρέωσης του άρθρου 61 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) και των υποχρεώσεων των άρθρων 507-508, 533 και 537 αυτού να υιοθετούν πολιτική για την πρόληψη και καταπολέμηση και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών για περιστατικά βίας και της παρενόχλησης στην εργασία, κατά την έννοια των άρθρων 59 και 60 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), στην οποία δηλώνεται η μηδενική ανοχή σε αυτές τις μορφές συμπεριφοράς, προσδιορίζονται τα δικαιώματα και οι
Τεύχος B΄ 1/08.01.2026 υποχρεώσεις των εργαζομένων και του εργοδότη για την πρόληψη και αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών ή μορφών συμπεριφοράς και στην οποία περιγράφεται επίσης η διαδικασία υποδοχής και εξέτασης των καταγγελιών αυτών, κατά τρόπο που να διασφαλίζει την προστασία του θύματος και τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, σύμφωνα με το ελάχιστο περιεχόμενο του άρθρου 3 της παρούσας.
2. Η πολιτική αυτή, ως βέλτιστη πρακτική της επιχείρησης και παρότι δεν υφίσταται σχετική υποχρέωση, μπορεί να εντάσσεται σε ή να συνοδεύεται από άλλη πολιτική κοινωνικού χαρακτήρα, όπως πολιτική για την προώθηση της ισότητας ευκαιριών και μεταχείρισης και για την καταπολέμηση των διακρίσεων κατά τα άρθρα 16 – 57 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121). Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, ως βέλτιστη πρακτική, η επιχείρηση μπορεί να υιοθετήσει παράλληλα πολιτική στην οποία θα αποτυπώνονται τα μέτρα υποστήριξης και διευκολύνσεων των εργαζόμενων γονέων, των εργαζομένων με αναπηρίες ή σοβαρά νοσήματα, την προστασία της μητρότητας, την ανέλιξη των γυναικών στην ιεραρχία της επιχείρησης, την ισότητα γυναικείων και ανδρικών αμοιβών, τον σεβασμό στη διαφορετικότητα, την υποστήριξη των εργαζομένων θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας κ.α., στην οποία μπορεί να εντάξει την σχετική πολιτική του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121).
3. Η διαβούλευση επί της πολιτικής του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), διεξάγεται ως εξής:
α) Εάν η επιχείρηση-εργοδότης έχει υποχρέωση κατάρτισης Κανονισμού Εργασίας Προσωπικού ή εφόσον διαθέτει ήδη ή καταρτίζει τέτοιο, ενσωματώνει σε αυτόν το κείμενο πολιτικής του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), ακολουθώντας τη διαδικασία που προβλέπεται περί κατάρτισης ή τροποποίησης αυτού, και συμπεριλαμβάνει σε αυτόν προβλέψεις για πειθαρχικά παραπτώματα, πειθαρχική διαδικασία και πειθαρχικές ποινές, στο πλαίσιο ή σε συνέχεια καταγγελιών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης στην εργασία.
β) Εάν η επιχείρηση-εργοδότης δεν έχει υποχρέωση κατάρτισης Κανονισμού Εργασίας Προσωπικού, το σχέδιο πολιτικής της επιχείρησης του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) αποτελεί αντικείμενο συλλογικών διαπραγματεύσεων κατά την κατάρτιση Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
γ) Σε κάθε άλλη περίπτωση, καθώς και μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών των ανωτέρω υποπαρ. α) ή β), η πολιτική του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), καταρτίζεται από την επιχείρηση – εργοδότη. Ο εργοδότης διαβουλεύεται επί του σχεδίου της πολιτικής με τους εκπροσώπους της πλέον αντιπροσωπευτικής συνδικαλιστικής οργάνωσης της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης ή με το συμβούλιο εργαζομένων ή, εφόσον δεν υπάρχουν, ενημερώνει τους εργαζόμενους για την επικείμενη κατάρτιση και αναρτά το σχέδιο πολιτικής στον χώρο εργασίας, προκειμένου να λάβει απόψεις, κατά τα οριζόμενα από το άρθρο 64 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121).
4. Κατά τη διαβούλευση αυτή τα μέρη μπορούν να συζητούν όλα τα αναφερόμενα στο περιεχόμενο της πολιτικής, ενδεικτικά δε και μεταξύ άλλων, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των προσώπων σε περιπτώσεις περιστατικών βίας και παρενόχλησης στο πλαίσιο της εργασιακής σχέσης, τις διαδικασίες ενημέρωσης, υποδοχής και διερεύνησης καταγγελιών, καθώς και να εντοπίζουν τομείς ή εργασιακές ρυθμίσεις που από τα χαρακτηριστικά τους ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο βίας και παρενόχλησης, ανάλογα με το αντικείμενο και τις ιδιαιτερότητες της κάθε επιχείρησης αλλά και την φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών, και ομάδες προσώπων που ενδεχομένως είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε τέτοιους κινδύνους, με σκοπό τη λήψη μέτρων για την αποτελεσματική προστασία τους.
5. Η υιοθέτηση του κειμένου πολιτικής του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), ολοκληρώνεται με ενέργειες ενημέρωσης από την πλευρά του εργοδότη, με ανάρτηση στον χώρο εργασίας, στον πίνακα ανακοινώσεων της επιχείρησης και στην ιστοσελίδα της επιχείρησης, εφόσον υφίσταται, με παράλληλη ενημέρωση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους, γραπτώς ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή με κάθε πρόσφορο μέσο.
6. Σε περίπτωση τροποποίησης του κειμένου πολιτικής η επιχείρηση-εργοδότης έχει την ίδια υποχρέωση διαβούλευσης και ενημέρωσης των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους, όπως και κατά την αρχική υιοθέτησή της, σύμφωνα με την παρ. 3 του παρόντος άρθρου.
`Αρθρο 3
Περιεχόμενο Πολιτικής
Η πολιτική για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας και παρενόχλησης και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστον τα εξής αναφερόμενα (α- ια΄), με την ενδεικτική εξειδίκευση που αναφέρεται κατωτέρω:
α) Εκτίμηση των κινδύνων βίας και παρενόχλησης στην εργασία.
Στην πολιτική εντοπίζονται οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη βία και παρενόχληση, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τυχόν εγγενή επικινδυνότητα που πηγάζει από τη φύση της δραστηριότητας, τη θέση εργασίας, παράγοντες όπως, το φύλο και η ηλικία ή άλλα χαρακτηριστικά που αποτελούν λόγους διάκρισης, καθώς και κίνδυνοι που αφορούν ειδικές ομάδες εργαζομένων (όπως νυχτερινοί εργαζόμενοι, νεοπροσληφθέντες).
Για την εκτίμηση αυτή δύναται να αξιοποιούνται ψηφιακά εργαλεία εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου, όπως αυτά που διατίθενται για τη χώρα μας μέσω της διαδραστικής, διαδικτυακής πλατφόρμας OIRA (Online Interactive Risk Assessment) στην ιστοθέση http://www.oiraproject.eu του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA).
Σημειώνεται ότι η εκτίμηση επαγγελματικών κινδύνων μεταξύ των οποίων ανήκουν και οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι, είναι ήδη υποχρέωση των εργοδοτών βάσει της παρ. 1 α του άρθρου 534 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121).
β) Μέτρα για την πρόληψη, τον έλεγχο, τον περιορισμό και την αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών, καθώς και για την παρακολούθηση τέτοιων περιστατικών ή μορφών συμπεριφοράς.
Ενδεικτικά τα μέτρα και οι διοικητικές πρακτικές για την πρόληψη και τον έλεγχο των κινδύνων της βίας και παρενόχλησης στην πολιτική του άρθρου 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) δύναται να περιλαμβάνουν:
– Ενθάρρυνση για τη διατήρηση εργασιακού κλίματος όπου ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια είναι βασικές αξίες.
– Ανοικτή επικοινωνία με τον εργοδότη και τους άμεσα προϊσταμένους και συναδέλφους.
– Διαδικασία διαχείρισης αναφορών/καταγγελιών.
– Εξασφάλιση ότι οι εργαζόμενοι έχουν την απαραίτητη εκπαίδευση/πληροφόρηση για να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, ιδιαίτερα σε θέσεις εργασίας που έχουν μεγαλύτερη επικινδυνότητα για την εκδήλωση περιστατικών βίας και παρενόχλησης.
– Μέτρα τεχνικού χαρακτήρα, όπως εγκατάσταση ειδοποίησης έκτακτης ανάγκης, βελτίωση φωτισμού κ.ά.
– Δράσεις για την ευαισθητοποίηση των εργαζομένων σε υγιή πρότυπα συμπεριφοράς (πχ αποφυγή εξαρτήσεων), αλλά και για ζητήματα που αφορούν ευάλωτες κατηγορίες εργαζομένων.
– Καθοδήγηση και υποστήριξη στα θύματα βίας και παρενόχλησης ή στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας για την επανένταξή τους στο χώρο εργασίας.
– Εκπαίδευση των εργαζομένων στις διαδικασίες διαχείρισης περιστατικών βίας.
– Αξιολόγηση σε τακτική βάση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων προληπτικών μέτρων και των μέτρων αντιμετώπισης και αναθεώρηση/ επικαιροποίηση της εκτίμησης των κινδύνων και των μέτρων.
γ) Ενέργειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του προσωπικού.
Ο εργοδότης-επιχείρηση, μέσω του κειμένου πολιτικής δηλώνει τη μηδενική ανοχή του στα φαινόμενα βίας και παρενόχλησης και προσδιορίζει τις κατηγορίες ενεργειών για την ευαισθητοποίηση του προσωπικού στα φαινόμενα αυτά.
Ειδικότερα, στην πολιτική προβλέπεται ότι ο εργοδότης δεσμεύεται να παρέχει στο προσωπικό ενημέρωση και πληροφορίες σε προσβάσιμες μορφές, ανάλογα με την περίπτωση, για τους κινδύνους βίας και παρενόχλησης, καθώς και για τα σχετιζόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, για τις διαδικασίες που υφίστανται σε επίπεδο επιχείρησης και για τις δυνατότητες που δίνονται από τον νόμο σε περίπτωση τέτοιων περιστατικών.
Ενδεικτικά, στην πολιτική μπορεί να αναφέρεται ότι στο πλαίσιο ευαισθητοποίησης του προσωπικού ο εργοδότης δύναται μεταξύ άλλων:
– Να οργανώνει στοχευμένες συναντήσεις προσωπικού για τη συζήτηση σχετικών θεμάτων και την έγκαιρη αντιμετώπιση δυνητικών κινδύνων.
– Να πραγματοποιεί σεμινάρια με ειδικούς ψυχικής υγείας ή παρόχους συμβουλευτικών υπηρεσιών, εκπροσώπους εθελοντικών οργανώσεων, κ.λπ.
– Να ενθαρρύνει τη συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων και στελεχών της διοίκησης σε προγράμματα κατάρτισης και επιμορφωτικά σεμινάρια σχετικά με την αναγνώριση και διαχείριση των κινδύνων βίας και παρενόχλησης στην εργασία.
δ) Πληροφόρηση για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εργαζομένων και του εργοδότη, καθώς και των ατόμων που ασκούν το διευθυντικό δικαίωμα ή εκπροσωπούν τον εργοδότη, στο μέτρο και στον βαθμό της δικής τους ευθύνης, σε περίπτωση εκδήλωσης ή αναφοράς ή καταγγελίας τέτοιων περιστατικών, καθώς και για τη σχετική διαδικασία.
Ως προς τις δυνατότητες του θιγομένου: Μέσω της πολιτικής, ο εργοδότης πληροφορεί το προσωπικό ότι σε περίπτωση που ένα πρόσωπο θίγεται από περιστατικό βίας και παρενόχλησης κατά την πρόσβαση σε απασχόληση, κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης ή ακόμη και αν η σύμβαση ή σχέση εργασίας στο πλαίσιο της οποίας φέρεται ότι εκδηλώθηκε το περιστατικό ή η συμπεριφορά έχει λήξει, έχει: α) δικαίωμα δικαστικής προστασίας, β) προσφυγής, υποβολής καταγγελίας και αίτησης για διενέργεια εργατικής διαφορά στην Επιθεώρηση Εργασίας, στο πλαίσιο των κατά νόμο αρμοδιοτήτων της, γ) αναφοράς στον Συνήγορο του Πολίτη, στο πλαίσιο των κατά νόμο αρμοδιοτήτων του, καθώς και δ) καταγγελίας εντός της επιχείρησης σύμφωνα με την πολιτική διαχείρισης των καταγγελιών. Σε κάθε περίπτωση, όταν προκύπτει αναφορά ή καταγγελία τέτοιας συμπεριφοράς εντός της επιχείρησης, το θιγόμενο πρόσωπο διατηρεί κάθε δικαίωμά του να προσφύγει σε κάθε αρμόδια αρχή.
Ως προς τα στοιχεία επικοινωνίας: ο εργοδότης πληροφορεί το προσωπικό και έχει σε εμφανές σημείο τα στοιχεία των αρμοδίων διοικητικών αρχών, στις οποίες έχει δικαίωμα να προσφύγει κάθε θιγόμενο πρόσωπο (Επιθεώρηση Εργασίας, Συνήγορος του Πολίτη), ιδίως δε να πληροφορεί για την τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών της Επιθεώρησης Εργασίας, μέσω της γραμμής εξυπηρέτησης πολιτών 1555, καθώς επίσης και για την υπηρεσία άμεσης ψυχολογικής υποστήριξης και συμβουλευτικής των γυναικών θυμάτων έμφυλης βίας, μέσω της τηλεφωνικής Γραμμής SOS 15900.
Ως προς τα δικαιώματα και τις συνέπειες από τη μη συμμόρφωση στο πλαίσιο της σχέσης απασχόλησης: όπως αυτά προβλέπονται στα άρθρα 65 – 68 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) και συμπληρώνονται σε επίπεδο επιχείρησης.
Ως προς τη διαδικασία αναφοράς ή καταγγελίας περιστατικών βίας ή παρενόχλησης: Γίνεται παραπομπή στη διαδικασία που υιοθετείται (περ. ζ) έως ια) του ενδεικτικού υποδείγματος πολιτικής του άρθρου 4 της παρούσας).
ε) Ορισμό ενός προσώπου ως προσώπου αναφοράς («συνδέσμου»), αρμόδιου για να καθοδηγεί και να ενημερώνει τους εργαζομένους για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία.
Στην πολιτική ορίζεται το πρόσωπο αναφοράς για τα θέματα αυτά και προβλέπεται ότι ο ρόλος του είναι ενημερωτικός: έγκειται στο να καθοδηγεί και να ενημερώνει τους εργαζομένους, ανεξαρτήτως εάν του απευθύνονται με αφορμή περιστατικό ή καταγγελία για περιστατικό βίας και παρενόχλησης ή όχι. Η πρόσβαση των εργαζομένων στο πρόσωπο αναφοράς θα πρέπει να είναι εύκολη και άμεση και προς τούτο προβλέπονται τα μέσα/δίαυλοι επικοινωνίας μαζί του.
Σε κάθε περίπτωση, αποτελεί υποχρέωση του ως άνω προσώπου η προστασία των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΔΠΧ), τα οποία μπορεί να περιέλθουν σε γνώση του κατά την ενάσκηση του ρόλου του.
στ) Προστασία της απασχόλησης και υποστήριξη εργαζομένων θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, κατά το δυνατόν, με κάθε πρόσφορο μέσο ή εύλογη προσαρμογή.
Η πολιτική μπορεί να προβλέπει μέτρα που θα αποδεικνύουν έμπρακτα την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων απέναντι στο φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας και ενδεικτικά μπορεί να περιλαμβάνει την προστασία της απασχόλησης, την παροχή ειδικής άδειας ή ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας έπειτα από αίτημα του εργαζόμενου θύματος ενδοοικογενειακής βίας, με σκοπό την υποστήριξή του στη διατήρηση της εργασίας και στην ομαλή του επανένταξη μετά από τέτοια περιστατικά, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που υπάρχουν ανήλικα τέκνα ή τέκνα με αναπηρίες ή σοβαρά νοσήματα.
ζ) Ασφαλείς και εύκολα προσβάσιμους διαύλους επικοινωνίας για την υποδοχή των καταγγελιών, καθώς και τον προσδιορισμό των αρμοδίων προσώπων εντός της επιχείρησης για την παραλαβή και την εξέταση των καταγγελιών και την ενημέρωση των καταγγελλόντων.
Στην πολιτική ορίζεται το/τα αρμόδιο/α πρόσωπο/α ή η αρμόδια υπηρεσία η οποία θα υποδέχεται, θα εξετάζει και θα διαχειρίζεται τις καταγγελίες ή τα παράπονα των θιγομένων προσώπων για συμπεριφορές βίας ή παρενόχλησης. Το/α αρμόδιο/α πρόσωπο/α μπορούν να ασκούν τα καθήκοντα είτε αποκλειστικά, είτε παράλληλα με άλλα καθήκοντα και μπορούν είτε να ανήκουν στο προσωπικό της επιχείρησης είτε να συνεργάζονται με αυτήν. Προβλέπονται επίσης τα μέσα/δίαυλοι επικοινωνίας μέσω των οποίων θα παραλαμβάνονται οι καταγγελίες και μπορεί να ορίζονται μέτρα για την ασφάλεια των πληροφοριών.
Για την αποφυγή αμφιβολίας, στην πολιτική δύναται να προβλέπεται ότι τα πρόσωπα αυτά ή οι υπηρεσίες ενημερώνουν τον θιγόμενο για τη δυνατότητά του, σε οποιαδήποτε φάση της διαδικασίας που ακολουθείται εντός της επιχείρησης, να υποβάλει επίσης καταγγελία στις αρμόδιες διοικητικές αρχές στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους (Επιθεώρηση Εργασίας και Συνήγορο του Πολίτη), καθώς και στις δικαστικές αρχές, κατ΄ επιλογή του.
η) Έρευνα και εξέταση των καταγγελιών με αμεροληψία και προστασία της εμπιστευτικότητας και των προσωπικών δεδομένων των θυμάτων και των καταγγελλόμενων.
Στην πολιτική προβλέπεται ότι ο εργοδότης και κάθε αρμόδιο πρόσωπο/υπηρεσία δεσμεύονται να παραλαμβάνουν και να μην εμποδίζουν την παραλαβή, να διερευνούν και να διαχειρίζονται άμεσα κάθε τέτοια καταγγελία, να ερευνούν και να εξετάζουν τα καταγγελλόμενα με αμεροληψία και σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, καθώς και να λαμβάνουν άμεσα μέτρα για την προστασία του θιγόμενου.
Προβλέπεται, επίσης, ότι, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί δέσμευση των ως άνω προσώπων ή υπηρεσιών η τήρηση εμπιστευτικότητας και η προστασία των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΔΠΧ), τα οποία συλλέγονται κατά την ενάσκηση των ως άνω καθηκόντων.
Στην πολιτική μπορεί να καθορίζεται ειδικότερα η διαδικασία που θα ακολουθείται για τη διερεύνηση και αξιολόγηση της καταγγελίας, για τη συλλογή πληροφοριών και στοιχείων, για την ενημέρωση του εργοδότη και των υπευθύνων για τη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και οι απαιτούμενες συνεργασίες για την λήψη αποφάσεων και άμεσων μέτρων. Μπορούν να καθορίζονται, επίσης, οι δυνατότητες των προσώπων αυτών να έχουν πρόσβαση σε αρχεία της επιχείρησης, σε οπτικοακουστικό υλικό που συλλέγεται από αυτήν και σε άλλα πρόσφορα μέσα για τη συλλογή πληροφοριών και στοιχείων κατά την εξέταση της καταγγελίας και για τη διαπίστωση των καταγγελλομένων. Τέλος, μπορούν να προβλέπονται μέτρα για την ασφάλεια των πληροφοριών και για την αντιμετώπιση περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων.
θ) Απαγόρευση αντιποίνων σε βάρος του θιγόμενου προσώπου.
Στην πολιτική προβλέπεται ότι, σε κάθε περίπτωση, η επιχείρηση δεσμεύεται ότι τηρεί την υποχρέωση απαγόρευσης αντιποίνων, σύμφωνα με το άρθρο 66 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121) και με τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.
ι) Περιγραφή των συνεπειών επί διαπίστωσης παραβιάσεων
Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 65 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), όταν εργαζόμενος ή με άλλη σχέση απασχολούμενος παραβιάζει την απαγόρευση βίας και παρενόχλησης του άρθρου 60 αυτού, ο εργοδότης υποχρε- ούται να λάβει τα απαραίτητα πρόσφορα και ανάλογα μέτρα κατά περίπτωση σε βάρος του καταγγελλόμενου, προκειμένου να εμποδιστεί και να μην επαναληφθεί παρόμοιο περιστατικό ή συμπεριφορά. Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν τη σύσταση συμμόρφωσης, την αλλαγή θέσης, ωραρίου, τόπου ή τρόπου παροχής εργασίας ή την καταγγελία της σχέσης απασχόλησης ή συνεργασίας, με την επιφύλαξη της απαγόρευσης της κατάχρησης δικαιώματος του άρθρου 281 ΑΚ.
Στην πολιτική δύνανται να συμπληρώνονται ή να εξειδικεύονται τα μέτρα αυτά.
ια) Συνεργασία και παροχή κάθε σχετικής πληροφορίας στις αρμόδιες αρχές, εφόσον ζητηθεί.
Στην πολιτική προβλέπεται ότι ο εργοδότης, καθώς και κάθε αρμόδιο πρόσωπο ή υπηρεσία για την υποδοχή και διαχείριση τέτοιων καταγγελιών σε επίπεδο επιχείρησης συνεργάζονται με κάθε αρμόδια δημόσια, διοικητική ή δικαστική αρχή, η οποία, είτε αυτεπάγγελτα είτε κατόπιν υποβολής αιτήματος από θιγόμενο πρόσωπο, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς της, αιτείται την παροχή στοιχείων ή πληροφοριών και δεσμεύονται να παρέχουν συνδρομή και πρόσβαση στα στοιχεία (άρθρο 61 του π.δ. 62/2025) (Α΄ 121). Προς τον σκοπό αυτό, όποια στοιχεία συγκεντρώνουν, σε κάθε μορφή, διατηρούνται σε σχετικό φάκελο τηρουμένων των διατάξεων του ν. 4624/2019 (Α΄ 137).
`Αρθρο 4
Ενδεικτικό Υπόδειγμα για την κατάρτιση πολιτικής
Οι επιχειρήσεις που υποχρεούνται να υιοθετούν πολιτική σύμφωνα με το άρθρο 62 του π.δ. 62/2025 (Α΄ 121), κατόπιν διαβούλευσης με τους εργαζομένους σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 2 της παρούσης, δύνανται να χρησιμοποιούν το κατωτέρω ως ενδεικτικό υπόδειγμα για την εκπλήρωση της υποχρέωσης που προκύπτει από τις διατάξεις αυτές, το οποίο συμπληρώνουν σύμφωνα με το άρθρο 3 της παρούσης και αναρτούν σε εμφανές σημείο στον χώρο εργασίας, καθώς επίσης και στην ιστοσελίδα της επιχείρησης, εφόσον διατηρούν τέτοια, καθώς και το κοινοποιούν στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους αυτών, εφόσον υπάρχουν, έντυπα ή ηλεκτρονικά. Την ανωτέρω υποχρέωση ανάρτησης και επικοινωνίας υπέχουν επίσης και σε περίπτωση τροποποίησης της πολιτικής αυτής ή των στοιχείων των προσώπων/υπηρεσιών που ορίζονται για την υποδοχή και διαχείριση καταγγελιών για βία και παρενόχληση ή του προσώπου αναφοράς («συνδέσμου»).
`Αρθρο 5
Τελικές Διατάξεις
1. Η υπ΄ αρ. 82063/2021 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Υποδείγματα πολιτικής για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών των άρθρων 9 και 10 του Ν. 4808/2021, καθώς και σχετικές οδηγίες προς τους υπόχρεους, κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 22 του Ν. 4808/2021 (Α΄ 101)» (Β΄ 5059), καταργείται.
2. Πολιτικές που έχουν υιοθετηθεί σύμφωνα με την καταργούμενη υπ΄ αρ. 82063/2021 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Υποδείγματα πολιτικής για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης και για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών των άρθρων 9 και 10 του Ν. 4808/2021, καθώς και σχετικές οδηγίες προς τους υπόχρεους, κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 22 του Ν. 4808/2021 (Α΄ 101)» (Β΄ 5059), εξακολουθούν να ισχύουν και δεν χρήζουν τροποποίησης.